Burza po zezłomowaniu dwóch EP09. PKP Intercity mogły stracić ponad 2 mln zł!

Rozkład jazdy:

1. Jakie były główne przyczyny decyzji PKP Intercity o zakończeniu eksploatacji lokomotyw EP09-015 i EP09-017 zamiast ich modernizacji w ramach naprawy P5?
2. W jaki sposób doszło do sporządzenia dwóch różnych wycen lokomotyw EP09 i jakie okoliczności doprowadziły do ich zakwalifikowania jako pojazdów przeznaczonych na złom?
3. Jakie działania naprawcze podjęła spółka po wykryciu nieprawidłowości w procesie sprzedaży oraz jakie znaczenie ma zawiadomienie złożone do Prokuratury Okręgowej w Warszawie

Decyzja o wycofaniu lokomotyw EP09-015 i EP09-017

Lokomotywy EP09-015 oraz EP09-017 utraciły świadectwa sprawności technicznej w 2024 r., co stało się podstawą do analizy ich dalszego wykorzystania. Po przeprowadzeniu analizy finansowej, technicznej i operacyjnej PKP Intercity podjęło decyzję o zakończeniu eksploatacji tych pojazdów oraz zastąpieniu ich nowymi lokomotywami.

Spółka wskazała trzy kluczowe argumenty przemawiające za rezygnacją z napraw poziomu P5 i modernizacji serii EP09:

Po pierwsze – nieopłacalność ekonomiczna.
Koszt jednostkowy naprawy P5 zbliża się do wartości nowej lokomotywy, przy jednocześnie znacznie niższej trwałości i gorszych parametrach eksploatacyjnych. Dodatkowo terminy realizacji takich napraw są znacząco dłuższe niż dostawy nowych pojazdów, co w okresie zwiększania pracy przewozowej mogłoby ograniczyć dostępność taboru.

Po drugie – ograniczenia techniczne.
Modernizacja nie usuwa wszystkich ograniczeń konstrukcyjnych tych pojazdów. Duża różnorodność wyposażenia utrudnia standaryzację, zastosowane rozwiązania systemowe są przestarzałe, a dostępność części zamiennych oraz liczba podmiotów zdolnych do realizacji napraw P5 maleje. To zwiększa ryzyko utrzymaniowe całej serii. Wśród dodatkowych wad wskazano m.in. wysoką energochłonność wynikającą z rozruchu oporowego, niską ergonomię stanowiska maszynisty oraz słabą charakterystykę trakcyjną, ograniczającą wykorzystanie lokomotyw na liniach o większych pochyleniach i przy cięższych składach.

Po trzecie – zastępowanie serii EP09 nowoczesnymi lokomotywami EU160.
Producent dostarczył już 96 lokomotyw tej serii, które sukcesywnie przejmują zadania realizowane wcześniej przez EP09.

Dwie wyceny i zmiana kwalifikacji pojazdów

Lokomotywy były przedmiotem wyceny przez biegłego rzeczoznawcę ze Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji RP – Oddział w Warszawie (SITK-W), wybranego w otwartym procesie zakupowym. Spółka miała podpisaną umowę na wykonywanie wycen taboru kolejowego.

Oszacowana wycena rynkowa każdej z lokomotyw wynosiła 129 600 zł.

Jednak przeprowadzona wewnętrzna kontrola wykazała, że rzeczoznawca sporządził dwie wersje wycen lokomotyw EP09: pierwszą na kwotę 1 296 000 zł oraz drugą – na kwotę 129 600 zł. Druga wycena została wykonana na podstawie wiadomości e-mail przekazanej przez pracownika spółki, w której wskazano, że zmieniono przeznaczenie lokomotyw i zakwalifikowano je jako pojazdy przeznaczone na złom.

Licytacja na platformie eb2b

Lokomotywy były przedmiotem licytacji elektronicznej na platformie eb2b w postępowaniu sprzedażowym nr BPL4-073-PS-0188/2025, przeprowadzonym 16 lipca 2025 r. Ceny wywoławcze – w tym dla dwóch lokomotyw EP09 – zostały ustalone na podstawie otrzymanych wycen rzeczoznawcy.

W licytacji uczestniczyło pięciu oferentów zakwalifikowanych w pierwszym etapie postępowania: dwóch przewoźników kolejowych oraz trzy podmioty zajmujące się przetwarzaniem odpadów. Lokomotywy EP09 zostały wylicytowane za kwotę 129 700 zł każda.

Zawiadomienie do prokuratury i potencjalna szkoda

12 stycznia 2026 r. PKP Intercity S.A. złożyło zawiadomienie o podejrzeniu możliwości popełnienia przestępstwa do Prokuratury Okręgowej w Warszawie. W zawiadomieniu opisano stan faktyczny oraz ustalenia wynikające z wewnętrznej kontroli przeprowadzonej w grudniu 2025 r.

Potencjalna szkoda, jaką mogła ponieść spółka, została oszacowana na 2 332 600 zł.

Do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową spółka nie jest w stanie jednoznacznie określić, czy kwota wywoławcza była poprawna. Jak zaznaczono, wyniki procesu sprzedaży są każdorazowo zatwierdzane przez odpowiednie organy spółki.

Wyniki kontroli i działania naprawcze

Wewnętrzna kontrola procesu sprzedaży lokomotyw EP09 wykazała nieprawidłowości związane bezpośrednio z procesem kwalifikacji oraz wyceny pojazdów.

Po jej przeprowadzeniu PKP Intercity podjęło następujące działania:

• wypowiedziało umowy współpracy ze Stowarzyszeniem Inżynierów i Techników Komunikacji RP – Oddział w Warszawie (SITK-W),
• rozpoczęło audyt procesu sprzedaży w celu podjęcia działań korygujących i uszczelnienia procedur,
• wyciągnęło konsekwencje służbowe wobec określonych pracowników spółki.

Sprawa pozostaje w toku, a ostateczna ocena prawidłowości procesu sprzedaży będzie możliwa po zakończeniu postępowania prowadzonego przez prokuraturę.

Jak wskazano w odpowiedzi, nadzór korporacyjny nad spółką PKP Intercity sprawuje PKP S.A. Minister Infrastruktury, jako minister właściwy ds. transportu reprezentujący Skarb Państwa, nie jest właściwy do zlecania zewnętrznych audytów dotyczących procedur zbywania wycofywanego taboru kolejowego przez PKP Intercity S.A.