Lokomotywy serii 1960 – ważny element modernizacji kolei w Portugalii

Ich zakup był częścią szeroko zakrojonego planu modernizacji taboru, realizowanego przez przewoźnika w latach 70. XX wieku.

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego portugalskie koleje CP zdecydowały się na zakup lokomotyw serii 1960 w latach 70.?
2. Jakie były najważniejsze parametry techniczne i możliwości eksploatacyjne tych lokomotyw?
3. W jaki sposób elektryfikacja sieci kolejowej wpłynęła na dalsze wykorzystanie lokomotyw serii 1960?

Odpowiedź na rosnące potrzeby przewozowe

W tamtym okresie zarząd CP dążył do unowocześnienia floty lokomotyw spalinowych oraz zwiększenia możliwości przewozowych kolei. Szczególny nacisk położono na zdolność prowadzenia ciężkich składów, zwłaszcza na wymagających trasach o dużych nachyleniach i licznych łukach, takich jak linia Beira Alta.

W odpowiedzi na te potrzeby zamówiono 13 lokomotyw spalinowo-elektrycznych u kanadyjskiego producenta Bombardier.

Nowoczesne parametry techniczne

Nowe maszyny wyróżniały się jak na swoje czasy bardzo dobrymi parametrami. Mogły osiągać prędkość do 120 km/h, a ich masa adhezyjna wynosiła około 120 ton. Lokomotywy wyposażono w sześć napędzanych osi, co zapewniało wysoką siłę pociągową.

Istotnym atutem była również możliwość zasilania wagonów w energię elektryczną, m.in. do klimatyzacji, a także zastosowanie hamulców próżniowych i pneumatycznych. Lokomotywy mogły pracować w trakcji wielokrotnej, co zwiększało ich efektywność przy prowadzeniu ciężkich składów.

Wejście do służby i pierwsze trasy

Lokomotywy dotarły do Portugalii w drugiej połowie 1979 roku i zostały rozładowane w porcie w Lizbonie. W krótkim czasie cała seria została wprowadzona do eksploatacji i skierowana do bazy w Entroncamento.

Pierwsze kursy realizowano na trasach łączących Lizbonę, Entroncamento, Pampilhosa oraz Vilar Formoso. Był to jeden z najważniejszych korytarzy kolejowych, na którym lokomotywy te pracowały przez znaczną część swojej kariery.

Zmiana roli po elektryfikacji linii

Sytuacja eksploatacyjna lokomotyw uległa zmianie w latach 90., gdy rozpoczęto elektryfikację kluczowych odcinków sieci kolejowej. Po zakończeniu prac na linii Beira Alta do Guardy w 1996 roku oraz do Vilar Formoso w 1997 roku, lokomotywy serii 1960 zostały w dużej mierze przeniesione do obsługi ruchu towarowego.

Ich udział w przewozach pasażerskich stał się sporadyczny, a głównym obszarem działalności stały się inne linie o mniejszym stopniu elektryfikacji.

Szeroki zakres eksploatacji

W trakcie swojej wieloletniej służby lokomotywy te pojawiały się na większości linii szerokotorowych w Portugalii. Obsługiwały m.in. linie Douro, Minho, Beira Baixa, Oeste, Norte i Leste, a także bocznice prowadzące do portów i ważnych ośrodków przemysłowych.

Wykorzystywano je zarówno do prowadzenia pociągów pasażerskich i towarowych, jak i składów międzynarodowych oraz specjalnych.

Charakterystyczne malowanie

Lokomotywy wyróżniały się charakterystycznym malowaniem w odcieniach pomarańczowego z białymi pasami i brązowymi czołami. Schemat ten towarzyszył im przez większość okresu eksploatacji.

Schyłek eksploatacji

Stopniowa elektryfikacja portugalskiej sieci kolejowej oraz wprowadzanie nowoczesnych lokomotyw elektrycznych doprowadziły do ograniczenia roli serii 1960.

W 2010 roku lokomotywy zostały przekazane do spółki zajmującej się przewozami towarowymi, a już kilka lat później większość z nich została wycofana z eksploatacji. Ich służba zakończyła się w połowie drugiej dekady XXI wieku.

Dziedzictwo portugalskiej kolei

Lokomotywy serii 1960 odegrały ważną rolę w rozwoju portugalskiej kolei, szczególnie w okresie przejściowym między dominacją trakcji spalinowej a pełną elektryfikacją głównych linii. Przez kilkadziesiąt lat stanowiły podstawę przewozów na wielu trasach i zapisały się w historii jako jedne z najbardziej charakterystycznych maszyn swojej epoki.