IRISBUS B961E – jedyny wysokopodłogowy autobus miejski klasy mega oferowany w Polsce
W dniach 31.05-01.06.2005r. w Szklarskiej Porębie odbyło się posiedzenie autobusowej komisji taborowej zorganizowane przez Izbę Gospodarczą Komunikacji Miejskiej. Podczas dwudniowego zebrania zaprezentowano trzy autobusy produkowane przez koncern Irisbus. Dwa z nich zostały po raz pierwszy publicznie zaprezentowane w Polsce: Kapena Daily LE oraz Irisbus Citelis. W tych dniach zaprezentowano również wysokopodłogowy model Irisbus B961E, który od czerwca 2005r. eksploatuje MPK Wałbrzych.
Oryginalna konstrukcja
Irisbus B961E produkowany jest w zakładach Karosy w czeskim Vysokim Mycie. W zależności od rynku, model B961E sprzedawany jest z logo Karosy albo Irisbusa, w którego skład wchodzi czeski producent. Koncern Irisbus wyróżnia się wśród europejskich konkurentów tym, że jako jedyny oferuje miejski przegubowy autobus z wysoką podłogą na całej długości pojazdu. Co prawda na rynku dostępny jest średniopodłogowy Mercedes Conecto G, ale jego podłoga jest na tyle nisko zawieszona, że nie można go porównywać z Irisbusem B961E.
Design
Wygląd zewnętrzny na pewno nie jest silną stroną autobusu. Należy zaznaczyć, że obecny model B961E wzorowany jest na poprzednich wersjach przegubowych Karos, produkowanych jeszcze za czasów Czechosłowacji. Jeżeli chodzi o wygląd zewnętrzny Karosy nie przeszły poważniejszych zmian od lat 80. XX w. Już na pierwszy rzut oka widać, że producent nie przywiązuje zbyt dużej wagi do wizerunku pojazdu. Budowa nadwozia wyraźnie odbiega od obecnych trendów panujących wśród europejskich producentów. Poprzez zastosowanie wysokiej podłogi dolna linia szyby przedniej i bocznych biegnie za wysoko, przez co zmniejszyła się widoczność, a także wizualna atrakcyjność pojazdu. Dodatkowo na spadek atrakcyjności autobusu wpływa zamontowanie nie barwionych szyb. Niewiele pomogły zmiany przedniej i tylnej ściany autobusu, choć trzeba przyznać, że tylna część, wykonana z tworzywa sztucznego, nawiązuję już do współczesnych trendów stosowanych przez konstruktorów.
Wnętrze pojazdu
Wnętrze pojazdu robi dobre wrażenie. Poza wysoką podłogą nie można mieć większych zastrzeżeń. Do środka prowadzą 4 pary drzwi. Liczba i wysokość stopni przy każdym wejściu jest różna. Podłoga w Irisbusie B961E nie jest na tej samej wysokości, dlatego do autobusu najłatwiej można się dostać przez pierwsze i drugie wejście, w których podłoga ma wysokość 790 mm. W tylnej części pojazdu podłoga osiąga wysokości 890 mm.
Kabina kierowcy jest dobrze rozplanowana. Do standardowego wyposażenia należą elektrycznie sterowane i podgrzewane lusterka zewnętrzne. Jedyne, co może razić, to nadmiar kiepskiej jakości plastików.
Przestrzeń pasażerska jest bardzo dobrze rozplanowana. W autobusie o długości 17,6 metra wygospodarowano 45 miejsc siedzących oraz 122 miejsca stojące. Przy drugim wejściu znajduje się miejsce na wózek dziecięcy lub inwalidzki. Poszycie wewnętrzne ścian i sufitu wykonano z płyt laminowanych. Podłoga została wykonana ze sklejki wodoodpornej wyłożonej wykładziną antypoślizgową. Dzięki zastosowaniu jasnych barw, wnętrze autobusu sprawia wrażenie bardzo obszernego. Do wnętrza idealnie wkomponowuje się jasnoszary przegub renomowanej marki Hubner. Pasażerowie podróżują na wygodnych siedzeniach marki Ster o ciekawej kolorystyce. Denerwujący, szczególnie przy dłuższej jeździe jest charakterystyczny głośny dzwonek otwierania/zamykania drzwi wejściowych. Do wad pojazdu można zaliczyć mało wydajny układ wentylacyjny, który nie sprawdza się w upalne dni oraz zbyt wolno otwierające się drzwi wejściowe.
Technika
Irisbus B961E napędzany jest sześciocylindrowym silnikiem rzędowym z bezpośrednim wtryskiem paliwa IVECO F2BE 1682C. Silnik wyposażony jest w turbodoładowanie z chłodnicą międzystopniową intercooler. Motor umiejscowiony jest pionowo w tylnej części pojazdu, co szczególnie sprzyja pokonywaniu stromych podjazdów. Pojemność silnika wynosi 7790 cm3. Max. moc 290 KM uzyskuje przy 2050 obr./min. Jednostka spełnia wymagania normy EURO 3. Pojazd wyposażono w dwuobwodowy pneumatyczny układ hamulcowy. Hamulce tarczowe zamontowano na przedniej osi, natomiast bębnowe na drugiej i trzeciej. Co ciekawe, w autobusie standardem jest system ABS oraz ASR.
Podsumowanie
Autobus Irisbus B961E jest ciekawą konstrukcją na rynku nowych autobusów miejskich. Niewątpliwie pojazd ten ma swoje wady, przestarzałą linię nadwozia oraz wysoką podłogę. Jednakże głównym jego atutem jest cena, która w porównaniu z innymi przegubowcami jest bardzo atrakcyjna. Podstawowa cena Irisbusa B961E wynosi ok. 700 000 zł. Przykładowo niskopokładowy 18-metrowy Solaris Urbino kosztuje ponad 1 000 000 zł. Głównymi odbiorcami Irisbusa B961E mają być mniej zamożne przedsiębiorstwa komunikacji miejskiej, które nie mając zbyt wielu środków finansowych zmuszone są wymieniać mocno przestarzały tabor autobusowy. MPK Wałbrzych, jako pierwsze w Polsce, zakupiło trzy pojazdy B961E. Zdaniem Ireneusza Zarzeckiego – Prezesa MPK Wałbrzych, Irisbus B961E jest kompromisem między rozwiązaniami technicznymi a ceną, która w Polsce jest głównym kryterium przetargowym. Wydaje się, że autobus znajdzie wielu nabywców, szczególnie w Europie Środkowo-Wschodniej, którzy chcą mieć nowe autobusy za stosunkowo niewielkie pieniądze.
Tabela 1: Dane techniczne autobusu IRISBUS B 961E.
Wymiary | |
Długość (mm) | 17590 |
Szerokość (mm) | 2500 |
Wysokość (mm) | max 3165 |
Ilość drzwi: | 4 |
Wysokość pierwszego stopnia wejściowego we wszystkich wejściach (mm) | 355 |
Masy i obciążenia | |
Dopuszczalna masa całkowita (kg) | 26000 |
Dopuszczalne obciążenie osi przedniej (kg) | 6400 |
Dopuszczalne obciążenie osi środkowej (kg) | 8600 |
Dopuszczalne obciążenie osi tylnej (kg) | 11000 |
Podwozie | |
Silnik | IVECO F2BE 1682C |
Pojemność | 7790 cm 3 |
Moc max. | 290 KM |
Przy obrotach (obr./min.) | 2050 |
Norma czystości spalin | EURO 3 |
Skrzynia biegów | Automatyczna VOITH D 851.3 z retarderem. |
Układ hamulcowy | |
Hamulce | Pneumatyczne dwuobwodowe. Oś I – tarczowe Oś II, III – bębnowe |
System ABS | tak |
System ASR | tak |
Zawieszenie | |
Zawieszenie pneumatyczne | tak |
Układ kierowniczy | Przekładnia ze wspomaganiem hydraulicznym ZF 8098 |
Instalacja elektryczna | |
Napięcie znamionowe | 24 V |
Akumulator | 2 szt. 180 Ah |
Alternator | 2 szt. BOSCH 90 A |
Zbiornika paliwa | |
Pojemność zbiornika paliwa (dm3) | 300 |