Fundusz Kolejowy: Reforma za 10 mld PLN rocznie dopiero w 2028 roku? Interpelacja w Sejmie

13 października 2026 roku do ministra finansów i gospodarki oraz ministra infrastruktury wpłynęła interpelacja nr 20397 posła Jarosława Krajewskiego dotycząca możliwego opóźnienia reformy Funduszu Kolejowego i jego wpływu na finansowanie inwestycji realizowanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Projekt przewiduje zwiększenie stałego zasilania funduszu z około 2 mld do 10 mld PLN rocznie, ale pojawiła się propozycja przesunięcia reformy z 2027 na 2028 rok. Parlamentarzysta oczekuje wyjaśnienia skutków tej zmiany dla Krajowego Programu Kolejowego, przetargów infrastrukturalnych i projektów współfinansowanych przez Unię Europejską. O finansowaniu kolejowych inwestycji w budżecie na 2027 rok pisaliśmy już wcześniej w TransInfo.pl.

Rozkład jazdy:

1. Do jakiej kwoty ma wzrosnąć roczne zasilanie Funduszu Kolejowego po reformie?

2. Dlaczego rozważane jest przesunięcie nowych zasad finansowania z 2027 na 2028 rok?

3. Jakie informacje o inwestycjach PKP PLK i finansowaniu zastępczym chce uzyskać poseł Jarosław Krajewski?

10 mld PLN rocznie zamiast 2 mld. Reforma Funduszu Kolejowego

Jarosław Krajewski, poseł na Sejm RP, skierował interpelację nr 20397 do dwóch resortów odpowiedzialnych za przygotowanie i finansowanie reformy Funduszu Kolejowego.

Wystąpienie dotyczy projektu ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz niektórych innych ustaw, przygotowanego przez Ministerstwo Infrastruktury.

Celem nowych przepisów jest stworzenie stabilniejszego systemu finansowania krajowych inwestycji kolejowych, ograniczającego uzależnienie realizacji projektów od corocznych decyzji budżetowych.

Według przedstawionych założeń stałe roczne zasilanie Funduszu Kolejowego miałoby wzrosnąć z około 2 mld PLN do 10 mld PLN.

Oznaczałoby to pięciokrotny wzrost środków w stosunku do wskazanego w interpelacji obecnego poziomu.

Jednym z podstawowych mechanizmów reformy jest zmiana zasad podziału wpływów z opłaty paliwowej.

Projekt zakłada również zmianę relacji między podatkiem akcyzowym a opłatą paliwową, aby zwiększyć przewidywalność finansowania inwestycji infrastrukturalnych.

W nowym systemie Fundusz Kolejowy miałby odpowiadać za finansowanie krajowych zadań inwestycyjnych na kolei oraz krajowego wkładu do projektów współfinansowanych ze środków europejskich.

Rozwiązanie dotyczy przede wszystkim inwestycji realizowanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., w tym modernizacji istniejącej infrastruktury i przygotowania nowych przedsięwzięć.

Projekt przewiduje jednocześnie takie zmiany podziału wpływów z opłaty paliwowej, aby finansowanie Krajowego Funduszu Drogowego oraz Funduszu rozwoju przewozów autobusowych nie uległo zmniejszeniu.

2027 czy 2028 rok? Spór o termin wdrożenia reformy

Podstawowym zagadnieniem poruszonym w interpelacji jest termin rozpoczęcia stosowania nowych zasad finansowania.

Wcześniejsze założenia przewidywały wdrożenie reformy 1 stycznia 2027 roku.

Tymczasem według informacji branżowych pojawiła się propozycja przesunięcia tego terminu na 1 stycznia 2028 roku.

W publikacji Rynku Kolejowego z 3 września 2026 roku wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak wskazał, że reforma nie wejdzie w życie na początku 2027 roku, lecz planowane jest jej uruchomienie rok później.

Nie oznacza to jednak, że wszystkie założenia nowego systemu zostały już przyjęte w obowiązujących przepisach.

W rządowym wykazie prac legislacyjnych projekt pozostaje elementem procesu przygotowywania zmian ustawowych.

Parlamentarzysta zwraca uwagę na różnice między potrzebami inwestycyjnymi wskazywanymi przez Ministerstwo Infrastruktury a ograniczeniami finansowymi, które według przywołanych doniesień podnosi Ministerstwo Finansów.

W związku z tym oczekuje wskazania konkretnych powodów ewentualnego opóźnienia oraz informacji o uzgodnieniach prowadzonych między resortami.

W interpelacji nie podano szczegółowego wyliczenia skutków budżetowych przesunięcia reformy o rok.

Pięć pytań o finansowanie kolei w latach 2027–2030

Wystąpienie poselskie obejmuje pięć zagadnień związanych z przygotowaniem i wdrożeniem reformy Funduszu Kolejowego.

Pierwsze dotyczy przewidywanych przychodów funduszu w latach 2027–2030.

Jarosław Krajewski oczekuje przedstawienia dwóch wariantów finansowych: zakładającego wejście reformy w życie w 2027 roku oraz uwzględniającego jej przesunięcie na 2028 rok.

Porównanie miałoby pokazać wpływ rocznego opóźnienia na środki dostępne dla sektora kolejowego.

Drugie pytanie odnosi się do przyczyn finansowych uzasadniających stanowisko resortu finansów.

Trzecie dotyczy działań podjętych przez ministerstwa w celu uzgodnienia wspólnego terminu wdrożenia reformy.

Czwarte pytanie jest skierowane bezpośrednio do obszaru inwestycji infrastrukturalnych.

Poseł domaga się wskazania, które projekty realizowane przez PKP PLK mogą zostać opóźnione lub ograniczone, jeżeli nowe zasady finansowania zaczną obowiązywać dopiero w 2028 roku.

W piątym pytaniu parlamentarzysta zwraca się o określenie ostatecznych zamiarów rządu dotyczących terminu reformy.

Jeżeli nie zostanie utrzymana data 1 stycznia 2027 roku, oczekuje informacji o finansowaniu zastępczym, które miałoby zabezpieczyć realizację zaplanowanych inwestycji.

PKP PLK i ryzyko przerwy w zamówieniach infrastrukturalnych

W interpelacji zwrócono uwagę na znaczenie reformy dla przedsiębiorstw działających na rynku budownictwa kolejowego.

Według autora wystąpienia niepewność dotycząca wielkości i dostępności finansowania może utrudniać długoterminowe przygotowanie inwestycji.

Dotyczy to zarówno nowych przetargów ogłaszanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., jak i planowania działalności przez przedsiębiorstwa projektowe oraz wykonawców robót infrastrukturalnych.

Dla branży znaczenie ma przede wszystkim możliwość przewidywania liczby i wartości przyszłych zamówień.

Przygotowanie projektów kolejowych wymaga bowiem prowadzenia prac dokumentacyjnych, uzyskiwania niezbędnych decyzji administracyjnych, a następnie organizowania postępowań na wykonanie robót budowlanych.

Autor interpelacji wskazuje, że ewentualne przesunięcie reformy może skutkować ograniczeniem liczby nowych przetargów i zmianami terminów realizacji przedsięwzięć.

Są to jednak przedstawione przez parlamentarzystę ryzyka, a nie potwierdzona lista opóźnionych inwestycji.

W wystąpieniu nie wymieniono konkretnych linii kolejowych ani kontraktów, których realizacja miałaby zostać przesunięta w związku z reformą.

Poseł oczekuje, że takie informacje przedstawi resort infrastruktury.

Krajowy Program Kolejowy i inwestycje unijne

Jednym z najważniejszych obszarów, na które ma wpływać reforma, jest realizacja Krajowego Programu Kolejowego.

Program obejmuje przedsięwzięcia związane z modernizacją, rozbudową i przebudową infrastruktury kolejowej w Polsce.

W interpelacji wskazano, że stabilny model zasilania Funduszu Kolejowego jest istotny również dla projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej.

Przy inwestycjach korzystających z dofinansowania europejskiego konieczne jest bowiem zapewnienie krajowej części finansowania.

Projektowane przepisy przewidują wykorzystanie Funduszu Kolejowego do pokrywania tego wkładu, między innymi przy przedsięwzięciach realizowanych w ramach programów FEnIKS oraz instrumentu CEF „Łącząc Europę”.

Parlamentarzysta wskazuje również na znaczenie nowych zasad finansowania dla przygotowania Zintegrowanej Sieci Kolejowej.

W jego ocenie przewidywalność dostępnych środków ma szczególne znaczenie na przełomie kolejnych perspektyw finansowych Unii Europejskiej.

W interpelacji nie podano jednak wartości projektów, których finansowanie miałoby zostać zagrożone wskutek przesunięcia reformy.

Nie przedstawiono także wyliczenia potencjalnego zmniejszenia wykorzystania środków europejskich.

Czy rząd zapewni finansowanie zastępcze na 2027 rok?

Osobną kwestią jest zabezpieczenie inwestycji kolejowych w okresie poprzedzającym wdrożenie reformy.

Jeżeli nowy model finansowania zacznie obowiązywać dopiero 1 stycznia 2028 roku, konieczne będzie określenie zasad finansowania prac przewidzianych na 2027 rok.

W interpelacji poseł Jarosław Krajewski domaga się wskazania, jakie środki zastępcze rząd zamierza zapewnić sektorowi kolejowemu.

Pytanie obejmuje zarówno planowane inwestycje, jak i utrzymanie ciągłości realizowanych zamówień.

W doniesieniach branżowych z września 2026 roku wskazywano na planowane dodatkowe finansowanie działalności PKP PLK w 2027 roku w wysokości 5 mld PLN.

Informacji tej nie należy jednak utożsamiać z uruchomieniem całego mechanizmu docelowego zasilania Funduszu Kolejowego.

Interpelacja dotyczy bowiem szczegółowego zestawienia przychodów funduszu w kolejnych latach i ustalenia, czy środki przejściowe będą wystarczające do realizacji zaplanowanych zadań.

W przedstawionym materiale nie ma odpowiedzi resortów na te pytania ani zestawienia środków dla poszczególnych inwestycji.

Zakupowe tło

3 lutego 2026 roku w rządowym wykazie prac legislacyjnych opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz niektórych innych ustaw. Dokument przewiduje zmianę mechanizmu finansowania infrastruktury kolejowej, w tym zasad podziału wpływów z opłaty paliwowej między Fundusz Kolejowy, Krajowy Fundusz Drogowy i Fundusz rozwoju przewozów autobusowych. Kolejną wersję projektu opublikowano 17 sierpnia 2026 roku. Jako planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów wskazano IV kwartał 2026 roku.

31 sierpnia 2026 roku przedstawiono założenia finansowania infrastruktury kolejowej w projekcie budżetu państwa na 2027 rok. Na realizację Krajowego Programu Kolejowego przewidziano 16,7 mld PLN, natomiast na program utrzymania i remontów infrastruktury kolejowej 10,4 mld PLN. Kwoty te dotyczą odrębnych pozycji finansowania kolei i nie stanowią wyłącznie przychodów Funduszu Kolejowego.

3 września 2026 roku wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak poinformował w wypowiedzi dla Rynku Kolejowego o przesunięciu planowanego wdrożenia reformy na 1 stycznia 2028 roku. Jednocześnie zapowiedziano dodatkowe środki na działalność PKP PLK w 2027 roku. Ostateczne skutki finansowe tej zmiany dla poszczególnych projektów pozostają przedmiotem pytań skierowanych do obu resortów w interpelacji nr 20397.