{"id":214882,"date":"2020-07-07T10:00:00","date_gmt":"2020-07-07T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/"},"modified":"2020-07-07T10:00:00","modified_gmt":"2020-07-07T10:00:00","slug":"nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468","status":"publish","type":"infotrans","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/","title":{"rendered":"NIK krytycznie o transporcie publicznym na Dolnym \u015al\u0105sku [AUDIO]"},"content":{"rendered":"

W 2018 roku <\/span>NIK zako\u0144czy\u0142a kontrol\u0119 transportu publicznego w miastach na prawach powiatu wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego. Teraz dopiero mamy jej wyniki.<\/span><\/p>\n

Taki rozstrza\u0142 czasowy powoduje, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych ustale\u0144 jest ju\u017c nieaktualna, ale publikujemy je z uwagi na obszerno\u015b\u0107 raportu NIK i inne spojrzenie na nasz\u0105 bran\u017c\u0119.<\/p>\n

O dolno\u015bl\u0105skiej kontroli m\u00f3wi tez dyrektor delegatury NIK we Wroc\u0142awiu Marcin Kali\u0144ski – pos\u0142uchajcie: <\/p>\n

{http:\/\/infobus.pl\/upload_module\/Audio_mp3\/wroc-transp-audio.mp3}<\/p>\n

Kontrolne podsumowanie
<\/span><\/p>\n

Zdaniem Izby, cho\u0107 skontrolowane miasta – Wroc\u0142aw, Wa\u0142brzych, Legnica i Jelenia G\u00f3ra – zapewni\u0142y funkcjonowanie i rozw\u00f3j transportu publicznego, to ich dzia\u0142ania w tym zakresie nie zawsze przebiega\u0142y prawid\u0142owo. We Wroc\u0142awiu cz\u0119\u015bciowe odnowienie taboru nie wyeliminowa\u0142o przewozu pasa\u017cer\u00f3w niesprawnymi technicznie autobusami i przestarza\u0142ymi tramwajami. Niedostateczny poziom finansowania komunikacji miejskiej doprowadzi\u0142 do pogorszenia stanu technicznego torowisk tramwajowych i problem\u00f3w finansowych MPK, za\u015b przyj\u0119ta metoda rekompensowania koszt\u00f3w Sp\u00f3\u0142ki pozwala\u0142a na faktyczne finansowanie przez ni\u0105 zada\u0144 w\u0142asnych Wroc\u0142awia w zakresie lokalnego transportu zbiorowego. <\/p>\n

Sytuacji takiej nie stwierdzono w Legnicy, Wa\u0142brzychu i Jeleniej G\u00f3rze, gdzie funkcjonowanie komunikacji miejskiej i jej finansowanie by\u0142o na og\u00f3\u0142 prawid\u0142owe. NIK zwraca jednak uwag\u0119, \u017ce plany zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju transportu publicznego w tych miastach, z wyj\u0105tkiem Legnicy, mia\u0142y liczne braki i mankamenty.<\/p>\n

Dobra komunikacja
<\/h3>\n

W latach 1990-2018 liczba przewoz\u00f3w w komunikacji miejskiej w Polsce spad\u0142a o niemal po\u0142ow\u0119 (z prawie 7,3 mld os\u00f3b do blisko 3,8 mld os\u00f3b), za to ponad czterokrotnie wzros\u0142a liczba zarejestrowanych samochod\u00f3w (5,3 mln do 23,4 mln sztuk). <\/p>\n

Efektem s\u0105 parali\u017cuj\u0105ce korki, wyd\u0142u\u017canie si\u0119 podr\u00f3\u017cy oraz zwi\u0119kszona emisja zanieczyszcze\u0144. Jako\u015b\u0107 \u017cycia w mie\u015bcie istotnie zale\u017cna jest od przyj\u0119tych rozwi\u0105za\u0144 transportowych, sposobu zarz\u0105dzania ruchem oraz prowadzenia polityki transportowej maj\u0105cej na celu zwi\u0119kszanie popularno\u015bci komunikacji miejskiej.<\/p>\n

W kontrolowanych miastach przyj\u0119to dwie r\u00f3\u017cne koncepcje powierzenia realizacji us\u0142ug publicznego transportu zbiorowego. We Wroc\u0142awiu, Legnicy i Jeleniej G\u00f3rze oparto je na wieloletnich umowach miast z przedsi\u0119biorstwami komunikacyjnymi (sp\u00f3\u0142kami komunalnymi), natomiast w Wa\u0142brzychu wykonawca wy\u0142oniony zosta\u0142 w przetargu. W latach 2016-2018 na finansowanie komunikacji miejskiej w tych czterech miastach wydatkowano \u0142\u0105cznie 1,4 miliarda z\u0142. Zdecydowanie najwi\u0119cej we Wroc\u0142awiu, a najmniej w Legnicy. We Wroc\u0142awiu wydatkowano: 370,3 mln z\u0142 w 2016 r., 358,6 mln z\u0142 w 2017 r. i 390,6 mln z\u0142 w 2018 r., a w Legnicy odpowiednio: 25,4 mln z\u0142, 26,4 mln z\u0142 i 26,2 mln z\u0142. Jelenia G\u00f3ra na komunikacj\u0119 miejsk\u0105 wydatkowa\u0142a 26,3 mln z\u0142 w 2016 r., 27,7 mln z\u0142 w 2017 r. i 28,9 mln z\u0142 w 2018 r., a Wa\u0142brzych odpowiednio: 26 mln z\u0142, 25,9 mln z\u0142 i 27,2 mln z\u0142. R\u00f3wnie\u017c w przeliczeniu na mieszka\u0144ca w 2018 r. najwi\u0119cej, bo 610 z\u0142 wydatkowano we Wroc\u0142awiu. W Jeleniej G\u00f3rze by\u0142o to 364 z\u0142, w Legnicy 262 z\u0142 i 242 z\u0142 w Wa\u0142brzychu. Najwi\u0119kszy wzrost wydatk\u00f3w na mieszka\u0144ca (od 2016 do 2018 roku) nast\u0105pi\u0142 w Jeleniej G\u00f3rze o 12 proc. W pozosta\u0142ych miastach: o 4 proc. w Legnicy, 5 proc. we Wroc\u0142awiu i 6 proc. w Wa\u0142brzychu.<\/p>\n

Wroc\u0142awskie rozliczenia
<\/h3>\n

Metoda rekompensowania koszt\u00f3w MPK we Wroc\u0142awiu mia\u0142a negatywny wp\u0142yw na funkcjonowanie i rozw\u00f3j komunikacji miejskiej. Nie realizowa\u0142a w pe\u0142ni zasad uj\u0119tych w przepisach unijnych (rozporz\u0105dzeniu WE nr 1370\/2007), gdy\u017c nie pozwala\u0142a na utrzymanie i rozw\u00f3j us\u0142ug publicznego transportu zbiorowego o odpowiednio wysokiej jako\u015bci. Nie zapewnia\u0142a r\u00f3wnie\u017c skutecznego systemu zarz\u0105dzania i stabilno\u015bci finansowej ich realizacji. Umowa miasta z MPK umo\u017cliwi\u0142a m.in. wyp\u0142at\u0119 przewo\u017anikowi wynagrodzenia za wykonane w kolejnych latach us\u0142ugi w kwocie ni\u017cszej od wykazywanych koszt\u00f3w ich realizacji oraz zak\u0142ada\u0142a pe\u0142ne ich rozliczenie za kolejne lata dopiero po zako\u0144czeniu umowy (tj. w 2026 r. w zakresie us\u0142ug autobusowych i w 2033 r. – tramwajowych). <\/p>\n

Skutkiem tego by\u0142o m.in. przyj\u0119cie przez miasto w zleceniu zadania przewozowego na 2018 r. kwoty miesi\u0119cznej op\u0142aty sta\u0142ej, nale\u017cnej MPK, w wysoko\u015bci ni\u017cszej od przedstawionej przez Sp\u00f3\u0142k\u0119 w kalkulacji (o 65,5 proc. w komunikacji tramwajowej i o 65,3 proc. w komunikacji autobusowej, tj. w obu przypadkach o ok. 3,3 mln z\u0142). Dodatkowo w 2019 r. zaniechano zatwierdzenia rozliczenia otrzymanej przez MPK rekompensaty (za rok 2018) w wymaganej umow\u0105 formie i terminie.<\/p>\n

Komunikacyjna niedop\u0142ata
<\/h3>\n

W konsekwencji przyj\u0119tych rozwi\u0105za\u0144 warto\u015b\u0107 przekazywanych przez miasto na rzecz MPK \u015brodk\u00f3w finansowych by\u0142a ni\u017csza od wykazywanych przez MPK koszt\u00f3w \u015bwiadczenia us\u0142ug. Niedop\u0142ata nale\u017cnego MPK wynagrodzenia za lata 2016-2018 wynios\u0142a 13,2 mln z\u0142 netto, a od pocz\u0105tku realizacji umowy transportowej (czyli od 2010 r.) do ko\u0144ca 2018 r. si\u0119ga\u0142a og\u00f3\u0142em 140,7 mln z\u0142 netto.<\/p>\n

Zgodnie z postanowieniami umowy transportowej, kwota niedop\u0142aty nie stanowi\u0142a jednak zobowi\u0105zania miasta wobec MPK, a tym samym \u015brodki na jej pokrycie nie zosta\u0142y przewidziane w wieloletniej prognozie finansowej Wroc\u0142awia. Prognoza ta nie by\u0142a zatem w pe\u0142ni realistyczna. Nieuznanie rzeczywistego stanu zobowi\u0105za\u0144 i nale\u017cno\u015bci stron stanowi\u0142o tak\u017ce faktyczne wsp\u00f3\u0142finansowanie przez MPK (sp\u00f3\u0142k\u0119 miejsk\u0105) zada\u0144 w\u0142asnych miasta w zakresie lokalnego transportu zbiorowego.<\/p>\n

Zbyt niski poziom finansowania doprowadzi\u0142 wroc\u0142awskie MPK do trudnej sytuacji finansowej. Sp\u00f3\u0142ka ponios\u0142a dodatkowe koszty, w wysoko\u015bci a\u017c 12,7 mln z\u0142, w zwi\u0105zku z korzystaniem z instrument\u00f3w finansowych maj\u0105cych na celu bie\u017c\u0105c\u0105 popraw\u0119 p\u0142ynno\u015bci, w tym emisji obligacji i forfaitingu wierzytelno\u015bci (tj. zakupu nale\u017cno\u015bci terminowych). W tej sytuacji z roku na rok pogarsza\u0142 si\u0119 wynik finansowy Sp\u00f3\u0142ki (strata netto wynios\u0142a w 2016 r. – 12,8 mln z\u0142, w 2017 r. – 26,2 mln z\u0142 i w 2018 r. – 51,1 mln z\u0142). Na koniec 2018 r. osi\u0105gni\u0119to stan, w kt\u00f3rym udzia\u0142 maj\u0105tku MPK obj\u0119ty zastawem i hipotek\u0105 wynosi\u0142 ponad 82 proc. i by\u0142 ponad dwukrotnie wy\u017cszy od stanu na koniec 2016 r. (39,6 proc.). Kondycja MPK prze\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 na niskie wykonanie za\u0142o\u017ce\u0144 i plan\u00f3w inwestycyjnych Sp\u00f3\u0142ki, co skutkowa\u0142o m.in. realizacj\u0105 przewoz\u00f3w komunikacji miejskiej w cz\u0119\u015bci wyeksploatowanym taborem, kt\u00f3rego wiek si\u0119ga\u0142 18 lat w przypadku autobus\u00f3w i 44 lat w przypadku tramwaj\u00f3w. Poziom strat w 2018 r. przekroczy\u0142 po\u0142ow\u0119 subskrybowanego kapita\u0142u i osi\u0105gn\u0105\u0142 poziom 57,5 proc., co oznacza\u0142o, \u017ce MPK nale\u017ca\u0142o traktowa\u0107 jako przedsi\u0119biorstwo znajduj\u0105ce si\u0119 w trudnej sytuacji w rozumieniu prawa UE. Stan taki stanowi\u0142 przes\u0142ank\u0119 do wykluczenia z ubiegania si\u0119 o \u015brodki unijne.<\/p>\n

Torowiska tramwajowe<\/h3>\n

Na bezpiecze\u0144stwo i jako\u015b\u0107 przewoz\u00f3w tramwajowych we Wroc\u0142awiu negatywnie wp\u0142ywa\u0142 z\u0142y stan techniczny torowisk, kt\u00f3rych finansowanie nie by\u0142o adekwatne do faktycznych potrzeb oraz za\u0142o\u017ce\u0144 rozwojowych przyj\u0119tych w miejskiej polityce transportowej. W latach 2013-2018 zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 udzia\u0142 torowisk w stanie z\u0142ym i bardzo z\u0142ym z 7 do 11 proc. oraz przeci\u0119tnym z 16 do 31 proc. Znacznie obni\u017cy\u0142 si\u0119 przy tym wska\u017anik torowisk w stanie dobrym i bardzo dobrym z 76 do 58 proc. By\u0142o to niezgodne z za\u0142o\u017ceniami Wroc\u0142awskiej Polityki Mobilno\u015bci, zak\u0142adaj\u0105cej coroczn\u0105 popraw\u0119 a\u017c do osi\u0105gni\u0119cia okre\u015blonego w niej stanu pozytywnego, gdy 90 proc. torowisk b\u0119dzie w stanie technicznym dobrym lub bardzo dobrym, a nie wi\u0119cej ni\u017c 10 proc. w z\u0142ym. Efektem powy\u017cszego by\u0142a znacz\u0105cy wzrost liczby przypadk\u00f3w usterek torowisk tramwajowych (695 w 2016 r., 1029 w 2018 r. i 668 w I po\u0142owie 2019 r.) oraz stale rosn\u0105ca liczba wykoleje\u0144 tramwaj\u00f3w (64 w 2016 r., 79 w 2018 r. i 40 do 29 maja 2019 r.).<\/p>\n

Na remont torowisk w latach 2016-2019 z bud\u017cetu Wroc\u0142awia przeznaczono \u0142\u0105cznie 29,9 mln z\u0142, tj. prawie 46 proc. warto\u015bci zidentyfikowanych w tym okresie potrzeb remontowych. NIK zwraca uwag\u0119, \u017ce utrzymanie finansowania remont\u00f3w torowisk na poziomie z lat 2016-2019 (czyli \u015brednio 7,7 mln z\u0142 rocznie) w \u015bwietle potrzeb remontowych oszacowanych na 360 mln z\u0142, pozwoli na doprowadzenie do dobrego stanu technicznego torowisk tramwajowych we Wroc\u0142awiu nie wcze\u015bniej ni\u017c za 46 lat.<\/p>\n

Legnica, Jelenia G\u00f3ra i Wa\u0142brzych<\/h3>\n

Nieprawid\u0142owo\u015b\u0107 w zakresie finansowania komunikacji miejskiej stwierdzono tak\u017ce w Jeleniej G\u00f3rze i Wa\u0142brzychu. W Jeleniej G\u00f3rze w rozliczeniu rekompensaty za lata 2016-2017 oraz kalkulacji jej wysoko\u015bci na 2019 r. nie uwzgl\u0119dniono rozs\u0105dnego zysku, co by\u0142o niezgodne z zasadami okre\u015blonymi w rozporz\u0105dzeniu (WE) nr 1370\/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz postanowieniami zawartej umowy transportowej. W Wa\u0142brzychu, wskutek niedokonania przez Zarz\u0105d dr\u00f3g waloryzacji stawki rozliczeniowej za 2017 r. oraz przyj\u0119cia nierzetelnych rozlicze\u0144 przewo\u017anika, nale\u017cne mu wynagrodzenie za przewozy komunikacji miejskiej wyp\u0142acone zosta\u0142o w kwocie zawy\u017conej w sumie o 884,7 tys. z\u0142. Jedynie w Legnicy w pe\u0142ni prawid\u0142owo dokonano obliczenia i wyp\u0142aty wynagrodzenia nale\u017cnego operatorowi komunikacji miejskiej z tytu\u0142u realizacji umowy transportowej.<\/p>\n

Wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia wyp\u0142aconego operatorom w Legnicy i Jeleniej G\u00f3rze, pozwoli\u0142a na sfinansowanie poniesionych przez nich koszt\u00f3w oraz na utrzymanie i rozw\u00f3j us\u0142ug publicznego transportu zbiorowego o odpowiednio wysokiej jako\u015bci. Zapewnia\u0142a r\u00f3wnie\u017c skuteczny system zarz\u0105dzania i stabilno\u015b\u0107 finansow\u0105 ich realizacji. Mia\u0142o to prze\u0142o\u017cenie m.in. na w wi\u0119kszo\u015bci dodatnie wyniki finansowe osi\u0105gane przez miejskie przedsi\u0119biorstwa komunikacyjne w tych miastach.<\/p>\n

Meandry plan\u00f3w transportowych<\/h3>\n

Planowanie zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju publicznego transportu zbiorowego w miastach odbywa si\u0119 na podstawie uchwalanych przez rady miast tzw. plan\u00f3w transportowych. Plany te we wszystkich miastach wymaga\u0142y aktualizacji, w szczeg\u00f3lno\u015bci w zakresie wynik\u00f3w przeprowadzonej w 2018 r. analizy zasadno\u015bci wprowadzenia do komunikacji miejskiej autobus\u00f3w elektrycznych. Uzupe\u0142nienia i korekty wymaga\u0142y r\u00f3wnie\u017c inne ich postanowienia, w tym dotycz\u0105ce m.in. sieci komunikacyjnej, na kt\u00f3rej planowano wykonywanie przewoz\u00f3w o charakterze u\u017cyteczno\u015bci publicznej. <\/p>\n

Za\u0142o\u017cenia w zakresie rozwoju transportu publicznego zawarte zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c w innych dokumentach miejskich. Zdaniem NIK, ich wielo\u015b\u0107 ogranicza\u0142a nie tylko przejrzysto\u015b\u0107 przyj\u0119tej koncepcji w tym zakresie, ale utrudnia\u0142a r\u00f3wnie\u017c rzetelny monitoring i ocen\u0119 efekt\u00f3w jej wdra\u017cania.<\/p>\n

Realizacja zada\u0144<\/h3>\n

Zgodnie z przyj\u0119tymi za\u0142o\u017ceniami, przewiduj\u0105cymi wzrost udzia\u0142u podr\u00f3\u017cuj\u0105cych publicznym transportem zbiorowym, we wszystkich skontrolowanych miastach dosz\u0142o do poszerzenia oferty komunikacji publicznej i podwy\u017cszenia standardu us\u0142ug komunikacji miejskiej. We wszystkich miastach wzros\u0142a liczba zrealizowanych kilometr\u00f3w w przewozach komunikacji miejskiej, przystanki komunikacji miejskiej zosta\u0142y lepiej wyposa\u017cone i przystosowane do potrzeb os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, wprowadzono preferencje i udogodnienia zar\u00f3wno dla przejazd\u00f3w komunikacji miejskiej, jak i korzystaj\u0105cych z nich pasa\u017cer\u00f3w. We Wroc\u0142awiu, Legnicy i Jeleniej G\u00f3rze w wyniku cz\u0119\u015bciowej wymiany taboru zosta\u0142 on unowocze\u015bniony, przez co podwy\u017cszy\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c standard jego wyposa\u017cania.<\/p>\n

Jednak\u017ce jedynie w Legnicy realizowane zadania na rzecz zr\u00f3wnowa\u017cenia rozwoju transportu publicznego doprowadzi\u0142y do osi\u0105gni\u0119cia za\u0142o\u017conego wzrostu udzia\u0142u komunikacji miejskiej w og\u00f3lnej liczbie podr\u00f3\u017cy na terenie miasta, a ich efekty by\u0142y w\u0142a\u015bciwie monitorowane. Ju\u017c w 2017 r. osi\u0105gni\u0119ty zosta\u0142 poziom podzia\u0142u zada\u0144 przewozowych za\u0142o\u017cony w planie transportowym na 2023 r. W roku tym udzia\u0142 podr\u00f3\u017cy komunikacj\u0105 zbiorow\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0142 poziom 33,9 proc., a przejazd\u00f3w rowerem 7,7 proc. podr\u00f3\u017cy og\u00f3\u0142em, wzrastaj\u0105c z poziomu odpowiednio 25,9 proc. i 0,8 proc. uzyskanego w kwietniu 2016 r.<\/p>\n

Wyniki kompleksowych bada\u0144 ruchu we Wroc\u0142awiu wykaza\u0142y, \u017ce w 2018 r. 41 proc. mieszka\u0144c\u00f3w Wroc\u0142awia najcz\u0119\u015bciej podr\u00f3\u017cowa\u0142o samochodem, a pozosta\u0142e 59 proc. komunikacj\u0105 zbiorow\u0105, rowerem lub pieszo. Nieznacznie, bo o 1 proc. w por\u00f3wnaniu z 2011 r., wzr\u00f3s\u0142 udzia\u0142 podr\u00f3\u017cy transportem niesamochodowym w og\u00f3lnej liczbie podr\u00f3\u017cy. Natomiast udzia\u0142 podr\u00f3\u017cuj\u0105cych transportem zbiorowym w mie\u015bcie osi\u0105gn\u0105\u0142 poziom 28 proc. i by\u0142 o 7 punkt\u00f3w procentowych ni\u017cszy od wyniku ustalonego w badaniu przeprowadzonym w 2011 r. (35 proc.). By\u0142o to niezgodne z za\u0142o\u017ceniami planu transportowego oraz Wroc\u0142awskiej Polityki Mobilno\u015bci, zak\u0142adaj\u0105cej m.in. wzrost udzia\u0142u transportu niesamochodowego (docelowo nie mniej ni\u017c 60 proc.).<\/p>\n

W Wa\u0142brzychu i Jeleniej G\u00f3rze w og\u00f3le nie monitorowano podzia\u0142u zada\u0144 przewozowych na obszarze miasta. Powy\u017csze wynika\u0142o z zaniechania (w Wa\u0142brzychu) i niedookre\u015blenia (w Jeleniej G\u00f3rze) w planie transportowym dzia\u0142a\u0144 w tym zakresie.<\/p>\n

Inteligentne systemy<\/h3>\n

We Wroc\u0142awiu (od 2015 r.), Legnicy (od 2016 r.) oraz Wa\u0142brzychu (od grudnia 2018 r.) funkcjonowa\u0142y inteligentne systemy transportu (ITS). Celem tych system\u00f3w by\u0142a m.in. poprawa sprawno\u015bci funkcjonowania komunikacji miejskiej. W zmieniaj\u0105cych si\u0119 realiach miejskich, uwarunkowanych znacz\u0105cym wzrostem liczby pojazd\u00f3w i realizacj\u0105 polityki miejskiej na rzecz preferowania alternatywnych do samochodowych \u015brodk\u00f3w transportu, skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142ania inteligentnego systemu transportu we Wroc\u0142awiu, w skracaniu czasu przejazdu samochod\u00f3w, z roku na rok spada\u0142a – z 18,3 proc. w 2015 r. do 5,7 proc. w 2018 r. Ponadto w toku kontroli sprawno\u015bci dzia\u0142ania podsystemu „Raporty” w systemie ITS we Wroc\u0142awiu, NIK stwierdzi\u0142a wyst\u0119powanie niepe\u0142nych danych w sze\u015bciu z o\u015bmiu analizowanych typ\u00f3w raportu. Wynika\u0142o to z niepe\u0142nej sprawno\u015bci technicznej tego podsystemu. W Legnicy natomiast skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142ania systemu ITS ros\u0142a i doprowadzi\u0142a m.in. do znacznego spadku liczby kurs\u00f3w op\u00f3\u017anionych powy\u017cej trzech minut – z 40,7 proc. kurs\u00f3w op\u00f3\u017anionych w 2016 r. do 21,4 proc. w I po\u0142owie 2019 r. Kr\u00f3tki okres funkcjonowania systemu ITS w Wa\u0142brzychu, uruchomionego w grudniu 2018 r., a tak\u017ce szeroki zakres prowadzonych inwestycji drogowych w mie\u015bcie uniemo\u017cliwia\u0142y analiz\u0119 jego skuteczno\u015bci.<\/p>\n

Tabor i jego stan<\/h3>\n

Wroc\u0142aw, Legnica i Jelenia G\u00f3ra w latach obj\u0119tych kontrol\u0105 naby\u0142y 142 autobusy i 56 tramwaj\u00f3w (we Wroc\u0142awiu), wydatkuj\u0105c na ten cel w sumie blisko 480 mln z\u0142. W wyniku cz\u0119\u015bciowej wymiany taboru zosta\u0142 on unowocze\u015bniony, przez co podwy\u017cszy\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c standard jego wyposa\u017cania. Przy czym \u015bredni wiek autobus\u00f3w w latach 2016-2019 obni\u017cy\u0142 si\u0119 w dw\u00f3ch kontrolowanych miastach, tj. w Jeleniej G\u00f3rze o trzy lata (z 12 do 9 lat), w Legnicy o cztery lata (z 13 do 9 lat). Najnowszy tabor u\u017cytkowano w Wa\u0142brzychu, gdzie \u015bredni wiek pojazd\u00f3w w 2019 r. wynosi\u0142 sze\u015b\u0107 lat. We Wroc\u0142awiu pomimo wycofania z eksploatacji najstarszych \u015brodk\u00f3w transportu i zasilenia floty 66 autobusami, \u015bredni ich wiek nie uleg\u0142 zasadniczej zmianie i wynosi\u0142 blisko 10 lat. Pomimo zakupu 56 nowych tramwaj\u00f3w, ich \u015bredni wiek wynosi\u0142 a\u017c 24 lata, a najstarszy u\u017cytkowany tramwaj zosta\u0142 wyprodukowany w 1975 r.<\/p>\n

Przewo\u017anicy wywi\u0105zywali si\u0119 z obowi\u0105zku wykonywania bada\u0144 okresowych autobus\u00f3w (we Wroc\u0142awiu r\u00f3wnie\u017c tramwaj\u00f3w) i z wyj\u0105tkiem incydentalnych przypadk\u00f3w w Legnicy i Jeleniej G\u00f3rze nie dopuszczali do obs\u0142ugi pasa\u017cer\u00f3w pojazd\u00f3w bez wa\u017cnych bada\u0144 technicznych.<\/p>\n

Wyniki kontroli przeprowadzonej na zlecenie NIK przez Inspekcj\u0119 Transportu Drogowego ujawni\u0142y wyst\u0119powanie usterek eksploatacyjnych autobus\u00f3w. We Wroc\u0142awiu zatrzymano dowody rejestracyjne co pi\u0105temu z 241 skontrolowanych autobus\u00f3w. W pozosta\u0142ych miastach na 54 kontrole, tylko w Wa\u0142brzychu zatrzymano jeden dow\u00f3d rejestracyjny. W ocenie NIK, usterki eksploatacyjne autobus\u00f3w nie pozostawa\u0142y bez wp\u0142ywu nie tylko na komfort podr\u00f3\u017cy, ale r\u00f3wnie\u017c bezpieczne warunki korzystania z komunikacji miejskiej.<\/p>\n

Wi\u0119cej przystank\u00f3w<\/h3>\n

Liczba przystank\u00f3w komunikacji miejskiej we Wroc\u0142awiu, Legnicy i Wa\u0142brzychu wzros\u0142a, a w Jeleniej G\u00f3rze pozostawa\u0142a na sta\u0142ym poziomie. We wszystkich skontrolowanych miastach podwy\u017cszony zosta\u0142 standard ich wyposa\u017cenia. W szczeg\u00f3lno\u015bci przystanki zosta\u0142y doposa\u017cone: w wiaty (w 2019 r. udzia\u0142 tak wyposa\u017conych przystank\u00f3w kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 na poziomie od 52,7 proc. w Jeleniej G\u00f3rze do 63,5 proc. we Wroc\u0142awiu), tablice dynamicznego systemu informacji pasa\u017cerskiej (w 2019 r. odsetek tak wyposa\u017conych przystank\u00f3w wynosi\u0142 od 5,6 proc. w Legnicy do 27,7 proc. we Wroc\u0142awiu) oraz w rozwi\u0105zania techniczne zapewniaj\u0105ce pe\u0142ne ich dostosowanie do potrzeb os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami (w 2019 r. odsetek takich przystank\u00f3w wynosi\u0142 od 8,7 proc. w Jeleniej G\u00f3rze do 22,7 proc. w Legnicy). Ponadto do obs\u0142ugi komunikacji miejskiej w trzech miastach wykorzystywane by\u0142y zintegrowane w\u0119z\u0142y przesiadkowe z parkingami typu Park & Ride.<\/p>\n

Alternatywne \u015brodki transportu<\/h3>\n

Uzupe\u0142nienie publicznego transportu zbiorowego stanowi\u0142y rowery dost\u0119pne w wypo\u017cyczalniach miejskich we Wroc\u0142awiu i Legnicy oraz samochody elektryczne udost\u0119pnione we Wroc\u0142awiu (od listopada 2017 r.) w ramach wypo\u017cyczalni miejskiej, prowadzonej w formule partnerstwa publiczno-prywatnego pod nazw\u0105 „Vozilla”. Oferta wypo\u017cyczalni obejmowa\u0142a 200 samochod\u00f3w elektrycznych oraz przeznaczone dla nich miejsca parkingowe, a korzysta\u0142o z niej ponad 62 tys. zarejestrowanych u\u017cytkownik\u00f3w.<\/p>\n

Kontrola NIK ujawni\u0142a niegospodarno\u015b\u0107 polegaj\u0105c\u0105 na nieobci\u0105\u017caniu partnera prywatnego kosztami medi\u00f3w zwi\u0105zanych z u\u017cytkowaniem przez wypo\u017cyczalni\u0119 samochod\u00f3w elektrycznych o\u015bmiu miejsc parkingowych oraz czterech punkt\u00f3w \u0142adowania w parkingu podziemnym przy Narodowym Forum Muzyki we Wroc\u0142awiu. Dopiero w wyniku kontroli okre\u015blone zosta\u0142y zasady wzajemnych rozlicze\u0144 z tego tytu\u0142u, a w konsekwencji wystawiono na rzecz partnera prywatnego faktury VAT na \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0119 22 tys. z\u0142.<\/p>\n

W 2018 r. we Wroc\u0142awiu pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce, w ramach prywatnych wypo\u017cyczalni, elektryczne hulajnogi. Wyzwaniem pozostaje nadal kwestia braku kompleksowych uregulowa\u0144 prawnych w zakresie zasad i ogranicze\u0144 w korzystaniu z hulajn\u00f3g elektrycznych w przestrzeni publicznej.<\/p>\n

K\u0142opot z podatkiem VAT<\/h3>\n

Kontrola NIK wykaza\u0142a r\u00f3wnie\u017c niejednolit\u0105 praktyk\u0119 miast w kwestii opodatkowania us\u0142ug publicznego transportu zbiorowego \u015bwiadczonych przez miejskie przedsi\u0119biorstwa komunikacyjne. Us\u0142ugi te opodatkowane zosta\u0142y o\u015bmioprocentow\u0105 stawk\u0105 podatku VAT we Wroc\u0142awiu, a od 2018 r. tak\u017ce w Legnicy. Natomiast w Jeleniej G\u00f3rze oraz w Legnicy w latach 2016-2017 podatek ten nie by\u0142 naliczany. Podstaw\u0105 odmiennych praktyk by\u0142y r\u00f3\u017cne stanowiska organ\u00f3w skarbowych przedstawiane w indywidualnych interpretacjach przepis\u00f3w prawa podatkowego.<\/p>\n

W pozosta\u0142ych, nieobj\u0119tych kontrol\u0105 NIK, 34 miastach na prawach powiatu, w kt\u00f3rych dzia\u0142a\u0142y miejskie przedsi\u0119biorstwa komunikacyjne, w 22 przypadkach stosowano, a w 12 nie stosowano opodatkowania podatkiem VAT wynagrodzenia za realizacj\u0119 przewoz\u00f3w komunikacj\u0105 miejsk\u0105. Uzyskano \u0142\u0105cznie 15 indywidualnych interpretacji przepis\u00f3w prawa podatkowego. W pi\u0119ciu z nich wskazano, \u017ce opodatkowanie wynagrodzenia za realizacj\u0119 przewoz\u00f3w komunikacj\u0105 miejsk\u0105 jest prawid\u0142owe, a w pozosta\u0142ych 10 za stan prawid\u0142owy uznano brak tego opodatkowania.<\/p>\n

W ocenie NIK, sytuacja ta stwarza potrzeb\u0119 ujednolicenia praktyki w zakresie opodatkowania podatkiem VAT us\u0142ug publicznego transportu zbiorowego \u015bwiadczonych przez miejskie przedsi\u0119biorstwa komunikacyjne.<\/p>\n

Pe\u0142en komunikacyjny raport NIK mo\u017cna pobra\u0107 TUTAJ<\/a><\/p>\n

„<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":214883,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[1],"tags":[581,336,415],"class_list":["post-214882","infotrans","type-infotrans","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-kontrakty","tag-dolnoslaskie","tag-kontrola","tag-nik"],"acf":[],"yoast_head":"\nNIK krytycznie o transporcie publicznym na Dolnym \u015al\u0105sku [AUDIO] - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"NIK krytycznie o transporcie publicznym na Dolnym \u015al\u0105sku [AUDIO]\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W 2018 roku NIK zako\u0144czy\u0142a kontrol\u0119 transportu publicznego w miastach na prawach powiatu wojew\u00f3dztwa...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/default\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"15 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/\",\"name\":\"NIK krytycznie o transporcie publicznym na Dolnym \u015al\u0105sku [AUDIO] - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NIK-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-Dolnym-Slasku-AUDIO-0-1-1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-07-07T10:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2020-07-07T10:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NIK-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-Dolnym-Slasku-AUDIO-0-1-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NIK-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-Dolnym-Slasku-AUDIO-0-1-1.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotrans\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"NIK krytycznie o transporcie publicznym na Dolnym \u015al\u0105sku [AUDIO]\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"NIK krytycznie o transporcie publicznym na Dolnym \u015al\u0105sku [AUDIO] - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"NIK krytycznie o transporcie publicznym na Dolnym \u015al\u0105sku [AUDIO]","og_description":"W 2018 roku NIK zako\u0144czy\u0142a kontrol\u0119 transportu publicznego w miastach na prawach powiatu wojew\u00f3dztwa...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","og_image":[{"url":"default"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"15 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/","name":"NIK krytycznie o transporcie publicznym na Dolnym \u015al\u0105sku [AUDIO] - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NIK-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-Dolnym-Slasku-AUDIO-0-1-1.jpg","datePublished":"2020-07-07T10:00:00+00:00","dateModified":"2020-07-07T10:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NIK-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-Dolnym-Slasku-AUDIO-0-1-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/NIK-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-Dolnym-Slasku-AUDIO-0-1-1.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-krytycznie-o-transporcie-publicznym-na-dolnym-slasku-audio-_more_125468\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotrans","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"NIK krytycznie o transporcie publicznym na Dolnym \u015al\u0105sku [AUDIO]"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotrans\/214882","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotrans"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotrans"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=214882"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/214883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=214882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=214882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=214882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}