GZM w raporcie Jakdojade 2025: szybka metropolia z problemem częstotliwości

Rozkład jazdy:

1. Jaką średnią prędkość podróży osiąga transport publiczny w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii według raportu „Miasta w ruchu 2025”?
2. Jaki procent podróży w GZM odbywa się bez przesiadki?
3. Który wskaźnik jest najsłabszą stroną systemu GZM na tle innych dużych miast – prędkość, liczba przesiadek czy częstotliwość kursów?

Prędkość: ścisła krajowa czołówka

Średnia prędkość podróży transportem publicznym w GZM wynosi 28,55 km/h.

W rankingu miast powyżej 500 tys. mieszkańców daje to 2. miejsce w Polsce, tuż za Warszawą (30,71 km/h), a przed Trójmiastem (28,17 km/h) i Krakowem (25,78 km/h).

To bardzo dobry wynik jak na obszar o rozproszonej, policentrycznej strukturze i dużych odległościach między miastami. Wysoka prędkość to efekt m.in. silnej roli kolei regionalnej i aglomeracyjnej oraz stosunkowo długich odcinków między przystankami.

Przesiadki: mało zmian, dużo połączeń bezpośrednich

Średnia liczba przesiadek w GZM to 0,35.

W grupie największych miast oznacza to 2. miejsce, zaraz po Trójmieście (0,34), a przed Wrocławiem (0,35) i Warszawą (0,52).

Struktura podróży wygląda następująco:

• 71% pasażerów dociera do celu bez przesiadki,
• 25% z jedną przesiadką,
• 4% z dwiema.

To jeden z najlepszych wyników w Polsce w tej kategorii. Dla porównania w Warszawie tylko 58% podróży odbywa się bezpośrednio.

W kontekście badań pokazujących, że druga przesiadka bywa psychologiczną barierą rezygnacji z transportu publicznego, GZM wypada bardzo dobrze.

Dystans przy przesiadce: komfort na poziomie metropolii

Średni dystans pieszy przy przesiadce wynosi 29,85 m.

Wśród dużych miast daje to 2. miejsce, za Wrocławiem (19,91 m), a przed Łodzią, Krakowem i Poznaniem. Warszawa wypada znacznie słabiej – 55,54 m.

To oznacza, że węzły przesiadkowe w GZM są relatywnie kompaktowe i funkcjonalne. W tak rozległej metropolii to istotna przewaga.

Częstotliwość: największa słabość systemu

Najbardziej problematyczny wskaźnik to częstotliwość odjazdów – średnio 25 minut i 41 sekund między kolejnymi kursami na tej samej trasie.

W grupie miast powyżej 500 tys. mieszkańców GZM zajmuje ostatnie, 7. miejsce.

Dla porównania:

• Wrocław – 12,77 min
• Warszawa – 13,09 min
• Kraków – 13,62 min
• Trójmiasto – 16,94 min

Różnica jest wyraźna. O ile system pozwala jechać szybko, o tyle nie zawsze pozwala jechać często.

Czas oczekiwania: najdłuższy wśród metropolii

Średni czas oczekiwania od wyszukania połączenia do odjazdu wynosi 8 minut i 39 sekund.

To również najgorszy wynik w grupie dużych miast.

Dla porównania:

• Wrocław – 5,89 min
• Kraków – 6,17 min
• Warszawa – 6,49 min
• Trójmiasto – 7,21 min

W praktyce oznacza to, że spontaniczna podróż w GZM wymaga większej cierpliwości niż w innych metropoliach.

Punktualność: brak w czołówce

W zestawieniu średnich opóźnień wśród największych miast raport wskazuje:

1. Poznań – 1,35 min
2. Wrocław – 1,88 min
3. Kraków – 2,57 min
4. Trójmiasto – 2,79 min
5. Warszawa – 2,98 min

GZM nie znalazł się w pierwszej piątce zestawienia, co oznacza, że wskaźnik punktualności nie należy do najmocniejszych stron systemu.

Podsumowując:

GZM pokazuje, że nawet w rozproszonej, wieloośrodkowej metropolii można zapewnić szybkie i relatywnie bezpośrednie podróże. To duży sukces organizacyjny. Kluczowym wyzwaniem pozostaje jednak zagęszczenie oferty przewozowej. Przy średnim odstępie przekraczającym 25 minut system staje się mniej elastyczny i mniej konkurencyjny wobec samochodu. Raport Jakdojade wyraźnie pokazuje: GZM potrafi jechać szybko. Teraz musi zacząć jeździć częściej.

Mocne strony:

• 2. miejsce w Polsce pod względem prędkości podróży,
• 2 miejsce pod względem najmniejszej liczby przesiadek,
• wysoki odsetek podróży bezpośrednich (71%),
• krótki dystans przy przesiadkach,
• rozwinięta integracja taryfowa (wspólny bilet, Metrolinia).

Słabe strony:

• najniższa częstotliwość kursów w grupie dużych miast,
• najdłuższy czas oczekiwania na rozpoczęcie podróży,
• brak pozycji w czołówce punktualności.