Na ostatnim posiedzeniu Nadzwyczajnej Podkomisji Sejmowej w ramach Komisji Infrastruktury w sprawie rozpatrzenia rz\u0105dowego projektu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym w dniach 21-23 lipca 2010 uda\u0142o si\u0119 wreszcie zmieni\u0107 zapis, który eliminowa\u0142 stosowanie prawa wy\u0142\u0105cznego. W wyniku d\u0142ugich rozmów, konsultacji na poziomie ministerstw oraz dobrej argumentacji strony spo\u0142ecznej bior\u0105cej udzia\u0142 w pracach Podkomisji, Ministerstwo Finansów (MF) zmieni\u0142o zdanie i ostatecznie wykre\u015blono z projektu ustawy zapis art.18 mówi\u0105cy, i\u017c operatorowi nie mo\u017ce by\u0107 przyznane prawo wy\u0142\u0105czne, o którym mowa w rozporz\u0105dzeniu (WE) 1370\/2007. To w\u0142a\u015bnie m. in. z inicjatywy MF wprowadzono do projektu zapis art.18. który, wed\u0142ug wnioskodawcy mia\u0142 zapobiec ograniczaniu konkurencji. Podczas dyskusji ostatecznie ustalono, \u017ce zapisy rozporz\u0105dzenia (WE) 1370\/2007 mówi\u0105ce o prawie wy\u0142\u0105cznym nie ograniczaj\u0105 konkurencji a jedynie wskazuj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania ich w przypadkach w\u0105tpliwych i spo\u0142ecznie po\u017c\u0105danych lub ograniczaj\u0105cych dewastacj\u0119 cennych przyrodniczo i krajobrazowo terenów. Ostatecznie art.18 otrzyma\u0142 brzmienie postulowane przez stron\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i Ministerstwo Infrastruktury:
Ust.1 Organizator w celu zapewnienia rentowno\u015bci przewozów lub zapobie\u017ceniu zwi\u0119kszania starty mo\u017ce przyzna\u0107 operatorowi wybranemu w trybie, o którym mowa w art. 17 ust 1 pkt.1 i 2 prawo wy\u0142\u0105czne na okre\u015blonej linii komunikacyjnej lub sieci komunikacyjnej.
Ust.2 Prawo wy\u0142\u0105czne, o którym mowa w ust.1 mo\u017ce by\u0107 przyznane w ramach umowy o \u015bwiadczenie us\u0142ug w zakresie publicznego transportu zbiorowego, o której mowa w art.23:
– na okres nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 5 lat,
– je\u017celi linia komunikacyjna, linie komunikacyjne lub sie\u0107 komunikacyjna, na których maj\u0105 by\u0107 realizowane przez operatora przewozy, uj\u0119te s\u0105 w planie transportowym obowi\u0105zuj\u0105cym na obszarze w\u0142a\u015bciwo\u015bci danego organizatora. Ust.3 Zakres prawa wy\u0142\u0105cznego, o którym mowa w ust.1 powinien by\u0107 proporcjonalny do potrzeby zapewnienia rentowno\u015bci przewozów lub zapobie\u017ceniu zwi\u0119kszania starty w zwi\u0105zku z realizacj\u0105 przewozów przez operatora. Prawo to mo\u017ce dotyczy\u0107 wykonania przewozów, w szczególno\u015bci:
– na ca\u0142ej linii komunikacyjnej, liniach komunikacyjnych, sieci komunikacyjnej lub ich cz\u0119\u015bci,
– okre\u015blonego dnia tygodnia lub okre\u015blonej pory dnia z uwzgl\u0119dnieniem nat\u0119\u017cenia ruchu pasa\u017cerów na danej linii komunikacyjnej lub liniach komunikacyjnych.
Ust.4 Przyznanie prawa wy\u0142\u0105cznego, o którym mowa w ust. 1 nie ogranicza uprawnie\u0144 wynikaj\u0105cych z wydanego potwierdzenia przewozu, o którym mowa w art.27 ust.1 do czasu wyga\u015bni\u0119cia lub cofni\u0119cia tego potwierdzenia.
Miejskie postulaty
A zatem zg\u0142aszany od samego pocz\u0105tku prac nad ustaw\u0105 (2006 rok) przez zwi\u0105zki zawodowe dzia\u0142aj\u0105ce w komunikacji miejskiej, Izb\u0119 Gospodarcz\u0105 Komunikacji Miejskiej, Stowarzyszenie Techników i In\u017cynierów Komunikacji RP postulat, aby w ustawie by\u0142o prawo wy\u0142\u0105czne, zosta\u0142 tym samym spe\u0142niony, a nawet, dodatkowo, uszczegó\u0142owiony i przyporz\u0105dkowany do spraw zwi\u0105zanych z zawieraniem umów na \u015bwiadczenie us\u0142ug w zakresie publicznego transportu zbiorowego, jak równie\u017c w innych artyku\u0142ach projektu.
Podczas ostatniego posiedzenia Podkomisji przys\u0142owiowym „rzutem na ta\u015bm\u0119”zaproponowa\u0142 swoje poprawki Zarz\u0105d Transportu Miejskiego (ZTM) z Warszawy. Mimo, i\u017c zosta\u0142y one zg\u0142oszone po obowi\u0105zuj\u0105cym terminie zosta\u0142y jednak uj\u0119te i rozpatrzone pod k\u0105tem zasadno\u015bci lub nie i czy wnosz\u0105 istotne elementy do ca\u0142o\u015bci ustawy. W sumie ZTM zaproponowa\u0142 20 poprawek, które w wi\u0119kszo\u015bci wypadków by\u0142y niezasadne i niecelowe a cz\u0119\u015b\u0107 z nich potwierdza\u0142a z\u0142e rozumienie przez ZTM zawartych w ustawie zapisów jak równie\u017c nadmiern\u0105 interpretacj\u0119 i przypisywanie sobie do obowi\u0105zków jako organizatora czynno\u015bci, których nie powinien wykonywa\u0107. Wskazuj\u0105 równie\u017c, niezrozumienie, kto w \u015bwietle ustawy jest organizatorem, a kto wykonuje w imieniu organizatora za\u0142o\u017cenia m. in. planu transportowego. Czyli jest wykonawc\u0105 a nie organizatorem.
W przypadku Warszawy nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce w \u015bwietle ustawy ZTM b\u0119dzie w\u0142a\u015bnie wykonawc\u0105 a nie organizatorem. Ustawa jednoznacznie mówi:
Art.7. 1 Organizatorem publicznego transportu zbiorowego, zwanym dalej „organizatorem”w\u0142a\u015bciwym w zale\u017cno\u015bci od obszaru dzia\u0142ania lub zasi\u0119gu przewozów, jest:
– gmina:
– na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w gminnych przewozach pasa\u017cerskich, której powierzono zadanie organizacji publicznego transportu zbiorowego na mocy porozumienia miedzy gminami –na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej w gminnych przewozach pasa\u017cerskich
– zwi\u0105zek mi\u0119dzygminny –na linii komunikacyjnej albo sieci komunikacyjnej na obszarze gmin tworz\u0105cych zwi\u0105zek mi\u0119dzygminny
– miasto na prawach powiatu
– powiat,
– zwi\u0105zek powiatów
– województwo
– minister
Zatem w uk\u0142adzie Warszawy jako gminy podzielonej na dzielnice a b\u0119d\u0105cej w obszarze metropolitarnym (oczywi\u015bcie jak ustawa o metropoliach wreszcie zostanie dopi\u0119ta), w którym jest najwi\u0119ksz\u0105 gmin\u0105, organizatorem transportu b\u0119dzie – Rada Warszawy (RW). W przypadku, kiedy zostan\u0105 podpisane porozumienia z s\u0105siednimi gminami, równie\u017c dla gmin s\u0105siednich b\u0119dzie Rada Warszawy.
W \u015bwietle ustawy to ona (RW), jest odpowiedzialna za wykonanie zapisów ustawy jak równie\u017c innych dokumentów zwi\u0105zanych z transportem publicznym (m. in. zapisów konstytucji RP). A gdy zostan\u0105 dokonane odpowiednie porozumienia na szczeblu gmin, a w nich zapis, kto i w jakim zakresie organizuje transport publiczny na terenie gminy czy gmin, jaki jest udzia\u0142 w kosztach, w budowaniu planu transportowego, budowie infrastruktury i wskazania, kto b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 w ich imieniu mo\u017ce upowa\u017cni\u0107 ZTM do zarz\u0105dzania komunikacj\u0105. Jednak trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce to gmina jest organizatorem i to ona b\u0119dzie zawiera\u0142a porozumienia z operatorami lub przewo\u017anikami dzia\u0142aj\u0105cymi na jej terenie. I wcale nie musi to by\u0107 ZTM, je\u015bli cho\u0107 jedna z gmin nie b\u0119dzie zadowolona ze wspó\u0142pracy z zarz\u0105dc\u0105 (inaczej – organem wykonawczym organizatora) w imieniu RW. Zawsze mo\u017ce powo\u0142a\u0107 swoje Biuro czy Zarz\u0105d Transportu. Pozwala na to ustawa.
Taki, jak powy\u017cej, tok my\u015blenia sta\u0142 si\u0119 podstaw\u0105 dla odrzucenia m. in. proponowanej przez ZTM poprawki w art.12 ust.1 pkt1, w którym ZTM proponowa\u0142 wprowadzenie konieczno\u015bci okre\u015blenia sieci komunikacyjnej jako obligatoryjnego elementu Planu Transportowego i przepisów okre\u015blaj\u0105cych model post\u0119powania w razie korekt linii komunikacyjnych. Brak takiego modelu, wed\u0142ug ZTM b\u0119dzie skutkowa\u0142o konieczno\u015bci\u0105 dokonywania zmian w planach transportowych opracowanych na wszystkich szczeblach nawet w przypadku nieistotnych zmian maj\u0105cych na celu np. dostosowania przebiegu linii do potrzeb spo\u0142eczno\u015bci lokalnej lub wprowadzenia zmian w razie remontu infrastruktury. ZTM zaproponowa\u0142, aby szczegó\u0142owe okre\u015blenie sieci komunikacyjnej nale\u017ca\u0142o do kompetencji organu wykonawczego organizatora (w tym przypadku ZTM) a plany transportowe uchwalone poprzez gminy zawiera\u0142y jedynie za\u0142o\u017cenia ogólne i koordynuj\u0105ce siec komunikacyjn\u0105. Wed\u0142ug wnioskodawcy poprawki, brak przepisu spowoduje parali\u017c w bie\u017c\u0105cym dostosowaniu uk\u0142adu komunikacyjnego
do zachodz\u0105cych zmian w zagospodarowaniu i potrzebach przewozowych albo omijanie w ró\u017cny sposób tego zapisu.
Wprowadzenie zaproponowanego przez ZTM zapisu upowa\u017cni\u0142oby go, jako organu wykonawczego, zarz\u0105dcy do wi\u0119kszej ingerencji w Plany Transportowe, \u017ceby nie powiedzie\u0107 na pewnym etapie uczyni\u0142oby ZTM jedynym kompetentnym do tworzenia Planu. A czy Plan stworzony przez ZTM zawsze b\u0119dzie si\u0119 kierowa\u0142 potrzebami spo\u0142eczno\u015bci lokalnej? Czy czasami nie zdecyduj\u0105 wzgl\u0119dy ekonomiczne na potrzebami mieszka\u0144ców? Czy wreszcie b\u0119dzie w nim miejsce na prawo wy\u0142\u0105czne, sprzyjanie rozwojowi samorz\u0105dowej (Miejskie Zak\u0142ady Autobusów i Tramwaje Warszawskie, Metro) komunikacji miejskiej? Stworzenie warunków dla rozwoju regularnej, okazjonalnej, tymczasowej komunikacji o charakterze turystycznym? Zapewne do\u015b\u0107 szybko korzystne dzisiaj dla firm samorz\u0105dowych zapisy ustawy szybko by\u0142yby tylko wspomnieniem. Tak przynajmniej mo\u017cna wnioskowa\u0107 obserwuj\u0105c dotychczasow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 ZTM-u, który coraz bardziej spycha firmy transportowe tylko i wy\u0142\u0105cznie do \u015bwiadczenia us\u0142ug transportowych dla ZTM-u bez mo\u017cliwo\u015bci osi\u0105gania dodatkowych korzy\u015bci z us\u0142ug transportowych o charakterze turystycznym czy okazjonalnym, edukacyjnym.
Inn\u0105 spraw\u0105 jest, \u017ce ZTM nie zrozumia\u0142, i\u017c Plan Transportowy to nie tylko kre\u015blenie o\u0142ówkiem tras po konkretnych ulicach, a ca\u0142y szereg zabiegów zwi\u0105zanych wieloma dokumentami, które s\u0105 w gestii samorz\u0105dów. Plan transportowy to nie jest bie\u017c\u0105cy dokument organizuj\u0105cy komunikacje na danym terenie a dokument tworzony z okre\u015bleniem pewnych planów na przysz\u0142o\u015b\u0107, cz\u0119sto oparty o plany zagospodarowania przestrzennego, prognozy potoków komunikacyjnych, now\u0105 zabudow\u0105 czy ograniczaniem ruchu osobowego na terenach cennych pod wzgl\u0119dem ekologicznym czy krajobrazowym. Wreszcie, \u017ce Plan Transportowy to wskazanie przysz\u0142ym operatorom, przewo\u017anikom pewnych tendencji z przynajmniej pi\u0119cioletnim wyprzedzeniem, miedzy innymi po to, aby mogli dostatecznie wcze\u015bniej przygotowa\u0107 si\u0119 do przysz\u0142ej obs\u0142ugi tras komunikacyjnych odpowiednim taborem. Znaj\u0105c plan transportowy, wielu z nich b\u0119dzie mog\u0142o planowa\u0107 rozwój firmy, dostosowanie jej do standardów ekologicznych, zabezpieczy\u0107 odpowiednie finansowanie zakupów nowego taboru, rozszerzy\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 o inne \u015brodki transportowe, itd.
Np. okre\u015blenie w planie transportowym, \u017ce w danym rejonie b\u0119dzie zachowana unikalna mikroflora, mikrofauna, teren wypoczynkowy przewiduje si\u0119 uruchomienie tam ekologicznie czystej komunikacji zbiorowej. NP. trolejbusu lub tramwaju czy ukrytej w wykopie SKM o jednym lub dwóch torach i jednym przystankiem. Czyli nie tylko wyznaczenie trasy, ale zadbanie równie\u017c o odpowiedni\u0105 infrastruktur\u0119 w oparciu o plany zagospodarowania przestrzennego, plany finansowe, uchwa\u0142y Rady Gminy itd. A to jeszcze nie wszystko co wi\u0105\u017ce si\u0119 z planem transportowym. Dopiero rozpocz\u0119to prace nad stworzeniem specjalnego przewodnika, w rodzaju Vademecum:
–Jak zrobi\u0107 poprawny plan transportowy. Jednym z jego wspó\u0142twórców jest Izba Gospodarcza Komunikacji Miejskiej, Ministerstwo Infrastruktury, Stowarzyszenie Techników i In\u017cynierów RP. Prace posuwaj\u0105 si\u0119 do\u015b\u0107 szybko i jest nadzieja, \u017ce wspomniany przewodnik b\u0119dzie dost\u0119pny w momencie wej\u015bcia w \u017cycie ustawy. Dlatego te\u017c, patrz\u0105c nieco szerzej, poza granice Warszawy nale\u017cy ju\u017c dzi\u015b zastanowi\u0107 si\u0119 powa\u017cnie jak powinno wygl\u0105da\u0107 realizowanie ustawy zgodnie z jej zapisami z korzy\u015bci\u0105 dla operatorów a nie tylko organizatorów. Zastanowi\u0107 si\u0119, jak zabezpieczy\u0107 wiele przepisów ustawy, aby samorz\u0105dy dobrze j\u0105 interpretowa\u0142y i nie sz\u0142y na pewn\u0105 \u0142atwizn\u0119 udzielaj\u0105c pe\u0142nych pe\u0142nomocnictw zarz\u0105dcom czy organom wykonawczym dzia\u0142aj\u0105cym w ich imieniu. Wszak, gdy przyst\u0119powano 4 lata temu do pierwszych prac nad ustaw\u0105, jej podstawowym has\u0142em g\u0142oszonym podczas pierwszego spotkania z Ministrem Bogus\u0142awem Kowalskim, obecnie pos\u0142em VI kadencji ze zwi\u0105zkami zawodowymi dzia\u0142aj\u0105cymi w komunikacji miejskiej (\u0141ód\u017a –sierpie\u0144 2006) , by\u0142o: – „Musimy t\u0119 spraw\u0119 za\u0142atwi\u0107”.
Doprowadzenie przez stron\u0119 spo\u0142eczn\u0105 do powstania projektu ustawy nie znaczy, \u017ce wszystko dalej potoczy si\u0119 prawid\u0142owym torem, korzystnym dla operatorów, przewo\u017aników a komunikacja miejska zacznie kwitn\u0105\u0107. To dopiero pocz\u0105tek \u017cmudnej, czasoch\u0142onnej pracy. Pracy, która w wielu wypadkach b\u0119dzie musia\u0142a polega\u0107 na wi\u0119kszej wspó\u0142pracy operatorów z organizatorami w postaci samorz\u0105dów lokalnych do wojewódzkiego szczebla w\u0142\u0105cznie. Cz\u0119sto na doradztwie czy nawet budowie wielu przepisów wykonawczych, aby ustawa o publicznym transporcie zbiorowym nie by\u0142a martwym aktem prawnym. Cz\u0119\u015b\u0107 z tej pracy na pewno powinny wykona\u0107 w\u0142a\u015bnie zwi\u0105zki zawodowe dzia\u0142aj\u0105ce w firmach transportowych. Szczególnie zwi\u0105zanej z ca\u0142\u0105 os\u0142on\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i socjaln\u0105, o której co prawda projekt ustawy nie mówi wprost a jedynie w otwartym katalogu odwo\u0142uje si\u0119 do rozporz\u0105dzenia 1370\/2007. Szczególnie w punktach 16, 17 wzmiankowanego rozporz\u0105dzenia. To mi\u0119dzy innymi zwi\u0105zki zawodowe w oparciu o zapisy ustawy b\u0119d\u0105 teraz mog\u0142y si\u0119 upomina\u0107 o lepsze warunki pracy (m. in. o w\u0119z\u0142y socjalne na przystankach kra\u0144cowych w ramach poprawy infrastruktury przystankowej), o nowy tabor ( w ramach zapewnienia odpowiedniego standardu us\u0142ug), o utracone przywileje w ramach wykonywania s\u0142u\u017cby u\u017cytecznie spo\u0142ecznej, itd.
Ustawa tworzy pewne podwaliny, ale z chwil\u0105 jej uchwalenia praca si\u0119 nie ko\u0144czy, a dopiero zaczyna. Trzeba o tym pami\u0119ta\u0107 i ju\u017c dzi\u015b my\u015ble\u0107 o tworzeniu korzystnych relacji na linii samorz\u0105d –operator, przewo\u017anik. Relacji, które oparte b\u0119d\u0105 o wspó\u0142prac\u0119, szczególnie w uk\u0142adzie samorz\u0105dowych firm transportowych. Podobnie jak jest to w innych krajach Unii Europejskiej. Niejakim potwierdzeniem powy\u017cszego, \u017ce nale\u017cy od samego pocz\u0105tku, od chwili wej\u015bcia ustawy w \u017cycie pilnowa\u0107 prawid\u0142owo\u015bci zapisów jest przytoczenie poprawki ZTM-u dotycz\u0105cego art.21 ust.4, w której to, wnioskodawca proponuje ograniczy\u0107 zapisy ustawy w w\/w artykule mówi\u0105cym o obowi\u0105zku og\u0142oszenia przez organizatora zamiaru przeprowadzenia post\u0119powania o udzielenie zamówienia do niezb\u0119dnego minimum. Tj. –a)nazwa i adres w\u0142a\u015bciwego organu, b) przewidywanego tryby udzielania zamówienia, c) us\u0142ugi i obszaru potencjalnie obj\u0119te zamówieniem. ZTM w poprawce proponowa\u0142 wykre\u015bli\u0107 takie punkty jak: rodzaj transportu oraz lini\u0119 komunikacyjn\u0105, linie komunikacyjne lub sie\u0107 komunikacyjn\u0105, na których b\u0119d\u0105 wykonywane przewozy oraz przewidywan\u0105 dat\u0119 rozpocz\u0119cia post\u0119powania o udzielenie zamówienia w trybie, o którym mowa w art17 lub bezpo\u015bredniego zawarcia umowy, o którym mowa w art.20. Jak nale\u017cy domniema\u0107, \u017ce gdyby przesz\u0142y proponowane przez ZTM poprawki (na szcz\u0119\u015bcie zosta\u0142y odrzucone) pozwoli\u0142oby to ZTM-owi, podobnie jak innym zarz\u0105dcom komunikacji, na nie zawieranie bezpo\u015brednich umów, og\u0142aszanie planowanych przetargów w terminie krótszym jak rok (praktykowane obecnie to 3 miesi\u0105ce –ustawa mówi o minimum 6 miesi\u0105cach). Równie\u017c móg\u0142by w wi\u0119kszym zakresie decydowa\u0107 o wszelkich zmianach w sieci czy na trasach, nie mówi\u0105c, \u017ce równie\u017c decydowa\u0107 o wybraniu konkretnej firmy produkuj\u0105cej tabor komunikacyjny motywuj\u0105c, \u017ce tylko ta a nie inna spe\u0142nia oczekiwania organizatora zgodnie z planem transportowym. Na szcz\u0119\u015bcie kolejny „sprytny zabieg prawny”nie uda\u0142 si\u0119.
Oczywi\u015bcie nie wszystkie poprawki zg\u0142oszone przez ZTM ogranicza\u0142y si\u0119 tylko do zabezpieczenia swojego bytu jako „niepisanego organizatora”. Niektóre by\u0142y zasadne i patrz\u0105c z miejsca operatora nawet s\u0142uszne. Mi\u0119dzy innymi te, które wreszcie porz\u0105dkowa\u0142y sprawy zwi\u0105zane z infrastruktur\u0105 przystankow\u0105 i korzystaniem z niej. Jedn\u0105 z poprawek, które zosta\u0142y przyj\u0119te by\u0142a poprawka do art. 30 ust.4 mówi\u0105ce o cofni\u0119ciu przez organizatora w drodze decyzji administracyjnej potwierdzenia przewozu. Do wymienionych w ust. 4 czterech punktów ZTM zaproponowa\u0142 doda\u0107 pi\u0105ty, aby organizator móg\u0142 cofn\u0105\u0107 potwierdzenie zg\u0142oszenia przewozu w przypadku ra\u017c\u0105cego naruszenia zasad korzystania z przystanków.
Swoj\u0105 poprawk\u0119 motywowa\u0142 tak: „Tryb wydawania potwierdze\u0144 zg\u0142oszenia (zast\u0119puj\u0105cych dotychczasowe zezwolenia) w komunikacji komercyjnej przewiduje uzyskanie „potwierdzenia uzgodnienia zasad korzystania z przystanków komunikacyjnych i dworców dokonane z ich w\u0142a\u015bcicielami lub zarz\u0105dzaj\u0105cym”. Nie ma jednak mowy o prawie zarz\u0105dcy do odmowy zawarcia takiego uzgodnienia w uzasadnionych przypadkach. Z sytuacj\u0105 tak\u0105 mamy miejsce w Warszawie na wi\u0119kszo\u015bci przystanków w centrum miasta, z których korzystaj\u0105 przewo\u017anicy komercyjni, a najjaskrawszymi przypadkami s\u0105 przystanki „Centrum 05”(gdzie przewo\u017anicy blokuj\u0105 ruch, wymuszaj\u0105c wysadzanie pasa\u017cerów z autobusów komunikacji miejskiej bezpo\u015brednio na jezdni\u0119) b\u0105d\u017a „Dw. Wile\u0144ski 03”(z którego korzystaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie przewo\u017anicy komercyjni, tocz\u0105cy ze sob\u0105 bardzo ostr\u0105 walk\u0119 konkurencyjn\u0105)”.
„Wprowadzenie wskazanej sankcji, w naszej opinii powinno sk\u0142oni\u0107 przewo\u017aników korzystaj\u0105cych z przystanków do respektowania zapisów umów zawartych z zarz\u0105dzaj\u0105cymi przystankami, a organizatorom da\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 egzekwowania podpisanych umów z przewo\u017anikami w zakresie udost\u0119pniania przystanków. Brak takiej mo\u017cliwo\u015bci b\u0119dzie pog\u0142\u0119bia\u0142 zjawisko niew\u0142a\u015bciwych zachowa\u0144 niektórych kieruj\u0105cych autobusami linii komercyjnych, które w efekcie stanowi zagro\u017cenia dla bezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego i uniemo\u017cliwiaj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 obs\u0142ug\u0119 pasa\u017cerów innych linii komunikacyjnych.”
Wprowadzenie do ustawy takiego zapisu by\u0107 mo\u017ce nie rozwi\u0105\u017ce do ko\u0144ca spraw zwi\u0105zanych z korzystaniem z przystanków przez przewo\u017aników komercyjnych, ale zapewne w pierwszym okresie funkcjonowania ustawy, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 dla nich pewnym „straszakiem”. Opisywany przez ZTM problem we wskazanych miejscach Warszawy nie jest tylko problemem warszawskim, a raczej ogólnopolskim. Co najgorsze, coraz cz\u0119\u015bciej przybieraj\u0105cym na sile. W wielu przypadkach dotyczy nie tylko miast, ale równie\u017c obszarów wiejskich, gdzie jedynym przystankiem jest przystanek PKS-u wykorzystywany przez wszystkich przewo\u017aników, cz\u0119sto bez odpowiednich uzgodnie\u0144 nie tylko z organizatorem, ale równie\u017c innymi u\u017cytkownikami czy w\u0142a\u015bcicielami.
Jest to widoczne w okresach sezonów turystycznych w atrakcyjnych miejscowo\u015bciach turystycznych. Wprowadzony zapis jest równocze\u015bnie potwierdzeniem, \u017ce ustawodawca chce za pomoc\u0105 ró\u017cnych instrumentów prawnych nieco uporz\u0105dkowa\u0107 rynek przewozów pasa\u017cerskich nie tylko pod wzgl\u0119dem jego dost\u0119pno\u015bci, ale równie\u017c ujednolicenia zasad korzystania z niego, w tym wa\u017cnego elementu, jakim jest infrastruktura przystankowa. Jak b\u0119dzie to funkcjonowa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci trudno powiedzie\u0107 i w du\u017cej mierze b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o od przepisów i umów, które b\u0119dzie zawiera\u0142 organizator lub w jego imieniu – zarz\u0105dca. A na dobr\u0105 spraw\u0119 nie ma wypracowanych dobrych wzorców takich umów, mi\u0119dzy innymi, dlatego, \u017ce nie by\u0142o ustawy o transporcie zbiorowym, która by\u0142aby podstaw\u0105 prawn\u0105 dla przepisów wykonawczych, rozporz\u0105dze\u0144, zarz\u0105dze\u0144 wykonawczych na szczeblu podstawowym –gminnym. Nale\u017cy mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce w tym przypadku organizator poradzi sobie z tym problemem, cho\u0107 zapewne rozwi\u0105za\u0144 b\u0119dzie wiele, i b\u0119d\u0105 zale\u017cne od miejsca, sytuacji, itd.
Jak ju\u017c by\u0142o wspomniane wcze\u015bniej –projekt ustawy o publicznym transporcie zbiorowym nie tylko reguluje i stanowi nowe rozwi\u0105zania prawne, ale równie\u017c zmienia szereg innych ustaw. Mi\u0119dzy innymi pewne zapisy w ustawie –prawo przewozowe. Jedn\u0105 z takich zmian jest wprowadzenie dla kontrolerów biletów mo\u017cliwo\u015bci zatrzymania podró\u017cnego, gdy ten nie legitymuje si\u0119 wa\u017cnym biletem. Dotychczas prawo przewozowe w art. 33a ust 4 pkt.4 (Dz. U. z 2000 roku nr 50, poz. 601) mówi\u0142o, \u017ce w razie odmowy zap\u0142acenia nale\u017cno\u015bci i niemo\u017cno\u015bci ustalenia to\u017csamo\u015bci, kontroler winien zwróci\u0107 si\u0119 do funkcjonariusza Policji lub innych s\u0142u\u017cb porz\u0105dkowych, które maj\u0105 zgodnie z przepisami prawa uprawnienia do ustalania to\u017csamo\u015bci osób, o podjecie czynno\u015bci zmierzaj\u0105cych do ustalenia to\u017csamo\u015bci podró\u017cnego. Teraz kontroler b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119ksze uprawnienia do ustalenia to\u017csamo\u015bci.
Jak zatem wida\u0107 wzros\u0142y uprawnienia kontrolerów biletów, ale co nale\u017cy rozumie\u0107 pod has\u0142em –„zatrzyma\u0107 podró\u017cnego”i jak ono b\u0119dzie stosowane w praktyce, tego w chwili obecnej nie mo\u017cna przewidzie\u0107. Oby pod tym has\u0142em nie nadu\u017cywano uprawnie\u0144, które, jak rzeczywisto\u015b\u0107 pokaza\u0142a w wielu przypadkach by\u0142y lub nawet przekracza\u0142y uprawnienia, nie rzadko nawet z nadu\u017cyciem si\u0142y. Trzeba mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce daj\u0105c takie uprawnienia kontrolerom, zarz\u0105dzaj\u0105cy lub organizator przeprowadzi stosowne szkolenie i uczuli przysz\u0142ych kontrolerów, jak nale\u017cy rozumie\u0107 i stosowa\u0107 „zatrzyma\u0107”, aby nie wchodzi\u0107 w konflikt z prawem na pograniczu uszkodzenie cia\u0142a, godno\u015bci, itd. To tylko niektóre poprawki zg\u0142oszone przez stron\u0119 rz\u0105dow\u0105 i spo\u0142eczn\u0105 do projektu ustawy o publicznym transporcie zbiorowym podczas tzw. drugiego czytania. Teraz po naniesieniu stosownych poprawek do projektu ustawy przez Komisj\u0119 Infrastruktury i Kancelari\u0119 Sejmu projekt trafi pod ponowne czytanie ju\u017c podczas posiedze\u0144 Komisji. Je\u017celi w trakcie prac Komisji nie powstan\u0105 nowe w\u0105tpliwo\u015bci, nowe poprawki, nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 szybkiego przekazania projektu pod obrady Sejmu i ostateczne przeg\u0142osowanie w obecnej formie. Jednak nie nale\u017cy zapomina\u0107, \u017ce w tym samym czasie projekt ustawy by\u0142 konsultowany tak\u017ce w innych Komisjach Sejmowych, które równie\u017c mog\u0142y nanie\u015b\u0107 swoje poprawki. Trzeba si\u0119 równie\u017c liczy\u0107 z tym, \u017ce w ka\u017cdej chwili w samej Komisji mo\u017ce powsta\u0107 tzw. poprawka poselska, która mo\u017ce spowolni\u0107 drog\u0119 legislacyjn\u0105.
Trzeba mie\u0107 jednak nadziej\u0119, \u017ce najbli\u017csze posiedzenia Komisji b\u0119d\u0105 zgodne z planem i zak\u0142adany podczas pierwszego czytania w maju br. termin pa\u017adziernik 2010 – b\u0119dzie realnym. Jako uczestnik, ze strony spo\u0142ecznej, posiedze\u0144 Komisji i Podkomisji, musz\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce czteroletnia praca nad ustaw\u0105 stworzy\u0142a naprawd\u0119 nowoczesny dokument reguluj\u0105cy komunikacj\u0119 publiczn\u0105 w Polsce. Wiele wypracowanych zapisów jest w zupe\u0142nej zgodzie z rozporz\u0105dzeniem
(WE) 1370\/2010, a wiele odwo\u0142uje si\u0119 w formie tzw. otwartego katalogu do umieszczonych w nim zapisów. Tzw. otwarty katalog pozwala na wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107 ustawy i \u0142atwiejsze jej dostosowanie do konkretnych warunków. Jednak trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce owa otwarto\u015b\u0107 musi by\u0107 traktowana z rozwag\u0105, aby za kilka lat nie by\u0142o potrzeby nanoszenia milionów poprawek do ustawy, które w efekcie mog\u0105 znacz\u0105co rozregulowa\u0107 na wiele lat ustanowione prawo. Trzeba mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce ustawa o transporcie zbiorowym nie podzieli losów ustaw o transporcie drogowym, prawie przewozowym itd., które przynajmniej od 5 lat stale podlegaj\u0105 zmianom i poprawkom i z ka\u017cd\u0105 kolejn\u0105 wersj\u0105 staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej zawi\u0142ymi dokumentami prawnymi wymagaj\u0105cymi tworzenia od podstaw nowych ustaw.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":108400,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[1145,7274,338,171],"class_list":["post-108399","infotrans","type-infotrans","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-igkm","tag-ministerstwo","tag-ustawa","tag-ztm"],"acf":[],"yoast_head":"\n