Kolej zaczyna wygrywać z autobusami. Zmiana zachowań transportowych Polaków

Rozkład jazdy:

Najnowsze dane PFR

W latach 2010-2025 udział transportu samochodowego w przewozach pasażerów spadł z 68 do 30 proc. – wynika z raportu Polskiego Funduszu Rozwoju. W tym czasie zyskał transport kolejowy; jego udział w przewozie osób wzrósł z 31 do 63 proc. m.in. dzięki nowym połączeniom i wyższej prędkości.

Jak zauważyli analitycy Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) przewozy pasażerskie ogółem w 2025 r. wzrosły do 686 mln osób, czyli o 10,4 proc. r/r, do najwyższego poziomu od 2014 r., kiedy przewieziono 708 mln pasażerów.

Wskazali, że w transporcie kolejowym w 2025 r. odnotowano najwyższy poziom przewozów od 30 lat (439 mln osób), co oznacza wzrost o 7,7 proc. r/r.

Eksperci PFR zwrócili uwagę, że liczba pasażerów na kolei spadła w 2014 r. do 249 mln, po czym ponownie zaczęła rosnąć w każdym roku do 2020 r., kiedy nastąpiło załamanie związane z pandemią COVID-19. Ich zdaniem na odbudowę przewozów pasażerskich po pandemii w 2022 r. nałożył się ruch migracyjny wynikający z wybuchu wojny na Ukrainie.

W opinii analityków PFR na wzrost atrakcyjności kolei jako środka transportu pasażerskiego wpływają m.in. nowe połączenia oraz wyższa prędkość pociągów; udział torów kolejowych z dopuszczalną prędkością powyżej 120 km/h w 2024 r. wyniósł 21,6 proc. Ich zdaniem do popularności kolei przyczynił się również wyższy komfort podróżowania dzięki modernizacji taboru oraz dworców kolejowych, a także konkurencyjność cenowa względem podróży samochodem.

Z raportu PFR wynika, że także w transporcie lotniczym w 2025 r. padł rekord – 41 mln podróżujących osób.

W autobusach

W transporcie samochodowym natomiast poziom przewozów wyniósł w ubiegłym roku 208 mln pasażerów i był najwyższy od 2020 r. kiedy to panowała pandemia COVID-19. Analitycy zauważyli, że ten wynik jest jednak niski na tle 2010 r., kiedy to transportem samochodowym przewieziono 569 mln pasażerów.

Eksperci PFR zaobserwowali również, że od 2010 r. nastąpiła zmiana popularności poszczególnych środków transportu.

„Zyskał transport kolejowy: udział w przewozach pasażerskich wzrósł z 31 proc. w 2010 r. do 63 proc. w 2025 r. oraz transport samolotowy: udział w przewozach pasażerskich wzrósł z 1 proc. w 2010 r. do 6 proc. w 2025 r.” – poinformowali.

Zaznaczyli, że od 2010 r. zmalało znaczenie transportu samochodowego. Jego udział w przewozach pasażerskich spadł z 68 proc. w 2010 do 30 proc. w 2025 r.

Analitycy PFR zauważyli również, że w 2025 r. przewozy ładunków spadły do 523 mln ton, czyli o 6,2 proc. r/r. W ich ocenie to najniższy poziom od 2016 r., kiedy przewieziono 506 mln ton ładunków.

„Spadek przewozów nastąpił w każdym rodzaju transportu poza rurociągowym” – dodali eksperci. Według nich spadek przewozów powiązany był ze strukturalnym spadkiem przewozów węgla, spowolnieniem gospodarczym w europejskim przemyśle i ograniczeniem przewozów w transporcie międzynarodowym.

Naszym zdaniem

W ciągu ostatnich piętnastu lat polska kolej przeszła głęboką modernizację. Nowe i reaktywowane połączenia, skrócenie czasów przejazdu oraz wzrost prędkości na coraz większej części sieci sprawiły, że pociąg stał się realną alternatywą dla samochodowego transportu – nie tylko na długich dystansach, ale także w codziennych dojazdach regionalnych i aglomeracyjnych.

Jednocześnie modernizacja taboru i dworców znacząco poprawiła komfort podróży, co dla wielu pasażerów okazało się równie ważne jak sam czas przejazdu.

Na spadek udziału transportu samochodowego wpłynęły także czynniki ekonomiczne i społeczne. Rosnące koszty utrzymania, paliwa i parkowania, a także zatłoczenie dróg w dużych miastach sprawiły, że autobusy i autokary przestał być bezkonkurencyjne. W tym samym czasie kolej – często wspierana przez państwowe dotacje i korzystne oferty taryfowe – zaczęła wygrywać nie tylko wygodą, ale i ceną. Raport PFR potwierdza więc trend, który od kilku lat widoczny jest także w statystykach przewoźników i samorządów: transport publiczny, z koleją w roli głównej, stał się filarem mobilności pasażerskiej w Polsce.