Gdańsk chce mieć najdłuższe tramwaje w Polsce. Jak w Nicei

Rozkład jazdy:

1. Jaką pojemność będą miały nowe, ponad 45-metrowe tramwaje zamówione przez Gdańskie Autobusy i Tramwaje i na jakiej trasie będą przede wszystkim kursować?
2. Jakie nowoczesne systemy bezpieczeństwa i wyposażenia znajdą się na pokładzie nowych tramwajów oraz w jaki sposób wpłyną one na bezpieczeństwo pasażerów i pieszych?
3. W jaki sposób zakup nowych tramwajów wpisuje się w długofalową strategię rozwoju transportu szynowego w Gdańsku i jakie znaczenie ma finansowanie z Krajowego Planu Odbudowy?

Najdłuższe tramwaje w Polsce trafią do Gdańska

Do Gdańska trafią pięcioczłonowe tramwaje o długości przekraczającej 45 metrów. To wyraźny skok jakościowy i pojemnościowy w porównaniu do obecnie eksploatowanych pojazdów. Dziś po gdańskich torach kursują głównie tramwaje o długości około 30 metrów, które mogą przewieźć maksymalnie 200 pasażerów. Nowe składy pomieszczą ich ponad 310, oferując jednocześnie co najmniej 96 miejsc siedzących.

Dla porównania – najdłuższe tramwaje kursujące obecnie w Polsce jeżdżą w Krakowie i mają około 42–43 metrów długości. Gdańsk dołączy natomiast do europejskich miast takich jak Nicea czy Lizbona, gdzie bardzo długie, wysokopojemne tramwaje z powodzeniem obsługują najbardziej zatłoczone linie komunikacyjne.

Wszystkie drzwi w nowych pojazdach będą podwójne i dostępne z poziomu niskiej podłogi, co znacząco ułatwi podróż osobom z niepełnosprawnościami, seniorom oraz pasażerom podróżującym z wózkami dziecięcymi.

Rozwój komunikacji na południu miasta

Zakup nowych tramwajów jest elementem szerszej strategii rozwoju komunikacji publicznej w południowych dzielnicach Gdańska. Inwestycja wpisuje się w równolegle realizowane projekty budowy nowej zajezdni oraz rozbudowy infrastruktury tramwajowej.

– Konsekwentnie realizujemy plan rozwoju komunikacji publicznej w południowych dzielnicach Gdańska – podkreśla Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. – Obok budowy nowej zajezdni oraz linii tramwajowej ogłaszamy dziś postępowanie na zakup najdłuższych tramwajów w Polsce – 20 pojazdów o długości 45–47 metrów, z opcją rozszerzenia zamówienia o kolejne 15. To inwestycja możliwa dzięki środkom z Krajowego Planu Odbudowy, w formie bardzo korzystnej pożyczki. Chcemy, aby mieszkańcy Gdańska mieli dostęp do nowoczesnych, wygodnych i pojemnych tramwajów, które poprawią komfort podróży oraz jakość transportu w naszym mieście.

Komfort i nowoczesne wyposażenie

Nowe tramwaje będą w pełni dostosowane do współczesnych standardów podróżowania. Na ich pokładzie znajdzie się m.in. 17 ekranów systemu informacji pasażerskiej, gniazda USB-A i USB-C oraz w pełni automatyczna klimatyzacja. Pojazdy będą dostarczane sukcesywnie, co oznacza, że pierwsze egzemplarze mogą pojawić się w Gdańsku wcześniej niż trzy lata od podpisania umowy. Całość dostaw ma zostać zrealizowana w ciągu maksymalnie 36 miesięcy.

GAiT zastrzegł sobie również możliwość skorzystania z prawa opcji i rozszerzenia zamówienia o dodatkowych 15 tramwajów. Oferty w przetargu można składać do 18 lutego 2026 roku.

Bezpieczeństwo priorytetem

Nowe tramwaje zostaną wyposażone w zaawansowany system antykolizyjny oparty na kamerach, radarze oraz lidarze, czyli laserowych czujnikach. System będzie analizował sytuację wokół pojazdu w czasie rzeczywistym i przekazywał motorniczemu ostrzeżenia. W sytuacjach krytycznych będzie mógł samodzielnie uruchomić hamowanie.

Dodatkowo przód tramwaju zostanie zaprojektowany w taki sposób, aby ograniczyć ryzyko wciągnięcia pieszego pod pojazd w razie potrącenia. Składy będą także w pełni przystosowane do bezproblemowego pokonywania trasy Gdańsk Południe – Wrzeszcz, która charakteryzuje się znacznymi przewyższeniami.

– Gdańsk od wielu lat stawia na rozwój transportu szynowego. Naszym celem jest, aby transport ten stał się kręgosłupem komunikacyjnym Gdańska, docierając do coraz większej liczby mieszkańców i ułatwiając codzienne podróże – mówi Piotr Borawski, zastępca prezydenta ds. mobilności i bezpieczeństwa. – Nowe, dodatkowe tramwaje, które wkrótce pojawią się na trasach, będą pojazdami o dużej pojemności, o możliwości przewiezienia ponad 300 pasażerów – co pozwoli obsłużyć intensywne szczyty komunikacyjne.

Jak dodaje, nowe pojazdy zostaną wyposażone w cztery wózki napędowe i sześć wózków skrętnych, co zapewni cichą eksploatację nawet w gęstej zabudowie miejskiej oraz umożliwi sprawne pokonywanie wymagających odcinków trasy. – Jednocześnie pojazdy będą wyposażone w najnowocześniejsze systemy bezpieczeństwa – kamery, czujniki laserowe i technologie automatycznego reagowania w sytuacjach awaryjnych, które minimalizują ryzyko kolizji i chronią pieszych – podkreśla Borawski.

Każdy tramwaj zostanie wyposażony w rejestratory zdarzeń, tzw. czarne skrzynki, a także rozbudowany system monitoringu obejmujący 18 kamer wewnętrznych i 8 zewnętrznych. Na pokładzie znajdzie się również defibrylator AED.

Ułatwienia dla motorniczych i szkolenia

Nowe tramwaje będą dwukierunkowe, co umożliwi im kończenie kursów bez konieczności zawracania na pętlach. Takie rozwiązanie jest już stosowane w Gdańsku m.in. na liniach 2, 4, 8, 9, 10 i 11. Kabiny motorniczych będą miały osobne wejścia, co zwiększy bezpieczeństwo i komfort pracy.

– Co bardzo istotne, nowe tramwaje będą dwukierunkowe, jak każdy nowy tramwaj w Gdańsku od wielu lat. Motorniczy będzie miał osobną kabinę i oddzielne wejście z zewnątrz, a nie tylko poprzez pojazd – zaznacza Maciej Lisicki, prezes Gdańskich Autobusów i Tramwajów. – Zamówione pojazdy będą też przystosowane do nauki jazdy, będziemy więc szkolić nowych pracowników właśnie na nich, a nie na pojazdach starszych generacji.

Jeden z tramwajów zostanie specjalnie przystosowany do szkolenia motorniczych. Nowe pojazdy uzupełnią dotychczas wykorzystywane do nauki składy typu N8C. Producent przeszkoli łącznie ponad 60 pracowników technicznych, motorniczych oraz przyszłych instruktorów jazdy.

Gwarancja i finansowanie z KPO

Tramwaje zostaną objęte szeroką, wieloletnią gwarancją. Cały pojazd będzie chroniony przez co najmniej 3 lata bez limitu kilometrów, system informacji pasażerskiej przez 5 lat, a powłoka lakiernicza aż przez 7 lat.

Zakup tramwajów zostanie sfinansowany z preferencyjnej pożyczki udzielonej przez Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Oprocentowanie pożyczki wynosi zaledwie 1 procent, co czyni ją wyjątkowo korzystnym instrumentem finansowym.

Infrastruktura gotowa na długie składy

Choć nowe tramwaje będą obsługiwać głównie trasę Gdańsk Południe – Wrzeszcz, miasto przygotowuje całą sieć na ich przyjęcie. Zdecydowana większość przystanków jest już dostosowana do obsługi pojazdów ponad 45-metrowych – jeszcze przed 2021 rokiem po gdańskich torach kursowały bowiem trzyczłonowe składy 105.

Obecnie trwa proces przedłużania kilkunastu krótszych przystanków. Prace te zakończą się przed dostawą pierwszych nowych tramwajów, co umożliwi ich bezproblemowe wprowadzenie do ruchu i pełne wykorzystanie potencjału najdłuższych tramwajów w Polsce.