SNCF Voyageurs wydłuża życie TGV. Pierwsze zmodernizowane składy wyjechały na tory

Rozkład jazdy:

1. Na czym polega program O2D realizowany przez SNCF Voyageurs i ile składów obejmuje?
2. O ile lat wydłużona zostanie eksploatacja zmodernizowanych pociągów TGV?
3. Jakie korzyści dla oferty przewozowej i środowiska przyniesie realizacja programu O2D?

Odpowiedź na rosnący popyt i opóźnienia w dostawach TGV M

Francuski przewoźnik stoi dziś przed trudnym wyzwaniem. Z jednej strony dynamicznie rośnie zainteresowanie podróżami TGV, z drugiej – park taborowy jest ograniczony, a dostawy nowej generacji pociągów TGV M uległy opóźnieniu. Jednocześnie część obecnych składów zbliża się do końca swojego naturalnego cyklu życia i powinna zostać wycofana.

W odpowiedzi na tę sytuację SNCF Voyageurs w 2023 roku uruchomiło program O2D. Jego założeniem jest „odprogramowanie” planowanej wcześniej dezaktualizacji taboru, czyli przesunięcie momentu wycofania części pociągów poprzez ich gruntowną modernizację i przedłużenie żywotności.

Na realizację programu przeznaczono ponad 600 mln euro środków własnych.

Światowa nowość w kolei dużych prędkości

Program obejmuje 104 składy TGV, które pierwotnie projektowano na średni okres eksploatacji wynoszący 34 lata. Dzięki modernizacjom ich żywotność zostanie wydłużona do 40, a w niektórych przypadkach nawet do 50 lat. To pierwsze takie przedsięwzięcie na świecie w segmencie kolei dużych prędkości.

Każdy skład przechodzi szczegółową ocenę stanu technicznego – analizowana jest konstrukcja, podwozie, instalacje elektryczne i inne kluczowe elementy. Na tej podstawie pociągi dzielone są na trzy grupy:

• jednostki w bardzo dobrym stanie, które mogą kursować jeszcze kilka lat po przeprowadzeniu lżejszej modernizacji poprawiającej komfort;
• składy wymagające poważniejszych prac, aby mogły pozostać w eksploatacji przez długi czas;
• jednostki przeznaczone do wycofania, ale wykorzystywane jako „magazyny części” – każda z nich zawiera nawet 3000 elementów możliwych do odzyskania i ponownego użycia.

Pierwsza linia produkcyjna programu O2D ruszyła we wrześniu 2025 roku w zakładzie utrzymania Atlantique w Châtillon. W styczniu 2026 roku uruchomiono kolejne dwie – w Rennes-La Janais oraz w Le Landy.

Zakres prac: od odświeżenia wnętrz po modernizację systemów

Zakres modernizacji zależy od planowanego okresu przedłużenia eksploatacji.

W przypadku składów, których żywotność wydłużana jest o 2–4 lata, prace poprzedza roczny etap analiz, a same roboty trwają około miesiąca na jednostkę. Obejmują one m.in. wymianę foteli, wykładzin, podłokietników, gniazdek elektrycznych i oświetlenia. Modernizowane są również bary i toalety, a zewnętrzne malowanie podlega odświeżeniu.

Znacznie bardziej kompleksowe są modernizacje dwupoziomowych TGV, którym przedłuża się życie o 10 lat lub więcej. W tym przypadku etap analiz trwa około trzech lat, a same prace przy jednym składzie zajmują blisko pół roku. Modernizacja obejmuje całkowitą odnowę wnętrza oraz istotne unowocześnienia techniczne.

W ramach programu utrzymywane są najwyższe standardy bezpieczeństwa, modernizowane są systemy klimatyzacji i urządzenia sanitarne, a interoperacyjność poprawiana jest m.in. poprzez wdrażanie systemu ERTMS.

Spośród 104 składów objętych programem 81 to jednostki jednopoziomowe, a 23 – dwupoziomowe. Tylko te drugie otrzymają przedłużenie eksploatacji o 10–15 lat.

49 składów wróci do ruchu do 2027 roku

W 2026 roku z warsztatów wyjedzie 26 zmodernizowanych pociągów, a w 2027 roku kolejne 23. Oznacza to, że do końca przyszłego roku do ruchu wróci niemal połowa składów objętych programem. Modernizacja pozostałych potrwa do 2033 roku.

Już od 2027 roku wydłużenie eksploatacji przełoży się na zachowanie 17 700 miejsc w ofercie TGV. W latach 2027–2034 średnio utrzymanych zostanie 22 100 miejsc, co odpowiada zdolności przewozowej 52 składów TGV. W praktyce oznacza to zachowanie około 15% obecnej oferty dużych prędkości.

Uzupełnienie dostaw TGV M

Program O2D jest elementem szerszej strategii rozwoju oferty TGV. Od 2018 roku zamówiono 100 nowych pociągów TGV M, które od lipca 2026 roku będą stopniowo wprowadzane na rynek krajowy. Wartość tego zamówienia to 3,5 mld euro.

Równolegle SNCF Voyageurs zwiększało ofertę dzięki optymalizacji obiegów taboru, rozwojowi marki OUIGO (park wzrośnie z 38 do 50 składów do 2027 roku), modernizacji 50 pociągów TGV w latach 2020–2026 (zwiększenie liczby miejsc z 509 do 556 w każdym składzie) oraz zawieszeniu wycofywania jednostek, które wciąż spełniają wymogi bezpieczeństwa.

Ogromne korzyści klimatyczne

Wydłużenie życia pociągów oznacza także istotne korzyści środowiskowe. Produkcja nowego taboru jest najbardziej emisyjnym etapem w całym cyklu życia pociągu – obejmuje wytwarzanie materiałów, budowę i transport.

Dzięki programowi O2D uniknięte zostanie 6,7 mln ton emisji CO₂. To ponad 5% rocznych emisji całego sektora transportu we Francji (128 mln ton CO₂ w 2023 roku). Dodatkowo odzyskanych zostanie około 10 500 części z wycofanych składów przeznaczonych na „magazyny części”.

Szeroka mobilizacja zaplecza technicznego

Realizacja programu wymaga zaangażowania pięciu zakładów:

• Technicentre Maintenance Atlantique w Châtillon,
• Technicentre Industriel w Rennes,
• Technicentre de Maintenance w Le Landy,
• Technicentre Industriel w Hellemmes,
• TechniNat w Longueau.

Przeprowadzono reorganizację procesów utrzymaniowych oraz wprowadzono nowe rozwiązania inżynieryjne, które wykraczają poza tradycyjne modernizacje w połowie cyklu życia pojazdu. Każda seria pociągów analizowana jest indywidualnie, aby zapewnić maksymalną trwałość bez kompromisów w zakresie bezpieczeństwa.

Program O2D dołącza do innych dużych projektów modernizacyjnych SNCF Voyageurs, takich jak Tango (przebudowa dawnych TGV INOUI na OUIGO), OPTER (modernizacja ponad 900 pociągów regionalnych) czy OPNAT (170 zmodernizowanych składów dla Île-de-France Mobilités).

Dzięki tym inwestycjom SNCF Voyageurs nie tylko przedłuża życie istniejącego taboru, ale także zabezpiecza rozwój oferty dużych prędkości na kolejne lata – w oczekiwaniu na pełne wdrożenie nowej generacji TGV M.