Rewitalizacja „Ciuchci Ponidzie” w decydującej fazie. Wielki powrót wąskotorówki coraz bliżej

Rozkład jazdy:

1. Na jakim etapie znajdują się obecnie prace rewitalizacyjne na trasie „Ciuchci Ponidzie” i które odcinki są najbardziej zaawansowane?
2. Jakie nowe elementy infrastruktury – poza torami – powstaną w ramach inwestycji w Jędrzejowie i Pińczowie?
3. Kiedy planowane jest zakończenie wszystkich prac oraz uruchomienie pierwszych przejazdów dla turystów?

Od historycznej inwestycji do nowoczesnej atrakcji turystycznej

Historia „Ciuchci Ponidzie” sięga czasów I wojny światowej. Jej złoty okres przypadł na dwudziestolecie międzywojenne, kiedy była największą inwestycją samorządową w Polsce. Przez lata kolejka stanowiła ważny element lokalnej infrastruktury transportowej i symbol regionu. Później przyszły jednak trudniejsze czasy – kryzys, ograniczenie ruchu i wreszcie jego zawieszenie.

Dziś, dzięki staraniom Województwa Świętokrzyskiego oraz Zespołu Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych, wąskotorówka przechodzi prawdziwą metamorfozę. Warta blisko 29 mln zł inwestycja łączy troskę o historyczne dziedzictwo z budową nowoczesnej infrastruktury turystycznej. Niemal 26 mln zł pochodzi z dofinansowania w ramach programu „Polski Ład”, a blisko 3 mln zł zapewnił budżet województwa świętokrzyskiego.

Intensywny rok 2025 – efekty widać na całej trasie

Rok 2025 upłynął pod znakiem niezwykle intensywnych prac. Postęp widać niemal na każdym kilometrze szlaku oraz w obiektach stacyjnych.

Sercem kolejki są hale napraw w Jędrzejowie, które przeszły gruntowną przemianę. Obiekty zyskały nową posadzkę, nowoczesną instalację elektryczną oraz zostały poddane kompleksowej termomodernizacji – gotowe jest już około 90% elewacji. Wymieniono stolarkę okienną i drzwiową, a dla pracowników przygotowano nowoczesne zaplecze socjalne i biurowe. Na dachu zamontowano instalację fotowoltaiczną, co sprawi, że obiekt stanie się bardziej ekologiczny i energooszczędny.

Równie duże zmiany zaszły w hali wagonów i kuźni. Odnowiono konstrukcje stalowe, wymieniono większość poszycia dachowego oraz wykonano trwałą, przemysłową posadzkę, dostosowaną do intensywnej eksploatacji.

Nowe tory i wyremontowane obiekty inżynieryjne

Kluczowym elementem inwestycji jest przywrócenie bezpiecznego przejazdu na całej trasie. Prace torowe nabierają realnych kształtów.

Na odcinku Motkowice – Umianowice zdemontowano stare tory, oczyszczono teren i ułożono nowy ruszt torowy na odcinku ponad 1,5 km. Wyremontowano również przepusty oraz przejazdy kolejowe, co znacząco poprawi bezpieczeństwo i trwałość infrastruktury.

Najdłuższy fragment trasy, Umianowice – Pińczów (8,8 km), objęty jest zaawansowanymi robotami ziemnymi. Trwa profilowanie skarp oraz układanie nowych podkładów, które stanowią podstawę dla nowej nawierzchni torowej.

Szczególną uwagę poświęcono mostowi w Skowronnie – kluczowemu obiektowi inżynieryjnemu na trasie. Konstrukcja przeszła kompleksowy remont: od piaskowania elementów stalowych, przez zabezpieczenie antykorozyjne, po montaż nowych mostownic i szyn.

Zmienia się także infrastruktura stacyjna. W Jędrzejowie i Pińczowie przygotowano miejsca pod obrotnice, które umożliwią efektowne zawracanie pociągów – rozwiązanie to z pewnością stanie się dodatkową atrakcją dla turystów. W Pińczowie stanęła również nowa, solidna wiata stalowa, poprawiająca komfort oczekiwania na pociąg.

Finał prac w 2026 roku

Zgodnie z aktualnym harmonogramem oraz podpisanymi umowami, zakończenie wszystkich robót planowane jest na połowę kwietnia 2026 roku. Nad realizacją czuwa harmonogram uwzględniający wpływ warunków atmosferycznych, zgodnie z przepisami Prawa zamówień publicznych.

Rok 2026 będzie jednak także czasem ostatnich szlifów, testów i odbiorów technicznych. Wszystko wskazuje jednak na to, że już wkrótce „Ciuchcia Ponidzie” ponownie zagwiżdże na szlaku, łącząc Jędrzejów z Pińczowem w sposób, który połączy nowoczesność z historią.

Nowa jakość turystyki na Ponidziu

Celem rewitalizacji nie jest wyłącznie odnowienie torów i przywrócenie ruchu. Projekt zakłada stworzenie unikalnej oferty edukacyjno-turystycznej, opartej na połączeniu historycznej infrastruktury kolejowej z wyjątkowymi walorami przyrodniczymi Ponidzia.

Turyści będą mogli nie tylko odbyć przejazd malowniczą trasą przez obszary Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych, lecz także skorzystać z odrestaurowanych poczekalni i kas biletowych. Zmodernizowana hala napraw stanie się natomiast żywym świadectwem dawnej techniki kolejowej i elementem budującym tożsamość miejsca.

Rewitalizacja „Ciuchci Ponidzie” ma szansę stać się przykładem udanego połączenia ochrony dziedzictwa z nowoczesnym podejściem do turystyki. Jeśli wszystko przebiegnie zgodnie z planem, już w 2026 roku region zyska produkt turystyczny na europejskim poziomie – atrakcję, która przyciągnie zarówno miłośników kolei, jak i osoby poszukujące niebanalnych form wypoczynku blisko natury.