Fundusz autobusowy do zmiany? Pięć pytań do ministra infrastruktury o dopłaty dla samorządów

9 października 2026 roku do ministra infrastruktury wpłynęła interpelacja nr 20318 posłów Rafała Kasprzyka, Norberta Pietrykowskiego i Ewy Szymanowskiej, dotycząca przyszłości Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (FRPA) po prezydenckim wecie wobec nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.

Parlamentarzyści przedstawili pięć pytań dotyczących zasad przyznawania dopłat, terminów naborów i długości umów. Szczególną uwagę zwrócili na stabilność regionalnych połączeń autobusowych oraz sytuację związków komunikacyjnych organizujących wspólny transport dla kilku gmin. O planach wznowienia reformy po prezydenckim wecie pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jakie zmiany w Funduszu rozwoju przewozów autobusowych proponują posłowie?

2. Dlaczego parlamentarzyści postulują wcześniejsze nabory i co najmniej dwuletnie umowy o dopłatę?

3. Czy Ministerstwo Infrastruktury wznowi prace nad reformą FRPA po prezydenckim wecie?

9 października: Pięć pytań o przyszłość FRPA

Posłowie Rafał Kasprzyk, Norbert Pietrykowski i Ewa Szymanowska skierowali do Ministerstwa Infrastruktury interpelację nr 20318, dotyczącą dalszego funkcjonowania Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej.

Wystąpienie odnosi się do konsekwencji weta wobec nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, przygotowanej przez rząd i procedowanej w Sejmie jako druk nr 2700.

Ustawa, której ostateczne brzmienie Sejm przyjął 31 lipca 2026 roku, przewidywała istotne zmiany w organizacji publicznego transportu zbiorowego oraz systemie finansowania połączeń autobusowych.

Jednym z elementów reformy było przeniesienie części kompetencji związanych z obsługą funduszu z wojewodów na marszałków województw.

Nowe przepisy miały również zmienić kolejność pierwszeństwa w ubieganiu się o dopłaty, zasady zawierania umów oraz organizację naborów wniosków.

19 sierpnia 2026 roku Prezydent RP Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy, kierując ją do ponownego rozpatrzenia przez parlament.

Tym samym zaproponowane rozwiązania nie weszły w życie w przyjętym przez Sejm kształcie.

Autorzy interpelacji zwracają uwagę, że bez dalszych działań legislacyjnych pozostaną nierozwiązane problemy organizacyjne dotyczące finansowania przewozów autobusowych, szczególnie w mniejszych miejscowościach i na obszarach wiejskich.

Grudniowe nabory utrudniają planowanie połączeń autobusowych

Pierwszy problem wskazany przez parlamentarzystów dotyczy harmonogramu przyznawania dopłat z FRPA.

W obecnym systemie wojewodowie odpowiadają za organizację naborów wniosków o dofinansowanie połączeń autobusowych.

Autorzy interpelacji wskazują, że obowiązujące przepisy nie określają nieprzekraczalnego terminu ogłoszenia takiego naboru.

W rezultacie, według parlamentarzystów, zdarza się, że nabory rozpoczynają się dopiero w drugiej połowie grudnia.

Dla organizatorów publicznego transportu zbiorowego oznacza to konieczność przygotowywania dokumentacji bezpośrednio przed rozpoczęciem kolejnego roku budżetowego.

Problem dotyczy zarówno pojedynczych gmin, jak i samorządów prowadzących wspólną organizację komunikacji autobusowej.

Niepewność dotycząca uzyskania środków może utrudniać przygotowanie rozkładów jazdy, określenie zakresu pracy przewozowej oraz planowanie współpracy z operatorami.

Parlamentarzyści pytają zatem, czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa wcześniejsze ogłaszanie naborów.

Oczekują również wyjaśnienia, jakie przeszkody prawne lub organizacyjne uniemożliwiałyby wprowadzenie takiego rozwiązania.

W interpelacji nie wskazano konkretnej daty, od której nabory miałyby być obligatoryjnie uruchamiane.

Dwuletnie umowy zamiast rocznych? Stabilność przewozów pod znakiem zapytania

Drugim zagadnieniem jest okres obowiązywania umów o dopłatę z Funduszu.

Autorzy interpelacji wskazują, że podstawowym okresem planowania finansowania pozostaje jeden rok budżetowy.

W ich ocenie krótkoterminowy charakter wsparcia ogranicza stabilność połączeń autobusowych, szczególnie tych obsługujących miejscowości pozbawione alternatywnych możliwości dojazdu.

Dotyczy to przede wszystkim linii zapewniających mieszkańcom dostęp do większych ośrodków, miejsc pracy, szkół i usług publicznych.

Parlamentarzyści zwracają uwagę również na konsekwencje dla przewoźników.

Niepewność dotycząca kontynuacji finansowania może ograniczać możliwości wieloletniego planowania działalności przedsiębiorstw wykonujących przewozy na zlecenie samorządów.

W interpelacji przedstawiono postulat wydłużenia minimalnego okresu umów o dopłatę do dwóch lat.

Rozwiązanie to miałoby zapewnić większą przewidywalność finansowania połączeń objętych wsparciem.

Posłowie pytają, czy ministerstwo analizowało takie rozwiązanie, a jeżeli nie, to jakie przeszkody stoją na drodze do jego wprowadzenia.

Należy przy tym rozróżnić umowę organizatora z operatorem wykonującym przewozy od umowy o dopłatę ze środków FRPA. W interpelacji chodzi przede wszystkim o zapewnienie dłuższego horyzontu finansowania publicznych połączeń autobusowych.

Gminy czy związki komunikacyjne? Spór o pierwszeństwo do dopłat

Kolejny postulat dotyczy zasad przyznawania dofinansowania poszczególnym organizatorom transportu publicznego.

Według autorów interpelacji obecna kolejność pierwszeństwa w dostępie do środków FRPA faworyzuje pojedyncze gminy względem związków jednostek samorządu terytorialnego.

Parlamentarzyści oceniają, że taki mechanizm może zniechęcać samorządy do wspólnego organizowania transportu.

Wskazują również na ryzyko rozwiązywania istniejących porozumień komunikacyjnych przez gminy, które chciałyby samodzielnie ubiegać się o dopłaty.

Problem dotyczy zintegrowanych systemów przewozowych, w których kilka samorządów współfinansuje jedną sieć autobusową.

Takie rozwiązania umożliwiają stosowanie wspólnej taryfy, jednego systemu biletowego i skoordynowanych rozkładów jazdy.

Autorzy interpelacji postulują rozważenie zmiany kolejności pierwszeństwa, tak aby związki jednostek samorządu terytorialnego uzyskiwały preferencję przed pojedynczymi gminami.

Zwracają jednak uwagę, że taka reforma wymagałaby odpowiedniego okresu dostosowawczego.

W związku z tym pytają o możliwość wprowadzenia sześciomiesięcznego lub rocznego vacatio legis dla nowych zasad.

Miałoby to zapewnić organizatorom czas na dostosowanie porozumień międzygminnych, planów finansowych i sposobu ubiegania się o dopłaty.

Postulat jest odmienny od argumentacji przedstawionej przez prezydenta przy okazji weta do ustawy z 31 lipca 2026 roku.

Wówczas jednym z zastrzeżeń wobec reformy było właśnie przesunięcie pojedynczych gmin na dalsze miejsce w kolejności dostępu do funduszu.

Reforma FRPA po wecie. Czy ministerstwo wróci do projektu?

Interpelacja odnosi się bezpośrednio do dalszych losów rządowego projektu nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.

Przyjęta przez parlament ustawa przewidywała szerszą przebudowę zasad organizowania i finansowania przewozów autobusowych.

Po prezydenckim wecie Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało analizę możliwych sposobów kontynuowania reformy.

We wrześniu 2026 roku wiceminister Stanisław Bukowiec wskazywał, że resort rozważa zarówno powrót do zmodyfikowanego projektu, jak i wprowadzanie części zmian w ramach dotychczasowych regulacji.

Nie oznaczało to jednak przyjęcia konkretnego harmonogramu nowych prac legislacyjnych.

Dlatego posłowie pytają, czy ministerstwo zamierza ponownie podjąć prace nad nowelizacją ustawy o FRPA, czy też pozostawić obecne przepisy bez zmian.

Drugie pytanie dotyczy terminu ewentualnego wznowienia prac.

Parlamentarzyści oczekują wskazania, czy resort zamierza przygotować nową propozycję regulacji oraz kiedy mogłaby ona trafić do dalszych uzgodnień.

Na podstawie samej interpelacji nie można przesądzić, które rozwiązania zostaną ostatecznie wykorzystane w kolejnej wersji reformy.

FRPA 2027: Co z zasadami finansowania nowych linii?

Dla samorządów organizujących lokalne i regionalne przewozy autobusowe odpowiedź ministerstwa będzie istotna przede wszystkim w kontekście przygotowania kolejnych okresów finansowania.

W interpelacji wskazano trzy obszary wymagające rozstrzygnięcia: wcześniejsze ogłaszanie naborów, wydłużenie podstawowego okresu umów o dopłatę oraz zmianę kolejności przyznawania środków.

Każdy z nich dotyczy bezpośrednio organizacji sieci autobusowych obsługujących mniejsze miejscowości.

Wcześniejszy nabór miałby zapewnić samorządom więcej czasu na przygotowanie finansowania połączeń.

Dłuższy okres umów pozwalałby ograniczyć niepewność dotyczącą kontynuacji przewozów.

Z kolei zmiana zasad pierwszeństwa miałaby wspierać wspólną organizację transportu przez związki komunikacyjne.

W materiale interpelacji nie podano nowych stawek dopłaty do wozokilometra, wielkości budżetu FRPA na 2027 rok ani propozycji zwiększenia całkowitej puli środków.

Na dzień 26 października 2026 roku nie ma w przedstawionych materiałach odpowiedzi ministra infrastruktury na interpelację nr 20318.

Zakupowe tło

31 lipca 2026 roku Sejm zakończył rozpatrywanie poprawek Senatu do rządowej nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, procedowanej jako druk nr 2700.

Reforma przewidywała między innymi zwiększenie roli marszałków województw w organizacji transportu publicznego, zmiany zasad dystrybucji środków z FRPA oraz nowe rozwiązania dotyczące organizacji przewozów na obszarach zagrożonych wykluczeniem transportowym.

19 sierpnia 2026 roku Prezydent RP zawetował ustawę. W uzasadnieniu wskazał między innymi na zastrzeżenia dotyczące maksymalnego okresu umów przewozowych, pozycji gmin w dostępie do finansowania oraz rozwiązań związanych z transportem na żądanie.

We wrześniu 2026 roku Ministerstwo Infrastruktury poinformowało o analizowaniu dalszych wariantów reformy. Jednym z rozważanych rozwiązań był powrót do projektu z uwzględnieniem części zastrzeżeń prezydenta, drugim – wprowadzanie zmian w ramach istniejącego systemu prawnego.