Rozpoczęły się konsultacje społeczne dotyczące masterplanu Gdańsk Nowe Południe

Rozkład jazdy:

1. Czego dotyczą konsultacje społeczne związane z masterplanem Gdańsk Nowe Południe?
2. Jaką rolę w rozwoju południowych dzielnic Gdańska ma odegrać budowa nowej linii Pomorskiej Kolei Metropolitalnej?
3. Jakie potrzeby i postulaty zgłaszali mieszkańcy podczas pierwszego spotkania konsultacyjnego w Kowalach?

Pierwsze spotkanie w Kowalach

Spotkanie inaugurujące proces konsultacyjny odbyło się w poniedziałek, 9 marca 2026 roku, w Metropolitalnej Szkole Podstawowej w Kowalach. Placówka ta jest wspólnym przedsięwzięciem Miasta Gdańska, gminy Kolbudy oraz gminy wiejskiej Pruszcz Gdański – trzech samorządów, które w największym stopniu skorzystają z planowanej inwestycji kolejowej.

Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz podkreśliła, że konsultacje nie dotyczą samego przebiegu linii kolejowej, który jest już ustalony, lecz zagospodarowania przestrzeni wokół planowanych przystanków.

– Jaki będzie przebieg nowej Pomorskiej Kolei Metropolitalnej i gdzie będą przystanki, to już wiemy. Ale konsultacje społeczne, które dziś zaczynamy, dotyczyć mają nie linii kolejowej, tylko tego, co ma powstać wokół niej, tego jak mają wyglądać południowe dzielnice naszego miasta, właśnie w kontekście nadchodzącej budowy kolei – mówiła Aleksandra Dulkiewicz.

Jak zaznaczyła, ważne jest zaplanowanie przestrzeni wokół przystanków, sposobu dojścia i dojazdu do nich oraz funkcji, jakie będą pełnić w strukturze dzielnic.

– Jak będzie wyglądała przestrzeń wokół przystanków? Jakie będzie dojście i dojazd do nich? To jest wszystko jeszcze do rozstrzygnięcia. Dlatego spotkaliśmy się tutaj, żebyście opowiedzieli o swoich potrzebach, o waszych pomysłach, o tym, co powinno znaleźć się w przestrzeniach publicznych wokół przystanków, żeby one nie były tylko takimi z nazwy, ale żeby naprawdę służyły mieszkańcom – podkreśliła prezydent.

Inwestycje drogowe równolegle z koleją

Aleksandra Dulkiewicz przypomniała również, że rozwój infrastruktury kolejowej będzie powiązany z innymi inwestycjami komunikacyjnymi w południowych dzielnicach Gdańska.

Równolegle z budową nowej linii PKM realizowany będzie drugi etap ulicy Nowa Świętokrzyska. Pierwszy etap tej inwestycji jest już w trakcie realizacji. W planach znajduje się także budowa ulicy Nowej Sandomierskiej, która umożliwi długo oczekiwany bezkolizyjny przejazd przez tory przecinające Orunię na pół.

Masterplan dla 164 hektarów

Masterplan Gdańsk Nowe Południe to wspólny projekt spółki InvestGDA – należącej do Miasta Gdańska – oraz Agencji Rozwoju Pomorza, instytucji samorządu województwa pomorskiego.

Za przygotowanie dokumentu odpowiada wybrane w przetargu polsko-holenderskie konsorcjum: A2P2 architecture & planning z Gdańska oraz KCAP B.V. z Rotterdamu. Na opracowanie gotowego masterplanu wykonawcy mają 18 miesięcy.

Jak wyjaśnił Paweł Orłowski, prezes InvestGDA, dokument będzie kompleksowym planem działania dla przestrzeni o powierzchni 164 hektarów.

– Dzisiejsze spotkanie to zaproszenie do rozmowy, start kilkuetapowego procesu konsultacji. Masterplan będzie planem działania dla przestrzeni 164 hektarów, bezprecedensowym projektem w Polsce, rozpisanym na lata, w którym wskazane będą potrzebne inwestycje i kolejność ich realizacji, tak by południowa część Gdańska była miejscem wygodnym do życia – powiedział Paweł Orłowski.

Jak dodał, masterplan będzie złożoną koncepcją regulującą relacje między architekturą, transportem, usługami publicznymi oraz miejscami pracy.

– Masterplan to złożona koncepcja regulująca zależności między architekturą, transportem, usługami publicznymi, miejscami pracy, dlatego potrzebujemy państwa opinii, bo jako mieszkańcy najlepiej znacie ten obszar – zaznaczył.

Transport szynowy jako podstawa rozwoju

Michał Jamroż, kierownik projektu w InvestGDA i Agencji Rozwoju Pomorza, wskazał, że projekt będzie oparty na koncepcji projektowania zorientowanego na transport publiczny, znanej jako transit oriented development.

Podejście to zakłada rozwój przestrzeni miejskiej wokół transportu szynowego, który stanowi podstawę codziennej mobilności mieszkańców.

– Projektowanie zorientowane na dostępność transportową, w którym transport szynowy odgrywa rolę główną, stosowane jest z powodzeniem od lat, choćby w Holandii, która właściwie jako cały kraj zaprojektowana jest w ten sposób. Celem takiego podejścia jest skrócenie czasu codziennych podróży, tak by ludzie mieli go więcej dla siebie – wyjaśnił.

Pierwszy etap konsultacji

Łukasz Pancewicz z pracowni architektonicznej A2P2, która prowadzi proces partycypacji społecznej, podkreślił, że rozpoczęty etap ma charakter prekonsultacji.

– Pierwszy etap nazwaliśmy prekonsultacjami. Chcemy wysłuchać teraz państwa opinii i problemów, które widzicie w tej dzielnicy, a które mogą być związane w otoczeniu stacji – tłumaczył.

Zebrane opinie mają pomóc w opracowaniu wytycznych do dalszych prac projektowych. Architekci będą korzystać także z wcześniejszego opracowania przygotowanego przez Biuro Rozwoju Gdańska dla obszaru PKM Południe.

Pierwsze rozwiązania projektowe mają zostać przedstawione mieszkańcom w czerwcu 2026 roku.

Geoankieta dla mieszkańców

Udział w konsultacjach możliwy jest również w formie internetowej. Na stronie projektu udostępniono geoankietę, którą można wypełnić bez wychodzenia z domu.

Ankieta będzie dostępna do 22 marca. W ciągu pierwszych czterech dni od jej uruchomienia wypełniło ją już ponad 800 osób.

Kilka etapów konsultacji

Proces konsultacji społecznych podzielono na kilka etapów. Obecnie trwa etap prekonsultacji, obejmujący zbieranie wniosków i diagnozę potrzeb mieszkańców. Spotkania zaplanowano na 9, 12, 17 i 19 marca 2026 roku.

Kolejne etapy obejmują:

• konsultacje koncepcji urbanistycznej – w czerwcu 2026 roku,
• konsultacje koncepcji urbanistyczno-architektonicznej dotyczącej formy zabudowy i zagospodarowania – w październiku 2026 roku,
• konsultacje koncepcji architektonicznej przestrzeni publicznych – w kwietniu 2027 roku.

Mieszkańcy wskazują potrzeby

Podczas spotkania w Kowalach uczestnicy pracowali przy czterech stołach warsztatowych, na których rozłożono duże mapy z planowanym przebiegiem linii PKM i jej najbliższym otoczeniem. Dyskusję prowadzili moderatorzy z pracowni A2P2.

Mieszkańcy zwracali uwagę m.in. na brak ogólnodostępnych placów zabaw poza niewielkimi instalacjami na osiedlach i przy szkołach. Podkreślano również potrzebę budowy parkingów typu „Parkuj i Jedź” przy wszystkich planowanych stacjach oraz stworzenia węzłów przesiadkowych dla autobusów.

Wśród zgłaszanych postulatów znalazły się także brakujące połączenia piesze i drogowe, potrzeba budowy basenu czy rozwój infrastruktury bibliotecznej. Mieszkańcy zwracali także uwagę na konieczność maksymalnej ochrony istniejącej zieleni w kontekście nowych inwestycji drogowych i kolejowych.

Udział przedstawicieli samorządu i ekspertów

W inauguracyjnym spotkaniu konsultacyjnym uczestniczyli m.in. radni miasta Gdańska Sylwia Rydlewska-Kowalik i Mateusz Skarbek, prezes spółki Pomorska Kolej Metropolitalna Grzegorz Mocarski, ekspert zrównoważonej mobilności Polskiej Unii Mobilności Aktywnej Piotr Kuropatwiński oraz przedstawiciele Rady Dzielnicy Orunia Górna – Gdańsk Południe.

Masterplan Gdańsk Nowe Południe ma stać się kluczowym dokumentem wyznaczającym rozwój południowych dzielnic miasta w związku z budową około 7,5-kilometrowej linii Pomorskiej Kolei Metropolitalnej.