Obecny system prawny nie chroni w wystarczaj\u0105cy sposób turystów przed skutkami upadków biur podró\u017cy. NIK postuluje na\u0142o\u017cenie na organizatorów wypoczynku obowi\u0105zku posiadania \u015brodków, które zagwarantuj\u0105 wszystkim aktualnym klientom bezpieczny powrót do domu. NIK zwraca te\u017c uwag\u0119 na brak podstaw prawnych do wydawania pieni\u0119dzy podatników przez marsza\u0142ków województw na sprowadzanie turystów do kraju. Od pocz\u0105tku 2010 do jesieni 2012 r. wiele biur podró\u017cy znalaz\u0142o si\u0119 w stanie upad\u0142o\u015bci. Z 21 odnotowanych przypadków niewyp\u0142acalno\u015bci organizatorów turystyki i po\u015bredników turystycznych 15 mia\u0142o miejsce w 2012 roku. W ponad po\u0142owie przypadków gwarancje i zabezpieczenia finansowe biur podró\u017cy okaza\u0142y si\u0119 za niskie: pieni\u0119dzy nie wystarczy\u0142o na zwrot wp\u0142at (dziewi\u0119\u0107 przypadków) dokonanych przez klientów oraz na pokrycie kosztów ich powrotu do kraju (cztery przypadki). W sytuacjach skrajnych skutecznej pomocy turystom udzielili marsza\u0142kowie województw, wyp\u0142acaj\u0105c brakuj\u0105ce kwoty i finansuj\u0105c powroty do kraju. Zrobili to jednak bez wystarczaj\u0105cej podstawy prawnej, stosuj\u0105c zasad\u0119 wy\u017cszej konieczno\u015bci. Na sprowadzenie do kraju klientów wszystkich upad\u0142ych biur wydano \u0142\u0105cznie blisko pó\u0142 miliona z\u0142otych (190 tys. z bud\u017cetu Marsza\u0142ka Województwa Mazowieckiego, 38 tys. z bud\u017cetu Marsza\u0142ka Województwa \u015al\u0105skiego oraz 260 tys. z bud\u017cetu Marsza\u0142ka Województwa Wielkopolskiego). <\/p>\n
Przyczyn\u0105 k\u0142opotów polskich turystów by\u0142 – zdaniem NIK – niew\u0142a\u015bciwie skonstruowany system obliczania wysoko\u015bci sumy gwarancyjnej. Zarówno przepisy krajowe jak i unijne stanowi\u0105 jednoznacznie, \u017ce za powrót turystów do kraju, nawet w przypadku niewyp\u0142acalno\u015bci, odpowiada organizator wypoczynku. Pa\u0144stwo (wszyscy podatnicy) nie mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 w roli ratownika bud\u017cetów prywatnych podmiotów dzia\u0142aj\u0105cych na rynku us\u0142ug turystycznych. Dlatego NIK postuluje stworzenie przepisów, które na\u0142o\u017c\u0105 na biura podró\u017cy obowi\u0105zek posiadania odpowiednich gwarancji, np. w formie ubezpieczenia pokrywaj\u0105cego koszt powrotu do kraju wszystkich klientów. Prawo musi by\u0107 tak skonstruowane, aby skuteczn\u0105 i wystarczaj\u0105c\u0105 ochron\u0105 dla klientów by\u0142y posiadane przez biuro podró\u017cy gwarancje bankowe, gwarancje ubezpieczeniowe lub ubezpieczenia. <\/p>\n
Kluczowym warunkiem skuteczno\u015bci obowi\u0105zkowych gwarancji jest ich wysoko\u015b\u0107. Wymagana prawem kwota powinna zabezpiecza\u0107 powrót turystów do kraju. NIK rekomenduje tak\u017ce rozwa\u017cenie wprowadzenia gwarancji z tytu\u0142u ewentualnych roszcze\u0144 z powodu niezrealizowanych a op\u0142aconych us\u0142ug. Izba wnioskuje o zmian\u0119 prawa i podwy\u017cszenie poziomu zabezpiecze\u0144. Dotychczasowy i wci\u0105\u017c obowi\u0105zuj\u0105cy poziom zabezpiecze\u0144 ma dwa s\u0142abe punkty: jest nieadekwatny do kosztów organizowanych imprez i obliczany proporcjonalnie do danych archiwalnych (wysoko\u015b\u0107 zabezpieczenia zale\u017cy od wysoko\u015bci przychodów osi\u0105gni\u0119tych w roku poprzednim). To pozwala przedsi\u0119biorcom na op\u0142acanie gwarancji bez zwi\u0105zku z faktyczn\u0105, bie\u017c\u0105c\u0105 liczb\u0105 klientów biura podró\u017cy oraz warto\u015bci\u0105 zawartych z nimi umów. Zdaniem NIK gwarancje takie powinny by\u0107 naliczane w stosunku do liczby osób aktualnie korzystaj\u0105cych z wypoczynku oraz warto\u015bci zawartych z nimi umów. <\/p>\n
W odpowiedzi na zalecenia NIK Minister Sportu poinformowa\u0142, \u017ce rozpocz\u0119to ju\u017c prace nad nowelizacj\u0105 rozporz\u0105dze\u0144 dotycz\u0105cych sum gwarancyjnych i obowi\u0105zkowych ubezpiecze\u0144, a tak\u017ce nad projektem ustawy o Turystycznym Funduszu Gwarancyjnym. Aby ograniczy\u0107 ryzyko ponoszone przez turystów, pa\u0144stwo powinno posiada\u0107 skuteczne instrumenty nadzoru nad dzia\u0142alno\u015bci\u0105 biur podró\u017cy. Pe\u0142ni\u0142yby one rol\u0119 g\u0119stego sita, eliminuj\u0105cego z rynku nieuczciwych organizatorów i po\u015bredników (takich, których sytuacja finansowa nie gwarantuje wywi\u0105zania si\u0119 z zawartych umów). Mo\u017cna to osi\u0105gn\u0105\u0107 m.in. poprzez: <\/p>\n
– zwi\u0119kszenie zakresu kontroli organizatorów turystyki i po\u015bredników turystycznych, w tym m.in. kontroli ich kondycji finansowej i wysoko\u015bci zabezpiecze\u0144 – obecnie pa\u0144stwo nie ma wystarczaj\u0105cych instrumentów, by skutecznie nadzorowa\u0107 prawid\u0142owo\u015b\u0107 wylicze\u0144 sum zabezpiecze\u0144, jakie uiszczaj\u0105 biura;<\/p>\n
– doprecyzowanie przepisów ustawy o us\u0142ugach turystycznych i wskazanie ewentualnych odpowiedzialnych za zorganizowanie powrotu do kraju klientów tych biur w przypadkach skrajnych, np. nieuczciwo\u015bci przedsi\u0119biorców czy kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych. <\/p>\n
NIK postuluje tak\u017ce zmiany w prawie, które umo\u017cliwi\u0105 turystom dotarcie do pe\u0142nej informacji o wybranym biurze podró\u017cy. Obecnie wiele informacji powinno by\u0107 dost\u0119pnych w ju\u017c prowadzonych rejestrach: ministerialnej Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Po\u015bredników Turystycznych oraz lokalnych Rejestrach Organizatorów Turystyki, prowadzonych przez marsza\u0142ków poszczególnych województw. Wyniki kontroli NIK pokaza\u0142y jednak, \u017ce dane zawarte w tych rejestrach bywaj\u0105 nieaktualne i niekompletne. Uchybienia dotycz\u0105 zarówno spraw czysto formalnych – np. niepe\u0142nych adresów – jak i zupe\u0142nie kluczowych. Brakuje np. wielu wpisów o wykre\u015bleniu biura z ewidencji, wszcz\u0119ciu post\u0119powania wobec w\u0142a\u015bciciela, zakazie lub ograniczeniu prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci turystycznej przez biuro czy utracie ci\u0105g\u0142o\u015bci zabezpieczenia finansowego. Zaleg\u0142o\u015bci we wpisach do rejestrów si\u0119gaj\u0105 nawet trzech miesi\u0119cy, co w zestawieniu z trybem planowania wyjazdów przez turystów mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 krytyczne. W wielu przypadkach pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c rozbie\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy Ewidencj\u0105 a Rejestrami. Z powodu tych b\u0142\u0119dów i opó\u017anie\u0144 turysta, który chcia\u0142by sprawdzi\u0107 biuro podró\u017cy, musi robi\u0107 to dwukrotnie – w ka\u017cdym z rejestrów osobno.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[415],"class_list":["post-127660","infotrans","type-infotrans","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-nik"],"acf":[],"yoast_head":"\n