PESA 231M dla Kolei Dolnośląskich na testach w Czechach

Pojazd zostanie poddany testom europejskiego systemu sterowania pociągiem ETCS. To kolejny etap przygotowań do rozpoczęcia eksploatacji nowych jednostek, które bydgoski producent dostarczy dolnośląskiemu przewoźnikowi. Pierwotna umowa obejmowała 10 pociągów o wartości blisko 300 mln zł, jednak zamówienie zostało rozszerzone o kolejnych 10 pojazdów. Pisaliśmy o tym w InfoRail.pl.

Rozkład jazdy:

1. Kiedy pojazd PESA 231M dla Kolei Dolnośląskich dotarł do ośrodka testowego w Velimiu i jakie badania ma tam przejść?

2. Ile spalinowych zespołów trakcyjnych PESA 231M zamówiły Koleje Dolnośląskie i jaka jest wartość podstawowego kontraktu?

3. Jakie rozwiązania techniczne zastosowano w nowych pojazdach PESA 231M i na jakich trasach mają być wykorzystywane?

PESA 231M dotarła do centrum testowego w Velimiu

Spalinowy zespół trakcyjny PESA 231M przybył 16 października do czeskiego ośrodka VUZ Test Center Velim. Pojazd wyprodukowany dla Kolei Dolnośląskich przejdzie tam badania europejskiego systemu sterowania pociągiem ETCS (European Train Control System).

Testy mają umożliwić sprawdzenie działania urządzeń pokładowych odpowiedzialnych za nadzorowanie jazdy pociągu oraz ich współpracy z infrastrukturą kolejową. Jest to jeden z etapów weryfikacji systemów bezpieczeństwa przed dopuszczeniem nowego taboru do eksploatacji.

Przyjazd pojazdu do Velimia oznacza kontynuację programu badań rozpoczętego wcześniej w Polsce. Na obecnym etapie nie podano szczegółowego harmonogramu czeskich testów ani terminu ich zakończenia.

Wcześniej pojazd przechodził badania w Żmigrodzie

Jak informował portal TransInfo, na początku sierpnia 2026 roku pierwszy pojazd PESA 231M dla Kolei Dolnośląskich trafił na tor doświadczalny Instytutu Kolejnictwa w Żmigrodzie.

O rozpoczęciu badań informował wówczas prezes dolnośląskiego przewoźnika Damian Stawikowski.

– Spalinowy pojazd Koleje Dolnośląskie z PESA Bydgoszcz jest już na torach doświadczalnych Instytut Kolejnictwa w Żmigrodzie. Tam w najbliższych tygodniach będzie przechodzić testy. To pierwszy od lat nowy, spalinowy pojazd zamówiony przez polskiego przewoźnika. Ma o wiele mniejszą emisję CO₂, wykorzystuje technologię HVO Ready, którą na tym pojeździe testowały już České dráhy. Za ok. 2 tygodnie pojazd zacznie część testów „w ruchu” – przekazał w sierpniu Damian Stawikowski.

W Żmigrodzie prowadzone są badania niezbędne w procesie dopuszczania nowych pojazdów szynowych do eksploatacji. Obejmują one między innymi sprawdzanie właściwości trakcyjnych, układów hamulcowych, systemów bezpieczeństwa oraz współpracy poszczególnych podzespołów.

Ważnym elementem programu są również jazdy dynamiczne, pozwalające zweryfikować zachowanie pojazdu podczas ruchu.

Badania systemu ETCS w Velimiu stanowią kolejny etap przygotowania jednostki do rozpoczęcia przewozów pasażerskich.

Koleje Dolnośląskie zamówiły pociągi za blisko 300 mln zł

Historia zamówienia nowych spalinowych zespołów trakcyjnych sięga marca 2025 roku.

26 marca 2025 roku Koleje Dolnośląskie podpisały z PESA Bydgoszcz umowę na dostawę 10 fabrycznie nowych, dwuczłonowych spalinowych zespołów trakcyjnych. Wartość podstawowego kontraktu wyniosła blisko 300 mln zł.

Cena pojedynczego pojazdu została określona na 29,24 mln zł.

Umowa przewidywała dostarczenie jednostek w 2027 roku, przy czym pierwsze pojazdy miały pojawić się na Dolnym Śląsku najpóźniej w czerwcu 2027 roku.

Zakup jest jednym z ważniejszych przedsięwzięć taborowych dolnośląskiego przewoźnika, ponieważ dotyczy fabrycznie nowych pojazdów spalinowych przeznaczonych do obsługi regionalnych tras niezelektryfikowanych.

Podczas podpisywania kontraktu marszałek województwa dolnośląskiego Paweł Gancarz podkreślał, że samorząd konsekwentnie modernizuje istniejące linie kolejowe i przywraca połączenia do miejscowości, które przez wiele lat pozostawały pozbawione transportu szynowego.

Nowe jednostki mają umożliwić rozwój przewozów na trasach, na których nie ma sieci trakcyjnej.

Zamówienie zwiększone do 20 pojazdów

Pierwotna umowa przewidywała możliwość rozszerzenia zamówienia o kolejnych 20 spalinowych zespołów trakcyjnych w ramach prawa opcji.

Oznaczało to, że Koleje Dolnośląskie mogły docelowo pozyskać nawet 30 pojazdów tego typu.

We wrześniu 2026 roku podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu poinformowano o promesie dotyczącej uruchomienia prawa opcji na zakup dodatkowych 10 jednostek.

Następnie pojawiła się informacja o skorzystaniu przez przewoźnika z tej części opcji. Tym samym zamówienie zostało zwiększone z 10 do 20 spalinowych zespołów trakcyjnych PESA 231M.

Pozostała część przewidzianego w pierwotnej umowie prawa opcji umożliwia dalsze zwiększenie liczby zamawianych pojazdów.

Rozszerzenie zamówienia ma związek z potrzebą zapewnienia odpowiedniej liczby jednostek do obsługi rozwijającej się sieci połączeń regionalnych na Dolnym Śląsku.

Nowe pociągi dla reaktywowanych linii kolejowych

Zakup PESA 231M jest związany z prowadzonym przez samorząd województwa dolnośląskiego programem odbudowy i reaktywacji lokalnych linii kolejowych.

W regionie realizowane są inwestycje mające umożliwić przywrócenie ruchu pasażerskiego na trasach nieczynnych przez wiele lat.

Wśród kierunków wskazywanych w kontekście odbudowy połączeń znajdują się Stronie Śląskie, Lądek-Zdrój, Kowary, Lwówek Śląski oraz Przemków.

Znaczna część tych linii nie jest zelektryfikowana, dlatego ich obsługa wymaga pojazdów mogących poruszać się bez zasilania z sieci trakcyjnej.

Podczas podpisywania umowy w marcu 2025 roku wskazywano między innymi na modernizowaną linię kolejową nr 322 prowadzącą do Stronia Śląskiego.

Nowy tabor ma również pozwolić na lepsze wykorzystanie południowo-sudeckiej magistrali, obejmującej między innymi Świdnicę, Dzierżoniów i Ząbkowice Śląskie.

Według informacji przedstawionych przy podpisywaniu kontraktu z nowych połączeń obsługiwanych zakupionym taborem będzie mogło skorzystać około 300 tys. pasażerów.

PESA 231M mają także stopniowo zastępować starsze spalinowe zespoły trakcyjne eksploatowane przez Koleje Dolnośląskie.

Dwuczłonowe pociągi z silnikami Rolls-Royce

PESA 231M to dwuczłonowy spalinowy zespół trakcyjny przeznaczony do regionalnych przewozów pasażerskich.

Każdy pojazd oferuje 115 miejsc siedzących i może rozwijać prędkość maksymalną 120 km/h.

Jednostki wyposażono w silniki Rolls-Royce, przystosowane do wykorzystywania alternatywnego paliwa HVO.

Podczas podpisywania umowy prezes PESA Bydgoszcz Krzysztof Zdziarski podkreślał, że nowe pojazdy należą do rodziny Elf 3.0 i są przygotowane do zasilania paliwem syntetycznym, w pełni uwodornionym.

Producent wskazywał również na doświadczenia związane z dostawami podobnych pojazdów dla České dráhy.

HVO Ready. Mniejszy ślad węglowy spalinowych pociągów

Jedną z najważniejszych cech nowych jednostek jest zastosowanie technologii HVO Ready.

Oznacza to, że ich układy napędowe zostały przystosowane do zasilania paliwem HVO (Hydrotreated Vegetable Oil), czyli uwodornionym olejem wytwarzanym z surowców odnawialnych oraz odpadów biologicznych.

Paliwo to może stanowić alternatywę dla konwencjonalnego oleju napędowego.

Zastosowanie HVO umożliwia ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia paliwa, bez konieczności zasadniczej przebudowy silnika.

Podczas prezentacji kontraktu wskazywano, że zastosowane rozwiązania mogą pozwolić na ograniczenie emisji dwutlenku węgla nawet o blisko 90 procent w porównaniu z konwencjonalnym paliwem. Wartość ta odnosi się do bilansu emisji związanego z paliwem, a nie do całkowitego wyeliminowania emisji z układu wydechowego.

Technologia HVO była wcześniej testowana przez České dráhy, które eksploatują pojazdy produkowane przez PESA.

Doświadczenia czeskiego przewoźnika stanowią istotny punkt odniesienia dla wdrażania podobnych rozwiązań w nowych jednostkach przeznaczonych dla Kolei Dolnośląskich.

Komfort podróżowania porównywalny z nowoczesnymi EZT

Nowe spalinowe zespoły trakcyjne mają oferować wyposażenie odpowiadające standardom stosowanym we współczesnych elektrycznych pociągach regionalnych.

Pasażerowie będą mogli korzystać z klimatyzowanych wnętrz, nowoczesnego systemu informacji pasażerskiej oraz gniazd zasilających.

W jednostkach przewidziano również monitoring wizyjny, miejsca dla osób poruszających się na wózkach oraz przestrzeń przeznaczoną do przewozu rowerów.

Rozwiązania zastosowane w pojazdach mają poprawić komfort podróży oraz ułatwić korzystanie z transportu kolejowego osobom o ograniczonej mobilności.

Producent przewidział także wyposażenie mające zwiększyć efektywność energetyczną i ograniczyć koszty eksploatacji.

Czym jest ETCS i dlaczego jego testy są ważne?

ETCS, czyli European Train Control System, jest europejskim systemem kontroli jazdy pociągu, stanowiącym jeden z podstawowych elementów ERTMS – europejskiego systemu zarządzania ruchem kolejowym.

Jego głównym zadaniem jest nadzorowanie prędkości pociągu oraz wspomaganie bezpiecznego prowadzenia ruchu.

System wykorzystuje informacje przekazywane do urządzeń pokładowych, dzięki którym możliwe jest kontrolowanie parametrów jazdy i reagowanie w sytuacjach wymagających ograniczenia prędkości lub zatrzymania pojazdu.

W przypadku przekroczenia dopuszczalnych parametrów system może automatycznie zainicjować hamowanie.

Badania ETCS pozwalają sprawdzić poprawność działania urządzeń pokładowych oraz ich współpracę z odpowiednimi elementami infrastruktury kolejowej.

Weryfikacja tych funkcji ma znaczenie dla potwierdzenia zgodności pojazdu z wymaganiami technicznymi obowiązującymi na europejskiej sieci kolejowej.

W przypadku PESA 231M dla Kolei Dolnośląskich nie ujawniono szczegółowego zakresu scenariuszy testowych realizowanych w Velimiu ani poziomu ETCS objętego badaniami.

Velim jednym z najważniejszych ośrodków badań taboru w Europie

VUZ Test Center Velim jest jednym z najbardziej znanych europejskich ośrodków prowadzących badania pojazdów szynowych.

Centrum dysponuje torami doświadczalnymi, na których producenci mogą sprawdzać nowe konstrukcje oraz rozwiązania techniczne stosowane w taborze kolejowym.

Infrastruktura ośrodka umożliwia prowadzenie prób związanych między innymi z właściwościami dynamicznymi pojazdów, układami trakcyjnymi i hamulcowymi, systemami sterowania oraz współpracą taboru z infrastrukturą kolejową.

Badania mogą obejmować również sprawdzanie działania urządzeń bezpieczeństwa i systemów odpowiedzialnych za kontrolę jazdy.

Z infrastruktury VUZ korzystają producenci pociągów, lokomotyw i innych pojazdów szynowych przygotowywanych do eksploatacji na europejskich sieciach kolejowych.

Testy prowadzone w takich warunkach umożliwiają sprawdzanie parametrów technicznych pojazdów bez zakłócania regularnego ruchu pasażerskiego i towarowego.

Przyjazd PESA 231M do Velimia stanowi kolejny etap badań nowej konstrukcji przeznaczonej dla polskiego przewoźnika regionalnego.

Koleje Dolnośląskie rozwijają flotę pojazdów PESA

Zamówienie spalinowych zespołów trakcyjnych wpisuje się w szerszy program rozwoju taboru Kolei Dolnośląskich.

Pod koniec czerwca 2026 roku przewoźnik odebrał swój setny pojazd. Był nim elektryczny zespół trakcyjny Elf wyprodukowany przez PESA Bydgoszcz.

Według informacji przekazanych w sierpniu, po realizacji zawartych wówczas kontraktów liczba pojazdów produkcji PESA we flocie Kolei Dolnośląskich miała wzrosnąć do 88.

Równolegle przewoźnik prowadzi odrębne postępowanie dotyczące opracowania i zakupu pociągów wykorzystujących alternatywne źródła napędu.

Postępowanie realizowane jest w formule partnerstwa innowacyjnego. W jego wcześniejszym etapie uczestniczyły PESA, Siemens Mobility i Škoda.

W sierpniu 2026 roku oferty ostateczne złożyły PESA Bydgoszcz oraz konsorcjum Škoda Transportation i Škoda Vagonka. Siemens wycofał się z dalszej rywalizacji.

Przedmiotem tego postępowania jest opracowanie nowych pojazdów przeznaczonych również do obsługi tras pozbawionych sieci trakcyjnej.

To odrębny projekt od realizowanego obecnie zamówienia na spalinowe zespoły trakcyjne PESA 231M.

Pierwsze pojazdy mają rozpocząć służbę w 2027 roku

Zgodnie z harmonogramem przedstawionym przy podpisywaniu podstawowej umowy pierwsze jednostki PESA 231M mają trafić do Kolei Dolnośląskich najpóźniej w czerwcu 2027 roku.

Przed rozpoczęciem regularnej eksploatacji pojazdy muszą przejść wymagane badania i procedury dopuszczeniowe.

Po rozpoczęciu testów w Żmigrodzie kolejnym etapem programu jest sprawdzenie systemu ETCS w czeskim Velimiu.

Nie podano dotychczas informacji o terminie zakończenia tych badań ani o wynikach prób prowadzonych w Czechach.

Nowe spalinowe zespoły trakcyjne mają odegrać istotną rolę w obsłudze niezelektryfikowanych linii kolejowych na Dolnym Śląsku, szczególnie tych, na których samorząd przywraca ruch pasażerski po wieloletniej przerwie.