Najwy\u017csza Izba Kontroli stwierdzi\u0142a, \u017ce dzia\u0142ania podj\u0119te przez Policj\u0119 przyczyni\u0142y si\u0119 do poprawy bezpiecze\u0144stwa na drogach. W 2013 roku dosz\u0142o do 35 385 wypadków – o 1681 mniej ni\u017c w roku poprzednim (rok 2012 – 37 046). W 2013 roku zgin\u0119\u0142o na drogach 3 291 osób – o 280 mniej ni\u017c rok wcze\u015bniej (rok 2012 – 3 571). Izba szczególnie dobrze ocenia organizacj\u0119 i realizacj\u0119 ogólnokrajowych i regionalnych dzia\u0142a\u0144 prewencyjnych, zw\u0142aszcza wymierzonych przeciwko kierowcom nietrze\u017awym i przekraczaj\u0105cym dozwolon\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107. Cieszy te\u017c zwi\u0119kszenie liczby etatów policyjnych w komórkach ruchu drogowego, dzi\u0119ki czemu codziennie o 6 proc. wi\u0119cej funkcjonariuszy pe\u0142ni\u0142o s\u0142u\u017cb\u0119 na drogach. Policja w najbli\u017cszym czasie mo\u017ce poprawi\u0107 efektywno\u015b\u0107 swych dzia\u0142a\u0144, konieczne b\u0119dzie jednak wyeliminowanie b\u0142\u0119dów i nieprawid\u0142owo\u015bci, na które zwraca uwag\u0119 m.in. raport NIK. <\/p>\n
Najwa\u017cniejsze stwierdzone nieprawid\u0142owo\u015bci to: <\/p>\n
– A\u017c 43 proc. policjantów drogówki nie uko\u0144czy\u0142o wymaganego przeszkolenia specjalistycznego w zakresie ruchu drogowego. Taki stan rzeczy mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na rzetelno\u015b\u0107 dokonywanych przez policjantów ustale\u0144 dotycz\u0105cych zdarze\u0144 na drodze, oceny uczestników ruchu, decyzji o na\u0142o\u017ceniu mandatu, zw\u0142aszcza w skomplikowanych sytuacjach, a tak\u017ce na zdolno\u015b\u0107 do pomagania kierowcom np. za pomoc\u0105 r\u0119cznego kierowania ruchem na du\u017cych skrzy\u017cowaniach. <\/p>\n
Jedynie niewielki odsetek funkcjonariuszy drogówki uko\u0144czy\u0142 nieobowi\u0105zkowe szkolenia dotycz\u0105ce wybranych istotnych zagadnie\u0144 w zakresie bezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego. Kurs dotycz\u0105cy czynno\u015bci na miejscu zdarzenia drogowego (wypadku, kolizji) uko\u0144czy\u0142o – nieca\u0142e 7 proc. policjantów, obs\u0142ugi wideorejestratorów – 8,5 proc., kontroli tachografów cyfrowych – nieca\u0142e 15 proc., kierowania motocyklem – 7 proc. (cho\u0107 drogówka posiada na wyposa\u017ceniu 706 motocykli, to przeszkolonych zosta\u0142o tylko 530 policjantów), kurs doskonalenia techniki jazdy samochodem uko\u0144czy\u0142o – ponad 15 proc. policjantów drogówki. <\/p>\n
– Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 skontrolowanych jednostek Policji (26 spo\u015bród 33) nie mia\u0142a wystarczaj\u0105cej liczby pojazdów, sprz\u0119tu technicznego oraz umundurowania w stosunku do obowi\u0105zuj\u0105cych norm wyposa\u017cenia. W po\u0142owie 2013 r. skontrolowane jednostki mia\u0142y na stanie 1.719 samochodów osobowych. Brakowa\u0142o 90 radiowozów, 78 ambulansów pogotowia ruchu drogowego (tylko 6 z 17 garnizonów w kraju mia\u0142o je na wyposa\u017ceniu) oraz 14 ambulansów do diagnostyki stanu technicznego pojazdów (mia\u0142y je 4 garnizony). Paradoksalnie cho\u0107 we wszystkich garnizonach Policji i typach jednostek brakuje w sumie ponad 3 tys. pojazdów, to jednak wyst\u0119powa\u0142y przypadki „nadwy\u017cek sprz\u0119tu”- w sumie 529 aut i motocykli. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce ponad 1\/3 policyjnych pojazdów jest zu\u017cyta i kwalifikuje si\u0119 do wymiany. A to oznacza, \u017ce Policja w nied\u0142ugim czasie b\u0119dzie mia\u0142a do dyspozycji nieco ponad po\u0142ow\u0119 potrzebnych do s\u0142u\u017cby pojazdów, gdy\u017c nie ma \u015brodków na nowe zakupy. Dotyczy to równie\u017c drogówki. <\/p>\n
– Policjanci b\u0142\u0119dnie rejestrowali dane na temat wypadków i kolizji w kartach zdarzenia drogowego i w Systemie Ewidencji Wypadków i Kolizji (SEWiK). Kontrolerzy NIK przeanalizowali dane dotycz\u0105ce ponad 380 tys. zdarze\u0144 drogowych (w tym ponad 3 tys. z ofiarami \u015bmiertelnymi) zarejestrowanych w SEWiK (w II pó\u0142roczu 2012 i w I pó\u0142roczu 2013 r.). Stwierdzone b\u0142\u0119dy dotyczy\u0142y: w ponad 45 tys. przypadków – opisów miejsca zdarzenia (wp\u0142ywa na identyfikacj\u0119 miejsc niebezpiecznych), w prawie 10 tys. zdarze\u0144 – opisu uczestników zdarzenia (wp\u0142ywa na prawid\u0142owe identyfikowanie sprawców wypadków – np. m\u0142odocianych), a w ok. 7 tys. danych specyficznych dla zdarze\u0144 z ofiarami \u015bmiertelnymi (chodzi m.in. o wspó\u0142rz\u0119dne GPS, czas reakcji policji na zdarzenie itp.). <\/p>\n
– Mimo obowi\u0105zku, policjanci w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadków nie rejestrowali wspó\u0142rz\u0119dnych geolokalizacyjnych (GPS) miejsca kolizji lub wypadku. Dotyczy to 96 proc. przebadanych przez NIK danych z SEWIK czyli 366 tys. spraw. W konsekwencji utrudnia to identyfikowanie miejsc, w których cz\u0119sto dochodzi do wypadków i kolizji, a co za tym idzie skuteczne przeciwdzia\u0142anie takim zdarzeniom. Dodatkowo wprowadzane dane GPS obarczone by\u0142y istotnymi b\u0142\u0119dami. W SEWiK zarejestrowano, jako lokalizacje zdarze\u0144 drogowych, wspó\u0142rz\u0119dne miejsc le\u017c\u0105cych w znacznym oddaleniu od dróg: na terenie pól uprawnych lub rzek. Wspó\u0142rz\u0119dne ok. 1600 miejsc wypadków i kolizji zlokalizowano poza granicami kraju, m.in. na Pó\u0142wyspie Arabskim. <\/p>\n
– W policyjnym systemie nt. zdarze\u0144 drogowych brak jest skutecznych mechanizmów weryfikuj\u0105cych rejestrowane dane. Przyk\u0142adowo SEWiK pozwala\u0142 na rejestrowanie nieprawid\u0142owych numerów PESEL albo nieprawid\u0142owych warto\u015bci poziomu alkoholu u kierowców. <\/p>\n
– Publikowane przez Policj\u0119 dane statystyczne, na temat liczby zdarze\u0144 drogowych i ich przyczyn, by\u0142y nierzetelne. Dotyczy to zw\u0142aszcza liczby kolizji. W Polsce nie ma obowi\u0105zku wzywania Policji na miejsce wszystkich kolizji. W 2012 r. Policja odnotowa\u0142a prawie 340 tys. kolizji na drogach publicznych, podczas gdy firmom ubezpieczeniowym w tym samym czasie zg\u0142oszono prawie 400 tys. kolizji. W ocenie NIK brak informacji o ograniczeniach i b\u0142\u0119dach w systemie SEWiK mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na rzetelno\u015b\u0107 analiz dotycz\u0105cych bezpiecze\u0144stwa na drogach, które opracowuj\u0105 podmioty inne ni\u017c Policja, na podstawie jej danych. <\/p>\n
– Policja w dzia\u0142aniach na rzecz bezpiecze\u0144stwa w ruchu drogowym w niewielkim stopniu korzysta z opracowa\u0144 naukowo-badawczych, cho\u0107 ma do dyspozycji ma Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Policji w Szczytnie, trzy szko\u0142y Policji i Centrum Szkolenia Policji w Legionowie. Zdaniem NIK Policja nie wie dok\u0142adnie jaki wp\u0142yw na bezpiecze\u0144stwo w ruchu drogowym maj\u0105 podejmowane przez ni\u0105 dzia\u0142ania. Wed\u0142ug Policji najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 wypadków (dane zaczerpni\u0119te z SEWiK) jest „niedostosowanie pr\u0119dko\u015bci do warunków jazdy”. Z kolei funkcjonariusze ankietowani przez Izb\u0119 wskazuj\u0105 najcz\u0119\u015bciej na: „nieuwag\u0119, zm\u0119czenie, za\u015bni\u0119cie kierowcy”oraz „stan jezdni”. Rozbie\u017cno\u015b\u0107 ta wynika, z faktu \u017ce w Karcie zdarzenia drogowego pierwsz\u0105 w katalogu przyczyn wypadków jest w\u0142a\u015bnie „niedostosowanie pr\u0119dko\u015bci do warunków jazdy”(do SEWiK mo\u017cna wpisa\u0107 tylko jedn\u0105 przyczyn\u0119). <\/p>\n