Rewitalizacja 120-letniego dworca w Nowych Skalmierzycach. Zabytkowy obiekt zyska nowe funkcje dzięki unijnemu wsparciu

Rozkład jazdy:

1. Jakie funkcje społeczne i publiczne będzie pełnił zrewitalizowany dworzec kolejowy w Nowych Skalmierzycach?
2. Z jakich źródeł pochodzi dofinansowanie rewitalizacji 120-letniego dworca i jaka jest wartość całego projektu?
3. Dlaczego dworzec w Nowych Skalmierzycach uznawany jest za obiekt o wyjątkowym znaczeniu historycznym i architektonicznym?

Prawie 39 mln zł dofinansowania na ratunek zabytkowi

Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce otrzyma niemal 39 mln zł wsparcia finansowego. Z tej kwoty 34 mln zł pochodzi z programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021–2027, a blisko 5 mln zł z budżetu państwa. Całkowita wartość projektu wynosi około 48 mln zł.

– „Ten projekt jest niezwykle ważny dla nas wszystkich, to szczęśliwy dzień, na który czekaliśmy od wielu lat” – podkreśla Marek Woźniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego.

Konferencja inaugurująca projekt rewitalizacji

W środę, 14 stycznia, w poczekalni dworca w Nowych Skalmierzycach odbyła się konferencja prasowa inaugurująca projekt pod nazwą „Przebudowa oraz zmiana sposobu użytkowania dworca kolejowego na budynek użyteczności publicznej (o funkcji wystawienniczo-muzealno-naukowej oraz funkcji towarzyszących)”.

W wydarzeniu uczestniczyli m.in. Marek Woźniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego, Jerzy Łukasz Walczak, Burmistrz Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce, a także parlamentarzyści, radni województwa oraz lokalni samorządowcy.

Wieloletnie starania o rewitalizację dworca

Jak podkreślał marszałek województwa, droga do pozyskania finansowania była długa i wymagała konsekwencji.

– „Rozmowy o rewitalizacji tego obiektu i poszukiwania źródła jej finansowania były prowadzone od długiego czasu. Tak się szczęśliwie stało, że konkurs ogłoszony w ramach obecnej perspektywy funduszy unijnych spotkał się ze skutecznym wnioskiem Miasta i Gminy Nowe Skalmierzyce, tym samym znalazł się on w szczęśliwej, elitarnej ósemce, która dostała finansowanie na rewitalizację” – zaznacza Marek Woźniak.

Zabytkowa architektura i nowe funkcje społeczne

Marszałek zwrócił również uwagę na wyjątkową wartość architektoniczną obiektu.

– „Ten budynek ma określoną historię i niezwykle atrakcyjny kształt architektoniczny, jest bez wątpienia jednym z najładniejszych obiektów dworcowych w Polsce, może nawet w Europie. Teraz jest szansa na to, żeby cały ten obiekt służył mieszkańcom” – mówił.

Jak dodał, projekt rewitalizacyjny łączy ochronę zabytkowej substancji z nadaniem obiektowi realnej użyteczności społecznej. – „Wielofunkcyjność i sensowne wykorzystanie tego obiektu to jest ten walor, który był wysoko punktowany w konkursie. Mam teraz pewien spokój i będę kibicował, żeby wszystkie procesy inwestycyjne zostały sprawnie przeprowadzone. Trzymam kciuki za jej realizację” – podkreślił.

Samorząd: bez wsparcia nie byłoby szans na realizację

Znaczenie pozyskanego dofinansowania podkreśla również burmistrz Nowych Skalmierzyc.

– „Chciałbym podziękować Panu Marszałkowi za otwarte serce dla tego projektu. Skala rewitalizacji jest tak potężna, że nie bylibyśmy w stanie sobie poradzić sami, więc to wsparcie jest dla nas bardzo znaczące. Całość projektu opiewa na kwotę 48 mln zł” – tłumaczy Jerzy Łukasz Walczak.

Burmistrz zapowiedział, że gmina postawiła potencjalnym wykonawcom wysokie wymagania, a wybór firmy realizującej inwestycję powinien nastąpić w ciągu najbliższych dwóch miesięcy. – „Cieszymy się bardzo, jest w nas, mieszkańcach i pracownikach, euforia” – dodał.

Dworzec jako nowoczesne centrum życia lokalnego

Projekt zakłada kompleksowe przekształcenie pustostanu w nowoczesny obiekt użyteczności publicznej. W zrewitalizowanym budynku mają znaleźć się m.in. KLUB SENIOR+, Strefa Odkrywania, Wyobraźni i Aktywności wraz z Majsternią, sala międzypokoleniowa oraz przestrzenie do prowadzenia działań kulturalnych i edukacyjnych, w tym Klub Małego Odkrywcy.

Do historycznego gmachu planowane jest także przeniesienie Urzędu Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce, co dodatkowo ożywi obiekt i nada mu funkcję administracyjną.

Zakres prac i ekologiczne rozwiązania

Stan techniczny dworca jest obecnie niezadowalający i wymaga gruntownej modernizacji. Zakres prac obejmie m.in. izolację fundamentów, ocieplenie ścian, wymianę instalacji elektrycznych, grzewczych oraz wodno-kanalizacyjnych.

Inwestycja będzie realizowana z wykorzystaniem rozwiązań przyjaznych środowisku, takich jak pompy ciepła czy instalacje fotowoltaiczne, co wpisuje się w nowoczesne standardy rewitalizacji obiektów publicznych.

Dworzec na granicy imperiów – wyjątkowa historia miejsca

Neogotycki dworzec w Nowych Skalmierzycach został oddany do użytku w 1906 roku i jest unikatowym świadkiem historii. Przez lata był miejscem styku dwóch imperiów – Rosji i Prus. Po jednej stronie stacji kursowały pociągi o rozstawie szyn 143,5 cm, po drugiej – składy rosyjskie o szerokości torów 152,4 cm.

W 1913 roku doszło tu do historycznego spotkania cesarza Wilhelma II i cara Mikołaja II. W ostatnich dekadach znaczna część pomieszczeń dworca stała jednak pusta. Z końcem 2015 roku obiekt został przejęty przez samorząd, a w 2017 roku wpisany do rejestru zabytków.

Rewitalizacja wpisana w szerszy program wsparcia

Na działania rewitalizacyjne w ramach Funduszy Europejskich dla Wielkopolski 2021–2027 (Działanie 07.01) przeznaczono łącznie ponad 171 mln zł. Projekt w Nowych Skalmierzycach jest jednym z kluczowych przykładów wykorzystania tych środków do ratowania dziedzictwa kulturowego i nadawania mu nowych funkcji społecznych.