ZSK: Interpelacja o 4.700 km nowych linii i harmonogram inwestycji

24 lipca 2026 roku do Ministerstwa Infrastruktury wpłynęła interpelacja nr 18859 posłanki Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej, zawierająca 10 pytań o finansowanie i harmonogram realizacji Zintegrowanej Sieci Kolejowej.

Dokument odnosi się do planu obejmującego około 4.700 km nowych linii oraz modernizację około 5.600 km istniejących tras. Posłanka oczekuje rozdzielenia inwestycji z zapewnionym finansowaniem od projektów pozostających na etapie koncepcji. O prezentacji Zintegrowanej Sieci Kolejowej za około 610 mld PLN pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jaki jest formalny status Zintegrowanej Sieci Kolejowej?
2. Z jakich źródeł ma zostać sfinansowana realizacja programu?
3. Kiedy ma zostać opublikowany pełny harmonogram inwestycji i wydatków?

Około 610 mld PLN na inwestycje po 2035 roku

Interpelację nr 18859 skierowała do ministra infrastruktury Olga Ewa Semeniuk-Patkowska. Dokument dotyczy źródeł finansowania oraz harmonogramu realizacji Zintegrowanej Sieci Kolejowej.

Według danych przytoczonych w wystąpieniu program ma obejmować budowę około 4.700 km nowych linii kolejowych. Około 2.700 km mają stanowić linie Kolei Dużych Prędkości.

Drugą częścią planu jest modernizacja około 5.600 km istniejącej infrastruktury kolejowej. W interpelacji nie przedstawiono szczegółowego podziału tych tras na linie pasażerskie, towarowe i odcinki o mieszanym charakterze ruchu.

Szacunkowy koszt inwestycji przewidzianych po 2035 roku określono na około 610 mld PLN. Z tej wartości około 410 mld PLN ma przypadać na budowę nowych linii, natomiast około 200 mld PLN na modernizację istniejącej sieci.

Posłanka zwraca uwagę, że tak duża skala planu wymaga przedstawienia źródeł finansowania, etapów realizacji i zakresu odpowiedzialności poszczególnych podmiotów.

Formalny status ZSK

Pierwsze pytanie dotyczy aktualnego formalnego statusu Zintegrowanej Sieci Kolejowej. Posłanka oczekuje informacji, czy program został już przyjęty przez Radę Ministrów, a jeżeli nie – kiedy ma to nastąpić.

Ramy formalne prac nad ZSK wyznaczyła uchwała Rady Ministrów z 31 grudnia 2024 roku. Dokument określił sposób prowadzenia analiz oraz współpracę spółki odpowiedzialnej za inwestycje Portu Polska z PKP Polskimi Liniami Kolejowymi S.A.

W publicznych materiałach ZSK jest określana jako plan docelowej sieci kolejowej. Nie stanowi on automatycznie wieloletniego programu inwestycyjnego zawierającego wykaz wydatków na poszczególne lata i zabezpieczone źródła finansowania.

Interpelacja ma wyjaśnić, czy po zakończeniu etapu analitycznego plan zostanie przyjęty w formie odrębnego dokumentu rządowego oraz kiedy może zostać podjęta odpowiednia decyzja.

Koszt całego programu pozostaje pytaniem

Kwota około 610 mld PLN dotyczy inwestycji kolejowych planowanych po 2035 roku. Posłanka pyta natomiast o łączny koszt całego programu, obejmujący również projekty realizowane lub przygotowywane przed tą datą.

W interpelacji zwrócono uwagę, że część nowych linii i modernizacji znajduje się już w przygotowaniu, projektowaniu albo realizacji. Brakuje jednak jednoznacznego zestawienia pokazującego, które przedsięwzięcia są elementem ZSK, a które należą do obecnie obowiązujących programów inwestycyjnych.

Ministerstwo Infrastruktury ma także wskazać, w cenach którego roku przygotowano szacunek wynoszący 610 mld PLN.

Odpowiedź ma wyjaśnić, czy wartość uwzględnia przewidywaną inflację, koszty pozyskania gruntów, dokumentację projektową, nadzór nad realizacją oraz rezerwę na wzrost cen materiałów i robót budowlanych.

Bez tych informacji nie można bezpośrednio porównać wartości ZSK z budżetami obecnie prowadzonych inwestycji kolejowych.

Wydatki roczne i pięcioletnie

Kolejna grupa pytań dotyczy tempa wydatkowania środków.

Posłanka oczekuje przedstawienia kwot, które rząd planuje przeznaczać na Zintegrowaną Sieć Kolejową w poszczególnych latach oraz okresach pięcioletnich. Takie dane pozwoliłyby określić oczekiwaną skalę robót i obciążenie budżetu państwa w kolejnych perspektywach.

Publiczne materiały ZSK wskazują, że szczegółowe harmonogramy będą przygotowywane w ramach przyszłych wieloletnich programów inwestycyjnych. Programy te mogą obejmować kolejne perspektywy, na przykład do 2040, 2045 i 2050 roku.

Według dostępnych informacji ukończenie całej sieci może nastąpić w latach 2050–2060. Nie przedstawiono jednak rocznych limitów finansowych ani wartości inwestycji planowanych w poszczególnych okresach.

Budżet państwa, fundusze UE i finansowanie dłużne

Interpelacja obejmuje pytanie o strukturę finansowania programu.

Ministerstwo Infrastruktury ma wskazać, jaka część kosztów zostanie pokryta z budżetu państwa, funduszy Unii Europejskiej, środków własnych spółek kolejowych oraz finansowania dłużnego.

Nie podano dotychczas oczekiwanych proporcji pomiędzy poszczególnymi źródłami. Brakuje również informacji, czy dla inwestycji planowanych po 2035 roku przewidziano utworzenie odrębnego funduszu lub zastosowanie mechanizmu podobnego do finansowania infrastruktury drogowej.

Z oficjalnych materiałów wynika, że decyzje o realizacji poszczególnych zadań będą zależały od możliwości finansowych państwa i dostępności finansowania zewnętrznego.

Koszty konkretnych linii mają być precyzowane dopiero podczas prac studialnych, projektowych i środowiskowych.

Projekty finansowane i propozycje kierunkowe

Posłanka domaga się rozdzielenia inwestycji mających zapewnione finansowanie od projektów przedstawionych jako długoterminowe kierunki rozwoju sieci.

ZSK określa docelowe korytarze transportowe, ale nie wskazuje szczegółowego przebiegu wszystkich nowych linii. Konkretne warianty będą wybierane na podstawie przyszłych studiów techniczno-ekonomiczno-środowiskowych.

Oznacza to, że nie wszystkie odcinki zaznaczone w planie mają obecnie gotową dokumentację, decyzje administracyjne i zabezpieczone środki.

Odpowiedź na interpelację ma wskazać, które zadania są już w budowie, postępowaniach przetargowych lub zaawansowanym projektowaniu. Resort ma również przedstawić projekty pozostające wyłącznie propozycjami kierunkowymi.

Czy obecne 100 mld PLN należy do ZSK?

W wystąpieniu przywołano również informację o około 100 mld PLN przeznaczanych na obecnie realizowane inwestycje kolejowe.

Posłanka pyta, czy wartość ta stanowi część kosztów Zintegrowanej Sieci Kolejowej, czy jest odrębnym portfelem przedsięwzięć.

Rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ ZSK jest przedstawiana przede wszystkim jako docelowy plan rozwoju sieci po 2035 roku. Inwestycje przygotowywane do wcześniejszego ukończenia mają stanowić punkt wyjścia do jego dalszej realizacji.

Do programów obowiązujących przed 2035 rokiem należą między innymi Krajowy Program Kolejowy i program inwestycyjny dotyczący Centralnego Portu Komunikacyjnego. Interpelacja zmierza do ustalenia, w jaki sposób ich budżety będą prezentowane w przyszłym planie finansowym ZSK.

Podział odpowiedzialności między podmiotami

Kolejne pytanie dotyczy podziału kosztów i zadań pomiędzy Ministerstwo Infrastruktury, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o., realizujący inwestycje strategiczne pod marką Port Polska, oraz pozostałe podmioty.

Obecne założenia przewidują realizację inwestycji przez dwóch głównych zarządców projektów kolejowych. PKP PLK odpowiada za rozwój i modernizację krajowej sieci kolejowej, natomiast spółka CPK przygotowuje linie związane z Portem Polska oraz Koleją Dużych Prędkości.

Interpelacja ma wyjaśnić, czy podział zostanie przeprowadzony według konkretnych linii, parametrów infrastruktury, okresów realizacji lub źródeł finansowania.

Nie podano również, czy w przedsięwzięcia będą bezpośrednio zaangażowani inni zarządcy infrastruktury, samorządy albo podmioty prywatne.

Wpływ na finanse publiczne

Posłanka pyta, czy Ministerstwo Finansów przedstawiło ocenę wpływu Zintegrowanej Sieci Kolejowej na finanse publiczne oraz poziom zadłużenia państwa.

Dokument ma określić, czy analizowano wpływ wieloletnich nakładów na deficyt sektora finansów publicznych, koszty obsługi długu i możliwości finansowania pozostałych inwestycji transportowych.

W materiale źródłowym nie przedstawiono wyników takiej analizy. Nie podano również informacji o prognozowanym udziale wydatków kolejowych w produkcie krajowym brutto.

Kwestia ta jest powiązana z pytaniem o ewentualne kredyty, obligacje i inne formy finansowania dłużnego wykorzystywane przez spółki odpowiedzialne za realizację programu.

Pełny plan finansowy i harmonogram

Ostatnie pytanie dotyczy terminu publikacji kompletnego planu finansowego ZSK.

Dokument oczekiwany przez posłankę powinien zawierać wykaz inwestycji, przewidywane źródła finansowania oraz harmonogram ponoszenia wydatków.

Publicznie przedstawione materiały opisują docelowy układ sieci i szacunkową skalę kosztów. Nie tworzą jednak zestawienia środków przeznaczonych na każdy odcinek ani kalendarza rozpoczynania i kończenia poszczególnych zadań.

Na dzień wpływu interpelacji odpowiedź ministra infrastruktury nie była dostępna. Termin przedstawienia kompletnego programu inwestycyjnego i finansowego nie został podany.

Zakupowe tło

Do 2035 roku ma zostać uruchomionych około 1.000 km nowych linii kolejowych stanowiących punkt wyjścia do dalszej realizacji ZSK. W tej grupie znajduje się około 480 km linii „Y”, która ma połączyć Warszawę, nowe lotnisko krajowe i Łódź w 2032 roku, a następnie Poznań i Wrocław w 2035 roku.

Drugim z potwierdzonych projektów jest około 80-kilometrowy nowy odcinek Rail Baltica pomiędzy Ełkiem i Trakiszkami. Za jego realizację odpowiadać mają PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Do inwestycji przewidzianych przed 2035 rokiem zaliczono także około 50-kilometrowe połączenie Katowice–Ostrawa. Projekt ma być przygotowywany przez spółkę realizującą inwestycje Portu Polska oraz PKP PLK.