Polska 4. krajem w Europie pod względem liczby autobusów i z prawie najstarszą flotą

Rozkład jazdy:

1. Ile autobusów liczyła flota UE na koniec 2024 roku według ACEA?
2. Jaki był średni wiek autobusów w Polsce w 2024 roku?
3. Który kraj ma najwyższy udział autobusów elektrycznych w całej flocie?

Autobusy w Europie: liczba rośnie, wiek pozostaje problemem

Na koniec 2024 roku po drogach Unii Europejskiej poruszało się 699 238 autobusów, co oznacza wzrost o 1,8% w porównaniu z 2023 rokiem. W całej Europie, licząc UE, EFTA i Wielką Brytanię, flota autobusowa osiągnęła poziom 852 180 pojazdów. TOP10 największych rynków autobusów w Europie (liczba autobusów, 2024)

1. Włochy – 101 303 autobusy
2. Francja – 94 542 autobusy
3. Niemcy – 85 559 autobusów
4. Polska – 80 564 autobusy
5. Hiszpania – 64 097 autobusów
6. Rumunia – 52 820 autobusów
7. Grecja – 27 713 autobusów
8. Czechy – 20 105 autobusów
9. Portugalia – 19 200 autobusów
10. Belgia – 16 521 autobusów

Łącznie te dziesięć krajów odpowiada za zdecydowaną większość autobusów obsługujących komunikację miejską, regionalną i międzymiastową w Europie. Warto podkreślić, że aż cztery państwa Europy Środkowej i Południowej – Polska, Rumunia, Czechy i Grecja – łączą dużą skalę floty z ponadprzeciętnym wiekiem autobusów, co czyni je kluczowymi rynkami dla producentów i programów modernizacji taboru.

W praktyce oznacza to, że tempo elektryfikacji i wymiany autobusów w tych krajach będzie miało nieproporcjonalnie duży wpływ na realną dekarbonizację europejskiego transportu publicznego. Jeśli największe rynki pozostaną przy starym taborze dieslowskim, nawet szybki postęp w mniejszych, bogatszych państwach nie zmieni ogólnego obrazu flot na europejskich drogach.

Aktualnie średni wiek autobusów w UE wynosi 12,2 roku i – co istotne – nadal rośnie. To wynik wolniejszej wymiany taboru niż przyrostu liczby pojazdów. Starsze autobusy dominują zwłaszcza w regionach, gdzie transport publiczny pełni funkcję podstawową, a nie uzupełniającą.

W Europie Środkowej i Południowej autobus pozostaje kluczowym środkiem transportu dla milionów pasażerów. To właśnie tam problem wieku floty jest najbardziej widoczny. Na podstawie danych ACEA za 2024 rok, najstarsze floty autobusowe w Europie prezentują się następująco:

1. Rumunia – 17,8 roku
2. Grecja – 17,2 roku
3. Polska – 16,1 roku
4. Wielka Brytania – 15,9 roku
5. Czechy – 15,0 lat
6. Włochy – 13,9 roku
7. Portugalia – 13,7 roku
8. Finlandia – 13,2 roku
9. Litwa – 12,9 roku
10. Hiszpania – 11,5 roku

Dla porównania, tylko sześć krajów UE posiada flotę autobusową młodszą niż 10 lat: Austria, Dania, Francja, Niemcy, Luksemburg i Szwecja. To właśnie te rynki są dziś realnym punktem odniesienia dla transformacji komunikacji miejskiej.

Polska i Europa Środkowa

Polska jest czwartym największym rynkiem autobusowym w UE. W 2024 roku zarejestrowanych było 80 564 autobusy, o 1,4% więcej niż rok wcześniej. Jednak aż ponad 60 tys. z nich ma więcej niż 10 lat. To pokazuje skalę wyzwania stojącego przed organizatorami transportu publicznego.

Podobnie wygląda sytuacja w Czechach, gdzie jeździ 20 105 autobusów, przy średnim wieku 15 lat, oraz w Rumunii, gdzie szybki wzrost liczby autobusów (do 52 820 sztuk) nie idzie w parze z odmładzaniem floty.

Wracają do Poslki: Na koniec 2024 roku w Polsce zarejestrowanych było 82,5 tys. zaktualizowanych autobusów, co oznacza wzrost o 0,9% w porównaniu z rokiem poprzednim. Zdecydowaną większość floty, bo niemal 98%, stanowią autobusy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, co potwierdza dominację pojazdów wykorzystywanych w transporcie publicznym i komunikacji międzymiastowej. Najliczniejszą grupą są autobusy ciężkie powyżej 16 ton, których zarejestrowano 44,7 tys., co przekłada się na ponad 55% floty autobusów ciężkich.

Polski park autobusowy pozostaje relatywnie stary, ponieważ średni wiek pojazdów o dmc powyżej 3,5 tony wynosi 16,1 roku, a mediana sięga 17 lat. Aż 72% autobusów ma więcej niż 10 lat, w tym 29% to pojazdy ponad 20-letnie, co jasno pokazuje skalę wyzwań modernizacyjnych. Najmłodsze autobusy, do czterech lat, stanowią jedynie 10% floty, choć to właśnie w tym segmencie widać największą aktywność producentów. Liderem wśród autobusów do czterech lat o dmc powyżej 3,5 tony jest Mercedes-Benz, który posiada 34,9% udziału rynkowego. Marka ta utrzymuje również silną pozycję w segmencie autobusów 5–10-letnich oraz w grupie pojazdów 11–20-letnich, co potwierdza jej długofalową obecność na polskim rynku.
Drugie miejsce wśród najmłodszych autobusów zajmuje Solaris, z udziałem 21,3%, a producent ten jest także jednym z liderów w segmencie średniego wieku. W grupie autobusów mających ponad 11 lat wysoką pozycję zajmuje Iveco, natomiast wśród najstarszych pojazdów, powyżej 20 lat, silną reprezentację ma Setra. W segmencie ciężkich autobusów powyżej 16 ton i do czterech lat zdecydowanym liderem jest Solaris, z udziałem 37,4%, wyprzedzając Mercedes-Benz i MAN.

Dominującym napędem w polskiej flocie pozostaje diesel, który odpowiada za 95,2% autobusów, choć jego udział stopniowo maleje. Autobusy bateryjne elektryczne oraz pojazdy zasilane CNG i LNG mają po 1,7% udziału, co potwierdza powolną, ale systematyczną transformację energetyczną. Hybrydy odpowiadają za 0,9% floty, natomiast autobusy wodorowe z ogniwami paliwowymi pozostają na razie technologiczną niszą.

Najwięcej autobusów zarejestrowanych jest w województwach mazowieckim, małopolskim i śląskim, które odpowiadają za największy popyt na transport publiczny. Najmniejsze floty funkcjonują w województwach lubuskim, opolskim i podlaskim, co odzwierciedla różnice demograficzne i komunikacyjne. Rok 2024 przyniósł wyraźne ożywienie w krajowej produkcji autobusów, która wzrosła o 38,6%, osiągając poziom 7103 pojazdów (powyżej 3,5 t DMC).
Największym producentem autobusów w Polsce pozostaje MAN, szczególnie silny w segmencie autobusów miejskich, w tym pojazdów elektrycznych i gazowych. Solaris z kolei umacnia swoją pozycję jako kluczowy dostawca autobusów zeroemisyjnych, a jego modele z napędami alternatywnymi stanowią zdecydowaną większość produkcji, co czyni go jednym z najważniejszych graczy nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie.

Napędy autobusów w Europie: diesel wciąż rządzi

Struktura napędów autobusów na europejskich drogach pokazuje wyraźnie, jak daleka jest jeszcze droga do pełnej dekarbonizacji transportu publicznego. W całej Unii Europejskiej w 2024 roku:

• 88,7% autobusów było napędzanych olejem napędowym,
• 3,1–3,2% stanowiły autobusy bateryjno-elektryczne,
• 2,6% to hybrydy elektryczne,
• około 4,5% to autobusy na gaz ziemny (CNG/LNG),
• pozostały ułamek przypada na inne napędy.

W Polsce udział diesla jest jeszcze wyższy – 95,1%, przy zaledwie 1,7% autobusów elektrycznych i 1,6% gazowych. Z kolei najwyższy udział autobusów elektrycznych w całej flocie mają:

1. Luksemburg – 23,3%
2. Holandia – 21,4%
3. Dania – 15,7%
4. Szwecja – 10,2%
5. Norwegia – 11,7%
6. Finlandia – 8,6%
7. Litwa – 8,6%
8. Szwajcaria – 8,4%
9. Francja – 3,2%
10. Niemcy – 3,2%

To rynki, gdzie autobus elektryczny przestał być pilotażem, a stał się realnym elementem systemu komunikacji miejskiej.

Hybrydy, gazowce i

Największy udział hybryd elektrycznych występuje w krajach Europy Zachodniej i Północnej:

1. Szwecja – 17,2%
2. Belgia – 13,2%
3. Niemcy – 6,9%
4. Hiszpania – 6,1%
5. Luksemburg – 5,8%
6. Francja – 3,7%
7. Irlandia – 3,7%
8. Austria – 3,1%
9. UE – średnia – 2,6%
10. Włochy – 7,1% (łącznie hybrydy i plug-in)

Z kolei gaz ziemny pozostaje ważnym paliwem przejściowym:

1. Estonia – 13,0%
2. Czechy – 9,6%
3. Francja – 9,0%
4. Hiszpania – 5,6%
5. Portugalia – 4,3%
6. Holandia – 4,9%
7. Słowenia – 4,0%
8. Grecja – 5,1%
9. Polska – 1,6%
10. UE – średnia – 4,5%