Kierowcy z ubytkiem słuchu w autobusach. Nowe przepisy odpowiedzią na braki kadrowe

Rozkład jazdy:

1. Czy ubytek słuchu będzie dalej automatycznie wykluczał pracę jako kierowca autobusu?
2. Od kiedy mają obowiązywać nowe przepisy w tej sprawie?
3. Jaki problem w komunikacji miejskiej mają pomóc zmniejszyć te zmiany?

Ubytek słuchu

Nowelizacja przepisów zakłada, że ubytek słuchu – częściowy lub nawet całkowity – nie będzie już automatycznie wykluczał możliwości prowadzenia autobusu. Dotyczy to zarówno pojazdów turystycznych, jak i wykorzystywanych w komunikacji miejskiej. Celem zmian jest poszerzenie grupy potencjalnych pracowników oraz stworzenie realnych szans zawodowych dla osób z niepełnosprawnościami.

Braki kadrowe w transporcie publicznym są dziś jednym z największych wyzwań dla miejskich operatorów. Szacunki mówią nawet o 150–250 tys. nieobsadzonych etatów kierowców w skali kraju. W samych miastach sytuacja jest równie trudna – we Wrocławiu brakuje około 160 kierowców autobusów, w Warszawie około 90, a w Gdyni blisko 70. To bezpośrednio przekłada się na ograniczenia w ofercie przewozowej, problemy z utrzymaniem rozkładów jazdy i rosnące koszty funkcjonowania transportu publicznego.

Jak informuje portal prawo.pl, Ministerstwo Zdrowia pracuje obecnie nad standardami badań lekarskich dla kierowców zawodowych, które mają umożliwić osobom głuchym lub niedosłyszącym uzyskanie prawa jazdy kategorii D lub D1. Podstawą tych działań jest nowelizacja prawa o ruchu drogowym, która zacznie obowiązywać 3 czerwca 2026 r. i liberalizuje zasady przyznawania uprawnień w tym zakresie.

Nowe standardy mają precyzyjnie określić, jak będą wyglądały badania słuchu u kierowców z ubytkiem tego zmysłu. Chodzi m.in. o zakres konsultacji specjalistycznych, badania diagnostyczne oraz ocenę zdolności do bezpiecznego prowadzenia pojazdu w realnych warunkach ruchu. Przepisy wykonawcze w tym zakresie mają wejść w życie w pierwszym półroczu 2026 r. i będą kluczowe dla praktycznego wdrażania nowych rozwiązań przez przewoźników i lekarzy medycyny pracy.

W Unii różnie

Warto przypomnieć, że od 2018 r. częściowy lub całkowity ubytek słuchu nie był przeciwwskazaniem do uzyskania prawa jazdy wielu kategorii, jednak wyjątek dotyczył właśnie kierowców autobusów. Teraz ma się to zmienić, co rodzi pytania o bezpieczeństwo pasażerów i funkcjonowanie komunikacji miejskiej. Psychologowie transportu wskazują jednak, że osoby niesłyszące często kompensują brak jednego zmysłu innymi. W praktyce oznacza to lepszą percepcję wzrokową, szersze pole widzenia i mniejszą podatność na bodźce rozpraszające, co w niektórych sytuacjach może wręcz poprawiać koncentrację kierowcy.

Na poziomie europejskim nie funkcjonuje jedna, zero-jedynkowa zasada zakazująca prowadzenia autobusu osobom z ubytkiem słuchu. Unijne dyrektywy wyznaczają jedynie ramy, a szczegółowe rozwiązania pozostają w gestii państw członkowskich i lekarzy orzekających. W praktyce oznacza to indywidualną ocenę zdolności do pracy, często z uwzględnieniem aparatów słuchowych i rozwiązań technicznych stosowanych w nowoczesnych pojazdach.

Naszym zdaniem: Dla branży transportu publicznego zmiany te mogą okazać się istotnym wsparciem w walce z deficytem kierowców. Ostateczny efekt będzie jednak zależał od szczegółowych zapisów nowych standardów badań oraz od tego, jak do nowych przepisów podejdą operatorzy komunikacji miejskiej i sami pasażerowie. Jedno jest pewne – rynek pracy w transporcie stoi dziś przed koniecznością szukania niestandardowych rozwiązań, a dopuszczenie kierowców z ubytkiem słuchu jest jednym z nich.