Problemy integracji transportu zbiorowego
W dniu14 marca 2006 roku została zorganizowana przez MGG Conferences, przy współudziale Grupy Emax, konferencja „Problemy integracji transportu zbiorowego w aglomeracjach”. Jak sama nazwa wskazuje, prelegenci spróbowali zaprezentować przybyłym na spotkanie osobom odpowiedzi na kilka zasadniczych pytań, dotyczących problemów aglomeracyjnego transportu pasażerskiego.
Problemy integracji transportu zbiorowego
W dniu14 marca 2006 roku została zorganizowana przez MGG Conferences, przy współudziale Grupy Emax, konferencja „Problemy integracji transportu zbiorowego w aglomeracjach”. Jak sama nazwa wskazuje, prelegenci spróbowali zaprezentować przybyłym na spotkanie osobom odpowiedzi na kilka zasadniczych pytań, dotyczących problemów aglomeracyjnego transportu pasażerskiego. –Jak zbudować spójny system komunikacyjny między gminami?;Jak rozwiązać problemy integracji taryfy biletowej i systemów ulg?;Jakie zmiany prawne są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania transportu aglomeracyjnego?. Wśród gości znaleźli się przedstawiciele m.in. władz samorządowych z kilkunastu polskich miast i gmin, pracownicy naukowi wyższych uczelni, przedstawiciele przedsiębiorstw transportowych oraz reprezentanci firm z branży transportowej. Zaprezentowane zostały problemy komunikacyjne trzech aglomeracji: warszawskiej, łódzkiej oraz trójmiejskiej. Ponadto organizatorzy starali się również przedstawić zagadnienia związane z kontraktami na usługi publiczne w zakresie transportu pasażerskiego w aglomeracjach. Nad przebiegiem konferencji czuwał dr Andrzej Brzeziński z Politechniki Warszawskiej, który w drugiej części konferencji poprowadził również dyskusję. Poniżej zaprezentujemy krótko tematykę poruszoną przez prelegentów.
Analiza SWOT –czyli problemy transportowe stolicy Polski i miast satelickich
Pierwszy referat wygłosił Mieczysław Reksnis –dyrektor Biura Drogownictwa i komunikacji Urzędu Miasta Warszawy. Zaprezentował on, w swoim wystąpieniu, analizę SWOT –jej mocne i słabe strony, jak również szanse i zagrożenia z niej płynące. Mówiąc o polityce transportowej referent stwierdził, iż jej najważniejszym celem jest usprawnienie systemu transportowego Warszawy w taki sposób, aby stworzone zostały warunki do bezpiecznego i sprawnego przemieszczania osób oraz towarów. Odbywać się to ma z wykorzystaniem opracowywanej przez Urząd m.st. Warszawy strategii zrównoważonego rozwoju komunikacyjnego, poprzez:
– zapewnienie możliwości dogodnego dojazdu;
– poprawę standardów podróżowania;
– stymulowanie rozwoju gospodarczego i ładu przestrzennego;
– poprawę bezpieczeństwa,
– poprawę stanu środowiska naturalnego,
– podnoszenie prestiżu i wizerunku miasta.
Niezbędne, zdaniem prelegenta, będzie również podjęcie działań organizacyjnych, zmierzających do zintegrowania zarządzania transportem zbiorowym w całej aglomeracji.
W drugiej części swojego wystąpienia dyrektor Reksnis przedstawił plany rozwoju poszczególnych środków transportu –kolei, tramwajów, metra, autobusów, jak również sieci drogowej i infrastruktury. W ramach tych modernizacji przewidziane są wspólne działania PKP i miasta w zakresie remontu warszawskich dworców oraz budowy kolejowego połączenia Dw. Główny –lotnisko Okęcie, ruch na tej trasie mogłaby obsługiwać spółka SKM Warszawa. Ważnym ogniwem w aglomeracyjnym łańcuchu połączeń może stać się również WKD. W planach znalazło się m.in. budowa odgałęzienia do Janek oraz przedłużenie istniejącej linii do stacji Metro Centrum. Jeżeli już wspomnieliśmy o podziemnej kolejce wypada zdań kilka poświęcić założeniom, dotyczących jej rozbudowy –2 linia kursować ma na trasie Wola –Bródno, 3 natomiast z Gocławia na Dw. Zachodni. Do wybudowania pozostał jeszcze ponadto fragment I nitki oraz węzeł przesiadkowy Młociny. Ważnym elementem systemu transportowego stolicy może okazać się również Most Północny, który zapewniłby sprawne połączenie Tarchomina z ostatnią stacją metra. Jeżeli chodzi o Tramwaje Warszawskie, to plany rozbudowy sieci nie zmieniły się przez ostatnie kilka dni i wyglądają dokładnie tak, jak to zaprezentowaliśmy jakiś czas temu na łamach portalu InfoBus. Priorytetowym zadaniem dla spółki jest teraz wykonanie modernizacji trasy w Al. Jerozolimskich. Aby uzyskać pełny obraz działań, jakie mają zostać podjęte w celu poprawy sytuacji komunikacyjnej miasta wspomnieć trzeba jeszcze o planach związanych z budową parkingów „Park and Ride”oraz modernizacją i rozwojem sieci drogowej.
Problemy funkcjonowania transportu zbiorowego w aglomeracji łódzkiej
Komunikacyjne problemy aglomeracji łódzkiej zbliżone są do tych przedstawionych powyżej, a dotyczących stolicy Polski. W referacie Aliny Giedryś z Zarządu Dróg i Transportu w Łodzi zaprezentowane zostały podstawowe zagadnienia, dotyczące organizacji i funkcjonowania łódzkiej komunikacji publicznej oraz przeszkody jakie muszą pokonywać władze przedsiębiorstw transportowych. Wśród wielu interesujących uwag na ten temat znalazła się m.in. charakterystyka taboru i systemu biletowego na tle innych miast polskich, poruszone zostało również zagadnienie konkurencji na lokalnym rynku przewozowym. W drugiej części swojego wystąpienia Alina Giedryś zaprezentowała działania podejmowane w celu poprawy jakości i komfortu usług świadczonych przez przewoźników miejskich. Nie zabrakło również wzmianki o projekcie – „Łódzki Tramwaj Regionalny”, który szczegółowo prezentujemy w dziale „Tramwaje”.
Kontrakty na usługi publiczne w transporcie aglomeracyjnym
Najdłuższe wystąpienie dotyczyło kontraktacji usług w zakresie aglomeracyjnych przewozów pasażerskich. Prawne i finansowe aspekty tego zagadnienia przedstawili adwokat Eryk Kłossowski oraz Wiceprezes Zarządu International Managment Services –Mariusz Szubra. Tematyka poruszona w tym wystąpieniu wywołała spore zainteresowanie wśród przybyłych na konferencję gości, szczególnie przedstawicieli władz samorządowych, czego dowodem może być ożywiona dyskusja na ten temat w drugiej części spotkania. Prelegenci zaprezentowali kontrakty –jako podstawę przejrzystej relacji z przewoźnikiem, dającą bezpieczeństwo prawne oraz umożliwiającą otwarcie na konkurencję. Ponadto kontrakt został przedstawiony jako instrumenty: zarządzania ryzykiem i realizacji polityki społecznej. Dalszą część swojego wystąpienia poświęcili klasyfikacji modeli organizacyjnych transportu publicznego. Wyróżnione zostały trzy modele kontraktów:
– menedżerski,
– brutto i
– netto.
W końcowej części wystąpienia przedstawione zostały problemy występujące przy zawieraniu kontraktów, m.in. na przykładzie Gdańska i Krakowa. Ponadto zwrócono uwagę na porozumienia międzygminne, polegające, najogólniej rzecz ujmując, na powierzeniu jednej z gmin zadania organizacji przewozów aglomeracyjnych przez pozostałe, współfinansujące gminy.
Problemy integracji taryfy biletowej i systemu ulg w transporcie aglomeracyjnym
Zagadnienie to, na przykładzie „Aglomeracji Zatoki Gdańskiej”, zaprezentowała dr Katarzyna Hebel z Uniwersytetu Gdańskiego. Wyjaśnienia wymaga użyty wyżej termin „Aglomeracja Zatoki Gdańskiej”–tworzą ją następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Tczew, Sopot, Wejherowo miasto i gmina, Rumia, Pruszcz Gdański miasto i gmina, Reda, Żukowo miasto i gmina, oraz gminy: Kolbudy i Kosakowo. Zanim prelegentka przeszła do konkretnego przykładu zajęła się, ogólnie rzecz ujmując, zakresem i problemami integracji biletowej, opierając się na doświadczeniach innych polskich miast, takich jak Wrocław, Lublin, Warszawa, czy GOP. Później zaprezentowana została dwuetapowa integracja pomorskiego transportu zbiorowego:
Etap I –Integracja biletowa,
Etap II –Pełna integracja funkcjonalna.
Na zakończenie swojego wystąpienia dr Katarzyna Hebel zaprezentowała uwagi końcowe, które warto we fragmencie przytoczyć:
- Integracja taryfowo –biletowa jest niezbędna z punktu widzenia mieszkańca aglomeracji;
- Integracja ta wymaga regulacji funkcjonowania transportu pasażerskiego przez władzę publiczną;
- Działania integracyjne, obejmujące różne środki transportu, podjęte zostały ostatnio w aglomeracjach: wrocławskiej, górnośląskiej, lubelskiej, warszawskiej i krakowskiej;
- Integracja transportu pasażerskiego jest szczególnie ważna dla aglomeracji gdańskiej ze względu na jej policentryczny charakter;
- Gminy tworzące aglomerację wykazują wolę polityczną do utworzenia związku gmin i integracji z SKM, która może stanowić „komunikacyjny kręgosłup”
- Tylko zintegrowany transport zbiorowy ma szansę skutecznie konkurować z samochodami osobowymi.
Doświadczenia metropolii europejskich
Na opisywanej konferencji nie zabrakło również przykładów zintegrowanych systemów komunikacji zbiorowej z miast europejskich. Funkcjonowanie tychże systemów w Rzymie, Wiedniu, Birmingham, Hannoverze, Helsinkach, Budapeszcie i Pradze przedstawił Stefan Sarna –menedżer transportu FaberMaunsell Polska. W swoim wystąpieniu poruszył on takie zagadnienia (z czterech dziedzin: politycznej, społecznej, gospodarczej i technologicznej), wpływające na rozwój zintegrowanego transportu publicznego w Europie jak m.in.: prawa pasażerów, innowacyjność technologiczna, rozwój usług, zasady i cele rozwoju regionów w Unii Europejskiej oraz wymagania dotyczące jakości usług. W kontekście szczegółowej analizy poszczególnych miast zwrócił uwagę na: liczbę samochodów osobowych w poszczególnych metropoliach, udział transportu zbiorowego w podróżach niepieszych, długość wydzielonych pasów autobusowych i ceny biletów. Na zakończenie prelegent przedstawił wnioski i sugestie, które mogą być przydatne w tworzeniu zintegrowanych systemów transportowych w Polsce.
Nowoczesne systemy pobierania opłat
Jako ostatni przed przerwą obiadową głos zabrał Waldemar Rokicki z firmy Emax S.A. Na wstępie zaprezentowana została Grupa Emax, w skład której wchodzi Spółka Akcyjna Emax –firma z ponad 16-letnim doświadczeniem na rynku IT, zatrudniająca przeszło 600 osób, znajdująca się w czołówce polskich integratorów systemów teleinformatycznych i automatyki. Grupa Emax oferuje kompleksowe rozwiązania dla wielu rynków, wśród których jest także transport publiczny. W drugiej części referatu prelegent zaprezentował zalety biletu elektronicznego , jak również różne możliwości wyboru oprogramowania, sprzętu i organizacji systemu. Z produktów firmy Emax z powodzeniem korzystały bądź korzystają nadal takie miasta jak: Kalisz, Radomsko, Poznań, Warszawa i Wejherowo.
Dyskusja panelowa
Druga część konferencji przeznaczona została na dyskusję panelową, którą poprowadził dr Andrzej Brzeziński z Politechniki Warszawskiej. Wśród uczestników znaleźli się m.in., oprócz prelegentów –Alicji Giedryś, dr Katarzyny Hebel, Waldemara Rokickiego,
Mieczysława Reksnisa, Kierownik Wydziału Transportu kolejowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego –Tadeusz Bartosiński, Wójt Gminy Jabłonna –Grzegorz Kubalski, Zastępca Dyrektora ds. Komunikacji ZDiK we Wrocławiu –Zdzisław Wojniak, jak również inni uczestnicy konferencji. Dyskutowano przede wszystkim o problemach lokalnego transportu zbiorowego, jego organizacji, możliwościach integracji chociażby systemów biletowych, czy współpracy międzygminnej.
Podsumowanie
O podsumowanie konferencji poprosiliśmy Pana Marka Saguna z MGG Conferences:
„W konferencji uczestniczyło ponad 70 osób reprezentujących: zarządy komunikacji miejskiej, koleje regionalne, urzędy marszałkowskie, operatorów komunikacji miejskiej, przedstawicieli firm oferujących produkty i usługi na potrzeby transportu zbiorowego.
Celem konferencji było omówienie istotnych problemów pojawiających się przy próbie integracji transportu zbiorowego, zwłaszcza gdy konieczna jest współpraca między wieloma gminami, albo połączenie transportu lokalnego i regionalnego. W konferencyjnych ankietach uczestnicy ocenili wysoko całą konferencję (1,71 na 2,00 możliwe). Szczególnie wysoko oceniony został wykład pani Dyrektor Aliny Giedryś z Zarządu Dróg i Komunikacji z Łodzi oraz pana Waldemara Rokickiego z firmy Emax S.A.”