29 kwietnia 1923 r. z udzia\u0142em prezydenta Stanis\u0142awa Wojciechowskiego i premiera W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego odby\u0142o si\u0119 w Gdyni uroczyste otwarcie Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków.
Po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej, na mocy Traktatu Wersalskiego Polska uzyska\u0142a dost\u0119p do Morza Ba\u0142tyckiego na odcinku 147 km, w sk\u0142ad którego wchodzi\u0142 brzeg Pó\u0142wyspu Helskiego (74 km), morze otwarte (24 km) i brzeg Zatoki Puckiej (49 km).
Na tym odcinku nie znalaz\u0142 si\u0119 jednak \u017caden wi\u0119kszy port, poniewa\u017c Gda\u0144sk mia\u0142 by\u0107 Wolnym Miastem, pozostaj\u0105cym pod protektoratem Ligi Narodów.
Konflikt zwi\u0105zany z zablokowaniem w porcie gda\u0144skim prze\u0142adunku broni do Polski w czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. sta\u0142 si\u0119 dowodem na to, \u017ce budowa w\u0142asnego portu morskiego jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych gwarancji niepodleg\u0142o\u015bci pa\u0144stwa polskiego i jego rozwoju gospodarczego.
Ju\u017c w maju 1920 r. szef Departamentu Spraw Morskich Ministerstwa Spraw Wojskowych wiceadmira\u0142 Kazimierz Por\u0119bski zleci\u0142 in\u017c. Tadeuszowi Wendzie, który w latach I wojny \u015bwiatowej kierowa\u0142 budow\u0105 portów w Windawie i Rewlu, znalezienie najbardziej dogodnego miejsca na budow\u0119 portu wojennego.
W czerwcu tego samego roku in\u017c. Wenda z\u0142o\u017cy\u0142 raport stwierdzaj\u0105cy, i\u017c '…najdogodniejszym miejscem do budowy portu wojennego (jak równie\u017c w razie potrzeby handlowego) jest Gdynia, a w\u0142a\u015bciwie nizina mi\u0119dzy Gdyni\u0105 a Oksyw\u0105, po\u0142o\u017cona w odleg\u0142o\u015bci 16 km od Nowego Portu w Gda\u0144sku’.
In\u017c. Wenda wskazuj\u0105c t\u0119 lokalizacj\u0119 wymienia\u0142 zalety Gdyni, do których zalicza\u0142 m.in. fakt, i\u017c jest ona os\u0142oni\u0119ta przez Pó\u0142wysep Helski od wiatrów, bardziej nawet ni\u017c Gda\u0144sk, \u017ce wyst\u0119puje ko\u0142o niej szybko obni\u017caj\u0105ce si\u0119 dno morskie, si\u0119gaj\u0105ce w odleg\u0142o\u015bci 400 m od brzegu 6 m, a tak\u017ce niskie wybrze\u017ce u\u0142atwiaj\u0105ce budow\u0119 portu.
Obok tego wariantu brane by\u0142y tak\u017ce pod uwag\u0119: Jezioro \u017barnowieckie z wej\u015bciem do portu z morza, Zatoka Pucka z wej\u015bciem z morza od strony Wielkiej Wsi, Puck, Rewa, wielki port w Zatoce Puckiej, Hel oraz Tczew z kana\u0142em.
Na jesieni 1920 r. rz\u0105d polski podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o budowie w Gdyni 'Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków’, wg projektu in\u017c. Wendy.
Dat\u0105 uznawan\u0105 za formalny pocz\u0105tek Portu Gdynia jest 23 wrze\u015bnia 1922 r., kiedy to Sejm uchwali\u0142 ustaw\u0119, której art. 1 stwierdza\u0142: 'Upowa\u017cnia si\u0119 Rz\u0105d do poczynienia niezb\u0119dnych zarz\u0105dze\u0144 celem wykonania budowy portu morskiego przy Gdyni na Pomorzu, jako portu u\u017cyteczno\u015bci publicznej’. G\u0142ównym projektantem i budowniczym portu zosta\u0142 in\u017c. Tadeusz Wenda. Na stanowisku tym pozosta\u0142 do 1932 r., kiedy zosta\u0142 naczelnikiem Wydzia\u0142u Techniczno-Budowlanego Urz\u0119du Morskiego w Gdyni.
29 kwietnia 1923 r. z udzia\u0142em prezydenta RP Stanis\u0142awa Wojciechowskiego i premiera W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego odby\u0142o si\u0119 w Gdyni uroczyste otwarcie Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków.
W sierpniu tego samego roku do nabrze\u017ca gdy\u0144skiego portu wp\u0142yn\u0105\u0142 pierwszy pe\u0142nomorski statek – by\u0142a to jednostka o nazwie 'Kentucky’, p\u0142ywaj\u0105ca pod bander\u0105 francusk\u0105.
Otwarcie portu i jego rozbudowa, której drugi etap rozpocz\u0119to w 1924 r., spowodowa\u0142y dynamiczny rozwój Gdyni. 10 lutego 1926 r. Rada Ministrów og\u0142osi\u0142a rozporz\u0105dzenie, zgodnie z którym gmina wiejska Gdynia otrzymywa\u0142a z dniem 4 marca 1926 r. status miasta. Gdynia liczy\u0142a wówczas 12 tys. mieszka\u0144ców, a jej powierzchnia wynosi\u0142a 14 km kw.
Olbrzymie zas\u0142ugi dla rozwoju portu w Gdyni wniós\u0142 Eugeniusz Kwiatkowski, który jako minister przemys\u0142u i handlu w latach 1926- 1930 zdoby\u0142 na budow\u0119 portu olbrzymie fundusze, dzi\u0119ki którym Gdynia szybko sta\u0142a si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych i najnowocze\u015bniejszych portów na Ba\u0142tyku i rozwija\u0142a si\u0119 jako nowoczesne miasto.
Eugeniusz Kwiatkowski tak pisa\u0142 o znaczeniu dost\u0119pu do morza w wydanej w 1931 roku ksi\u0105\u017cce 'Dysproporcje. Rzecz o Polsce przesz\u0142ej i obecnej’: 'Ka\u017cdy nowy metr wybrze\u017ca, ka\u017cdy nowy d\u017awig, ka\u017cdy sk\u0142ad towarowy, ka\u017cda nowa placówka handlowa w Gdyni, ka\u017cde ulepszenie komunikacji, ka\u017cdy nowy okr\u0119t, ka\u017cda nowa fabryka na Wybrze\u017cu, ka\u017cdy bank, ka\u017cda nowa wi\u0119\u017a cementuj\u0105ca Gdyni\u0119 z Pomorzem, a ca\u0142e województwo pomorskie z reszt\u0105 pa\u0144stwa, to wielka zdobycz, to powa\u017cny aktyw naszego dorobku pa\u0144stwowego’.
’Tu koncentruje si\u0119 jedyna praktyczna akademia kupiecka Polski – stwierdza\u0142 Kwiatkowski – tu stoi otworem droga najpewniejsza i najkrótsza dla wyrównania warto\u015bci cz\u0142owieka w Polsce z warto\u015bci\u0105 cz\u0142owieka w Europie Zachodniej, tu zbiega si\u0119 granica wspó\u0142pracy z narodami ca\u0142ego \u015bwiata, tu wreszcie harmonizuj\u0105 si\u0119 automatycznie wszystkie ró\u017cnice pogl\u0105dów, wszystkie starcia my\u015bli i programów ca\u0142ej Polski’. Wa\u017cnym wydarzeniem w historii Gdyni by\u0142o otwarcie w 1931 r. Dworca Morskiego, z którego odp\u0142ywali m.in. emigranci, udaj\u0105cy si\u0119 do Ameryki Po\u0142udniowej.
Dwa lata pó\u017aniej z Gdyni po raz pierwszy wyeksportowano wi\u0119ksz\u0105 mas\u0119 towarow\u0105 ni\u017c przez port gda\u0144ski. Jej odbiorcami by\u0142y przede wszystkim kraje Pó\u0142wyspu Skandynawskiego, a nast\u0119pnie pa\u0144stwa Europy Zachodniej i Po\u0142udniowej. Eksportowano g\u0142ównie surowce: w\u0119giel, drewno oraz artyku\u0142y pochodzenia ro\u015blinnego i zwierz\u0119cego. Dum\u0105 portu gdy\u0144skiego sta\u0142a si\u0119 ch\u0142odnia, b\u0119d\u0105ca drugim co do wielko\u015bci tego typu obiektem na \u015bwiecie. Umo\u017cliwia\u0142a jednoczesne przechowywanie zawarto\u015bci ok.1,2 tys. wagonów towarowych.
W 1938 r. Gdyni\u0119 odwiedzi\u0142o prawie 6,5 tys. statków, a prze\u0142adunki w porcie wynios\u0142y 9,2 mln ton. W chwili wybuchu II wojny \u015bwiatowej by\u0142a ona jednym z najwi\u0119kszych i najnowocze\u015bniejszych portów w Europie, wokó\u0142 którego powsta\u0142o miasto licz\u0105ce ponad 120 tys. mieszka\u0144ców.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[225,295],"class_list":["post-127886","infotrans","type-infotrans","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-gdynia","tag-port"],"acf":[],"yoast_head":"\n