Pomorska metropolia coraz bliżej. Rząd przyjął ustawę ważną dla transportu publicznego

To nowe narzędzie m.in. do integracji transportu publicznego, planowania przestrzennego i wspólnych inwestycji. Według założeń projektu nowy związek metropolitalny ma objąć od 50 do 61 samorządów, zamieszkanych łącznie przez ponad 1,5 mln osób, a centralnym miastem metropolii ma być Gdańsk. Finansowanie ma opierać się na udziale w podatku PIT mieszkańców, co według samorządów może dać regionowi około 500 mln zł rocznie na zadania ponadlokalne.

Rozkład jazdy

1. Ile samorządów ma wejść do nowego związku metropolitalnego?
2. Jakie obszary działania ma objąć pomorska metropolia?
3. Kiedy nowe przepisy mają wejść w życie?

Transport publiczny w centrum projektu

Najważniejsze z perspektywy pasażera i organizatorów przewozów jest to, że projekt wprost wskazuje transport publiczny i zrównoważoną mobilność jako jedno z podstawowych zadań nowego związku. Obok tego wpisano także planowanie przestrzenne, ochronę środowiska, promocję regionu oraz współpracę przy realizacji wybranych inwestycji publicznych. To oznacza, że nowa struktura ma być czymś więcej niż tylko forum samorządowej współpracy. Ma dostać kompetencje do koordynowania spraw, które już dziś wykraczają poza granice pojedynczych miast i gmin. (Gov.pl)

W praktyce dla Pomorza oznaczałoby to możliwość sprawniejszego integrowania komunikacji miejskiej, kolejowej i metropolitalnej, a także łatwiejszego budowania wspólnej oferty przewozowej dla mieszkańców całego obszaru funkcjonalnego. Taki kierunek od dawna wskazują pomorscy samorządowcy, podkreślając, że bez ustawy metropolitalnej trudno o jeden bilet, spójne planowanie połączeń i wspólne finansowanie rozwoju transportu zbiorowego. (Gdynia.pl)

Od GZM do Pomorza

Projekt zmienia też przepisy dotyczące Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, dostosowując jej organizację do nowych wyzwań. Wśród nowych zadań dla GZM wskazano m.in. adaptację do zmian klimatu, ochronę środowiska oraz opiniowanie inwestycji publicznych dotyczących infrastruktury transportowej, szczególnie dróg kolejowych. To ważne, bo rządowy projekt wyraźnie pokazuje, że model metropolitalny ma być w Polsce wzmacniany właśnie tam, gdzie potrzebna jest ponadlokalna koordynacja mobilności i infrastruktury. (Gov.pl)

Ten kierunek dobrze wpisuje się też w szerszą debatę o roli metropolii w planowaniu transportu. W materiałach eksperckich związanych z doświadczeniami GZM podkreślano, że związki metropolitalne mogą skutecznie wspierać integrację taryf, standardów obsługi pasażerów, rozwoju roweru publicznego i lepszej koordynacji kolei z innymi środkami transportu. To nie jest jeszcze opis tego, co automatycznie stanie się na Pomorzu, ale wyraźna wskazówka, jaki model działania może zostać przeniesiony na grunt trójmiejski. (Strona główna)

Co dalej z ustawą?

Po przyjęciu przez rząd projekt ma trafić do Sejmu i Senatu. Zgodnie z rządowym komunikatem nowe przepisy miałyby wejść w życie 30 czerwca 2026 roku. To oznacza, że jeśli proces legislacyjny przebiegnie sprawnie, jeszcze w tym roku region może zyskać formalną podstawę do budowy nowego układu współpracy metropolitalnej.

Dla branży transportu publicznego to jeden z najważniejszych projektów ustrojowych ostatnich lat, bo może otworzyć drogę do realnie zintegrowanej komunikacji w całym obszarze Trójmiasta i jego zaplecza.

Dla samych pasażerów najważniejsze będzie jednak to, jak szybko zapisy ustawowe przełożą się na konkretne narzędzia: wspólne planowanie siatki połączeń, integrację taryfową, większą rolę kolei i lepszą koordynację inwestycji drogowych i transportowych. To już wniosek z doświadczeń innych obszarów metropolitalnych w Polsce, zwłaszcza GZM, gdzie właśnie mobilność okazała się jednym z najbardziej widocznych pól integracji.