PKP PLK planują rozbudowę linii kolejowej nr 1 w obrębie GZM

Inwestycja ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania transportu kolejowego w północno-wschodniej części Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM), gdzie rosnące potoki pasażerskie wymagają zwiększenia przepustowości infrastruktury.

Rozkład jazdy:

1. Jaki jest główny cel planowanej rozbudowy linii kolejowej nr 1 między Będzinem a Zawierciem?
2. Jakie elementy infrastruktury zostaną przebudowane lub wybudowane w ramach inwestycji?
3. Kiedy planowane jest rozpoczęcie robót budowlanych i ile mają potrwać prace?

Kluczowa linia dla regionu i kraju

Linia kolejowa nr 1, będąca częścią międzynarodowego korytarza E65, jest jedną z najważniejszych tras kolejowych w północnej części województwa śląskiego. Łączy Katowice i centralną część GZM z miastami Zagłębia Dąbrowskiego, a także obsługuje ruch w kierunku Częstochowy, Łodzi, Warszawy i Gdańska.

Dodatkowo w Zawierciu rozpoczyna się Centralna Magistrala Kolejowa, co jeszcze bardziej podkreśla znaczenie tego odcinka dla krajowego systemu transportowego.

Cel: rozdzielenie ruchu i większa przepustowość

Głównym celem planowanej rozbudowy jest separacja ruchu regionalnego i dalekobieżnego. Obecnie oba rodzaje przewozów odbywają się po tych samych torach, co ogranicza możliwości zwiększania liczby połączeń i wpływa na punktualność.

Rozbudowa infrastruktury pozwoli stworzyć warunki do rozwoju Kolei Metropolitalnej GZM, która ma zapewnić częste i szybkie połączenia jako alternatywę dla transportu drogowego.

Warto przypomnieć, że już teraz trwa rozbudowa Katowickiego Węzła Kolejowego, w ramach której powstają dodatkowe tory na odcinku Będzin – Sosnowiec Główny – Katowice – Katowice Piotrowice. Prace te mają zakończyć się do 2028 roku.

Zakres planowanej inwestycji

Dokumentacja projektowa obejmie dłuższy odcinek niż pierwotnie zakładano – nie tylko między Będzinem a Dąbrową Górniczą Ząbkowicami, ale również dalej do Zawiercia. Zamówienie zostało podzielone na dwa zadania:

• Będzin – Dąbrowa Górnicza Ząbkowice,
• Dąbrowa Górnicza Ząbkowice – Zawiercie.

Na całym odcinku przewidziano przebudowę i modernizację 11 stacji i przystanków, w tym m.in. Będzin Miasto, Dąbrowa Górnicza, Dąbrowa Górnicza Ząbkowice, Łazy czy Zawiercie. Dodatkowo planowane jest utworzenie nowego przystanku w Dąbrowie Górniczej, pomiędzy istniejącymi stacjami Dąbrowa Górnicza i Gołonóg.

Istotnym elementem inwestycji będzie również budowa infrastruktury dla ruchu aglomeracyjnego – stacje w Zawierciu i Dąbrowie Górniczej Ząbkowicach mają zostać wyposażone w tory odstawcze dla pociągów regionalnych oraz przystosowane do obsługi długich składów towarowych o długości do 750 metrów.

Nowe wiadukty i likwidacja przejazdów

Projekt zakłada także znaczące zmiany w infrastrukturze inżynieryjnej. Przewidziano przebudowę istniejących obiektów oraz budowę 16 nowych wiaduktów i przejść pod torami.

W ramach inwestycji planowana jest likwidacja części przejazdów kolejowo-drogowych w poziomie szyn, które zostaną zastąpione bezkolizyjnymi rozwiązaniami. Takie działania poprawią bezpieczeństwo ruchu oraz zwiększą płynność przejazdów zarówno dla pociągów, jak i ruchu drogowego.

Szybciej i sprawniej

Po rozbudowie pociągi pasażerskie na odcinku Będzin – Zawiercie będą mogły osiągać prędkość do 160 km/h, natomiast składy towarowe do 120 km/h. Dzięki temu czas przejazdu pociągów dalekobieżnych między tymi miastami skróci się o około 5 minut.

Choć skrócenie czasu przejazdu nie jest znaczące, kluczowe znaczenie ma zwiększenie przepustowości oraz możliwość uruchamiania większej liczby połączeń.

Cyfrowe projektowanie w technologii BIM

Dokumentacja projektowa zostanie opracowana z wykorzystaniem technologii BIM (Building Information Modeling). Jest to nowoczesna metodyka zarządzania inwestycjami, oparta na cyfrowym modelowaniu i analizie danych.

Dzięki zastosowaniu BIM możliwe będzie bieżące uzgadnianie rozwiązań technicznych między zamawiającym a wykonawcą oraz szybkie wykrywanie potencjalnych kolizji projektowych. Ma to przełożyć się na wyższą jakość dokumentacji i sprawniejszą realizację inwestycji.

Harmonogram i finansowanie

Szacunkowa wartość prac projektowych wynosi niespełna 47 mln zł netto i zostanie pokryta ze środków budżetowych. Podpisanie umowy z wykonawcą dokumentacji planowane jest na czwarty kwartał 2026 roku.

Prace projektowe mają potrwać około trzech lat, co oznacza, że roboty budowlane mogłyby rozpocząć się w drugiej połowie 2030 roku. Sama budowa również przewidziana jest na około trzy lata.

Element szerszego programu rozwoju

Planowana inwestycja wpisuje się w szerszy program rozwoju infrastruktury kolejowej w regionie. PKP PLK realizują już prace budowlane na odcinku Będzin – Katowice Piotrowice oraz przygotowują dokumentację dla dalszego fragmentu w kierunku Tychów.

Docelowo rozbudowa linii kolejowej nr 1 ma umożliwić pełne rozdzielenie ruchu aglomeracyjnego i dalekobieżnego na odcinku Będzin – Tychy, co znacząco poprawi funkcjonowanie transportu kolejowego w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.