1 pa\u017adziernika 2012 r. mija dwadzie\u015bcia lat od rozpocz\u0119cia funkcjonowania Zarz\u0105du Komunikacji Miejskiej w Gdyni. Powo\u0142any w 1992 r. organizator komunikacji miejskiej jest najd\u0142u\u017cej funkcjonuj\u0105c\u0105 jednostk\u0105 tego typu w Polsce. U podstaw utworzenia ZKM w Gdyni le\u017ca\u0142y trudno\u015bci w zapewnieniu odpowiedniej jako\u015bci us\u0142ug komunikacji miejskiej oraz konieczno\u015b\u0107 dostosowania funkcjonowania transportu zbiorowego do warunków gospodarki rynkowej. Dzisiaj, zw\u0142aszcza ludziom m\u0142odym, trudno sobie wyobrazi\u0107 nisk\u0105 jako\u015b\u0107 us\u0142ug, jak\u0105 oferowa\u0142a 20 lat temu komunikacja miejska, nie tylko w Gdyni, ale we wszystkich miastach w Polsce. Nale\u017cy w tym miejscu przywo\u0142a\u0107 niektóre dane ze stycznia 1992 r., charakteryzuj\u0105ce poziom jako\u015bci ówczesnej gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej:
•kursy niewykonane: 4%;
•kursy przyspieszone powy\u017cej 3 min: 6%;
•kursy zrealizowane z zape\u0142nieniem powy\u017cej nominalnej pojemno\u015bci pojazdów: 4%.
Dla laika przedstawione warto\u015bci mog\u0105 niewiele mówi\u0107, warto wi\u0119c doda\u0107, \u017ce obecnie w gdy\u0144skiej komunikacji
miejskiej niewykonane kursy stanowi\u0105 0,01%, a za pojazd przyspieszony uwa\u017ca si\u0119 taki, który odje\u017cd\u017ca nie 3 min wcze\u015bniej z przystanku, ale 1 min. Udzia\u0142 kursów przyspieszonych o wi\u0119cej ni\u017c 1 min wynosi obecnie mniej ni\u017c 1%. Kursy zrealizowane z zape\u0142nieniem powy\u017cej nominalnej zdolno\u015bci przewozowej praktycznie w gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej nie wyst\u0119puj\u0105, poza incydentalnymi przypadkami wynikaj\u0105cymi z awarii lub wypadku. Wówczas, na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, wo\u017cenie pasa\u017cerów jak „\u015bledzi w beczce”nie nale\u017ca\u0142o do rzadko\u015bci. D\u0105\u017c\u0105c do poprawy jako\u015bci us\u0142ug komunikacji miejskiej i przewiduj\u0105c ju\u017c wówczas rol\u0119 transportu publicznego jako alternatywy dla szybko rozwijaj\u0105cej si\u0119 motoryzacji indywidualnej, w\u0142adze Gdyni podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o oddzieleniu funkcji organizatora komunikacji miejskiej od wykonawcy przewozów i wprowadzeniu konkurencji w dzia\u0142alno\u015bci przewozowej. Powo\u0142ano niezale\u017cnego od przewo\u017anika organizatora transportu –Zarz\u0105d Komunikacji Miejskiej w Gdyni, który mówi\u0105c w pewnym uproszczeniu, mia\u0142 w imieniu pasa\u017cerów zatroszczy\u0107 si\u0119 o podniesienie jako\u015bci us\u0142ug, a w interesie Miasta Gdyni zapewni\u0107, aby dop\u0142aty z bud\u017cetu do komunikacji miejskiej by\u0142y wydawane racjonalnie.
Pierwsze dzia\u0142ania ZKM w Gdyni zosta\u0142y podporz\u0105dkowane dwóm celom: podniesieniu jako\u015bci us\u0142ug i zmianie taryfy. Wzrost jako\u015bci us\u0142ug komunikacji miejskiej sta\u0142 si\u0119 dla ZKM w Gdyni celem d\u0142ugookresowym. Jego osi\u0105gni\u0119cie sta\u0142o si\u0119 mo\u017cliwe dzi\u0119ki wprowadzeniu konkurencji poprzez zatrudnienie nowych przewo\u017aników i podzia\u0142owi ówczesnego Miejskiego Przedsi\u0119biorstwa Komunikacyjnego w Gdyni pocz\u0105tkowo na dwie spó\u0142ki przewozowe, a docelowo na trzy, w tym jedn\u0105 \u015bwiadcz\u0105c\u0105 us\u0142ugi przewozowe wy\u0142\u0105cznie trolejbusami. Nowozatrudnione przedsi\u0119biorstwa i wy\u0142onione w procesie restrukturyzacji miejskie spó\u0142ki przewozowe, zacz\u0119\u0142y konkurowa\u0107 na rynku o mo\u017cliwo\u015b\u0107 realizacji zada\u0144 przewozowych, których organizatorem by\u0142 ZKM w Gdyni. Pozwoli\u0142o to na zracjonalizowanie kosztów \u015bwiadczenia us\u0142ug, czyli ich ustalenie na poziomie odpowiadaj\u0105cym warunkom konkurencji, a nie dyktowanym przez monopolistycznego wykonawc\u0119. W 1994 r. organizator przewozów przej\u0105\u0142 z MZK wydzia\u0142 nadzoru i kontroli przewozów, który umo\u017cliwi\u0142 skuteczne egzekwowanie zapisanych w umowach przewozowych parametrów jako\u015bciowych. Aby zmotywowa\u0107 przewo\u017aników do \u015bwiadczenia us\u0142ug na jak najwy\u017cszym poziomie wprowadzono system kar za niezrealizowanie przewozów lub ich realizacj\u0119 na poziomie nieodpowiadaj\u0105cym kontraktowi. Kary te nak\u0142adane s\u0105 m.in. za niezrealizowanie kursów zaplanowanych w rozk\u0142adzie jazdy, niepunktualno\u015b\u0107, wykonanie kursu nieodpowiednim pojazdem (np. autobusem jednocz\u0142onowym zamiast przegubowym), z\u0142y stan techniczny pojazdu, brak czysto\u015bci w poje\u017adzie, nisk\u0105 kultur\u0119 zachowania kierowcy w stosunku do pasa\u017cerów.
O wzro\u015bcie poziomu jako\u015bci \u015bwiadcz\u0105 oceny komunikacji miejskiej, które co dwa lata w ramach bada\u0144 marketingowych przyznaj\u0105 komunikacji miejskiej mieszka\u0144cy Gdyni. W 1994 r. ocena komunikacji miejskiej (w skali ocen szkolnych od 2 –najni\u017csza do 5 –najwy\u017csza) wynios\u0142a 3,39, natomiast w 2010 r. –4,18. Z punktu widzenia pasa\u017cerów istotn\u0105 zmian\u0105 na pocz\u0105tku funkcjonowania ZKM w Gdyni by\u0142a likwidacja biletów okresowych trasowanych i rozszerzenie zakresu wa\u017cno\u015bci tych biletów do minimum obszaru 1 miasta (gminy) lub sieci komunikacyjnej ZKM. Zmianom tym towarzyszy\u0142o zwi\u0119kszenie atrakcyjno\u015bci cenowej biletów okresowych w stosunku do jednorazowych. Spowodowa\u0142o to znacz\u0105cy wzrost sprzeda\u017cy tych pierwszych. Dzisiaj udzia\u0142 pasa\u017cerów podró\u017cuj\u0105cych na podstawie biletów okresowych w Gdyni w segmencie osób p\u0142ac\u0105cych za przejazdy wynosi 63%. D\u0105\u017c\u0105c do zwi\u0119kszenia poziomu komfortu podró\u017cy komunikacj\u0105 miejsk\u0105
ZKM w Gdyni zainicjowa\u0142 d\u0142ugookresowy proces wymiany taboru przez przewo\u017aników. Stare, wyeksploatowane i awaryjne autobusy oraz trolejbusy stopniowo zacz\u0119\u0142y zast\u0119powa\u0107 nowoczesne, niskopod\u0142ogowe i proekologiczne pojazdy spe\u0142niaj\u0105ce coraz bardziej rygorystyczne normy czysto\u015bci spalin. W minionych dwudziestu latach ZKM w Gdyni konsekwentnie za najwa\u017cniejsz\u0105 cech\u0119 taboru komunikacji miejskiej uzna\u0142 nisk\u0105 pod\u0142og\u0119. Takie kryterium oceny przydatno\u015bci okre\u015blonych pojazdów do komunikacji miejskiej uzasadnione by\u0142o przede wszystkim potrzebami osób niepe\u0142nosprawnych i podwy\u017cszeniem komfortu podró\u017cy wszystkich pasa\u017cerów. Dzisiaj w gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej s\u0105 eksploatowane prawie wy\u0142\u0105cznie pojazdy niskopod\u0142ogowe. Do ko\u0144ca 2012 r. wszystkie autobusy i trolejbusy b\u0119d\u0105 mia\u0142y nisk\u0105 pod\u0142og\u0119. Podstaw\u0105 wysokiej jako\u015bci oferty us\u0142ug dla pasa\u017cerów jest rozk\u0142ad jazdy dostosowany do potrzeb i oczekiwa\u0144 potencjalnych klientów. ZKM w Gdyni w tym celu realizuje badania marketingowe. Zmianie uleg\u0142a tak\u017ce technika przygotowania rozk\u0142adów jazdy. Wprowadzono komputerowy program do ich opracowywania, a pracownicy ZKM opracowali modu\u0142owy system koordynacji rozk\u0142adów jazdy poszczególnych linii, wykorzystywany obecnie niemal w ca\u0142ej Polsce.
Rozwój gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w minionych 20 latach ma tak\u017ce swój aspekt przestrzenny. Uruchomiono w tym okresie 20 sta\u0142ych nowych linii autobusowych i 5 sta\u0142ych nowych linii trolejbusowych. Sie\u0107 trolejbusowa zosta\u0142a przed\u0142u\u017cona do Pustek Cisowskich, D\u0105browy i Kaczych Buków. ZKM w Gdyni, który w 1992 r. organizowa\u0142 komunikacj\u0119 na obszarze 3 miast i 2 gmin wiejskich, obecnie jest organizatorem w 4 miastach i 3 gminach wiejskich. W 2006 r. zosta\u0142y uruchomione tramwaje wodne z Gdyni do Helu i Jastarni. ZKM w Gdyni oferuj\u0105c zintegrowan\u0105 ofert\u0119 us\u0142ug komunikacji miejskiej na obszarze 7 miast i gmin, od pocz\u0105tku opowiada\u0142 si\u0119 za integracj\u0105 komunikacji miejskiej w ca\u0142ej metropolii, w\u0142\u0105cznie z SKM. Aktywne uczestnictwo pracowników ZKM w Gdyni w pracach nad integracj\u0105 przyczyni\u0142o si\u0119 do powo\u0142ania Komunikacyjnego Zatoki Gda\u0144skiej, którego celem jest integracja komunikacji miejskiej na obszarze 14 gmin. W ramach integracji komunikacji miejskiej ZKM w Gdyni wprowadzi\u0142 do swojej oferty biletowej kart\u0119 elektroniczn\u0105.
Dzia\u0142ania ZKM w Gdyni wykraczaj\u0105 poza w\u0105sko poj\u0119ty zakres organizowania przewozów. W czasach silnego oddzia\u0142ywania motoryzacji indywidualnej nie tylko na sposób realizacji podró\u017cy w miastach, ale tak\u017ce na styl \u017cycia, konieczne jest proekologiczne edukowanie, zw\u0142aszcza dzieci i m\u0142odzie\u017cy, prowadz\u0105ce do racjonalizacji ich zachowa\u0144 transportowych. Temu celowi s\u0142u\u017cy\u0142y programy edukacyjne, w tym dwa o skali mi\u0119dzynarodowej, w których uczestniczy\u0142y dzieci, m\u0142odzie\u017c, rodzice i nauczyciele, a które zosta\u0142y zrealizowane przez ZKM w Gdyni. Dwadzie\u015bcia lat to jednak nie tylko sukcesy, ale tak\u017ce pora\u017cki. Do nich nale\u017cy zaliczy\u0107 przede wszystkim brak uprzywilejowania pojazdów gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w ruchu drogowym i niepe\u0142n\u0105 integracj\u0119 transportu zbiorowego w metropolii.
Na zako\u0144czenie warto nieco miejsca po\u015bwi\u0119ci\u0107 planom ZKM w Gdyni na przysz\u0142o\u015b\u0107. Planujemy sukcesywne wprowadzanie do autobusów i trolejbusów czytników kart elektronicznych. Umo\u017cliwi to uruchomienie funkcji tzw. elektronicznej portmonetki. W ramach realizowanego projektu TRISTAR zostanie uruchomiona na wybranych przystankach elektroniczna informacja o rzeczywistych czasach odjazdów pojazdów. Chcemy do Fikakowa wprowadzi\u0107 komunikacj\u0119 trolejbusow\u0105 obs\u0142ugiwan\u0105 przez trolejbusy wyposa\u017cone w nap\u0119d bateryjny, a wi\u0119c nie wymagaj\u0105ce na odcinku trasy w osiedlu budowy sieci trakcyjnej. B\u0119dziemy d\u0105\u017cy\u0107 do wydzielania pasów ruchu dla transportu publicznego, pe\u0142nej integracji transportu w metropolii i zwi\u0119kszenia liczby w\u0119z\u0142ów przesiadkowych. W kontek\u015bcie tych dwóch ostatnich dzia\u0142a\u0144 wa\u017cne znaczenie b\u0119dzie mia\u0142o w\u0142\u0105czenie Pomorskiej Kolei Metropolitalnej do systemu przewozów transportu zbiorowego na obecnym obszarze funkcjonowania ZKM w Gdyni.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":122862,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[163,98],"class_list":["post-122861","infotrans","type-infotrans","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-trojmiasto","tag-zkm-gdynia"],"acf":[],"yoast_head":"\n