PKP Intercity: posłanka pyta o rozdzielenie taboru KPO i przewozów komercyjnych

1 września 2026 roku do ministra funduszy i polityki regionalnej oraz ministra infrastruktury wpłynęła interpelacja nr 19558 Pauliny Matysiak dotycząca wykorzystywania przez PKP Intercity S.A. taboru kolejowego sfinansowanego ze środków KPO.

Autorka wskazuje cztery grupy przypadków, w których wagony objęte finansowaniem miały być wykorzystywane w przewozach komercyjnych lub międzynarodowych. Pięć pytań dotyczy m.in. kontroli, ewentualnych korekt finansowych, sankcji oraz mechanizmów rozdzielenia taboru PSC i komercyjnego. O wagonach COMBO zmodernizowanych w ramach programu współfinansowanego z KPO pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Jakie przypadki wykorzystania taboru sfinansowanego z KPO wskazuje autorka interpelacji?
2. Czy resorty lub CUPT prowadziły w tej sprawie czynności kontrolne?
3. Jakie mechanizmy mają zapewnić rozdzielenie taboru PSC od przewozów komercyjnych?

5 pytań o wykorzystanie taboru z KPO

Interpelację nr 19558 złożyła Paulina Matysiak, kierując ją do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministerstwa Infrastruktury.

Przedmiotem dokumentu jest sposób wykorzystywania przez PKP Intercity S.A. wagonów sfinansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy oraz realizacja obowiązków związanych z oznaczeniem unijnego finansowania.

Autorka interpelacji powołuje się na zasady dotyczące przeznaczenia taboru do realizacji przewozów o charakterze użyteczności publicznej, czyli PSC. W jej ocenie wykorzystanie takich pojazdów w działalności komercyjnej może prowadzić do naruszenia zasad, na podstawie których przyznano wsparcie.

Posłanka zwraca także uwagę na obowiązki informacyjne dotyczące widoczności finansowania unijnego.

Adriatic Express z trzema wagonami Z1B

Pierwszy opisany w interpelacji przypadek dotyczy pociągu międzynarodowego „Adriatic Express” w relacji Warszawa/Kraków – Rijeka/Split/Lublana.

Według dokumentu 28–29 czerwca 2026 roku w składzie tego pociągu zarejestrowano trzy zmodernizowane wagony typu Z1B pochodzące z puli finansowanej z KPO.

Autorka interpelacji wskazuje ponadto, że na burtach wagonów miały znajdować się ślady po usuniętych unijnych oznaczeniach informacyjnych.

Interpelacja przedstawia te okoliczności jako udokumentowane przypadki. W przekazanym materiale nie przedstawiono stanowiska PKP Intercity S.A. ani wyników kontroli potwierdzających ocenę prawną tych zdarzeń.

Wagony również w połączeniu do Rawy Ruskiej

Drugi przypadek dotyczy połączenia międzynarodowego prowadzącego przez przejście graniczne w Hrebennem do Rawy Ruskiej w Ukrainie.

Według interpelacji na przełomie czerwca i lipca 2026 roku do jego obsługi miały zostać skierowane wagony pasażerskie zmodernizowane przy wykorzystaniu środków KPO.

Autorka dokumentu wskazuje, że eksploatacja ta miała wykraczać poza obszar krajowej umowy PSC.

W interpelacji nie podano liczby wagonów wykorzystanych w tym przypadku.

Wagony 111A/141A w pociągach EIC

Kolejny opisany przypadek obejmuje lipiec 2026 roku i pociągi kategorii EIC.

Według Pauliny Matysiak zmodernizowane wagony przedziałowe 2. klasy serii 111A/141A, objęte finansowaniem KPO, miały być regularnie włączane do składów kursujących na trasach nadmorskich.

Posłanka wskazuje jednocześnie na brak wymaganych oznaczeń i logotypów KPO na tych pojazdach.

Interpelacja określa segment EIC jako działalność komercyjną i na tej podstawie formułuje pytania o zgodność takiego wykorzystania wagonów z warunkami finansowania.

Wagony COMBO w przewozach komercyjnych

Czwarty przypadek dotyczy wagonów wielofunkcyjnych COMBO.

Według interpelacji w lipcu i sierpniu 2026 roku pojazdy przeznaczone m.in. dla osób z niepełnosprawnościami oraz rodzin z dziećmi miały być zestawiane w pociągach komercyjnych zamiast w dotowanych relacjach międzywojewódzkich.

Liczby wagonów ani konkretnych numerów pociągów objętych tym przypadkiem w materiale nie podano.

Czy CUPT rozpoczęło kontrolę?

Pierwsze pytanie skierowane do resortów dotyczy ewentualnych czynności kontrolnych podjętych przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej lub Centrum Unijnych Projektów Transportowych.

Posłanka chce ustalić, czy sprawdzano podejrzenie naruszenia zasad dotyczących finansowania z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz obowiązków informacyjnych.

Drugie pytanie dotyczy ewentualnych korekt finansowych lub kar naliczonych PKP Intercity S.A. w związku z przypadkami opisanymi w interpelacji.

Informacji o przeprowadzeniu takich kontroli ani o nałożeniu korekt w przekazanym materiale nie podano.

Pytania o Komisję Europejską, OLAF i EPPO

Trzecia grupa zagadnień dotyczy instytucji Unii Europejskiej uprawnionych do prowadzenia kontroli.

W interpelacji wymieniono przykładowo Komisję Europejską, Europejski Trybunał Obrachunkowy, Europejski Urząd ds. Przeciwdziałania Oszustwom oraz Prokuraturę Europejską.

Posłanka pyta, które z tych instytucji prowadzą albo mogą prowadzić postępowania dotyczące opisanych przypadków.

Kolejne pytanie obejmuje możliwe konsekwencje finansowe w sytuacji, gdyby kontrolerzy potwierdzili naruszenie zasad finansowania.

Rozdzielenie taboru PSC i komercyjnego

Ostatnie pytanie dotyczy przyszłego systemu nadzoru nad eksploatacją taboru.

Paulina Matysiak pyta, jakie mechanizmy zostaną wdrożone wspólnie przez resorty oraz Urząd Transportu Kolejowego, aby do końca okresu trwałości projektów KPO zapewnić pełne rozdzielenie taboru wykorzystywanego w ramach PSC od działalności komercyjnej.

W przekazanym materiale nie podano planowanych rozwiązań ani stanowiska resortów w tej sprawie.

Zakupowe tło

30 października 2024 roku PKP Intercity S.A. zawarło umowę dotyczącą przedsięwzięcia „Zakup 56 lokomotyw zeroemisyjnych oraz modernizacja 248 wagonów pasażerskich”. Całkowita wartość projektu wynosi 2.825.534.826,90 PLN, a dofinansowanie ze środków UE 2.162.032.704,80 PLN. Projekt obejmuje tabor przeznaczony do przewozów międzywojewódzkich realizowanych w ramach umowy PSC.

W maju 2026 roku przewoźnik miał odebrane wszystkie 56 lokomotyw elektrycznych Griffin EU160 oraz 214 zmodernizowanych wagonów objętych programem. Zakończona była wówczas realizacja rzeczowo-finansowa pięciu z siedmiu zadań inwestycyjnych.

1 czerwca 2026 roku zakończył się odbiór 50 zmodernizowanych wagonów COMBO 112A-20 dostarczonych przez H. Cegielski – Fabrykę Pojazdów Szynowych sp. z o.o. Wagony skierowano do baz przewoźnika w Gdyni i Krakowie.