700 mln z FEnIKS-a na miejskie autobusy i trolejbusy. CUPT potwierdza budżet i podaje termin

Nabór dotyczy programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027, działania FEnIKS 03.01 Transport miejski. Obejmuje zakup autobusów elektrycznych, autobusów wodorowych oraz trolejbusów z funkcją samodzielnej jazdy na baterii. O tym zamówieniu pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Ile pieniędzy przeznaczono w naborze FEnIKS 2026 na zeroemisyjny tabor?
2. Jakie pojazdy mogą zostać objęte dofinansowaniem?
3. Kiedy CUPT poda liczbę złożonych wniosków i ich zakres?

CUPT: budżet bez zmian

Centrum Unijnych Projektów Transportowych potwierdziło TransInfo, że w naborze konkurencyjnym FENX.03.01-IP.02-001/26 pula środków na dofinansowanie projektów nadal wynosi 700.000.000 PLN. To jeden z najważniejszych tegorocznych instrumentów wsparcia dla samorządów, organizatorów i operatorów transportu publicznego, którzy planują zakup taboru zeroemisyjnego.

„W odpowiedzi na pytania dotyczące naboru konkurencyjnego nr FENX.03.01-IP.02-001/26 potwierdzam, że kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów pozostaje bez zmian i wynosi 700 000 000,00 zł” – poinformowała Marta Pytkowska z CUPT.

Wnioski można było składać od 9 lutego do 30 kwietnia 2026 r. Maksymalny poziom dofinansowania wynosi do 85% kosztów kwalifikowanych. Wsparcie obejmuje zakup autobusów elektrycznych, autobusów wodorowych oraz trolejbusów, ale wyłącznie takich, które posiadają funkcję samodzielnej jazdy z zasilaniem z baterii. O środki mogły ubiegać się jednostki samorządu terytorialnego, ich związki, stowarzyszenia i porozumienia, związki metropolitalne, a także organizatorzy i operatorzy publicznego transportu zbiorowego.

Na razie CUPT nie podaje, ile wniosków wpłynęło w naborze, jaka jest ich łączna wartość ani które miasta złożyły największe projekty taborowe. Wynika to z przepisów dotyczących zasad realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie 2021–2027.

„Do czasu zakończenia postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania, dokumenty i informacje wytworzone lub przygotowane przez właściwe instytucje w związku z oceną dokumentów i informacji przedstawianych przez wnioskodawców, w tym łączna liczba złożonych wniosków oraz ich zakres, mogą zostać udostępnione po zakończenia postępowania” – wyjaśniła Marta Pytkowska.

Oznacza to, że branża transportu publicznego musi poczekać na pełną listę projektów. To ważne, bo wiele miast już przygotowuje lub prowadzi przetargi na autobusy elektryczne, autobusy wodorowe i infrastrukturę ładowania, licząc na finansowanie z FEnIKS.

Zatwierdzenie i ogłoszenie listy powinno nastąpić w listopadzie br.

Jak oceniane są projekty?

Podstawą oceny wniosków jest system punktowy. Każdy projekt trafiający do CUPT jest najpierw sprawdzany pod kątem spełnienia obowiązkowych kryteriów formalnych i merytorycznych. Dopiero w drugim etapie, spośród projektów spełniających wszystkie wymagania, przyznawane są punkty pozwalające stworzyć końcową listę rankingową.

„Podstawą oceny projektów w naborach konkurencyjnych jest system punktowy. Każdy z napływających do CUPT wniosków jest oceniany pod kątem spełniania określonych obowiązkowych kryteriów. W drugim etapie – spośród projektów spełniających wszystkie wymagania formalne – przyznawane są punkty, które pozwalają stworzyć końcową listę rankingową” – przekazała Marta Pytkowska.

Za przyjęcie kryteriów wyboru projektów odpowiadają komitety monitorujące poszczególne programy Funduszy Europejskich, działające przy Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. Sam nabór ogłaszany jest przez CUPT na podstawie regulaminu zatwierdzanego przez MFiPR oraz kryteriów przyjętych przez właściwy komitet monitorujący.

Kryteria horyzontalne i specyficzne

W naborze stosowane są dwie grupy kryteriów: horyzontalne i specyficzne. Kryteria horyzontalne są stałe dla wszystkich naborów w ramach danego programu Funduszy Europejskich. Kryteria specyficzne są przypisane do konkretnego działania, czyli w tym przypadku do działania FENX.03.01 Transport miejski i projektów dotyczących taboru autobusowego oraz trolejbusowego.

„Kryteria dzielą się na dwie kategorie: horyzontalne – są stałe dla wszystkich naborów w ramach danego programu Funduszy Europejskich oraz specyficzne – tematyczne, przypisane do określonego działania FEnIKS, a więc powiązane z tematyką danego naboru” – wyjaśniła Marta Pytkowska.

Obie grupy kryteriów dzielą się dodatkowo na obligatoryjne i rankingujące. Kryteria obligatoryjne trzeba spełnić w całości. Negatywna odpowiedź na którymkolwiek z nich eliminuje projekt z dalszej oceny. Kryteria rankingujące decydują natomiast o liczbie punktów i pozycji na liście projektów rekomendowanych do dofinansowania.

„Kryteria obligatoryjne to te, które potencjalny beneficjent musi spełnić w całości, aby móc otrzymać wsparcie. Zwykle mają formę pytań, na które osoby oceniające muszą odpowiedzieć tak lub nie. Negatywna odpowiedź już na tym etapie eliminuje projekt z dalszej oceny” – podkreśliła Marta Pytkowska. – „W przypadku kryteriów rankingujących za spełnienie wymogów przyznajemy odpowiednią liczbę punktów. Co ważne: brak otrzymania punktów przy niektórych kryteriach nie wyklucza wniosku z dalszego procedowania” – dodała przedstawicielka CUPT.

Stawka dla rynku autobusowego

Nabór FEnIKS ma duże znaczenie dla rynku autobusów miejskich w Polsce. Wsparcie z FEnIKS może trafić do projektów obejmujących autobusy elektryczne, autobusy wodorowe i trolejbusy bateryjne, czyli pojazdy bezemisyjne w miejscu eksploatacji.

Dla samorządów oznacza to możliwość sfinansowania kolejnych zakupów taboru, a dla producentów i dostawców – szansę na nowe kontrakty w segmencie zeroemisyjnej komunikacji miejskiej. Nabór jest też ważny z punktu widzenia operatorów, którzy muszą planować nie tylko zakup autobusów, ale również zaplecze techniczne, ładowanie, zasilanie, szkolenie kierowców i organizację eksploatacji.

W praktyce wynik naboru może zdecydować o harmonogramie wielu przetargów. Miasta często przygotowują dokumentację zakupową wcześniej, ale ostateczna skala zamówień zależy od tego, czy projekt znajdzie się na liście rankingowej i otrzyma dofinansowanie.

Szczegółowe informacje o naborze i dokumentacja: https://www.cupt.gov.pl/konkurs/aktualnie-trwajace/dzialanie-fenx-03-01-autobusy-elektryczne-wodorowe-trolejbusy/