{"id":22872,"date":"2008-09-30T23:16:24","date_gmt":"2008-09-30T23:16:24","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infotrans&p=22872"},"modified":"2025-01-17T09:54:33","modified_gmt":"2025-01-17T08:54:33","slug":"lille-wzorem-dla-wroclawia","status":"publish","type":"infotrans","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/","title":{"rendered":"Lille – wzorem dla Wroc\u0142awia?"},"content":{"rendered":"
Dziennikarka Gazety Wyborczej, Aneta Augustyn opisa\u0142a system komunikacyjny w francuskim Lille, które jej zdaniem mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 za wzór do wprowadzenia podobnych rozwi\u0105za\u0144 m.in. we Wroc\u0142awiu. Oto pe\u0142en tekst jej artyku\u0142u: <\/div>\n
Lille ma trzy razy mniej mieszka\u0144ców ni\u017c Wroc\u0142aw i metro. Budujemy – mówi\u0105 optymi\u015bci. Spokojnie, ca\u0142a aglomeracja Lille liczy prawie dwa razy tyle mieszka\u0144ców co Wroc\u0142aw – studz\u0105 zapa\u0142 sceptycy. Ale to i tak mniej ni\u017c Wroc\u0142aw z otaczaj\u0105cym go wianuszkiem miast, takich jak Trzebnica, Ole\u015bnica, O\u0142awa czy \u015aroda \u015al\u0105ska. A jedna linia metra w Lille liczy 45 km. Jest najd\u0142u\u017csza na \u015bwiecie. Kiedy w latach 70. w Lille zacz\u0119to mówi\u0107 o metrze, w\u015bród mieszka\u0144ców rozgorza\u0142a dyskusja. Sceptycy przekonywali, \u017ce miasto jest za ma\u0142e na takie ekstrawagancje. W prasie pojawi\u0142y si\u0119 nawet ironiczne fotografie: samotny pies na siedzeniu pustego wagonu. Dzi\u015b w Lille nikt nie wyobra\u017ca sobie \u017cycia bez metra. Ja mieszka\u0142am w oddalonym o ponad 20 km od Lille Tourcoing, do którego doje\u017cd\u017ca\u0142am automatycznym metrem w ci\u0105gu niespe\u0142na pó\u0142 godziny. W spokoju, bez korków i stresu, \u017ce spó\u017ani\u0119 si\u0119 na spotkania. <\/div>\n
\"Mapa<\/a><\/div>\n
Pierwsze odczucie osobliwe: brak maszynisty. Siadam tu\u017c za przedni\u0105 szyb\u0105 – z widokiem albo na podziemne tory, albo na ci\u0105gi zieleni (tylko cz\u0119\u015b\u0107 trasy biegnie nad ziemi\u0105). Metro jest ca\u0142kowicie zautomatyzowane, mknie jak pojazd widmo bez \u017cadnej obs\u0142ugi. <\/div>\n
Drugie wra\u017cenie: wyj\u0105tkowo du\u017ca cz\u0119stotliwo\u015b\u0107. Wagoniki s\u0105 w\u0119\u017csze od tych, które widzia\u0142am w Madrycie czy Pradze, ale za to kursuj\u0105 bardzo cz\u0119sto. Pierwsze odje\u017cd\u017caj\u0105 po pi\u0105tej rano, ostatnie po pó\u0142nocy. W szczycie je\u017cd\u017c\u0105 co minut\u0119;poza szczytem nigdy nie zdarzy\u0142o mi si\u0119 czeka\u0107 d\u0142u\u017cej ni\u017c pi\u0119\u0107 minut. <\/div>\n
Trzecie wra\u017cenie to poczucie bezpiecze\u0144stwa. Nikt nie mo\u017ce wej\u015b\u0107 na tory, bo dost\u0119pu do nich broni\u0105 przeszklone drzwi, które otwieraj\u0105 si\u0119 dopiero wtedy, gdy wje\u017cd\u017caj\u0105 wagony. Nie ma mrocznych zau\u0142ków;perony, schody, wagony, wej\u015bcia – wszystko znajduje si\u0119 pod okiem niezliczonych kamer, doskonale o\u015bwietlone. W wagonach interphones w razie problemu wystarczy nacisn\u0105\u0107 guzik i po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z centrum zarz\u0105dzania. Metro jest dost\u0119pne tak\u017ce dla niepe\u0142nosprawnych. Niewidomym w orientacji pomagaj\u0105 wypuk\u0142e linie na posadzce, mówione komunikaty w wagonach oraz napisy brajlem w windach, którymi mo\u017cna dosta\u0107 si\u0119 na ka\u017cdy peron. Komunikacj\u0119 publiczn\u0105 uzupe\u0142nia Handipole, specjalna us\u0142uga dla niepe\u0142nosprawnych: osoby o ograniczonej mobilno\u015bci, np. na wózkach mog\u0105 korzysta\u0107 z pomocy funkcjonariuszy i specjalnych busów.<\/div>\n
\"Metro<\/a>\"Metro<\/a><\/a><\/div>\n
Metro je\u017adzi 'samo’<\/strong>
Metro w Lille budowano 22 lata, inwestycja poch\u0142on\u0119\u0142a 3,05 mld euro. Pierwsza linia by\u0142a w 57 proc. finansowana z po\u017cyczek, w 20 proc. z pa\u0144stwowych subwencji i w 23 proc. z tzw. podatku transportowego. Drug\u0105 w jeszcze wi\u0119kszym stopniu sfinansowa\u0142y banki, pa\u0144stwo do\u0142o\u017cy\u0142o ok. 16-20 proc. Pierwszy odcinek prezydent François Mitterrand otworzy\u0142 wiosn\u0105 1983 roku. Wszystkie prace zako\u0144czono w 2000 roku. Dzi\u015b metro w aglomeracji Lille tworz\u0105 dwie krzy\u017cuj\u0105ce si\u0119 linie, z których jedna prowadzi a\u017c pod granic\u0119 belgijsk\u0105. Na 45 km tylko siedem biegnie nad ziemi\u0105. – Powojenny baby boom i kryzys mieszkaniowy sprawi\u0142y, \u017ce kilkana\u015bcie kilometrów na wschód od przeludnionego Lille postanowiono zbudowa\u0107 nowe miasto – mówi Bernard Guilleminot, dyrektor generalny Communaute urbaine (organ administruj\u0105cy aglomeracj\u0105 Lille, odpowiada m.in. za komunikacj\u0119 publiczn\u0105). Tak w latach 70. powsta\u0142o Villeneuve d’Ascq, które trzeba by\u0142o skomunikowa\u0107 z Lille, gdzie pracowa\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144ców. – Je\u017adzili\u015bmy ogl\u0105da\u0107 rozwi\u0105zania w Tokio, Osace – opowiada. – Konkurs wygra\u0142a du\u017ca francuska firma MATRA;skonstruowali nowatorski system VAL (w t\u0142umaczeniu 'lekki pojazd automatyczny’). Metro jest zag\u0142\u0119bione 15 m pod ziemi\u0105. Nie by\u0142o szczególnych problemów technicznych podczas budowy. I nie ma do tej pory – nie mieli\u015bmy jeszcze \u017cadnego wypadku. System automatyczny to oszcz\u0119dno\u015bci – normalnie zatrudnienie maszynistów poch\u0142ania jedn\u0105 trzeci\u0105 kosztów funkcjonowania metra. Poniewa\u017c nasze metro je\u017adzi 'samo’, eksploatacja jest ta\u0144sza o 30 proc. Podobnie z mniejszymi od zwyk\u0142ych rozmiarami wagonów, które pozwoli\u0142y obni\u017cy\u0107 koszty o 20 proc. Dzi\u0119ki temu mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107, \u017ceby wagonów by\u0142o wi\u0119cej i \u017ceby kursowa\u0142y cz\u0119\u015bciej. Potem inni wzorowali si\u0119 na nas: metro typu VAL pojawi\u0142o si\u0119 w Pary\u017cu na lotnisku Orly, w Tuluzie, Chicago, Turynie, a nawet w niewielkim Rennes.
Guilleminot, z wykszta\u0142cenia in\u017cynier, pracowa\u0142 przy budowie metra.: – Metropolia mo\u017ce naprawd\u0119 funkcjonowa\u0107 tylko wówczas, gdy b\u0119dzie jednym organizmem po\u0142\u0105czonym sieci\u0105 komunikacyjn\u0105. Nowoczesn\u0105, szybk\u0105, wygodn\u0105, która dotrze do ka\u017cdego punktu. Tak powsta\u0142a idea metra – mówi. – Towarzyszy\u0142a jej wielka dyskusja. Sceptycy mówili, \u017ce to przesada, tramwaje s\u0105 ta\u0144sze, a ludzie b\u0119d\u0105 si\u0119 bali wsi\u0105\u015b\u0107 do metra bez maszynisty. I \u017ce przecie\u017c nie ma a\u017c tak du\u017cego nat\u0119\u017cenia ruchu samochodowego. Dzi\u015b ruch jest tak du\u017cy, \u017ce nie sposób sobie wyobrazi\u0107 funkcjonowania aglomeracji bez metra.
Ka\u017cd\u0105 z 60 stacji powierzono innemu architektowi i arty\u015bcie, wi\u0119c ka\u017cda wygl\u0105da inaczej. Na jednej mie\u015bci si\u0119 akwarium, na drugiej s\u0105 wielkie ekrany z filmami, na kolejnej, nad któr\u0105 znajduje si\u0119 Muzeum Sztuk Pi\u0119knych, jest kopia rze\u017aby Augusta Rodina. \u015aciany jednej ze stacji miejscowy artysta, Jean Pattou, pokry\u0142 radosnym, wielkim malowid\u0142em (50 na 18 m) z motywami z europejskich stolic. We francuskim metrze jest po prostu \u0142adnie. I bezpiecznie. W podziemiach pod jedn\u0105 ze stacji centrum dowodzenia metrem jest \u015bciana pokryta sieci\u0105 wykresów, migaj\u0105cych \u015bwiate\u0142, ekranów. Kontrolerzy obserwuj\u0105 na ekranach wszystkie stacje metra: czy system dzia\u0142a, czy nie zepsu\u0142y si\u0119 ruchome schody, winda albo dystrybutory biletów, czy nikomu nic si\u0119 nie dzieje. To PCC – Poste de Commande et de Controle, centrum zarz\u0105dzania i kontroli metra. Tutaj dba si\u0119 o niezawodno\u015b\u0107 systemu. Na 36 monitorów trafia obraz z 1200 kamer. W razie potrzeby operatorzy PCC \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z policj\u0105 (która ma pokoje po s\u0105siedzku, przez \u015bcian\u0119) i ze stra\u017c\u0105 po\u017carn\u0105.
Jean-Bernard Gruel, jeden z szefów PCC: – Metro kursuje bardzo cz\u0119sto nie tylko dla wygody mieszka\u0144ców, ale tak\u017ce dla ich poczucia bezpiecze\u0144stwa – nikt nie musi czeka\u0107 na peronie d\u0142u\u017cej ni\u017c kilka minut. Do tej pory nie zdarzy\u0142a si\u0119 nam \u017cadna awaria. Na trasie co 15 km znajduje si\u0119 detektor, który sprawdza stan kó\u0142.<\/div>\n
\"Pomara\u0144czowe<\/a><\/div>\n
Pomara\u0144czowe brygady<\/strong>
Wida\u0107 ich wsz\u0119dzie: na stacjach metra, przy wyj\u015bciach, w wagonikach. Z krótkofalówkami w r\u0119kach, ubrani na pomara\u0144czowo, zale\u017cnie od pogody w oran\u017cowych koszulach lub w swetrach i kurtkach, które s\u0105 doskonale widoczni w t\u0142umie. Spaceruj\u0105 w pojedynk\u0119 lub we dwoje-troje. S\u0105 ujmuj\u0105co grzeczni i pomocni – nieraz pyta\u0142am ich o drog\u0119, o najlepsze po\u0142\u0105czenia, o najkorzystniejsze bilety. Cierpliwie i z niewymuszon\u0105 \u017cyczliwo\u015bci\u0105 odpowiadaj\u0105 na ka\u017cde pytanie. 'Pomara\u0144czowe patrole’ wprowadzono kilka lat temu. Nie mog\u0105 sprawdza\u0107 biletów czy kara\u0107;ich zadaniem jest informowanie oraz, w razie potrzeby, mediacja. – Je\u015bli gdzie\u015b ro\u015bnie napi\u0119cie, na przyk\u0142ad widzimy agresywnych m\u0142odych ludzi, którzy krzycz\u0105 lub pal\u0105 papierosy, cho\u0107 jest to zabronione, rozmawiamy z nimi. Negocjujemy, t\u0142umaczymy. Staramy si\u0119 gasi\u0107 konflikt w zarzewiu, zanim wybuchnie jaka\u015b burda – mówi jeden z 350 'pomara\u0144czowych’, szczup\u0142y, u\u015bmiechni\u0119ty 40-latek (prosi o anonimowo\u015b\u0107, nie wolno im udziela\u0107 informacji w prasie). – Wzywamy policj\u0119 sporadycznie, wtedy kiedy jest to rzeczywi\u015bcie niezb\u0119dne. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie ich obecno\u015b\u0107, w po\u0142\u0105czeniu z systemem kamer, sprawia, \u017ce stacje s\u0105 tak czyste, bez fragmentu graffiti. Rzeczywi\u015bcie, daj\u0105 poczucie bezpiecze\u0144stwa – przyzwyczai\u0142am si\u0119 do obecno\u015bci 'oran\u017cowych’. Bilety sprawdzaj\u0105 'zieloni’: tak s\u0105 ubrani kontrolerzy, na których przez tydzie\u0144 natkn\u0119\u0142am si\u0119 tylko raz. Na stacjach nie ma stref zamkni\u0119tych, nie ma \u017cadnych barier, które uchylaj\u0105 si\u0119 po skasowaniu biletu. Na perony mo\u017cna wej\u015b\u0107 bez przeszkód;jedynie napis przypomina, \u017ce w tej strefie obowi\u0105zuj\u0105 ju\u017c bilety. – Chcieli\u015bmy, \u017ceby metro by\u0142o otwarte, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o czu\u0107 si\u0119 swobodnie – mówi Claire Lambert z Transpole, prywatnej firmy zajmuj\u0105cej si\u0119 eksploatacj\u0105 metra. – Oczywi\u015bcie niektórzy pasa\u017cerowie tego nadu\u017cywaj\u0105, wchodz\u0105c na perony bez wa\u017cnych biletów.<\/div>\n
\"Autobusy<\/a>\"Autobusy<\/a><\/a><\/div>\n
Autobusy nap\u0119dzane metanem<\/strong>
W budynku, w którym pracuje Guilleminot, mie\u015bci si\u0119 sto\u0142ówka. Plakaty wisz\u0105ce na \u015bcianach przypominaj\u0105 o recyklingu;zdyscyplinowani urz\u0119dnicy do osobnych pojemników wyrzucaj\u0105 pude\u0142ka po jogurtach i puszki, do osobnych szklane butelki i papierowe serwetki. Resztki makaronów, befsztyków i sa\u0142atek nicejskich l\u0105duj\u0105 w otworze w \u015bcianie. W ca\u0142ym mie\u015bcie zbiera si\u0119 resztki organiczne, które s\u0105 nast\u0119pnie przerabiane na metan – paliwo dla miejskich autobusów. Po mie\u015bcie kursuje ju\u017c 150 pojazdów z du\u017cymi widocznymi napisami: 'Je\u017adzimy na twoich odpadkach’. Do ko\u0144ca roku ca\u0142a flota ma by\u0107 nap\u0119dzana metanem, dzi\u0119ki któremu emisja spalin jest znacznie ograniczona. 800 km tras autobusowych (1300 przystanków) to cz\u0119\u015b\u0107 sieci komunikacyjnej oplataj\u0105cej aglomeracj\u0119. Oprócz metra sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ni\u0105 jeszcze 22 km linii tramwajowych (36 przystanków). W 2006 roku z metra skorzysta\u0142o ponad 85 mln osób – ponaddwukrotnie wi\u0119cej ni\u017c z autobusów i ponaddziesi\u0119ciokrotnie wi\u0119cej ni\u017c z tramwajów. \u017beby zach\u0119ci\u0107 do korzystania ze \u015brodków masowego transportu, przy niektórych stacjach metra znajduj\u0105 si\u0119 strze\u017cone parkingi, na których mo\u017cna – bezp\u0142atnie – pozostawi\u0107 samochód. Do dyspozycji mieszka\u0144ców s\u0105 tak\u017ce Velopoles , gdzie ka\u017cdy mo\u017ce bezp\u0142atnie i pod opiek\u0105 zostawi\u0107 swój bicykl lub wypo\u017cyczy\u0107 rower miejski.<\/div>\n
Eric Quiquet, urz\u0119dnik z merostwa w Lille, porusza si\u0119 rowerem i metrem. Z samochodu korzysta sporadycznie.:- Je\u015bli jakie\u015b miasto my\u015bli o metrze, radzi\u0142bym rozpocz\u0105\u0107 rozmowy na ten temat znacznie wcze\u015bniej. Trzeba wybiega\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107 – mówi. – U nas debata dotycz\u0105ca metra odby\u0142a si\u0119 dobrych kilka lat przed rozpocz\u0119ciem prac. Przeciwnicy wytykali, \u017ce jest zbyt kosztowne. Kpili, \u017ce nikt nie wejdzie do metra bez maszynisty. Pojawi\u0142y si\u0119 nawet fotograficzne \u017carty: puste wagony i jeden samotny pies na siedzeniu. Dzi\u015b, po up\u0142ywie \u0107wier\u0107 wieku od uruchomienia pierwszego odcinka, wiemy, \u017ce by\u0142o niezb\u0119dne. Jest ekologiczne, niezawodne, punktualne. To najwa\u017cniejszy klocek w naszej komunikacyjnej uk\u0142adance. Mamy dwie linie metra, ale trzeciej raczej nie postawimy, bo teraz inwestujemy w rozbudow\u0119 sieci tramwajowej.<\/div>\n
\"Tramwaj<\/a><\/div>\n
Transportowe kombinowanie<\/strong>
Przed laty m\u0142ode rodziny z dzie\u0107mi wynios\u0142y si\u0119 na wie\u015b, bo tam mo\u017cna by\u0142o taniej kupi\u0107 domy. Teraz pojawi\u0142 si\u0119 problem, bo ze wzgl\u0119du na rosn\u0105ce ceny paliwa doje\u017cd\u017canie do Lille sta\u0142o si\u0119 dla nich kosztowne. – Przysz\u0142o\u015b\u0107 to transport kombinowany, \u0142\u0105cz\u0105cy ró\u017cne \u015brodki komunikacji. Du\u017cym miastom, takim jak Wroc\u0142aw, radzi\u0142bym inwestowa\u0107 w\u0142a\u015bnie w taki system – dodaje Quiquet. – Nasi mieszka\u0144cy coraz bardziej przekonuj\u0105 si\u0119 do transportu publicznego. Niedawno robili\u015bmy badania i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nat\u0119\u017cenie ruchu samochodowego zmniejszy\u0142o si\u0119 o kilkana\u015bcie procent. Po raz pierwszy wi\u0119cej mieszka\u0144ców skorzysta\u0142o z miejskiej komunikacji ni\u017c z w\u0142asnych samochodów. – To o czym\u015b \u015bwiadczy, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce dla Francuza samochód jest jak cz\u0142onek rodziny i namówienie go do rezygnacji z poruszania si\u0119 autem graniczy z cudem – komentuje Henri Dudzinski, szef edycji lokalnych w 'La Voix du Nord’ (najwi\u0119kszy dziennik pó\u0142nocnej Francji). Bior\u0105c pod uwag\u0119 ceny benzyny i parkingów w mie\u015bcie, metro jest najta\u0144sze. \u015arednia pensja to 1500-2000 euro. Jednorazowy bilet do metra kosztuje 1,25 euro, miesi\u0119czny – 41. <\/div>\n
Christophe Masson, dyrektor marketingu w Biurze Turystyki Lille: – Metro to nasz najlepszy \u015brodek transportu. Jest ekologiczne i pomaga ludziom z okolic szybko dosta\u0107 si\u0119 do pracy w centrum. U\u0142atwia tak\u017ce poruszanie si\u0119 turystom;kiedy w 2004 roku Lille by\u0142o Europejsk\u0105 Stolic\u0105 Kultury i do miasta nap\u0142yn\u0119\u0142o kilkana\u015bcie milionów turystów, odbywa\u0142y si\u0119 niezliczone pokazy, koncerty i wernisa\u017ce. Dzi\u0119ki metru miasto nie zosta\u0142o sparali\u017cowane.
Edouard Liagre pracuje w Lille, doje\u017cd\u017ca do pracy z miejscowo\u015bci oddalonej o 40 km. Najpierw jedzie poci\u0105giem, potem przesiada si\u0119 do metra, gdzie kupuje tzw. zap , czyli 'bilet krótkodystansowy’ za 0,80 euro (mo\u017cna z nim przejecha\u0107 do trzech stacji). – Kiedy w 1983 roku otwarto metro, przez pierwszy tydzie\u0144 je\u017adzili\u015bmy bezp\u0142atnie. Pami\u0119tam to dziwne uczucie: nie ma maszynisty, wszystko automatyczne, bardzo nowoczesne. Wagony s\u0105 mniejsze ni\u017c w metrze np. paryskim, ale za to kursuj\u0105 cz\u0119\u015bciej. Zdecydowanie u\u0142atwi\u0142o nam to \u017cycie. Przysz\u0142o\u015b\u0107 komunikacji? Zsynchronizowanie ró\u017cnych systemów: metra, busów, tramwajów i poci\u0105gów.
W\u0142a\u015bnie tak wygl\u0105da Gare Lille Flandres. To w\u0119ze\u0142, na którym krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 dwie linie metra, dwie linie tramwajowe i dziewi\u0119\u0107 autobusowych. Mo\u017cna tu przesi\u0105\u015b\u0107 si\u0119 do szybkich poci\u0105gów, które w pó\u0142 godziny dowioz\u0105 nas do Brukseli, w godzin\u0119 do Pary\u017ca i w pó\u0142torej godziny do Londynu. Mo\u017cna te\u017c wypo\u017cyczy\u0107 rower (równie\u017c elektryczny) albo segway, dwuko\u0142owy pojazd zasilany akumulatorem, podobny troch\u0119 do hulajnogi. Dworcowe has\u0142o 'Simplifier la ville’ (’Upro\u015bci\u0107 miasto’) brzmi prawie jak 'Simplifier la vie’ – 'Upro\u015bci\u0107 \u017cycie’. Dzi\u0119ki metru w Lille to nie jest pusty slogan. Cho\u0107 byli tacy, którzy w metro nie wierzyli.<\/div>\n
* * *
Lille – stolica najbardziej wysuni\u0119tego na pó\u0142noc regionu Francji – Nord-Pas-de-Calais, liczy 212 tys. mieszka\u0144ców. Jest \u015bci\u015ble po\u0142\u0105czone komunikacyjnie z miejscowo\u015bciami, z którymi tworzy metropoli\u0119: 1,1 mln osób na 612 km kw. To najwi\u0119ksza aglomeracja pó\u0142nocnej Francji i czwarta w kraju, z bud\u017cetem 1,5 mld euro. To tak\u017ce jedno z najwi\u0119kszych skupisk Polonii;do Lille Polacy emigrowali za chlebem na pocz\u0105tku XX wieku, g\u0142ównie do pracy w kopalniach. Górnictwo sko\u0144czy\u0142o si\u0119 15 lat temu, kiedy zamkni\u0119to ostatni\u0105 kopalni\u0119 w regionie. Dzi\u015b ulokowa\u0142y si\u0119 tu firmy, takie jak Bonduelle, Renault, Auchan, Decathlon. Metropolia Lille to tak\u017ce du\u017cy o\u015brodek akademicki, w którym uczy si\u0119 100 tys. studentów. Schemat linii komunikacyjnych: http:\/\/www.transpole.fr\/netkali\/transport-commun.aspx?IdItem=7&IdDoc=671&IdLangue=1<\/a><\/div>\n
\"Wykres:<\/a><\/div>\n
Wykres: Liczba mieszka\u0144ców korzystaj\u0105ca z komunikacji miejskiej w Lille, w tym z metra, tramwajów i autobusów.<\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22873,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[5100,852,55],"class_list":["post-22872","infotrans","type-infotrans","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-lille","tag-metro","tag-wroclaw"],"acf":[],"yoast_head":"\nLille – wzorem dla Wroc\u0142awia? - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lille – wzorem dla Wroc\u0142awia?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dziennikarka Gazety Wyborczej, Aneta Augustyn opisa\u0142a system komunikacyjny w francuskim Lille, które jej zdaniem...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-17T08:54:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48e29728a6f03.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/\",\"name\":\"Lille – wzorem dla Wroc\u0142awia? - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48e29728a6f03.jpg\",\"datePublished\":\"2008-09-30T23:16:24+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-17T08:54:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48e29728a6f03.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48e29728a6f03.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotrans\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Lille – wzorem dla Wroc\u0142awia?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lille – wzorem dla Wroc\u0142awia? - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Lille – wzorem dla Wroc\u0142awia?","og_description":"Dziennikarka Gazety Wyborczej, Aneta Augustyn opisa\u0142a system komunikacyjny w francuskim Lille, które jej zdaniem...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-17T08:54:33+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48e29728a6f03.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/","name":"Lille – wzorem dla Wroc\u0142awia? - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48e29728a6f03.jpg","datePublished":"2008-09-30T23:16:24+00:00","dateModified":"2025-01-17T08:54:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48e29728a6f03.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48e29728a6f03.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/lille-wzorem-dla-wroclawia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotrans","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Lille – wzorem dla Wroc\u0142awia?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotrans\/22872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotrans"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotrans"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22872"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}