Aktualnie odbywa si\u0119 tzw. drugie czytanie projektu, podczas którego cz\u0142onkowie Podkomisji, doradcy, specjali\u015bci w zakresie publicznego transportu, jak tak\u017ce przedstawiciele firm transportu publicznego i przedstawiciele pracowników (strona zwi\u0105zkowa jako czynnik spo\u0142eczny) zg\u0142aszaj\u0105 uwagi i poprawki do projektu ustawy. W chwili obecnej adresatem wszelkich poprawek w imieniu strony rz\u0105dowej s\u0105 prawnicy Ministerstwa Infrastruktury (MI) b\u0119d\u0105cy wspó\u0142twórcami szczegó\u0142owych zapisów projektu. W pracach Podkomisji bior\u0105 udzia\u0142 tak\u017ce przedstawiciele resortów, m. in. Ministerstwa Finansów, Urz\u0119du Transportu Kolejowego i inni, którzy w przysz\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 korzysta\u0107 z zapisów ustawy lub b\u0119d\u0105 w sposób po\u015bredni czy bezpo\u015bredni zwi\u0105zani z jej zapisami pod wzgl\u0119dem spójno\u015bci czy zale\u017cno\u015bci. W sumie podczas odbytych dotychczas posiedze\u0144 Podkomisji zg\u0142oszono 149 poprawek do przedstawionego przez Ministerstwo Infrastruktury projektu ustawy. Samo Ministerstwo podczas prac zg\u0142osi\u0142o 22 poprawki.
Najwi\u0119cej poprawek zg\u0142osi\u0142o \u015brodowisko zwi\u0105zane z kolejowymi przewozami pasa\u017cerskimi. G\u0142ównie z powodu nie uczestniczenia w pracach Komisji na szczeblu ministerstwa podczas budowania pierwszego projektu ustawy. W pocz\u0105tkowym okresie \u015brodowisko kolejowe nie przywi\u0105zywa\u0142o zbytniej uwagi do wzmiankowanej ustawy, gdy\u017c koncentrowa\u0142o si\u0119 g\u0142ównie na budowie zmian do ustawy o transporcie kolejowym. Jednak z czasem zacz\u0119to zauwa\u017ca\u0107, \u017ce zarówno ustawa o transporcie publicznym jak i ustawa o transporcie kolejowym musi mie\u0107 wiele wspólnych cech czy nawet jednakowo brzmi\u0105cych zapisów. Pozwoli to w przysz\u0142o\u015bci na lepsze wykonywanie zapisów obu ustaw i wp\u0142ynie nie tylko na popraw\u0119 przewozów kolejowych czy miejskich, regionalnych, ale równie\u017c na \u0142atwiejsze zarz\u0105dzanie transportem publicznym czy budowaniem planów transportowych.
Warto zaznaczy\u0107, \u017ce strona zwi\u0105zkowa wspó\u0142pracuj\u0105c nad projektem od chwili jego powstawania (listopad 2006), od samego pocz\u0105tku wprowadza\u0142a zmiany, propozycje wspó\u0142dzia\u0142aj\u0105c z Izb\u0105 Gospodarcz\u0105 Komunikacji Miejskiej (IGKM). W pó\u017aniejszym okresie, ju\u017c uzgodnie\u0144 na szczeblu mi\u0119dzyresortowym, wspólna koalicja zwi\u0105zkowców, IGKM, Stowarzyszenia In\u017cynierów i Techników Komunikacji RP (SIiTK RP) pozwoli\u0142a na przy\u015bpieszenie prac nad skierowaniem wniosku pod obrady Rady Ministrów i skierowanie nast\u0119pnie do Sejmu RP. Wspólna koalicja podczas prac Podkomisji zg\u0142osi\u0142a w sumie ponad 30 poprawek, z czego IGKM –20. Wiele z nich jest autorstwa zwi\u0105zkowców z komunikacji miejskiej. Wiele w sposób istotny reguluje tzw. rynek przewozów miejskich nie tylko pod k\u0105tem jego stabilizacji, ale równie\u017c zasad rynkowych, którymi musza si\u0119 kierowa\u0107 operatorzy, przewo\u017anicy realizuj\u0105cy transport miejski, metropolitarny, aglomeracyjny czy regionalny, ale równie\u017c organizatorzy transportu (samorz\u0105dy lokalne).
Trudno omówi\u0107 tutaj wp\u0142yw wniesionych poprawek podczas prac Podkomisji nad ostateczny kszta\u0142t ustawy, jednak warto przytoczy\u0107 kilka, które zosta\u0142y przyj\u0119te przez Komisj\u0119 Infrastruktury i Ministerstwo Infrastruktury, a zg\u0142oszone w\u0142a\u015bnie przez wspóln\u0105 koalicj\u0119 zwi\u0105zkow\u0105 z IGKM i SIITK.
Pierwsz\u0105 zg\u0142oszon\u0105 poprawk\u0105 by\u0142o wykre\u015blenie w art. 2 punktu 4. W pierwotnej wersji artyku\u0142 mówi\u0142: Przepisów ustawy nie stosuje do regularnego przewozu osób realizowanego w:
– mi\u0119dzynarodowym transporcie drogowym;
– mi\u0119dzynarodowym transporcie morskim;
– mi\u0119dzynarodowej \u017cegludze \u015bródl\u0105dowej;
– celach turystycznych
Wykre\u015blenie punktu 4 daje obj\u0119cie ustaw\u0105 przewozów turystycznych, maj\u0105cych znamiona przewozów regularnych wykonywanych obok \u015bwiadczenia us\u0142ug transportu publicznego przez operatorów. Innymi s\u0142owy, dla wielu operatorów daje to szans\u0119 prowadzenia tak\u017ce przewozów turystycznych tzw. linii \u015bwi\u0105tecznych, okazjonalnych sobotnio-niedzielnych a nie tylko regularnych przewozów pasa\u017cerskich. Zachowanie punktu 4 uniemo\u017cliwi\u0142oby firmom zachowanie ju\u017c istniej\u0105cych linii turystycznych, a nowym zamkn\u0119\u0142o drog\u0119 na budowanie takich. Np. Tramwaje Warszawskie musia\u0142yby zlikwidowa\u0107 tramwaje wodne, linie turystyczne, itd. Równie\u017c zachowanie punktu 4 skutecznie uniemo\u017cliwi\u0142oby powstanie turystycznych linii autobusowych. Np. turystycznych sobotnio-niedzielnych czy weekendowych wyjazdowych podmiejskich tzw. „zielonych linii”.
Warto zaznaczy\u0107, \u017ce wykre\u015blenie punktu 4 daje szanse operatorom na umieszczenie linii turystycznych w planach transportowych i pozwala na wynegocjowanie z organizatorem dodatkowych przewozów pokrywanych w ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci z kasy organizatora. Dobre umotywowanie zasadno\u015bci funkcjonowania takiej linii przez operatora daje szans\u0119 na ograniczenie tzw. „dzikiej konkurencji”nieponosz\u0105cej kosztów utrzymania infrastruktury na ciekawych i atrakcyjnych turystycznie trasach.
Kolejna (siódma w ogólnej numeracji zg\u0142oszonych poprawek) poprawka, równie\u017c przyj\u0119ta przez Komisj\u0119 i MI dotyczy\u0142a zmian w art. 4 ust. 1 punkt 8 a dok\u0142adnie u\u015bci\u015bla\u0142a tzw. katalog u\u017cytych w ustawie okre\u015ble\u0144. W tym przypadku dok\u0142adnie okre\u015bla\u0142a definicj\u0119 organizatora publicznego transportu zbiorowego.
Nowe przyj\u0119te okre\u015blenia mówi: organizator publicznego transportu zbiorowego –w\u0142a\u015bciwa jednostka samorz\u0105du terytorialnego, zwi\u0105zek mi\u0119dzygminny, zwi\u0105zek powiatów albo minister w\u0142a\u015bciwy do spraw transportu, zapewniaj\u0105cy funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego na danym obszarze, organizator publicznego transportu zbiorowego jest „w\u0142a\u015bciwym organem”, o którym mowa w przepisach rozporz\u0105dzenia (WE) nr 1370\/2007.
Co da\u0142o uszczegó\u0142owienie? Pozwoli\u0142o, szczególnie ma\u0142ym gminom i powiatom o ma\u0142ym potencjalnie gospodarczym, ludno\u015bciowym organizowanie si\u0119 w zwi\u0105zki transportowe, które stan\u0105 si\u0119 organizatorem na swym terenie wszystkich us\u0142ug transportu publicznego. Dotychczas du\u017ce powierzchniowo a ma\u0142o liczne ludno\u015bciowo gminy skazane by\u0142y na korzystanie z us\u0142ug du\u017cych przewo\u017aników, cz\u0119sto nie zainteresowanych ma\u0142ymi lokalnymi liniami. Cz\u0119sto o istnieniu linii decydowa\u0142y wzgl\u0119dy ekonomiczne a nie spo\u0142eczne (szczególnie w\u015bród przewo\u017aników prywatnych). \u017badna z dotychczasowych ustaw nie zezwala\u0142a takim gminom na wspólne organizowanie transportu publicznego i tym samym pozostawa\u0142y one z tym problemem same. Nie mówi\u0105c o tym, \u017ce tym samym nie wype\u0142nia\u0142y nie tylko zobowi\u0105za\u0144 wobec wyborców, i mieszka\u0144ców, ale równie\u017c \u0142ami\u0105c konstytucyjne prawo obywatel do swobody przemieszczania si\u0119, dost\u0119pu do rynku pracy, itd.
Podczas wspólnych prac próbowano ten zapis powi\u0119kszy\u0107 o zwi\u0105zki aglomeracyjne, metropolitarne czy wojewódzkie, jednak stwierdzono, \u017ce pozostawiaj\u0105c tzw. otwarty katalog a w nim w sformu\u0142owaniu –w\u0142a\u015bciwe jednostki samorz\u0105du terytorialnego –zawrze\u0107 wnioskowane zapisy.
Warto w tym miejscu zaznaczy\u0107, \u017ce obecny projekt zawiera do\u015b\u0107 du\u017co otwartych katalogów, co czyni z ustawy do\u015b\u0107 elastyczny dokument prawny. Z drugiej jednak strony mo\u017ce z czasem powodowa\u0107 nadmiern\u0105 interpretacj\u0119 przez samorz\u0105dy lokalne, organizatorów jak równie\u017c samych operatorów. Trzeba mie\u0107 jednak nadzieje, \u017ce owej nadmiernej interpretacji zapobiegn\u0105 przepisy wykonawcze w postaci zarz\u0105dze\u0144, rozporz\u0105dze\u0144 MI czy organizatorów na szczeblu wojewódzkim.
Kolejna (33 poprawka) zg\u0142oszona przez wspóln\u0105 koalicj\u0119 zwi\u0105zków. IGKM i SIiTK dotyczy\u0142a uszczegó\u0142owienia artyku\u0142u 12 ust\u0119p 2 punkt 1. Proponowano doda\u0107 literk\u0119 „e”o brzmieniu kompleksowych bada\u0144 ruchu. Tym samym zmusza\u0142oby to organizatora opracowuj\u0105cego plan transportowy do uwzgl\u0119dniania nie tylko stanu zagospodarowania przestrzennego, koncepcji zagospodarowania studium uwarunkowa\u0144, planu zagospodarowania, ale równie\u017c do sta\u0142ych i ci\u0105g\u0142ych bada\u0144 ruchu w ró\u017cnych aspektach: ekonomicznych, spo\u0142ecznych, gospodarczych, itd. Prowadzenie takich bada\u0144, uaktualnianie ich pozwoli\u0142oby na lepsze budowanie planów perspektywicznych rozwoju transportu publicznego. Niestety poprawka zosta\u0142a odrzucona i przyj\u0119to rozwi\u0105zanie MI w postaci katalogu otwartego. W ostatecznym kszta\u0142cie, prawdopodobnie, art. 12 ust. 2 b\u0119dzie brzmia\u0142: ”Przy opracowaniu planu transportowego nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 w szczególno\u015bci:”
Tutaj mamy pierwszy przyk\u0142ad, \u017ce pozostawienie tzw. katalogu otwartego b\u0119dzie dawa\u0107 zbyt du\u017c\u0105 dowolno\u015b\u0107 budowania planu transportowego przez organizatora. Jednocze\u015bnie zwalnia go ze szczegó\u0142owych bada\u0144 a po\u015brednio eliminuje ewentualn\u0105 wspó\u0142prac\u0119 przy budowie planu – operatorów, którzy swoj\u0105 praktyk\u0105, rozeznaniem warunków lokalnych, miejscowych mogliby znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105\u0107 na poprawno\u015b\u0107 zamieszczonych wylicze\u0144 potoków pasa\u017cerskich i ich kierunków. Szkoda, ale nie jest to jeszcze przes\u0105dzone, albowiem prace trwaj\u0105 i jest jeszcze szansa na wniesienie stosownych zapisów przed ostatecznym czytaniem.
Mówi\u0105c o sukcesach nad sformu\u0142owaniem zapisów ustawy, trzeba te\u017c wspomnie\u0107 i o pewnych pora\u017ckach, cho\u0107 trzeba mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce w ostatecznym projekcie zamieni\u0105 si\u0119 w sukces.
Jedn\u0105 z nich by\u0142o chwilowe odrzucenie przez Komisj\u0119 poprawki do art.12 ust.2 poprzez dopisanie punktu 7 w brzmieniu: infrastruktur\u0119 przystankow\u0105 –w\u0119z\u0142y przesiadkowe, przystanki kra\u0144cowe.
Zamys\u0142em wnioskodawców (w szczególno\u015bci zwi\u0105zków zawodowych) by\u0142o przymuszenie organizatora do uwzgl\u0119dnienia przy opracowywaniu planu transportowego w\u0142a\u015bnie infrastruktury przystanków ko\u0144cowych. Dok\u0142adniej mówi\u0105c –zobowi\u0105zania organizatora do budowy na przystankach ko\u0144cowych w\u0119z\u0142ów socjalnych i sanitarnych o ile takie nie istniej\u0105. Mia\u0142o to podnosi\u0107 pewien standard socjalny dla pracowników obs\u0142uguj\u0105cych pojazdy komunikacji miejskiej (tramwaje, trolejbusy, autobusy). Brak takiego jednoznacznego zapisu pozwala organizatorowi unikania w planach transportowych ewentualnych kosztów zwi\u0105zanych z rozbudow\u0105 infrastruktury przystankowej, w\u0142a\u015bnie o w\u0119z\u0142y socjalne.
Trudno powiedzie\u0107, czy zawarcie w ustawie proponowanego zapisu w jaki\u015b sposób zobowi\u0105za\u0142oby organizatora do budowy w\u0119z\u0142ów, ale wskazywa\u0142oby, \u017ce musi w planach transportowych zobowi\u0105za\u0107 si\u0119 do poniesienia pewnych kosztów zwi\u0105zanych z rozbudow\u0105 infrastruktury przystankowej.
W wyniku dyskusji: przyj\u0119to zaproponowane przez MI rozwi\u0105zanie, aby i tutaj stworzy\u0107 tzw. katalog otwarty poprzez dodanie s\u0142ów „w szczególno\u015bci”. Ostatecznie art.12 ustp.2 brzmia\u0142by: „Przy opracowywaniu planu transportowego nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107, w szczególno\u015bci:”Mimo wszystko nie przes\u0105dza to jeszcze sprawy, \u017ce nie uda si\u0119 wprowadzi\u0107 zapisu z poprawki a nawet doda\u0107 pewne uszczegó\u0142owienie jednoznacznie wskazuj\u0105ce, \u017ce chodzi tutaj g\u0142ównie o warunki socjalne dla pracowników, cho\u0107 zapewne mogliby równie\u017c korzysta\u0107 pasa\u017cerowie, szczególnie w w\u0119z\u0142ach przesiadkowych.
Kolejna zg\u0142oszona poprawka (41) dotyczy\u0142a art. 15 ust. 1 pkt.6 i w chwili obecnej po zgodnym stwierdzeniu wszystkich stron (strona rz\u0105dowa, pos\u0142owie Komisji i strona zwi\u0105zkowa, pracodawców, doradców) w chwili obecnej art. 15 ust. 1 pkt.6 b\u0119dzie brzmia\u0142 Organizowanie publicznego transportu publicznego polega w szczególno\u015bci na:
„pkt.6) okre\u015bleniu przystanków komunikacyjnych i dworców, których w\u0142a\u015bcicielem lub zarz\u0105dzaj\u0105cym jest jednostka samorz\u0105du terytorialnego, udost\u0119pnionych dla wszystkich operatorów i przewo\u017aników oraz zasad korzystania z tych obiektów”
Dodano równie\u017c punkt 6a) okre\u015bleniu przystanków komunikacyjnych i dworców, których w\u0142a\u015bcicielem lub zarz\u0105dzaj\u0105cym nie jest jednostka samorz\u0105du terytorialnego udost\u0119pnionych dla wszystkich operatorów i przewo\u017aników oraz informowaniu o stawce op\u0142at za korzystanie z tych obiektów.
Równie\u017c katalogiem otwartym s\u0105 zapisy art. 46 mówi\u0105ce o \u017aród\u0142ach finansowania przewozów o charakterze u\u017cyteczno\u015bci publicznej. Strona zwi\u0105zkowa, zaproponowa\u0142a, aby pozostawiaj\u0105c zapisy katalogiem otwartym doda\u0107 zapis w punkcie 3 mówi\u0105cym: inne \u015brodki. W takim uk\u0142adzie operator, przewo\u017anik móg\u0142by pozyskiwa\u0107 równie\u017c fundusze unijne czy pomocowe z fundacji ochrony \u015brodowiska. W\u0105tpliwym jest, czy zapisy mówi\u0105ce:
– \u015brodki w\u0142asne jednostek samorz\u0105du terytorialnego b\u0119d\u0105ce organizatorem
– \u015brodki z bud\u017cetu pa\u0144stwa
pozwol\u0105 operatorowi dofinansowywa\u0107 przewozy czy zakup nowego taboru. W tym przypadku „otwarty katalog”stwarza pewne mo\u017cliwo\u015bci, ale wskazuje drog\u0119 pozyskiwania takich \u015brodków –dla wielu, szczególnie ma\u0142ych operatorów –niemo\u017cliw\u0105 do pokonania. Tak\u017ce i tutaj b\u0119d\u0105 jeszcze trwa\u0142y dyskusje na ostatecznym zapisem.
Projekt ustawy do\u015b\u0107 szczegó\u0142owo i precyzyjnie okre\u015bla system skarg i kar pieni\u0119\u017cnych. Jedn\u0105 z nowo\u015bci korzystnych dla operatorów jest zapis art.54 ust.1 ustalony miedzy innymi na podstawie poprawek a brzmi\u0105cy: „W przypadku og\u0142oszenia zamiaru bezpo\u015bredniego zawarcia umowy, o którym mowa w art. 21 ust.1 podmiotowi, który jest lub by\u0142by zainteresowany zawarciem danej umowy i któremu grozi powstanie szkody w wyniku zarzucanego naruszenia przepisów prawa wspólnotowego lub ustawy, przys\u0142uguje prawo wniesienia skargi do s\u0105du administracyjnego”. Taki zapis pozwala na skrócenie okresu oczekiwania na mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezpo\u015bredniego zawarcia umowy o \u015bwiadczenie us\u0142ug w zakresie publicznego transportu zbiorowego i zastosowania post\u0119powania skargowego ju\u017c na etapie og\u0142oszenia zamiaru zawarcia umowy, a nie dopiero po jej podpisaniu.
Artyku\u0142 55 ust.1 nawi\u0105zuj\u0105cy do art.55 po poprawkach b\u0119dzie mia\u0142 brzmienie –„Skarg\u0119 wnosi si\u0119 do wojewódzkiego s\u0105du administracyjnego w\u0142a\u015bciwego dla organizatora, który og\u0142osi\u0142 zamiar bezpo\u015bredniego zawarcia umowy w terminie 3 miesi\u0119cy od dnia, w którym organizator og\u0142osi\u0142 zamiar bezpo\u015bredniego zawarcia umowy”. To równie\u017c korzystne dla operatorów.
Wartym przedstawienia zg\u0142oszonych poprawek w wyniku prac Podkomisji jest tre\u015b\u0107 poprawki 128 zmieniaj\u0105cej art. 61 projektu ustawy a jednocze\u015bnie zmieniaj\u0105ce zapisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 –Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 roku nr 50, poz. 601 z pó\u017an zm. . Poprawki dotycz\u0105 art.4 wzmiankowanej ustawy z 1984 roku i otrzymuj\u0105 brzmienie:
„przewo\u017anik lub organizator publicznego transportu zbiorowego, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia …. (data przyj\u0119cia ustawy) o publicznym transporcie zbiorowym mog\u0105 wydawa\u0107 regulaminy okre\u015blaj\u0105ce warunki obs\u0142ugi podró\u017cnych, odprawy oraz przewozu osób i rzeczy.
Mówi\u0105c o pracach Podkomisji wartym jest krótkie omówienie spraw, które na dzie\u0144 dzisiejszy pozostawiono do dalszej dyskusji i poszukiwania prawnych rozwi\u0105za\u0144 nienaruszaj\u0105cych zapisów innych ustaw czy nawet zapisów konstytucyjnych.
Jedn\u0105 z nich jest do\u015b\u0107 istotny w ustawie art. 18, który wyklucza przyznanie operatorowi prawa wy\u0142\u0105cznego, o którym mowa w rozporz\u0105dzeniu nr 1370\/2007. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zebranych by\u0142a za wprowadzeniem mo\u017cliwo\u015bci prawa wy\u0142\u0105cznego zgodnego z rozporz\u0105dzeniem unijnym. Jedno z uzasadnie\u0144 brzmia\u0142o: „Ponowne wprowadzenie do projektu ustawy jest zgodne z rozporz\u0105dzeniem WE 1370\/2007. Parlament Europejski i Rada Europy wprowadzaj\u0105c ten zapis mia\u0142a na uwadze przed wszystkim zadbanie o walory architektoniczne, jak równie\u017c ochrony \u015brodowiska. G\u0142ównie chodzi\u0142o o zmniejszenie dost\u0119pu do okre\u015blonych, atrakcyjnych turystycznie tras dla wszystkich przewo\u017aników, którzy niejednokrotnie dla zapewnienia sobie maksymalnego zysku nie przywi\u0105zywali uwagi do tego, jakimi \u015brodkami wykonuj\u0105 us\u0142ugi, przez co niejednokrotnie szkodzili \u015brodowisku.
To pewne ograniczenie ma tak\u017ce sugerowa\u0107 organizatorowi, ze na okre\u015blonych trasach mog\u0105 operowa\u0107 tylko operatorzy czy przewo\u017anicy spe\u0142niaj\u0105cy wysokie normy ekologiczne, jak równie\u017c \u015bwiadcz\u0105cy najwy\u017cszy poziom us\u0142ug. Surowe wymagania ekologiczne, wysoki poziom us\u0142ug poci\u0105ga za sob\u0105 wi\u0119ksze wydatki na tabor, infrastruktur\u0119 techniczna, przystankow\u0105, itp. W zwi\u0105zku z tym zapewnienie prawa wy\u0142\u0105czno\u015bci wybranemu operatorowi daje mu gwarancj\u0119, \u017ce poniesione nak\u0142ady zostan\u0105 mu zwrócone, jak równie\u017c zapewni\u0105 dalszy dop\u0142yw \u015brodków finansowych na utrzymanie wysokiego poziomu lub jego dalsze doskonalenie.
„Prawo wy\u0142\u0105czne”jest równie\u017c niezmiernie istotne dla operatorów i przewo\u017aników obs\u0142uguj\u0105cych konkretne trasy przez ca\u0142y rok, a nie tylko w okre\u015blonym sezonie turystycznym. Cz\u0119sto sta\u0142y, ca\u0142oroczny operator spotyka si\u0119 z nie zawsze legaln\u0105 konkurencj\u0105 w okresie sezonu turystycznego (przyk\u0142ad miejscowo\u015bci nadmorskich w okresie lata, gdzie na trasy wyje\u017cd\u017caj\u0105 prywatni przewo\u017anicy, którzy swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wykonuj\u0105 w innych cz\u0119\u015bciach kraju, a latem „dorabiaj\u0105”, nie rzadko na zasadzie zaje\u017cd\u017cania, podbierania pasa\u017cerów sta\u0142ym operatorom). Najbardziej stratnymi w tych okresach s\u0105 stali, cz\u0119sto samorz\u0105dowi przewo\u017anicy z ma\u0142ych miejscowo\u015bci, którym dopuszczaj\u0105c konkurencj\u0119 na okre\u015blone trasy zabiera si\u0119 prawo do wi\u0119kszych zarobków i tym samym zabiera si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 modernizacji taboru, co w konsekwencji z czasem mo\u017ce doprowadzi\u0107 do upadku firm samorz\u0105dowych. To tylko niektóre aspekty, które przemawiaj\u0105 za tym, aby powróci\u0107 do tego zapisu i dok\u0142adnie go sprecyzowa\u0107 zarówno w samej ustawie, jak równie\u017c w zapisach aktów wykonawczych.”
By\u0107 mo\u017ce takie uzasadnienie zadecydowa\u0142o, \u017ce MI zaproponowa\u0142o brzmienie art. 18.
„Ust.1 Organizator w celu zapewnienia rentowno\u015bci przewozów lub zapobie\u017ceniu zwi\u0119kszania starty mo\u017ce przyzna\u0107 operatorowi wybranemu w trybie, o którym mowa w art. 17 ust 1 pkt.1 i 2 prawo wy\u0142\u0105czne na okre\u015blonej linii komunikacyjnej lub sieci komunikacyjnej.
Ust.2 Prawo wy\u0142\u0105czne, o którym mowa w ust.1 mo\u017ce by\u0107 przyznane w ramach umowy o \u015bwiadczenie us\u0142ug w zakresie publicznego transportu zbiorowego, o której mowa w art.23:
– na okres nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 5 lat,
– je\u017celi linia komunikacyjna, linie komunikacyjne lub sie\u0107 komunikacyjna, na których maja by\u0107 realizowane przez operatora przewozy, uj\u0119te s\u0105 w planie transportowym obowi\u0105zuj\u0105cym na obszarze w\u0142a\u015bciwo\u015bci danego organizatora.
Ust.3 Zakres prawa wy\u0142\u0105cznego, o którym mowa w ust.1 powinien by\u0107 proporcjonalny do potrzeby zapewnienia rentowno\u015bci przewozów lub zapobie\u017ceniu zwi\u0119kszania starty w zwi\u0105zku z realizacj\u0105 przewozów przez operatora. Prawo to mo\u017ce dotyczy\u0107 wykonania przewozów, w szczególno\u015bci:
na ca\u0142ej linii komunikacyjnej, liniach komunikacyjnych, sieci komunikacyjnej lub ich cz\u0119\u015bci,
okre\u015blonego dnia tygodnia lub okre\u015blonej pory dnia z uwzgl\u0119dnieniem nat\u0119\u017cenia ruchu pasa\u017cerów na danej linii komunikacyjnej lub liniach komunikacyjnych.
Ust.4 Przyznanie prawa wy\u0142\u0105cznego, o którym mowa w ust. 1 nie ogranicza uprawnie\u0144 wynikaj\u0105cych z wydanego potwierdzenia przewozu, o którym mowa w art.27 ust.1 do czasu wyga\u015bni\u0119cia lub cofni\u0119cia tego potwierdzenia.
Prace nad ostatecznym zapisem brzmienia art.18 trwaj\u0105 i w du\u017cej cz\u0119\u015bci s\u0105 zale\u017cne od uzyskania zgody m. in. od Ministerstwa Finansów (MF), które w ostatniej chwili zmieni\u0142o zapis art. 18 nie zezwalaj\u0105c na prawo wy\u0142\u0105czne motywuj\u0105c to mi\u0119dzy innymi dbaniem o konkurencyjno\u015b\u0107 podmiotów. Jednak czy aby MF dobrze zrozumia\u0142o zapis o prawie wy\u0142\u0105cznym szczególnie w transporcie publicznym? To w\u0142a\u015bnie wolna konkurencja preferowana przez MF skutecznie przez ostatnie 10 lat rozregulowa\u0142a publiczny transport zbiorowy doprowadzaj\u0105c go do niemal ruiny, szczególnie w ma\u0142ych o\u015brodkach miejskich i na terenach wiejskich o ma\u0142ym zaludnieniu. Dopuszczenie prawa wy\u0142\u0105cznego pozwoli na mozolne, d\u0142ugotrwa\u0142e odbudowywanie w\u0142a\u015bnie lokalnych po\u0142\u0105cze\u0144, które z powodzeniem mog\u0142yby by\u0107 zarz\u0105dzane przez lokalne samorz\u0105dy. G\u0142ównie chodzi tutaj o lokalne linie kolejowe, cho\u0107 tak\u017ce linie autobusowe.
Jak wcze\u015bniej wspomniano, du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 poprawek zg\u0142osi\u0142o \u015brodowisko zwi\u0105zane z kolejowymi przewozami pasa\u017cerskimi. B\u0119d\u0105 one rozpatrywane na najbli\u017cszym posiedzeniu Podkomisji w sprawie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Wiele z nich jest bardzo interesuj\u0105cych i maj\u0105cych zapisy przydatne nie tylko dla przewozów kolejowych, ale tak\u017ce przewozów miejskich tramwajowych, autobusowych. Jednym z nich jest wprowadzenie nowego okre\u015blenia –„otwarty dost\u0119p”polegaj\u0105cego na przewozie osób w transporcie zbiorowym nie b\u0119d\u0105cych przewozem o charakterze u\u017cyteczno\u015bci publicznej a wykonywanych przez operatora, przewo\u017anika w ramach otwartego dost\u0119pu. W ramach proponowanego zapisu w ust\u0119pie 1 wnioskodawca proponuje, \u017ce wykonywanie przewozów w ramach otwartego dost\u0119pu mo\u017cliwe jest w zakresie niewp\u0142ywaj\u0105cym w znacz\u0105cym stopniu na warunki ekonomiczne us\u0142ug \u015bwiadczonych na tej samej linii w ramach umowy o \u015bwiadczenie us\u0142ug publicznych. Decyzje w sprawie wykonywania przez przewo\u017anika, operatora przewozów w ramach otwartego dost\u0119pu na danej trasie wydaje organ zator po przeprowadzeniu testu ekonomicznej równowagi, na podstawie wniosków z\u0142o\u017conych przez przewo\u017aników, operatorów. Co by w ko\u0144cowym efekcie da\u0142o umieszczenie takich zapisów?
Przede wszystkim pozwoli\u0142oby na uruchomienie dodatkowej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej czy us\u0142ugowej zwi\u0105zanej nie tylko z transportem osób, ale równie\u017c dzia\u0142alno\u015bci\u0105 z zakresu o\u015bwiaty spo\u0142ecze\u0144stwa w zakresie umiej\u0119tno\u015bci korzystania z publicznego transportu, pokazywania jego zalet czy wszelkiego rodzaju dzia\u0142a\u0144 z zakresu ekologii \u015brodowiska naturalnego i krajobrazu miejskiego. Np. mo\u017cliwo\u015b\u0107 uruchamiania na liniach pojazdów ekologicznych, które mog\u0105 by\u0107 ta\u0144sze w eksploatacji, a wi\u0119c i ta\u0144sze dla pasa\u017cera. Proponowany przez „kolejarzy”zapis jest wartym g\u0142\u0119bszego przemy\u015blenia i uzasadnienia, aby jednak znalaz\u0142 si\u0119 w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym. Ko\u0144cz\u0105c, warto jeszcze raz zaznaczy\u0107, \u017ce prawie po 4 latach prac nad ustaw\u0105, wreszcie wida\u0107 fina\u0142 prac i jest spora szansa, \u017ce zacznie ona funkcjonowa\u0107 jeszcze w tym roku. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":108277,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[338],"class_list":["post-108276","infotrans","type-infotrans","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-ustawa"],"acf":[],"yoast_head":"\n