Raport PFR: Kolej zyskała kosztem transportu samochodowego

Rozkład jazdy:

1. Jakie czynniki sprawiły, że kolej stała się dominującym środkiem transportu pasażerskiego w Polsce w latach 2010–2025?
2. Dlaczego udział transportu samochodowego w przewozach pasażerów tak wyraźnie spadł w ostatnich piętnastu latach?
3. Jak pandemia COVID-19 oraz wojna w Ukrainie wpłynęły na zmiany w strukturze przewozów pasażerskich?

Rekordowy rok dla przewozów pasażerskich

Według analityków PFR, w 2025 roku liczba pasażerów korzystających z transportu zbiorowego wzrosła do 686 mln osób. Oznacza to wzrost o 10,4 proc. w porównaniu z rokiem wcześniejszym i jednocześnie najwyższy poziom przewozów od 2014 roku, kiedy to przewieziono 708 mln pasażerów. Wzrost ten potwierdza wyraźne ożywienie na rynku przewozów pasażerskich po trudnym okresie pandemii COVID-19.

Największym beneficjentem tych zmian okazała się kolej. W 2025 roku pociągami podróżowało 439 mln pasażerów, co oznacza wzrost o 7,7 proc. rok do roku. Jak podkreślają eksperci PFR, jest to najwyższy wynik od 30 lat i jednocześnie symboliczny moment dla sektora kolejowego w Polsce.

Od załamania do dynamicznego odbicia

Analitycy zwracają uwagę, że obecny sukces kolei poprzedzony był trudnym okresem. W 2014 roku liczba pasażerów kolei spadła do zaledwie 249 mln. Od tego momentu przewozy zaczęły jednak systematycznie rosnąć aż do 2020 roku, kiedy nastąpiło gwałtowne załamanie spowodowane pandemią COVID-19 i związanymi z nią ograniczeniami w przemieszczaniu się.

Proces odbudowy rynku rozpoczął się w 2022 roku. Jak wskazuje PFR, istotnym czynnikiem wpływającym na wzrost liczby pasażerów był wówczas ruch migracyjny związany z wybuchem wojny na Ukrainie. W kolejnych latach odbudowa przerodziła się w trwały trend wzrostowy, którego efektem są rekordowe wyniki z 2025 roku.

Dlaczego pasażerowie wybierają kolej?

Zdaniem ekspertów PFR na rosnącą atrakcyjność kolei wpływa kilka kluczowych czynników. Jednym z nich są nowe połączenia oraz skracanie czasów przejazdu dzięki modernizacji infrastruktury. W 2024 roku już 21,6 proc. torów kolejowych w Polsce umożliwiało jazdę z prędkością powyżej 120 km/h, co znacząco poprawia konkurencyjność kolei względem transportu samochodowego.

Nie bez znaczenia pozostaje również komfort podróżowania. Modernizacja taboru kolejowego, zakup nowych pojazdów oraz przebudowa dworców kolejowych sprawiły, że podróż pociągiem stała się wygodniejsza i bardziej przewidywalna. Dodatkowo analitycy PFR podkreślają konkurencyjność cenową kolei w porównaniu z kosztami podróży samochodem, zwłaszcza przy rosnących cenach paliw i utrzymania pojazdów.

Samoloty także na plusie, samochody tracą

Raport PFR pokazuje, że wzrosty odnotowano również w transporcie lotniczym. W 2025 roku z samolotów skorzystało rekordowe 41 mln pasażerów. W dłuższej perspektywie udział transportu lotniczego w przewozach pasażerskich wzrósł z 1 proc. w 2010 roku do 6 proc. w 2025 roku.

Odmienna sytuacja dotyczy transportu samochodowego. W 2025 roku liczba pasażerów przewożonych tym środkiem transportu wyniosła 208 mln osób. Choć był to najwyższy wynik od 2020 roku, czyli od okresu pandemicznego, to w porównaniu z 2010 rokiem skala przewozów jest wyraźnie mniejsza. Wówczas transportem samochodowym podróżowało aż 569 mln pasażerów.

Zmiana ta znajduje odzwierciedlenie w strukturze rynku. Udział transportu samochodowego w przewozach pasażerskich spadł z 68 proc. w 2010 roku do 30 proc. w 2025 roku. W tym samym czasie udział kolei wzrósł z 31 do 63 proc., co jednoznacznie pokazuje, jak bardzo zmieniły się preferencje podróżnych w ciągu ostatnich piętnastu lat.

Spadki w przewozach towarowych

Raport PFR odnosi się również do sytuacji w transporcie ładunków. W 2025 roku przewozy towarowe spadły do poziomu 523 mln ton, co oznacza spadek o 6,2 proc. rok do roku. Jak zauważają analitycy, jest to najniższy wynik od 2016 roku, kiedy przewieziono 506 mln ton ładunków.

Spadek odnotowano we wszystkich gałęziach transportu, z wyjątkiem transportu rurociągowego. Eksperci PFR wiążą ten trend przede wszystkim ze strukturalnym spadkiem przewozów węgla, a także z ogólnym spowolnieniem gospodarczym w europejskim przemyśle oraz ograniczeniem przewozów w transporcie międzynarodowym.

Kolej na nowo filarem mobilności

Wnioski płynące z raportu Polskiego Funduszu Rozwoju pokazują, że kolej odzyskała pozycję kluczowego środka transportu pasażerskiego w Polsce. Wieloletnie inwestycje w infrastrukturę, tabor i ofertę przewozową przełożyły się na realną zmianę zachowań komunikacyjnych Polaków. Jednocześnie dane potwierdzają, że przyszłość transportu pasażerskiego coraz silniej opiera się na rozwiązaniach zbiorowych, efektywnych i konkurencyjnych wobec indywidualnej motoryzacji.