PKP PLK z priorytetem w dostępie do środków dla infrastruktury kolejowej. Co z CPK?

Reforma Funduszu Kolejowego ma ustabilizować finansowanie infrastruktury kolejowej w Polsce, jednak – jak wynika z odpowiedzi Ministerstwa Infrastruktury – kluczowym beneficjentem pozostaje PKP PLK.

Interpelację w tej sprawie złożyła grupa posłów na Sejm RP: Jarosław Krajewski, Małgorzata Wassermann, Waldemar Andzel, Wojciech Michał Zubowski, Filip Kaczyński oraz Wioletta Maria Kulpa.

Fundusz Kolejowy pod kontrolą PKP PLK

Odpowiedź Ministerstwa Infrastruktury na interpelację nr 16402 rzuca nowe światło na zasady finansowania inwestycji kolejowych w Polsce. Kluczowym elementem pozostaje Fundusz Kolejowy, który stanowi jeden z głównych instrumentów wsparcia dla infrastruktury kolejowej, istotnej także dla funkcjonowania transportu publicznego, w tym systemów integrujących kolej z komunikacją miejską i przewozami pasażerskimi.

Resort jednoznacznie wskazuje, że inwestycje realizowane przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. mają pierwszeństwo w dostępie do środków. Wynika to zarówno z obowiązujących przepisów, jak i przyjętych programów wieloletnich.

„Powyższe oznacza, że pierwszeństwo w wykorzystaniu środków Funduszu mają już istniejące zobowiązania związane z inwestycjami realizowanymi przez PKP PLK S.A.” – podkreślił Piotr Malepszak, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury.

CPK z dostępem tylko przy wolnych środkach

Zgodnie z ustawą o Funduszu Kolejowym, środki mogą być kierowane także na inwestycje realizowane przez Centralny Port Komunikacyjny, jednak w praktyce będzie to rozwiązanie warunkowe.

„W przypadku pojawienia się przestrzeni finansowej w Funduszu Kolejowym możliwe będzie również finansowanie z Funduszu komponentu kolejowego Projektu Port Polska” – dodał przedstawiciel Ministerstwa Infrastruktury.

Jednocześnie przypomniano, że już na etapie zmian legislacyjnych w 2022 roku wskazywano konieczność koordynacji wydatków z potrzebami zarządcy infrastruktury.

„Potrzeby kapitałowe Spółki (CPK) finansowane w tym zakresie z Funduszu Kolejowego koordynowane będą z PKP PLK S.A., tak aby nie naruszyć potrzeb PKP PLK S.A.” – wskazano w uzasadnieniu ustawy.

31,51 mld zł bez nowych środków

Kluczową informacją dla rynku transportowego – zarówno kolejowego, jak i szerzej transportu publicznego – jest fakt, że reforma nie zwiększy realnie dostępnych środków finansowych.

„Efektem reformy nie będzie zwiększenie dostępnych środków na kolejowe inwestycje infrastrukturalne” – powiedział Piotr Malepszak.

Kwota około 31,51 mld zł w latach 2027–2030 wynika z przesunięcia środków pomiędzy budżetem państwa a Funduszem Kolejowym, a nie z nowych źródeł finansowania.

„Powyższa kwota opiera się na udziale budżetu państwa w finansowaniu projektów krajowych i współfinansowaniu krajowym projektów realizowanych z udziałem środków Unii Europejskiej” – wyjaśnił resort.

W praktyce oznacza to, że środki te są już przypisane do realizacji zadań w ramach Krajowego Programu Kolejowego do 2030 roku (z perspektywą do roku 2032).

Stabilność zamiast wzrostu finansowania

Zmiany legislacyjne mają przede wszystkim uporządkować system finansowania inwestycji kolejowych, co ma znaczenie dla całego rynku transportu publicznego, w tym dla pasażerów korzystających z kolei jako elementu systemu mobilności.

„Dzięki przesunięciu środków między budżetem państwa a Funduszem Kolejowym stanie się on stabilnym źródłem finansowania inwestycji realizowanych przez PKP PLK S.A.” – podkreślił wiceminister.

Dodatkowo wskazano, że do 2028 roku Fundusz będzie wspierał także finansowanie programu utrzymania i remontów infrastruktury kolejowej, co ma znaczenie dla jakości usług przewozowych.

Resort odniósł się również do kwestii konsultacji społecznych i udziału innych podmiotów, w tym CPK, w procesie legislacyjnym.

„Nie było konieczne konsultowanie proponowanych zmian ze wszystkimi potencjalnymi beneficjentami Funduszu” – wskazano w odpowiedzi.

Jednocześnie podkreślono, że cały proces legislacyjny ma charakter transparentny, a dokumenty są dostępne publicznie. Link do dokumentacji: https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=16402