Grunty pod liniami kolejowymi nadal w PKP SA. Interpelacja o finał procesu
17 września 2026 roku do Sejmu wpłynęła interpelacja posła Michała Moskala do Ministerstwa Infrastruktury w sprawie zakończenia procesu przekazywania przez PKP SA na rzecz PKP Polskie Linie Kolejowe SA gruntów wchodzących w skład linii kolejowych.
Proces obejmuje według danych przywołanych w interpelacji ponad 34 tys. działek o łącznej powierzchni ponad 39 tys. ha oraz ponad 18 tys. środków trwałych. Jednym z głównych problemów pozostaje rozbieżność w publicznie przedstawianych wartościach majątku – około 10 mld PLN według stanowiska przywoływanego w odniesieniu do PKP PLK oraz 37–39 mld PLN według wcześniejszych szacunków PKP SA. Poseł pyta resort m.in. o aktualny harmonogram, skutki podatkowe, wycenę majątku oraz możliwość zakończenia procesu do końca 2026 roku.
Rozkład jazdy:
- Ile działek i jaką powierzchnię gruntów obejmowała inwentaryzacja przeprowadzona przez PKP SA?
- Jakie dwie wartości majątku pojawiają się w sporze dotyczącym aportu?
- Czy proces przekazania gruntów ma zostać zakończony do 31 grudnia 2026 roku?
Ponad 34 tys. działek i 39 tys. ha
Interpelacja nr 19898 dotyczy procesu, którego źródłem są przepisy ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”.
Zgodnie z opisanym w niej mechanizmem PKP SA ma wnosić do PKP Polskie Linie Kolejowe SA grunty wchodzące w skład linii kolejowych po uregulowaniu ich stanu prawnego.
Autor interpelacji wskazuje, że mimo upływu około ćwierćwiecza od rozpoczęcia restrukturyzacji zarządca infrastruktury nadal nie posiada tytułu prawnego do wszystkich gruntów, na których znajduje się zarządzana przez niego infrastruktura kolejowa.
Według danych przywołanych w interpelacji w styczniu 2023 roku PKP SA zakończyły inwentaryzację nieruchomości potrzebnych do prowadzenia ruchu i zarządzania liniami kolejowymi.
Wyodrębniona zorganizowana część przedsiębiorstwa pod nazwą „PKP SA Oddział Infrastruktura Kolejowa” objęła ponad 34 tys. działek ewidencyjnych, ponad 39 tys. ha gruntów oraz ponad 18 tys. środków trwałych stanowiących elementy linii kolejowych.
3,567 mln PLN za wycenę majątku
23 stycznia 2023 roku ogłoszono przetarg na wykonanie wyceny majątku przewidzianego do aportu.
Według interpelacji postępowanie rozstrzygnięto w lipcu 2023 roku na rzecz Ernst & Young Corporate Finance, a cena usługi wyniosła 3.567.000 PLN brutto.
Warunki przewidywały wykonanie wyceny w czasie nie dłuższym niż osiem miesięcy.
Jedno z pytań skierowanych do ministra dotyczy tego, czy opracowanie zostało wykonane i odebrane, kiedy to nastąpiło, jaką wartość majątku ustalono oraz jaki dokładnie zakres obejmowała wycena.
Poseł chce również uzyskać łączną wartość wydatków poniesionych przez spółki Grupy PKP i PKP PLK na wyceny, ekspertyzy, opinie prawne oraz doradztwo transakcyjne związane z całym procesem.
10 mld PLN czy 37–39 mld PLN
Jednym z głównych zagadnień interpelacji jest duża rozbieżność w przedstawianych publicznie szacunkach wartości transakcji.
Według materiału w styczniu 2026 roku prezes PKP SA Alan Beroud oceniał wartość aportu wszystkich gruntów na 37–39 mld PLN.
W kwietniu 2026 roku prezes PKP Polskie Linie Kolejowe SA Piotr Wyborski przedstawiał natomiast inne wartości. Według stanowiska opisanego w interpelacji grunty pod liniami kolejowymi wyceniono według wartości rynkowej już w 2001 roku na około 7 mld PLN, natomiast wraz z pozostałymi nieruchomościami łączna wartość transakcji miałaby wynosić około 10 mld PLN.
Są to stanowiska przywołane przez autora interpelacji, a nie rozstrzygnięta przez Ministerstwo Infrastruktury wartość majątku.
Michał Moskal pyta dlatego resort, które podejście uznaje za prawidłowe oraz czy Ministerstwo Infrastruktury dysponuje własną analizą przyczyn różnicy między wycenami.
Pytanie o ponad 50 proc. akcji PKP PLK
W interpelacji pojawia się również kwestia wpływu wartości aportu na strukturę właścicielską zarządcy infrastruktury.
Według stanowiska przypisanego prezesowi PKP PLK wycena majątku na poziomie bliskim 40 mld PLN mogłaby oznaczać objęcie przez PKP SA ponad 50 proc. akcji PKP PLK.
Autor interpelacji pyta, czy resort przeanalizował taki wariant w świetle wymogów dotyczących niezależności zarządcy infrastruktury oraz czy w tej sprawie zasięgnięto stanowiska Urzędu Transportu Kolejowego lub Komisji Europejskiej.
Osobne pytanie dotyczy możliwości odpłatnego nabycia akcji PKP PLK od PKP SA ze środków Funduszu Kolejowego oraz potencjalnego wpływu takiej operacji na finansowanie inwestycji kolejowych.
31 grudnia 2026 roku w centrum pytań
Istotnym elementem interpelacji jest data 31 grudnia 2026 roku.
Autor wskazuje ją w kontekście mechanizmów podatkowych dotyczących rozliczenia zobowiązań PKP SA związanych z aportem.
Poseł pyta ministra, czy cały proces zostanie zakończony do tego dnia, a jeżeli nie – jakie będą konsekwencje dla rozwiązań podatkowych przewidzianych w ustawie.
W interpelacji zwrócono się również o podanie aktualnego harmonogramu obejmującego planowane terminy uchwał organów obu spółek, zawarcia umowy przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, podwyższenia kapitału zakładowego PKP PLK i rejestracji tej operacji w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Czy finał przesunie się na 2028 rok?
Kolejna grupa pytań dotyczy terminu zakończenia procesu.
Według informacji przywołanych w interpelacji w lipcu 2026 roku minister wskazywał na brak porozumienia pomiędzy zarządami obu spółek i powiązanie postępów w tej sprawie z kluczowymi wskaźnikami efektywności ich zarządów.
W materiale wskazano również na doniesienia prasy branżowej mówiące o możliwości przesunięcia finalizacji procesu na 2028 rok.
Nie jest to jednak w interpelacji przedstawione jako zatwierdzony termin. Michał Moskal pyta ministra wprost, czy resort potwierdza taki scenariusz, kto miałby podjąć decyzję o przesunięciu oraz czy wymagałoby ono zmian ustawowych.
Alternatywa: przekazanie gruntów z mocy prawa
Interpelacja obejmuje również pytanie o alternatywną ścieżkę zakończenia procesu.
Poseł chce wiedzieć, czy w Ministerstwie Infrastruktury prowadzone są prace nad ustawą, która umożliwiłaby przeniesienie gruntów pod liniami kolejowymi z PKP SA do PKP PLK z mocy prawa.
Takie rozwiązanie – zgodnie z pytaniem postawionym w interpelacji – nie wymagałoby emisji akcji i zmiany struktury właścicielskiej zarządcy infrastruktury.
Jeśli resort nie prowadzi takich prac, autor oczekuje wskazania przyczyn odrzucenia tego wariantu.
18 pytań do Ministerstwa Infrastruktury
Łącznie Michał Moskal skierował do ministra 18 szczegółowych pytań podzielonych na cztery obszary.
Pierwszy dotyczy aktualnego zaawansowania procesu, wykonanej wyceny, wydatków na doradztwo, liczby działek oraz regulowania ich stanu prawnego.
Drugi obejmuje spór o wycenę oraz potencjalne konsekwencje dla struktury własnościowej PKP PLK.
Trzecia grupa odnosi się do harmonogramu, daty 31 grudnia 2026 roku, możliwego przesunięcia procesu na 2028 rok i ewentualnych zmian legislacyjnych.
Ostatnia część dotyczy nadzoru właścicielskiego, KPI zarządów PKP SA i PKP PLK, wynagrodzeń uzupełniających oraz wpływu nieuregulowanej struktury własnościowej gruntów na prowadzenie inwestycji kolejowych.
Na dzień złożenia interpelacji odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury nie była jeszcze częścią materiału.
Komentarze