ZPP krytykuje nowelę ustawy o transporcie publicznym. Chodzi o system, finansowanie i definicje

ZPP wskazuje na ryzyka dla organizacji komunikacji miejskiej, autobusów i całego systemu transportu publicznego. To nie są drobne korekty, ale fundamentalne zastrzeżenia dotyczące definicji, finansowania i organizacji przewozów pasażerskich. W tle pojawia się spór o rolę samorządów i sposób przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu. O niełatwych pracach nad nowelizacją PTZ – uwagach miast oraz postulatach gmin – pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jaką zmianę w definicji komunikacji miejskiej proponuje ZPP?
2. Dlaczego ZPP krytykuje transport na żądanie samochodem osobowym?
3. Jaki limit umów wieloletnich chce utrzymać ZPP?

Samorządy punktują projekt Ministerstwa Infrastruktury

Związek Powiatów Polskich zgłosił kilkanaście szczegółowych uwag do projektu nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym przygotowanego przez Ministerstwo Infrastruktury. Dokument powstał w ramach prac Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego i obejmuje zarówno kwestie systemowe, jak i szczegółowe zapisy legislacyjne.

Jednym z kluczowych postulatów jest zmiana definicji komunikacji miejskiej poprzez wprowadzenie progu ludnościowego na poziomie 40 tys. mieszkańców. Zdaniem ZPP obecne przepisy prowadzą do sytuacji, w której niewielkie miasta – liczące kilka tysięcy mieszkańców – muszą przygotowywać plany transportowe właściwe dla dużych systemów komunikacji miejskiej, podczas gdy podobne przewozy w gminach miejsko-wiejskich nie podlegają takim obowiązkom.

Szczególnie krytycznie oceniono zapisy dotyczące transportu na żądanie. ZPP wskazuje, że projekt w sposób nieuzasadniony promuje przejazdy realizowane samochodem osobowym kosztem przewozów zbiorowych.

„ZPP konsekwentnie stoi na stanowisku, że to właśnie przewóz na żądanie pojazdem zbiorowym powinien mieć priorytet jako narzędzie kształtowania nawyku korzystania z transportu zbiorowego” – podkreśliła organizacja.

Organizacja zwraca także uwagę na brak odniesienia do infrastruktury przystankowej w definicjach, co może prowadzić do rozwoju usług typu door-to-door finansowanych ze środków publicznych, zamiast wzmacniania systemu komunikacji miejskiej i autobusów.

Minimalne standardy i sieć połączeń

ZPP negatywnie ocenia także projektowane minimalne standardy usług transportowych. W szczególności wskazuje na brak obowiązku zapewnienia połączeń między sąsiednimi miastami powiatowymi oraz model sieci oparty głównie na układzie „gwiaździstym”.

Organizacja krytykuje również zapisy dotyczące schematów sieci komunikacyjnej i roli marszałków województw. Zastrzeżenia dotyczą m.in. możliwości ingerencji marszałka w schematy lokalnych organizatorów oraz obowiązku uzgadniania każdej zmiany rozkładu jazdy.

„ZPP ocenia to rozwiązanie jako paraliżujące bieżące zarządzanie siecią komunikacyjną” – wskazano w uwagach.

Istotna część uwag dotyczy finansowania transportu publicznego, w tym zasad działania Funduszu przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu. ZPP sprzeciwia się wykluczeniu przewozów na żądanie z możliwości uzyskania dopłat, uznając to za sprzeczne z celem ustawy.

Krytyce poddano także mechanizm podziału środków, w którym marszałek województwa może znacząco ograniczyć pulę dla powiatów i gmin.

„Brak jakiejkolwiek kontroli tej decyzji może w praktyce skutkować przeznaczeniem przez marszałka nawet 80% środków na linie województwa” – podkreśla ZPP.

Organizacja sprzeciwia się również ograniczeniu udziału umów wieloletnich z 70% do 20%, wskazując na konieczność stabilnego planowania przewozów autobusowych.

ZPP postuluje wzmocnienie roli powiatów w organizacji transportu publicznego, w tym możliwość przejmowania zadań od gmin oraz realizacji przewozów poza własnymi granicami przez związki JST. W opinii organizacji obecny projekt nie zapewnia realnej integracji systemu transportowego, mimo że deklaratywnie do niej dąży. Link do PDF z uwagami na https://www.zpp.pl/storage/library/2026-04/6439487b67f195c3a500d2a2ccb2630c.pdf