Świnoujście może dostać tramwaje wodne. Deklaracja GAZ-SYSTEM i ZMPSiŚ

Finansowanie jednostek deklarują Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. oraz Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. Po zakupie lub wybudowaniu statki miałyby zostać przekazane miastu, ale dokument nadal czeka na odpowiedź samorządu. O równolegle rozwianym Samorządowym Szlaku Wodnym pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.

Rozkład jazdy

1. Dokąd miałyby kursować nowe tramwaje wodne?
2. Kto deklaruje sfinansowanie zakupu lub budowy jednostek?
3. Jakie kwestie musi jeszcze rozstrzygnąć Miasto Świnoujście?

Projekt porozumienia, a nie gotowe połączenie

Propozycja jest wynikiem trójstronnych rozmów prowadzonych przez GAZ-SYSTEM, ZMPSiŚ oraz przedstawicieli Świnoujścia. Dokument dotyczy zapewnienia wodnego dostępu do dwóch prawobrzeżnych atrakcji turystycznych, czyli Latarni Morskiej i Fortu Gerharda.

Nie jest to jeszcze podpisane porozumienie, ogłoszenie przetargu ani umowa z armatorem. Nie można również przesądzić, że tramwaje wodne rozpoczną przewozy pasażerów w określonym terminie. Warunkiem dalszych działań jest stanowisko miasta i zaakceptowanie zasad współpracy.

Według informacji przekazanej przez Weronikę Gocłowską, rzeczniczkę portowej spółki, partnerzy deklarują gotowość do sfinansowania zakupu albo budowy jednostek. Po zakończeniu procesu statki miałyby zostać przekazane Miastu Świnoujście.

Model przedstawiony w projekcie oznacza, że samorząd nie musiałby samodzielnie finansować pozyskania tramwajów wodnych. Nie podano jednak liczby jednostek, ich wartości, pojemności pasażerskiej, rodzaju napędu, prędkości eksploatacyjnej ani wymagań dotyczących dostępności dla osób o ograniczonej mobilności. Nie wiadomo również, czy statki byłyby budowane od podstaw, czy kupione jako gotowe jednostki dostępne na rynku. Brakuje informacji o przystaniach początkowych, dokładnym przebiegu trasy i czasie rejsu.

Po stronie miasta pozostałoby przygotowanie modelu późniejszego funkcjonowania transportu wodnego. Do rozstrzygnięcia są między innymi zasady utrzymania statków, wybór operatora, finansowanie pracy przewozowej, rozkład rejsów, taryfa oraz decyzja, czy komunikacja będzie działała przez cały rok, czy tylko w sezonie turystycznym.

Transport wodny zamiast zamkniętej drogi

Problem z dostępem do Latarni Morskiej i Fortu Gerharda trwa od 2023 r., kiedy zamknięto ulicę Ku Morzu. Była to jedyna droga prowadząca od strony lądu do plaży na Warszowie i najważniejszych atrakcji znajdujących się w rejonie portu.

Ograniczenie wprowadzono ze względu na bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej oraz strefę ochronną wokół Terminalu LNG. Od tego momentu regularny transport wodny stał się podstawową alternatywą dla turystów i pasażerów chcących dotrzeć do zabytków.

Nowe tramwaje wodne nie byłyby więc wyłącznie kolejną sezonową atrakcją. Mogłyby pełnić funkcję lokalnego środka transportu publicznego, zapewniającego stałe połączenie między lewobrzeżną częścią Świnoujścia a obszarem Latarni Morskiej i Fortu Gerharda.

Pierwsze porozumienie dotyczące alternatywnego transportu podpisano 29 czerwca 2023 r. GAZ-SYSTEM zobowiązał się wówczas do sfinansowania budowy drogi i uruchomienia komunikacji autobusowej do plaży w okolicy Podziemnego Miasta.

Pakiet obejmował także dopłaty do biletów na rejsy białej floty do Latarni Morskiej i Fortu Gerharda. Łączny koszt tymczasowych działań przekraczał 1.000.000 PLN, a rozwiązania miały funkcjonować w wakacje i we wrześniu 2023 r.

Z tej kwoty 400.000 PLN przeznaczono na sam transport wodny do obu zabytków. Już wtedy zapowiadano dalsze negocjacje dotyczące docelowego sposobu organizacji dostępu po zakończeniu sezonowego programu.

Obecny projekt można więc traktować jako powrót do koncepcji trwałego rozwiązania, które nie będzie opierało się wyłącznie na czasowych dopłatach do komercyjnych rejsów.

Adler-Schiffe wozi pasażerów w sezonie 2026

Od 1 kwietnia 2026 r. połączenie z lewobrzeżnej części miasta do Latarni Morskiej i Fortu Gerharda realizuje Adler-Schiffe Polska sp. z o.o. Rejs trwa około 20 minut. Według informacji miasta statki kursują codziennie od godz. 10:00 co około 40 minut, a ostatni rejs powrotny zaplanowano na godz. 17:40. Oferta obejmuje około 16 kursów dziennie oraz bilety łączące transport ze zwiedzaniem obu atrakcji.

Obsługa jest realizowana mniejszymi jednostkami ze względu na ograniczenia nabrzeża GPK. Ma ono około 52 m długości, a manewrowanie utrudniają występujące w tym miejscu silne prądy. Większe statki pasażerskie nie mogą więc być automatycznie brane pod uwagę przy planowaniu przyszłego systemu. 

Podsumowując: Świnoujście ma rozbudowane doświadczenie w organizowaniu przewozów wodnych. Oprócz połączeń turystycznych funkcjonują tam miejskie przeprawy promowe, a w 2025 r. miasto zostało włączone do pilotażowego Samorządowego Szlaku Wodnego. Projekt przewiózł blisko 6 tys. pasażerów, co doprowadziło do rozszerzenia oferty w kolejnym sezonie. Proponowane jednostki do Latarni Morskiej i Fortu Gerharda byłyby jednak pierwszym taborem wodnym pozyskanym specjalnie w celu trwałego rozwiązania problemu dostępu do prawobrzeżnych zabytków. Na razie nie wiadomo, ile statków mogłoby trafić do miasta ani kiedy pierwsi pasażerowie weszliby na ich pokłady.