Praga i transport publiczny do 2030: nowe tramwaje, trolejbusy, kolej miejska plus droższe bilety

Dokument przygotowany przez ROPID wyznacza kierunki rozwoju transportu publicznego w czeskiej stolicy: od częstszego metra, przez siedem nowych tras tramwajowych, po dalszą elektryfikację autobusów i większą rolę kolei miejskiej. Plan ma być odpowiedzią na rosnącą liczbę pasażerów, suburbanizację wokół Pragi oraz coraz większy ruch samochodowy.

Rozkład jazdy:

1. Ile nowych tras tramwajowych ma powstać w Pradze do 2030 roku?
2. Które linie autobusowe zostaną w 2026 roku zastąpione trolejbusami?
3. Jaką rolę w systemie PID ma przejąć kolej miejska i regionalna?

Praga chce zatrzymać wzrost ruchu samochodowego

Aktualizacja planu transportowego PID została przyjęta w momencie, gdy Praga mierzy się z dużym wzrostem motoryzacji. W 2024 r. w mieście przypadał jeden zarejestrowany pojazd na 1,1 mieszkańca, a jeden samochód osobowy na 1,3 mieszkańca. Liczba aut rośnie szybciej niż liczba mieszkańców, dlatego miasto chce mocniej inwestować w transport publiczny.

Plan zakłada zwiększenie przepustowości systemu, poprawę komfortu pasażerów i dalsze wzmacnianie transportu publicznego jako realnej alternatywy dla samochodu. W dokumencie wskazano m.in. większe wykorzystanie kolei miejskiej i regionalnej, rozwój połączeń obwodowych poza centrum, odciążenie najbardziej obciążonych odcinków metra i tramwajów, skracanie przesiadek, budowę parkingów P+R i B+R, większą preferencję dla komunikacji miejskiej oraz rozwój bezemisyjnych form transportu.

„Liczby mówią jasno – Praga mierzy się z dużym wzrostem liczby samochodów i musimy odpowiedzieć na ten trend ofertą wysokiej jakości, bezpiecznego i pojemnego transportu publicznego. Zlikwidujemy więc przestarzałe poświąteczne ograniczanie liczby połączeń i skrócimy interwały. Do 2030 roku zbudujemy siedem nowych tras tramwajowych, na które będziemy kierować nowoczesne, niskopodłogowe i klimatyzowane tramwaje” – powiedział Jaromír Beránek, zastępca prezydenta Pragi i radny ds. transportu.

„Transport publiczny w Pradze i jej zapleczu mierzy się z rekordowym zainteresowaniem pasażerów. Zatwierdzony plan transportowy przynosi konkretne kroki, które pozwolą obsłużyć rosnący popyt, zmodernizować tabor i przygotować system PID na kolejne dziesięciolecie rozwoju” – dodał Petr Tomčík, dyrektor ROPID.

Metro bez „poloprázdnin”

Jedną z ważniejszych zmian będzie rezygnacja z ograniczonego rozkładu jazdy metra w pierwszych dwóch miesiącach roku. Od 2026 r. metro poza wakacjami letnimi ma kursować przez cały rok w pełnym zakresie.

Od września 2026 r. planowane jest także ujednolicenie sobotnich i niedzielnych rozkładów jazdy. Na linii B interwał w porannym szczycie ma zostać skrócony ze 140 sekund do co najmniej 130 sekund. Po wprowadzeniu automatycznego prowadzenia pociągów na linii C poranne interwały mają spaść nawet do 105 sekund.

Plan przewiduje również wzmocnienie weekendowego ruchu na liniach A i B oraz skrócenie interwałów weekendowych w okresie wakacji letnich. Dla pasażerów oznacza to większą regularność oferty i mniej „sezonowego” ograniczania komunikacji tam, gdzie popyt pozostaje wysoki.

Siedem nowych tras tramwajowych

Najbardziej widoczną częścią planu będzie rozwój sieci tramwajowej. Do 2030 r. w Pradze ma powstać siedem nowych odcinków:

Jarov na trasie Olšanská – Habrová w 2027 r., trasa przez Václavské náměstí i Muzeum w 2027 r., odcinek do Malešic przez Počernicką w 2028 r., trasa na Strahov od Malovanki w latach 2028/2029, połączenie Libuš – Nové Dvory w latach 2028/2029, trasa Kobylisy – Zdiby w 2030 r. oraz odcinek Bolzanova – Muzeum przy Hlavním nádraží w 2030 r.

Po otwarciu trasy przez Václavské náměstí zaplanowano reorganizację komunikacji nocnej. Powstanie nowa nocna linia tramwajowa 90, a linia 99 zostanie wzmocniona.

W dłuższym horyzoncie miasto rozważa także wprowadzenie regularnego weekendowego interwału 12 minut na większości linii oraz 6 minut na liniach podstawowych. Równolegle przygotowywane są duże remonty infrastruktury tramwajowej, m.in. na Seifertovej ulicy wraz z Olšanským náměstím i Jičínską w latach 2027–2028 oraz na Ječnej ulicy, prawdopodobnie w 2029 r.

Druga fala trolejbusów

Po powrocie trolejbusów do Pragi miasto chce kontynuować elektryfikację autobusów. W 2026 r. mają zostać w pełni uruchomione nowe linie trolejbusowe: 51, która zastąpi obecną linię autobusową 131, 52, czyli dzisiejszą 137, oraz 53, czyli obecną linię 176.

Po 2028 r. planowane są kolejne połączenia trolejbusowe. Wśród nich znalazły się linie 55 Sídliště Na Dědině – Nové Butovice, 56 Na Knížecí – Letiště Václava Havla, 57 Čakovice – Na Beránku, 61 Nádraží Holešovice – Černý Most, 64 Nádraží Řeporyje – Vypich, 65 Vypich – Velká Ohrada oraz 75 Libeň – Brandýs nad Labem – Stará Boleslav.

To ostatnie połączenie jest szczególnie ciekawe, bo pokazuje możliwość wyjścia elektryfikacji poza ścisłą sieć miejską. Praga i organizatorzy PID chcą też dalej analizować wykorzystanie trolejbusów bateryjnych na innych liniach miejskich.

W miejskiej komunikacji autobusowej najważniejszą nowością ma być ekspresowa linia 145 w relacji Dejvická – Hradčanská – Kobylisy – Sídliště Čimice. Linia ma wykorzystać tunelowy kompleks Blanka, oferując szybkie połączenie północ-południe bez przejazdu przez centrum.

Plan zakłada również rozszerzenie obsługi Nových Letňan linią 158, budowę nowych pętli na Zbraslavi i przy tamtejszym dworcu kolejowym, a także wzmacnianie transportu do szybko rosnących dzielnic na obrzeżach miasta.

Przy odnawianiu umów na miejskie linie autobusowe obsługiwane przez prywatnych przewoźników ma być przygotowywany bardziej ekologiczny model eksploatacji. Oznacza to, że elektryfikacja nie będzie dotyczyła wyłącznie linii obsługiwanych bezpośrednio przez miejskiego operatora.

Więcej autobusów podmiejskich

W systemie PID nadal ważną rolę będą pełnić linie podmiejskie. Ich obsługa jest zakontraktowana do 2034 r., a plan przewiduje wzmacnianie połączeń w szybko rozwijających się gminach wokół Pragi.

Nowe lub mocniejsze kursy mają obsługiwać powstające osiedla, strefy komercyjne i logistyczne, a także nowe szkoły oraz placówki edukacyjne. Dokument zakłada też rozwój weekendowej komunikacji podmiejskiej i rozbudowę nocnych linii poza Pragą.

Tam, gdzie powstaną nowe trasy kolejowe lub tramwajowe, można spodziewać się stopniowego ograniczania równoległych linii autobusowych. To logiczny kierunek: autobus ma dowozić do mocnych osi transportowych, a nie dublować tramwaj lub kolej na całej długości.

Kolej jako kręgosłup PID

Jednym z filarów przyszłego systemu ma być kolej miejska i regionalna. Choć przepustowość wielu praskich linii kolejowych jest już dziś praktycznie wyczerpana, dokument wskazuje konkretne działania na najbliższe lata.

Planowane jest skrócenie interwału linii S65 do 30 minut w szczycie oraz rozwój sieci pociągów przyspieszonych do ważnych miast Středočeského kraje. Po modernizacji infrastruktury mają zostać wzmocnione połączenia do Kladna, Berouna, Benešova, Kolína, Lysé nad Labem i Vraného nad Vltavou.

W planie zapisano również powrót linii S61 na trasę przez Malešice i Zahradní Město. Od 2030 r. na najbardziej obciążone linie mają trafić nowe piętrowe elektryczne zespoły trakcyjne z co najmniej 380 miejscami siedzącymi.

Równolegle ma postępować modernizacja infrastruktury: linia Praha – Kladno z odgałęzieniem na Letiště Václava Havla, przebudowa Masarykova nádraží, modernizacja stacji Praha-Smíchov, budowa Libeňskiego přesmyku i nowych przystanków kolejowych.

Prostsza taryfa i możliwa waloryzacja cen

Częścią planu jest przygotowanie nowego systemu odprawy pasażerów. Praga i Středočeský kraj chcą stworzyć prostszy i bardziej przejrzysty system taryfowy oparty na nowoczesnych technologiach płatniczych.

Cel jest praktyczny: podróżowanie po całym PID ma być łatwiejsze, niezależnie od tego, czy pasażer korzysta z metra, tramwaju, autobusu, trolejbusu czy kolei. To szczególnie ważne w systemie obejmującym zarówno miasto, jak i rozległe zaplecze podmiejskie.

Dokument dopuszcza też możliwość stopniowej waloryzacji cen biletów. Powodem są rosnące koszty operacyjne i inwestycyjne oraz konieczność finansowania dalszego rozwoju transportu publicznego. Innymi słowy: Praga chce zwiększać ofertę, ale jednocześnie przygotowuje pasażerów na to, że utrzymanie tak dużego systemu będzie wymagało większych nakładów.

Plan formalnie dla Pragi

Warto doprecyzować, że choć dokument opisuje powiązania ze Středočeským krajem, formalnie dotyczy obszaru Pragi. Został przygotowany przez ROPID zgodnie z czeską ustawą nr 194/2010 Sb., która nakłada na każdy kraj, w tym Pragę, obowiązek opracowania planu obsługi transportowej.

System PID wykracza poza granice miasta, ale sąsiedni region ma własny dokument przygotowywany przez IDSK. Praski plan pokazuje jednak, jak miasto chce rozwijać swój fragment systemu i jak zamierza powiązać inwestycje miejskie z transportem regionalnym.

Więcej na: https://pid.cz/rozcestnik/dopravni-plan-hmp/