Straż Ochrony Kolei: 7 pytań o Komendę Główną SOK i nadzór ministerstwa

25 sierpnia 2026 roku do Ministerstwa Infrastruktury wpłynęła interpelacja nr 19438 dotycząca funkcjonowania Straży Ochrony Kolei oraz sposobu sprawowania nadzoru nad Komendą Główną SOK.

Dokument zawiera siedem pytań dotyczących m.in. wydawania i zmieniania wytycznych służbowych, kontroli ich stosowania oraz możliwości przeprowadzenia niezależnego audytu. Posłowie pytają również, czy resort samodzielnie analizował dokumentację źródłową, czy opierał się na informacjach PKP Polskich Linii Kolejowych SA. O wcześniejszych pytaniach posłów dotyczących m.in. możliwego zwiększenia uprawnień SOK pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury samodzielnie badało zarzuty dotyczące funkcjonowania Komendy Głównej SOK?
2. Ile wytycznych i interpretacji służbowych wydano od 1 stycznia 2024 roku i ile z nich później zmieniano?
3. Czy resort planuje niezależny audyt Komendy Głównej Straży Ochrony Kolei?

7 pytań o funkcjonowanie SOK

Interpelację zgłosili Robert Warwas, Lidia Czechak, Wioletta Maria Kulpa, Bogumiła Olbryś, Filip Kaczyński, Joanna Borowiak, Piotr Król, Patryk Wicher, Grzegorz Matusiak, Andrzej Gawron, Grzegorz Gaża i Rafał Weber.

Punktem wyjścia są sygnały, które – według treści interpelacji – trafiają od funkcjonariuszy SOK i organizacji związkowych. Dotyczą one funkcjonowania Komendy Głównej, wydawania wytycznych służbowych i sposobu nadzorowania formacji.

Posłowie oczekują przede wszystkim informacji, czy Ministerstwo Infrastruktury prowadziło własne czynności wyjaśniające.

Ministerstwo oparło odpowiedź na wyjaśnieniach PKP PLK

W interpelacji przywołano odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury z 4 sierpnia 2026 roku skierowaną do organizacji związkowych.

Według posłów wynika z niej, że resort oparł swoje stanowisko na wyjaśnieniach przedstawionych przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA, uznając zgłaszane zarzuty za niepotwierdzone.

Stąd pierwsze pytania dotyczą tego, czy ministerstwo wykonywało własne czynności wyjaśniające i czy analizowało dokumentację źródłową, w tym kolejne wytyczne, decyzje oraz pisma wydawane przez Komendę Główną Straży Ochrony Kolei.

Kolejne wytyczne i ich doprecyzowywanie

Autorzy interpelacji zwracają uwagę, że z odpowiedzi resortu ma wynikać wielokrotne wydawanie pism doprecyzowujących wcześniejsze wytyczne.

Powodem miała być ich niewłaściwa interpretacja przez funkcjonariuszy i konieczność ujednolicenia praktyki działania.

Posłowie wskazują m.in. na korekty zasad dotyczących legitymowania osób fotografujących infrastrukturę kolejową, doprecyzowanie postępowania na nieczynnych liniach kolejowych oraz analizowanie przypadków niejednolitego stosowania procedur.

W interpelacji wspomniano również o korespondencji prowadzonej z prezesem Urzędu Transportu Kolejowego dotyczącej działalności operacyjnej SOK.

Ile dokumentów wydano od 1 stycznia 2024 roku?

Trzecie pytanie ma ustalić skalę zmian w wewnętrznych zasadach działania formacji.

Posłowie proszą o podanie liczby pism, wytycznych i interpretacji dotyczących wykonywania czynności służbowych przez funkcjonariuszy SOK wydanych od 1 stycznia 2024 roku.

Resort ma też wskazać, ile z tych dokumentów następnie zmieniono, uchylono lub doprecyzowano.

W przekazanym materiale konkretnych liczb nie podano.

Kontrole w Komendach Regionalnych SOK

Kolejne pytania dotyczą praktycznego stosowania procedur przez funkcjonariuszy.

Posłowie chcą wiedzieć, czy ministerstwo posiada dane o liczbie funkcjonariuszy zgłaszających problemy interpretacyjne oraz czy przeprowadzano kontrole dotyczące jednolitości stosowania wytycznych we wszystkich Komendach Regionalnych Straży Ochrony Kolei.

W interpelacji nie podano liczby takich zgłoszeń ani informacji o wynikach ewentualnych kontroli.

Czy będzie niezależny audyt Komendy Głównej SOK?

Szóste pytanie dotyczy możliwości przeprowadzenia niezależnego audytu funkcjonowania Komendy Głównej Straży Ochrony Kolei.

Według treści interpelacji kontrola miałaby objąć sposób wydawania wytycznych, organizację nadzoru oraz komunikację pomiędzy centralą a jednostkami regionalnymi.

Ostatnie pytanie dotyczy ewentualnych działań legislacyjnych lub organizacyjnych.

Posłowie chcą ustalić, czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza zwiększyć przejrzystość procesu wydawania wytycznych służbowych i zapewnić większą stabilność obowiązujących procedur.

Terminu udzielenia odpowiedzi ani ewentualnego przeprowadzenia audytu w przekazanym materiale nie podano.