Wiemy ile Koleje Dolnośląskie zapłacą za energię trakcyjną. Nie mając wyboru PGE Energetyka Kolejowa

Rozkład jazdy:

1. Dlaczego Koleje Dolnośląskie zdecydowały się na udzielenie zamówienia z wolnej ręki na dostawy energii trakcyjnej?
2. Jakie ograniczenia techniczne taboru uniemożliwiają obecnie pełne korzystanie z zasady TPA przez Koleje Dolnośląskie?
3. Jakie znaczenie dla kosztów eksploatacji pociągów ma możliwość rozliczania energii odzyskanej w procesie rekuperacji?

Umowa kluczowa dla funkcjonowania przewozów regionalnych

Postępowanie zostało przeprowadzone w trybie negocjacyjnym bez uprzedniej publikacji, co – jak wynika z dokumentacji – było podyktowane uwarunkowaniami technicznymi i brakiem realnej konkurencji na rynku.

Przedmiotem zamówienia było zapewnienie dystrybucji energii trakcyjnej oraz jej sprzedaży na potrzeby obsługi elektrycznych zespołów trakcyjnych eksploatowanych przez Koleje Dolnośląskie na sieci kolejowej zarządzanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe. Umowa obejmuje okres od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2028 r., z możliwością jej przedłużenia do końca 2030 roku w ramach prawa opcji.

Zakup energii jest niezbędny do realizacji przewozów zlecanych przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego i stanowi jeden z kluczowych elementów stabilnego funkcjonowania regionalnego przewoźnika kolejowego.

Dlaczego tylko jeden wykonawca?

Jak wskazano w uzasadnieniu, PGE Energetyka Kolejowa S.A. jest jedynym podmiotem, który może świadczyć usługi dystrybucji energii trakcyjnej na liniach kolejowych w Polsce, ponieważ jest właścicielem sieci przesyłowej oraz urządzeń zlokalizowanych wzdłuż infrastruktury kolejowej. To w praktyce eliminuje możliwość wyboru innego operatora dystrybucyjnego.

Dodatkowo Koleje Dolnośląskie zwróciły uwagę na ograniczenia techniczne własnego taboru. Spośród 63 eksploatowanych elektrycznych zespołów trakcyjnych jedynie 44 pojazdy posiadają liczniki energii spełniające wymagania najnowszej normy PN-EN 50463-1:2018-01. Pozostałe pojazdy wyposażone są w starsze systemy pomiarowe, zgodne z normą obowiązującą w momencie ich zakupu.

Wymiana liczników oznaczałaby paraliż przewozów

Aby umożliwić zakup energii od innego sprzedawcy w formule TPA (Third Party Access), konieczna byłaby kosztowna i czasochłonna modernizacja układów pomiarowych w pięciu typach pojazdów, w tym m.in. serii 31WE, EN57AL, EN57AKD oraz 36WEa. Wiązałoby się to z opracowaniem nowej dokumentacji technicznej, długotrwałym wyłączeniem pojazdów z eksploatacji oraz koniecznością wynajmu taboru zastępczego.

Wycofanie z ruchu około 30 proc. floty, która obecnie nie spełnia najnowszych norm, oznaczałoby realne zagrożenie dla ciągłości przewozów i mogłoby doprowadzić do zawieszenia części połączeń regionalnych.

Znaczenie rekuperacji i umowy kompleksowej

Istotnym argumentem przemawiającym za zawarciem umowy kompleksowej z PGE Energetyka Kolejowa jest również możliwość rozliczania energii odzyskiwanej podczas hamowania (rekuperacji). Szacuje się, że odzysk energii na poziomie 20–25 proc. istotnie obniża całkowite koszty zużycia energii elektrycznej.

W przypadku rozdzielenia umowy na osobną sprzedaż energii i dystrybucję w ramach TPA, takie rozliczenie byłoby znacznie utrudnione lub wręcz niemożliwe. Dodatkowo, przy zmiennej ofercie przewozowej i częstych zmianach w eksploatacji taboru, precyzyjne określenie zapotrzebowania na moc byłoby bardzo trudne.

Energia zabezpieczona do 2030 roku

Zawarta 29 grudnia 2025 r. umowa zapewnia Kolejom Dolnośląskim stabilne dostawy energii trakcyjnej na najbliższe lata i możliwość przedłużenia współpracy do końca 2030 roku. To kluczowe z punktu widzenia planowania oferty przewozowej, utrzymania punktualności oraz dalszego rozwoju elektrycznego transportu kolejowego w regionie.

Postępowanie pokazuje również, jak istotne znaczenie w realiach polskiej kolei mają kwestie techniczne, standardy pomiarowe oraz infrastrukturalny monopol w obszarze dystrybucji energii trakcyjnej.