Autobusy Setry mają 70 lat! [FILM]
22 czerwca w Neu Ulm świętowaliśmy 70-lecie marki Setra, która w tym czasie mocno odmieniła autobusową branżę.
Od wprowadzenia samonośnej konstrukcji w modelu S8 przez masową produkcję serii 100, krzyżową wentylację w generacji 200, zintegrowany system luster serii 300 po liczne nowatorskie systemy bezpieczeństwa w rodzinach 400 i 500. Każda z nich miała swój wkład w rozwój autobusowej branży.
70 lat temu
Wraz z prezentacją w 1951 r. autobusu Setra S 8, rozpoczął się międzynarodowy sukcesu niemieckiej marki, a dzięki kolejnym modelom S 9, S 10, S 11, S 12, S 14 i S 15 do produkcji na stałe została wprowadzona technologia samonośnej konstrukcji. W ciągu 16-letniego okresu produkcyjnego od wprowadzenia S 8 na rynek w 1951 roku sprzedano łącznie około 7500 egzemplarzy.
Prawdziwym hitem sprzedaży tej pierwszej serii Setry był model S 10, drugi po premierowej wersji S 8. Miał on dłuższe nadwozie niż jego poprzednik, a także większy przedni zwis. Funcjonował zarówno jako autobus turystyczny i miejski. Dodatkowo S 10 był oferowany z opatentowanymi przez Kässbohrera drzwiami otwieranymi na zewnątrz. W lutym 1955 pojawiła się na rynku najmniejsza Setra, jaka do tej pory istniała – S 6, która została zaprezentowana na Salonie Samochodowym w Genewie jako trzeci model Setry. W tych 10 pierwszych modelach liczba „po S” oznacza maksymalną liczbę rzędów siedzeń, a tym samym pośrednio również długość pojazdów.
Zobaczcie te początki na filmie:
Cztery autobusy dziennie
Całkowitą nowością w latach 50-tych była wprowadzona przez Setrę zasada budowy modułowej, która oznaczała wydajniejszą produkcję. W ten sposób można by produkować cztery autobusy dziennie. Ponieważ 80 procent komponentów było zamiennych, państwowe i prywatne firmy autobusowe mogły drastycznie ograniczyć zapas części zamiennych. Zarówno dla kierowców, jak i dla pracowników warsztatów, ten system miał również kolejną zaletę: wystarczyło zapoznać się z jednym podstawowym modelem, aby móc kolejne serie.
Modele S 10 do S 14 były dostępne w aż trzech wariantach: jak autobus turystyczny, międzymiastowy i miejski, natomiast modele S 9 oraz S 15 były stosowane głównie, jako pojazdy turystyczne i autobusy międzymiastowe. Zwiększając w nich wysokość wewnętrznych podłóg po bokach, stworzono bardziej przestronne luki bagażowe. W 1954 roku Setra pokazała miejski model SP, który wykonany z lekkiego stopu, o masie własnej mniejszej niż ładowność. Następnie w 1958 roku pojawiła się Setra ST 110 z zawieszeniem pneumatycznym i niezależnym zawieszeniem kół z przodu i z tyłu oraz silnikiem pod podłogą.
Era serii 10 obejmowała również produkcję wersji Silver Eagle i Golden Eagle oraz autobusów przegubowych Setra Luxus, które zostały wyeksportowane do USA. W 1959 roku marka wprowadziła również na europejski rynek pierwszy autokar przegubowy z nadwoziem samonośnym w postaci Setry SG 165.
Seria 100
W 1967 roku seria 10 została zastąpiona przez serię 100 i pięć modeli: S 100, S 110, S 120, S 130 i S 150. Począwszy od tej serii, pierwszy numer oznaczenia modelu odnosił się do odpowiednie serie modeli.
Przejście z serii Setra 10 do serii 100 w 1967 r. oznaczało dalszy rozwój w zakresie budowy autobusów. Wygląd serii 100 charakteryzował się bardziej kanciastym kształtem, wyższym stopniem komfortu, większą kabiną pasażerską i większą przestrzenią nad głową pasażera we wnętrzu.
Co warto podkreślić, wszystkie modele od S 100 do S 150 miały niezależne zawieszenie przedniej osi i układ hamulcowy z dwuobwodowymi pneumatycznymi hamulcami.
Sukces „setki” potwierdza m.in. szeroka gama modeli. Pojazdy międzymiastowe to S 80 E, S 120 E, S 130 E, S 140 E, S 150 E, SG 175 ÜL i SG 180 Ü. Do tego dochodzą modele specjalne do ruchu miejskiego w postaci S 125, S 130 S, SG 175 i SG 180. Oznaczenie „S” oznaczało „Stadtverkehr” (operacje miejskie), a „Ü” dla „Überlandverkehr” (operacje międzymiastowe). Łącznie w latach 1971-1984 w Europie Zachodniej zarejestrowano prawie 3000 sztuk autobusów z serii S 100.
Seria 200
W 1976 roku wprowadzono serię 200 z sześcioma różnymi modelami. Pojazdy trzeciej generacji Setry imponowały klasyczną elegancją linia, który był ukierunkowany zarówno na zachowanie wartości, jak i na praktyczność. Miękkie łuki, płynne przejścia i wyraźne kontury odpowiadały ówczesnym zasadom projektowania pojazdów. Autobusy serii 200 posiadały również oddzielnie działającą wentylację i ogrzewanie dla kierowcy i kokpitu, co eliminowało zaparowywanie przedniej szyby.
„Dwusetka” wystartowała od sześciu modeli: wersji z podwyższoną podłogą S 211 H, S 212 H, S 213 H i S 215 H o wysokości 3090 mm oraz wariantów z podwyższoną podłogą S 213 HD i S 215 HD z wysokością całkowitą 3340 mm. Standaryzacja poszczególnych modeli i zespołów, która została wprowadzona w tej serii modeli, a także ulepszony proces produkcyjny umożliwiły zwiększenie wielkości produkcji do ośmiu kompletnych autobusów dziennie. Tym samym roczna produkcja wzrosła z poprzednich 1300 do 1600 sztuk. Przy łącznej liczbie 27 680 egzemplarzy wyprodukowanych w latach 1976-1991, wyniki sprzedaży poprzedniej serii modelowej (100) zostały przekroczone o około 150 procent. Do tego model Setra S 215 HD został „Autobusem Roku 1977”.
Dodajmy, że autobusy turystyczne, autobusy miejskie i międzymiastowe z serii 200 po pięciu latach stały się pięcioma liniami modelowymi: Optimal (autokary turystyczne H/HD, HDS, DT, HDSI i DTI), International (HI/HDI), Racjonal (HR, HRI, RL), Regional (UL) i gminne (SL). Potem były też specjalne autobusy, pojazdy biblioteczne i autobusy do przewozu więźniów. Gama pojazdów specjalnych na bazie S 200 obejmowała 33 warianty.
SERIA 300
W 1991 r. wprowadzono na rynek serię 300. Modele S 309 HD, S 315 HD i S 315 HDH zostały po raz pierwszy zaprezentowane publiczności w Ulm w Niemczech.
Jedną z najbardziej rzucających się w oczy cech nowych autobusów była charakterystyczna, zamaszysta linia oraz w pełni przeprojektowany system zintegrowanych lusterek, który nadał tej serii unikalną „twarz”. Umieszczone w zagiętych ramionach lusterek, podgrzewane lusterka można było regulować z wnętrza autobusu i zapewniały kierowcy doskonały widok. Kolejną istotną cechą był kokpit o ergonomicznej konstrukcji, w którym najważniejsze poszczególne instrumenty zostały umieszczone w głównym polu widzenia kierowcy.
Podczas gdy autokary turystyczne serii 300 umacniały swoją pozycję na europejskim rynku autobusowym, konstruktorzy Setry pracowali nad wprowadzeniem na rynek autobusów wielofunkcyjnych – do obsługi regularnych połączeń, przewozów międzymiastowych i wycieczek. Dzięki zasadzie projektowania modułowego, na podstawie serii 300 powstały trzy modele UL w trzech różnych wariantach. Wszystkie były wyposażone w to samo nadwozie i zawieszenie, ale miały różne przedziały pasażerskie.
Rok po wprowadzeniu na rynek, model S 315 HDH otrzymał wyróżnienie „Autobus Roku 1993”.
TOPCLASS, COMFORTCLASS I MULTICLASS
Począwszy od serii 300, gama autobusów została podzielona na trzy kategorie – TopClass, ComfortClass i MultiClass – w celu uproszczenia przeglądu gamy modeli.
W 2001 roku Setra wprowadziła na rynek TopClass 400, zapowiadając nowy wymiar w projektowaniu autokarów, który gwarantował podróżowanie na najwyższym poziomie zarówno kierowcy, jak i pasażerom. Projekt charakteryzował się chromowaną linią znaną jako „La Linea”.
Asortyment został poszerzony w 2004 roku o autokary turystyczne ComfortClass 400. I wreszcie, we wrześniu 2005 roku na rynek trafiły autobusy międzymiastowe serii MultiClass 400. Łącznie seria 400 obejmowała łącznie ponad 20 modeli.
I najnowsza rodzina – ComfortClass 500, która została zaprezentowana w 2012 roku po 4-letniej fazie rozwoju, która obejmowała także kompleksowe testy. Tym razem Setra (należąca już do Daimler AG) ustanowiła nowe standardy w zakresie wydajności, jakości, i bezpieczeństwa. Nowe autokary turystyczne Premium imponują aerodynamicznie zoptymalizowaną konstrukcją, która została opracowana podczas intensywnych prac w tunelu aerodynamicznym.
TOP 500
W 2014 roku pojawiły się najbardziej prestiżowe pojazdy TopClass 500, a w 2019 r. – do produkcji wszedł piętrowy autobus S 531 DT, czyli okręt flagowym tej zasłużonej dla całej branży marki autobusów
W jubileuszowym roku 2001 Setra, 50 lat od wprowadzenia na rynek przez Setrę S 8 jako pierwszego autobusu z nadwoziem samonośnym, firma wypuściła serię 400 z modelami TopClass, ComfortClass i MultiClass. Nowa generacja autokarów turystycznych TopClass była dostępna w siedmiu wariantach. Wśród nich był autobus klubowy S 411 HD, S 415 HD, trzyosiowy S 415 HDH, trzyosiowy S 416 HDH i S 417 HDH. Okrętem flagowym z gamy premium Setry był piętrowy autobus S 431 DT. Specjalnie na rynek północnoamerykański Setra opracowała nową TopClass S 417, która została dostosowana do tamtejszych wymagań.
Podczas jubileuszowego spotkania w Neu Ulm, zapytaliśmy o kolejną serią – w końcu za moment minie 10 lat od wejścia „pięćsetki”. Setra na razie nie potwierdza i nie zaprzecza, że pracuje nad nową generacją . Na pewno niebawem możemy się faceliftu S 500.
Komentarze