UE chce jednego biletu kolejowego na całą podróż. Pakiet pasażerski KE trafi do Rady i PE

Plus zapewnić pasażerom pełną ochronę także wtedy, gdy przejazd realizuje kilku przewoźników. To nie jest jeszcze obowiązujące prawo, lecz projekt przepisów przyjęty 13 maja 2026 r., który trafi teraz do Rady Unii Europejskiej i Parlamentu Europejskiego w zwykłej procedurze legislacyjnej. Jeśli regulacje wejdą w życie, pasażer ma łatwiej wyszukać, porównać i kupić jedną podróż koleją w jednej transakcji, także na trasach transgranicznych.

Rozkład jazdy:

1. Co oznacza hasło Komisji Europejskiej „One journey, one ticket, full rights”?
2. Jakie prawa ma mieć pasażer, gdy straci przesiadkę przy podróży na jednym bilecie?
3. Kto będzie odpowiadał za podróż, jeśli sprzedawca nie zachowa minimalnego czasu na przesiadkę?

Jeden bilet ma zastąpić kilka osobnych transakcji

Komisja Europejska zaproponowała nowe przepisy, które mają uprościć rezerwację podróży po Europie, szczególnie w przypadku przejazdów regionalnych, dalekobieżnych i transgranicznych. Najważniejszy cel jest prosty: pasażer ma móc zaplanować i kupić całą podróż jako jeden bilet, nawet jeśli na trasie pojawi się kilku przewoźników kolejowych.

Dziś taki zakup bywa skomplikowany. Przy podróży przez kilka państw pasażer często musi sprawdzać kilka systemów sprzedaży, porównywać różne taryfy i kupować bilety osobno. Problem dotyczy zwłaszcza kolei, gdzie rozdrobnione systemy rezerwacji i silna pozycja niektórych przewoźników utrudniają stworzenie jednej ścieżki zakupu. (Mobility and Transport)

Zgodnie z propozycją KE, pasażerowie mają móc wyszukać, porównać i kupić usługi różnych operatorów kolejowych jako jeden bilet, w jednej transakcji i na wybranej platformie. Może to być niezależna platforma sprzedaży albo system należący do przewoźnika kolejowego. W praktyce chodzi o to, aby podróż typu Warszawa – Berlin – Paryż albo Kraków – Wiedeń – Wenecja nie wymagała osobnego zakupu kilku biletów na kilku stronach.

„Dzisiaj podróże transgraniczne oznaczają konieczność dokonywania wielu rezerwacji i ryzyko jeśli utraci się połączenie. Zmieńmy to! Z jednym biletem i pełnymi prawami pasażerskimi przez całą podróż” – napisała Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej, na platformie X.

Pełne prawa pasażera przy podróży na jednym bilecie

Drugim filarem pakietu są prawa pasażera. Komisja Europejska chce, aby podróżny, który kupi jeden bilet na trasę obsługiwaną przez kilku operatorów, miał pełną ochronę w przypadku zakłóceń. Ma to obejmować pomoc, zmianę trasy, zwrot kosztów oraz odszkodowanie, jeśli dojdzie do utraty połączenia.

To ważna zmiana wobec obecnej praktyki. Dziś pasażer podróżujący na kilku oddzielnych biletach często nie ma takiej samej ochrony jak przy jednym bilecie łączonym. Jeśli spóźniony pociąg jednego przewoźnika powoduje utratę kolejnego połączenia u innego operatora, odpowiedzialność za dalszą podróż może być ograniczona albo niejasna.

Według propozycji KE, jeśli połączenie zostanie utracone z winy jednego z przewoźników, odpowiedzialne przedsiębiorstwo kolejowe ma zaproponować pasażerowi nowe połączenie albo zwrot kosztów. Ma także zapewnić pomoc, w tym posiłki i napoje, a w razie potrzeby również zakwaterowanie. Do tego dochodzi odszkodowanie za opóźnienie.

„Pasażerowie będą mogli znaleźć, porównać i kupić usługi połączone od różnych operatorów kolejowych w ramach jednego biletu, który można nabyć w jednej transakcji na wybranej platformie sprzedaży” – wskazała Komisja Europejska.

Platformy sprzedaży pod nowymi zasadami

Pakiet dotyczy nie tylko przewoźników, ale także platform sprzedaży biletów i agencji turystycznych. Komisja Europejska chce uregulować relacje między operatorami a sprzedawcami, tak aby dostęp do biletów odbywał się na uczciwych, rozsądnych i niedyskryminacyjnych zasadach.

Platformy mają prezentować oferty neutralnie. Tam, gdzie będzie to możliwe, mają także umożliwiać sortowanie wyników według emisji gazów cieplarnianych. To ma wspierać pasażerów w wyborze bardziej zrównoważonych opcji podróży, a jednocześnie zwiększać przejrzystość rynku kolejowego.

KE zwraca też uwagę na minimalne czasy przesiadek. Sprzedawcy biletów kolejowych i organizatorzy podróży mają tak konstruować ofertę, aby pasażer miał realny czas na zmianę pociągu. Jeśli podróżny straci połączenie dlatego, że taki minimalny czas nie został zachowany, odpowiedzialność ma spoczywać na sprzedawcy albo organizatorze wycieczki, a nie na kolei.

To istotny punkt z perspektywy pasażera. Jeden bilet ma być nie tylko wygodniejszy przy zakupie, ale też bezpieczniejszy w razie problemów operacyjnych. W transporcie publicznym sama integracja sprzedaży nie wystarczy, jeśli nie idzie za nią jasna odpowiedzialność za całą podróż.

Trzy części pakietu pasażerskiego

Pakiet przyjęty przez Komisję Europejską składa się z trzech głównych propozycji. Pierwsza dotyczy multimodalnego rezerwowania podróży i ma zastąpić rozporządzenie (WE) nr 80/2009. Druga obejmuje regulację dotyczącą biletów kolejowych. Trzecia zmienia rozporządzenie (UE) 2021/782 w sprawie praw i obowiązków pasażerów kolei, w części dotyczącej ochrony osób podróżujących na jednym bilecie.

Równolegle Komisja Europejska przyjęła raport z wdrażania obecnego rozporządzenia o prawach pasażerów kolei. Wynika z niego, że od czerwca 2023 r. państwa członkowskie wzmocniły ochronę podróżnych, m.in. przez jaśniejsze zasady przewozu rowerów i lepszą informację pasażerską. Jednym z utrzymujących się problemów pozostaje jednak ograniczona dostępność biletów łączonych w podróżach transgranicznych z udziałem kilku operatorów. (Mobility and Transport)

Po przyjęciu pakietu przez KE projekty trafią teraz do Rady UE i Parlamentu Europejskiego. Dopiero po zakończeniu procedury legislacyjnej będzie wiadomo, jaki ostatecznie kształt przyjmą nowe regulacje i kiedy zaczną obowiązywać.

Co to oznacza dla kolei i transportu publicznego?

Dla pasażera najważniejszy efekt ma być widoczny przy planowaniu podróży międzynarodowej. Zamiast osobno sprawdzać ofertę kilku przewoźników i kupować kilka biletów, podróżny ma otrzymać możliwość zakupu jednej podróży kolejowej w jednym miejscu. Taka zmiana może zwiększyć atrakcyjność kolei wobec samochodu i samolotu, szczególnie na trasach średniego i długiego dystansu.

Dla przewoźników będzie to jednak oznaczać presję na integrację systemów sprzedaży, otwieranie danych i zawieranie umów z platformami dystrybucyjnymi. Komisja Europejska podkreśla, że nowe przepisy mają zwiększyć przejrzystość i dostępność rynku kolejowego, ale dla operatorów będzie to także test organizacyjny i technologiczny. (Mobility and Transport)

Znaczenie mogą mieć również krajowe punkty dostępu do danych multimodalnych. KE wskazuje, że państwa członkowskie muszą przyspieszyć wdrażanie zasad wynikających z dyrektywy ITS, dotyczących udostępniania danych o transporcie multimodalnym. Bez takich danych trudno będzie budować sprawne systemy rezerwacji, które obejmą nie tylko kolej dalekobieżną, ale też połączenia regionalne, autobusowe, komunikację miejską czy inne elementy podróży. (Mobility and Transport)

Polska perspektywa: wspólny bilet już był, ale skala UE to inny poziom

W Polsce temat wspólnego biletu kolejowego nie jest nowy. TransInfo.pl opisywało już wcześniej ofertę Wspólnego Biletu, która od grudnia 2018 r. umożliwiła zakup jednego biletu na podróż pociągami różnych przewoźników, w tym nie tylko spółek z Grupy PKP, ale także kolei samorządowych. (TransInfo)

Różnica polega na skali. Propozycja Komisji Europejskiej dotyczy podróży przez granice, wielu operatorów i platform sprzedaży działających w różnych krajach. Dla pasażera oznaczałoby to łatwiejsze planowanie przejazdu po Europie, a dla rynku kolejowego mocniejsze powiązanie krajowych systemów taryfowych i sprzedażowych.

W polskim kontekście warto też pamiętać o projektach łączących kolej z komunikacją miejską. TransInfo.pl informowało m.in. o zapowiedzi dodania 75-minutowego biletu ZTM Warszawa do biletu PKP Intercity oraz o lokalnych modelach integracji taryfowej, jak honorowanie biletów Urbancard w pociągach Kolei Dolnośląskich i Polregio we Wrocławiu. (TransInfo)