{"id":108274,"date":"2010-07-22T21:05:28","date_gmt":"2010-07-22T21:05:28","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/"},"modified":"2010-07-22T21:05:28","modified_gmt":"2010-07-22T21:05:28","slug":"nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce","status":"publish","type":"infotrans","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/","title":{"rendered":"NIK o transporcie publicznym w Polsce"},"content":{"rendered":"<div>W ramach przeprowadzonej w 2009 r. kontroli system&oacute;w transportowych w najwi\u0119kszych miastach w Polsce NIK stwierdzi\u0142, \u017ce modernizacja system&oacute;w transportowych nie nad\u0105\u017ca za wzrostem nat\u0119\u017cenia ruchu samochodowego.<\/div>\n<div>Opublikowany w czerwcu br. raport NIK pt. &bdquo;Informacja o wynikach kontroli dzia\u0142a\u0144 podejmowanych na rzecz usprawnienia systemu transportowego w najwi\u0119kszych miastach w Polsce&rdquo;jest bardzo interesuj\u0105c\u0105 lektur\u0105 o faktycznym stanie komunikacji miejskiej w najwi\u0119kszych polskich aglomeracjach. Generalnie Iza ocenia, \u017ce w sytuacji nasilaj\u0105cego si\u0119 ruchu samochodowego w miastach i wok&oacute;\u0142 nich, w niewystarczaj\u0105cym tempie podejmowano realizacj\u0119 zada\u0144 inwestycyjnych i organizacyjnych umo\u017cliwiaj\u0105cych istotn\u0105 popraw\u0119 funkcjonowania system&oacute;w transportowych, w szczeg&oacute;lno\u015bci budow\u0119 obwodnic drogowych i rozwijanie transportu szynowego. Niewystarczaj\u0105ce by\u0142o r&oacute;wnie\u017c tempo dzia\u0142a\u0144 na rzecz zwi\u0119kszenia atrakcyjno\u015bci transportu publicznego. Poni\u017cej przestawiamy najwa\u017cniejsze zastrze\u017cenia NIK do transportu publicznego: <\/div>\n<div>&#8211; W ocenie NIK, dzia\u0142ania samorz\u0105d&oacute;w na rzecz zwi\u0119kszenia atrakcyjno\u015bci transportu zbiorowego, a tym samym zwi\u0119kszenia udzia\u0142u tej formy transportu w przewozach os&oacute;b na terenie miast, okaza\u0142y si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci przypadk&oacute;w nieskuteczne.&nbsp;Spo\u015br&oacute;d o\u015bmiu miast obj\u0119tych kontrol\u0105, tylko w Krakowie odnotowano znacz\u0105cy wzrost liczby os&oacute;b korzystaj\u0105cych \u0142\u0105cznie z r&oacute;\u017cnych form transportu zbiorowego.<\/div>\n<div>&#8211; W czterech miastach zbyt wolno, w stosunku do rzeczywistych potrzeb, by\u0142y wdra\u017cane zaplanowane dzia\u0142ania, obejmuj\u0105ce zar&oacute;wno rozbudow\u0119 system&oacute;w transportu szynowego (tj. tramwajowego oraz kolejowego), jak i modernizacj\u0119 istniej\u0105cej infrastruktury.<\/div>\n<div>&#8211; Skala zakup&oacute;w nie pozwoli\u0142a na odnowienie taboru tramwajowego i trolejbusowego. Stwierdzono systematyczne zwi\u0119kszanie si\u0119 \u015bredniej wieku tego taboru we wszystkich miastach. Udzia\u0142 wagon&oacute;w starszych ni\u017c 20 letnie, w og&oacute;lnej liczbie wagon&oacute;w tramwajowych, zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 z 51,2% na koniec 2003 r. do 74,1% na koniec I p&oacute;\u0142rocza 2009 r. W Lublinie, w kt&oacute;rym brak jest sieci tramwajowych, znacznie wzros\u0142a \u015brednia wieku taboru trolejbusowego.<\/div>\n<div>&#8211; W wolnym tempie oraz w ograniczonym zakresie, wdra\u017cano inne rozwi\u0105zania, przyczyniaj\u0105ce si\u0119 do usprawnienia transportu w miastach, takie jak budowa parking&oacute;w pozwalaj\u0105cych na pozostawienie samochod&oacute;w osobowych w celu&nbsp;dalszego&nbsp;korzystania&nbsp;z&nbsp;komunikacji&nbsp;&nbsp;miejskiej,&nbsp;w\u0119z\u0142&oacute;w&nbsp;przesiadkowych, zintegrowanych system&oacute;w zarz\u0105dzania ruchem.<\/div>\n<div>&#8211; Jedynie w Poznaniu i w Warszawie wybudowano parkingi, umo\u017cliwiaj\u0105ce pozostawienie samochod&oacute;w osobowych w celu dalszej podr&oacute;\u017cy komunikacj\u0105 miejsk\u0105. W Warszawie funkcjonuje 5 takich parking&oacute;w (\u0142\u0105cznie 2 224 miejsca parkingowe), a w Poznaniu &#8211; 6 (na 912 miejsc parkingowych).<\/div>\n<div>&#8211; W 3 miastach (w Poznaniu, Krakowie i w Warszawie) uruchomiono zintegrowane systemy sterowania i zarz\u0105dzania ruchem na cz\u0119\u015bci skrzy\u017cowa\u0144, kt&oacute;re umo\u017cliwiaj\u0105 m.in. nadanie priorytetu przejazdu pojazdom transportu zbiorowego (g\u0142&oacute;wnie tramwajom).<\/div>\n<div>&#8211; W ograniczonym zakresie wprowadzano uprzywilejowanie przewoz&oacute;w autobusowych, polegaj\u0105ce na wyznaczaniu oddzielnych pas&oacute;w przeznaczonych dla autobus&oacute;w, tzw. buspas&oacute;w. <\/div>\n<div>&#8211; W miastach obj\u0119tych kontrol\u0105 stwierdzono utrzymuj\u0105c\u0105 si\u0119 niewielk\u0105 g\u0119sto\u015b\u01074&nbsp;\u015bcie\u017cek rowerowych (od 0,17%&nbsp;do 0,52%)&nbsp;oraz fakt,&nbsp;\u017ce w \u017cadnym przypadku&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;sie\u0107&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\u015bcie\u017cek&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;rowerowych&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;nie&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;tworzy\u0142a&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;sp&oacute;jnego&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;systemu komunikacyjnego<\/div>\n<div>Podsumowuj\u0105c NIK stwierdza: &ndash;&bdquo;Modernizacja system&oacute;w transportowych w miastach obj\u0119tych kontrol\u0105 NIK nie nad\u0105\u017ca za wzrostem nat\u0119\u017cenia ruchu samochodowego. Utrzymuj\u0105cy si\u0119 wzgl\u0119dnie wysoki poziom dekapitalizacji dr&oacute;g negatywnie wp\u0142ywa na sprawno\u015b\u0107 uk\u0142adu komunikacyjnego w miastach i ogranicza pozytywne skutki wysi\u0142k&oacute;w podejmowanych na rzecz jego poprawy. Brak sp&oacute;jno\u015bci oraz konsekwencji w dzia\u0142aniach dotycz\u0105cych systemu transportu zbiorowego nie spowodowa\u0142y szerokiego uprzywilejowania tego rodzaju transportu oraz istotnej poprawy jako\u015bci \u015bwiadczonych us\u0142ug przewozowych. Jednostki samorz\u0105du nie wykorzystywa\u0142y wszystkich rozwi\u0105za\u0144, kt&oacute;re nie wymagaj\u0105 ponoszenia du\u017cych nak\u0142ad&oacute;w, jak wytyczanie buspas&oacute;w, ograniczanie ruchu samochod&oacute;w w centrach miast, upowszechnianie komunikacji rowerowej. W niewielkim zakresie wdra\u017cano innowacje technologiczne powszechne w wielu krajach europejskich, takie jak: wielofunkcyjne w\u0119z\u0142y i punkty transportowe, czy te\u017c technologie inteligentnych system&oacute;w zarz\u0105dzania transportem miejskim. Podejmowane przedsi\u0119wzi\u0119cia mia\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci charakter wybi&oacute;rczy.&rdquo;<\/div>\n<div><strong>Funkcjonowanie Transportu Zbiorowego wg NIK<\/strong><\/div>\n<div>Poni\u017cej przedstawili\u015bmy najwa\u017cniejsze wnioski pokontrolne, teraz czas na ich rozwini\u0119cie. Zaczynamy od atrakcyjno\u015bci transportu publicznego. W okresie obj\u0119tym kontrol\u0105 NIK, tylko w Krakowie nast\u0105pi\u0142 znacz\u0105cy, ponad 50% wzrost liczby os&oacute;b korzystaj\u0105cych z us\u0142ug transportu zbiorowego38. W trzech miastach (Gda\u0144sku, Lublinie, Szczecinie), liczba os&oacute;b korzystaj\u0105cych z transportu zbiorowego zmniejszy\u0142a si\u0119, natomiast w 3 pozosta\u0142ych (Bydgoszcz, Pozna\u0144, Warszawa) wzros\u0142a, jednak nie wi\u0119cej ni\u017c o 15 %.<\/div>\n<div>Najwi\u0119kszy spadek liczby pasa\u017cer&oacute;w komunikacji miejskiej w latach 2003-2008, odnotowano w Lublinie &#8211; o 23% (z 274,7 do 209,6 tys. os&oacute;b \u015bredniodziennie) oraz w Szczecinie &#8211; o 12,9% (z 451 do 393 tys. os&oacute;b). Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w Lublinie, wed\u0142ug danych na koniec 2000 r., autobusy i trolejbusy przewozi\u0142y codziennie 437,1 tys. os&oacute;b.&nbsp;Wroc\u0142aw &#8211; brak danych. Warszawa oraz Gda\u0144sk &#8211; bez danych dotycz\u0105cych liczby os&oacute;b korzystaj\u0105cych z Szybkiej Kolei Miejskiej.<\/div>\n<div>W Lublinie, jedynym mie\u015bcie spo\u015br&oacute;d miast obj\u0119tych kontrol\u0105, w kt&oacute;rym funkcjonuje transport trolejbusowy liczba os&oacute;b korzystaj\u0105cych z trolejbus&oacute;w zmniejszy\u0142a si\u0119 w latach 2004 &#8211; 2008 o 41,3 %, tj. o 29,5 tys. os&oacute;b.<\/div>\n<div>W Warszawie, w latach 2004 &#8211; 2008 odnotowano 63,5 % wzrost liczby os&oacute;b korzystaj\u0105cych z metra (z 305,3 tys. do 499,3 tys. os&oacute;b) oraz znaczne zainteresowanie szybk\u0105 kolej\u0105 miejsk\u0105, w przypadku kt&oacute;rej w latach 2006 &#8211; 2008, nast\u0105pi\u0142 wzrost liczby pasa\u017cer&oacute;w z 1,7 do 71,6 tys. Jednocze\u015bnie w latach 2004 -2008 nast\u0105pi\u0142 spadek liczby os&oacute;b korzystaj\u0105cych z komunikacji autobusowej o 51,1 tys. (do 1 255,1 tys. w 2008 r.).<\/div>\n<div>Tabela. Liczba os&oacute;b korzystaj\u0105cych dziennie z komunikacji zbiorowej w kontrolowanych miastach (autobus, metro, tramwaj, trolejbus).<\/div>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<div>Miasto<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2003<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2006<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2008<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>Zmiana 2008 r. do 2003 r. [%]<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Bydgoszcz<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>306 850<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>355 300<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>353 800<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>+ 15.8 %<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Gda\u0144sk<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>b.d<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>160 927<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>151 307<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>b.d<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Krak&oacute;w<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>314 300<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>446 300<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>490 000<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>+ 56.0 %<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Lublin<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>274 700<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>192 400<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>209 600<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&#8211; 23 %<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Pozna\u0144<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>540 600<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>534 200<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>557 100<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>+ 3.1%<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Szczecin<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>450 980<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>428 160<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>392 980<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&#8211; 12.9 %<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Warszawa<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2 205 600<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2 410 700<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2 353 100<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>+ 6.7 %<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Razem<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>41<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>4 527 987<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>4 507 887<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div>Starzej\u0105cy si\u0119 tabor tramwajowy oraz trolejbusowy.<\/div>\n<div>W latach 2004 &#8211; 2009 (I p&oacute;\u0142rocze), w siedmiu miastach stwierdzono systematyczne &bdquo;starzenie si\u0119&#8217; taboru tramwajowego. Udzia\u0142 wagon&oacute;w tramwajowych starszych ni\u017c 20 letnie, w og&oacute;lnej liczbie wagon&oacute;w tramwajowych, kt&oacute;ry na koniec 2003 r. wynosi\u0142 51,2%, zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 w badanym okresie do 74,1 % (wed\u0142ug stanu na koniec I p&oacute;\u0142rocza 2009 r.). Przyk\u0142adowo, na 153 wagony tramwajowe u\u017cytkowane w Szczecinie, na koniec I p&oacute;\u0142rocza 2009 r., a\u017c 149 (97,4%) mia\u0142o ponad 20 lat. W przypadku Gda\u0144ska, liczby te wynosi\u0142y odpowiednio: 204 i 190 (93,1%). Winnych miastach udzia\u0142 wagon&oacute;w ponad dwudziestoletnich w og&oacute;lnej liczbie wagon&oacute;w, kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: Bydgoszcz &#8211; 52,3%;Krak&oacute;w-85,8%;Pozna\u0144 &#8211; 81,6%;Warszawa &#8211; 54,3%;Wroc\u0142aw &#8211; 84,1%. Dane zebrane w toku niniejszej kontroli wskazuj\u0105, \u017ce w Bydgoszczy, Gda\u0144sku, Lublinie, Szczecinie i Warszawie stan taboru tramwajowego nie uleg\u0142 istotnej poprawie w stosunku do lat 2004 -1 po\u0142owa 2005<\/div>\n<div>Skala zakup&oacute;w nowych tramwaj&oacute;w, kt&oacute;rych dokonywano w okresie obj\u0119tym kontrol\u0105, nie by\u0142a wystarczaj\u0105ca dla poprawy struktury wiekowej taboru tramwajowego. W latach 2004 &#8211; 2008 zakupiono m.in. 3 nowe poci\u0105gi tramwajowe w Gda\u0144sku w ramach tzw. Gda\u0144skiego Projektu Komunikacji Miejskiej (GPKM), 3 nowe poci\u0105gi tramwajowe w Szczecinie, 14 nowych wagon&oacute;w tramwajowych w Poznaniu, 24 nowe wagony tramwajowe w Krakowie, 15 tramwaj&oacute;w w Warszawie43. W Poznaniu i Szczecinie nabywano u\u017cywane tramwaje, kt&oacute;re przesz\u0142y uprzednio modernizacj\u0119. Wed\u0142ug wyja\u015bnie\u0144 przedstawicieli kontrolowanych jednostek, g\u0142&oacute;wn\u0105 przyczyn\u0105 niewielkiej skali zakup&oacute;w nowego taboru tramwajowego by\u0142 brak wystarczaj\u0105cych \u015brodk&oacute;w.<\/div>\n<div>Jak wynika z przedstawionych dokument&oacute;w, kontrolowane samorz\u0105dy planuj\u0105 istotne zakupy nowego taboru tramwajowego na rok 2010 i lata nast\u0119pne, np. w Gda\u0144sku 35 tramwaj&oacute;w, w Szczecinie 30 nowych tramwaj&oacute;w do roku 2013, w oparciu o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i \u015arodowisko. W ramach tego samego Programu podpisano pre-umowy dotycz\u0105ce dofinansowania zakupu tramwaj&oacute;w m.in. w Krakowie (24 sztuki do 2012 r.), w Poznaniu (40 sztuk do 2011 r.), w Warszawie (90 sztuk do 2012 r.).<\/div>\n<div>W Lublinie, w kt&oacute;rym brak jest sieci tramwajowych, znacznemu &bdquo;zestarzeniu&#8217; uleg\u0142 tabor trolejbusowy. Na koniec I p&oacute;\u0142rocza 2009 r., 39 %, u\u017cytkowanych trolejbus&oacute;w mia\u0142o ponad 20 lat, podczas gdy wed\u0142ug stanu na koniec 2003 r. u\u017cytkowano tylko jeden taki pojazd starszy ni\u017c 20 lat. Samorz\u0105d Lublina planuje zakup 70 nowych trolejbus&oacute;w w ramach planowanego do realizacji w latach 2007 &#8211; 2015 projektu &bdquo;Zintegrowany System Miejskiego Transportu Publicznego w Lublinie&#8217; wsp&oacute;\u0142finansowanego w ramach Programu Operacyjnego Rozw&oacute;j Polski Wschodniej.<\/div>\n<div>Lepsz\u0105 sytuacj\u0119 stwierdzono w odniesieniu do taboru autobusowego. Spo\u015br&oacute;d og&oacute;\u0142em 3 791 autobus&oacute;w u\u017cytkowanych w miastach obj\u0119tych kontrol\u0105, wed\u0142ug stanu na koniec I p&oacute;\u0142rocza 2009 r., ok. 35,9% mia\u0142o mniej ni\u017c 4 lata, a tylko 3,5% mia\u0142o ponad 20 lat. W istotnym stopniu zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 liczba autobus&oacute;w przystosowanych<\/div>\n<div>W ocenie NIK, wykorzystywanie przestarza\u0142ego taboru stanowi jedn\u0105 z barier ograniczaj\u0105cych konkurencyjno\u015b\u0107 transportu zbiorowego w stosunku do przejazd&oacute;w samochodami osobowymi.<\/div>\n<div>Niewystarczaj\u0105ce dzia\u0142ania integracyjne <\/div>\n<div>W ocenie NIK, niewystarczaj\u0105ce by\u0142y dzia\u0142ania podejmowane w Bydgoszczy, Poznaniu, Szczecinie, Wroc\u0142awiu i Warszawie, na rzecz rozbudowy system&oacute;w transportu szynowego (tj. tramwajowego oraz kolejowego) lub modernizacji i optymalnego wykorzystania istniej\u0105cej infrastruktury. Dzia\u0142ania inwestycyjne w Warszawie dotyczy\u0142y g\u0142&oacute;wnie rozbudowy linii metra, modernizowano r&oacute;wnie\u017c wybrane odcinki tras tramwajowych. Wed\u0142ug stanu na koniec 2003 r. d\u0142ugo\u015b\u0107 linii metra wynosi\u0142a 16 km, a na dzie\u0144 30 czerwca 2009 r. &#8211; 23,1 km, natomiast d\u0142ugo\u015b\u0107 tras tramwajowych wed\u0142ug stanu na koniec 2003 r. wynosi\u0142a og&oacute;\u0142em 121,9 km, a na dzie\u0144 30 czerwca 2009 r. &#8211; 124,1 km. Do&nbsp;&nbsp;dnia&nbsp;zako\u0144czenia&nbsp;kontroli&nbsp;NIK,&nbsp;&nbsp;nie&nbsp;&nbsp;zosta\u0142y&nbsp;&nbsp;sfinalizowane&nbsp;&nbsp;\u017cadne z zak\u0142adanych prac dotycz\u0105cych utworzenia systemu linii&nbsp;obwodowej&nbsp;kolei metropolitalnej,&nbsp;&nbsp;przy&nbsp;&nbsp;wykorzystaniu&nbsp;&nbsp;istniej\u0105cej&nbsp;&nbsp;w&nbsp;Warszawie&nbsp;&nbsp;sieci&nbsp;&nbsp;linii kolejowych. Wed\u0142ug Andy tu dzia\u0142a\u0144 podejmowanych w zakresie transportu zbiorowego w Warszawie i aglomeracji45, wykonanego w 2007 r. na zlecenie Zarz\u0105du Transportu Miejskiego, koncepcja ta zosta\u0142a wskazana jako spos&oacute;b rozwi\u0105zywania problem&oacute;w komunikacyjnych miasta, wymagaj\u0105cy znacznie mniejszych nak\u0142ad&oacute;w finansowych ni\u017c&nbsp;&nbsp;budowa&nbsp;&nbsp;metra,&nbsp;&nbsp;czy&nbsp;&nbsp;rozbudowa system&oacute;w&nbsp;&nbsp;komunikacji&nbsp;&nbsp;drogowej. Wykorzystanie kolei do usprawnienia systemu transportowego Warszawy napotyka\u0142o na problemy, wynikaj\u0105ce w szczeg&oacute;lno\u015bci z konieczno\u015bci zapewnienia przebudowy infrastruktury kolejowej&nbsp;&nbsp;przez&nbsp;Sp&oacute;\u0142k\u0119 PKP Polskie Linie Kolejowe&nbsp;S.A.&nbsp;Ponadto nie rozwini\u0119to w pe\u0142ni dzia\u0142alno\u015bci sp&oacute;\u0142ki Szybka Kolej Miejska. <\/div>\n<div>W Bydgoszczy, pomimo \u017ce jednym z cel&oacute;w zawartych w obowi\u0105zuj\u0105cej Strategii, by\u0142 rozw&oacute;j transportu zbiorowego z ukierunkowaniem na transport szynowy, w badanym okresie d\u0142ugo\u015b\u0107 i liczba linii tramwajowych nie uleg\u0142a zmianie.<\/div>\n<div>W Poznaniu, wbrew za\u0142o\u017ceniu zawartym w Zr&oacute;wnowa\u017conym Planie Rozwoju Transportu Publicznego,&nbsp;wskazuj\u0105cego tramwaj&nbsp;jako&nbsp;podstawowy&nbsp;\u015brodek transportu&nbsp;&nbsp;zbiorowego,&nbsp;&nbsp;&nbsp;stan&nbsp;&nbsp;techniczny&nbsp;&nbsp;taboru&nbsp;&nbsp;oraz&nbsp;&nbsp;trakcji&nbsp;&nbsp;i torowisk<br \/>tramwajowych wiatach 2000-2008 ulega\u0142 pogorszeniu. W 2000 r. poziom dekapitalizacji trakcji wynosi\u0142 36%, a torowisk 23%, natomiast do 2008 r. przytoczone wska\u017aniki uleg\u0142y pogorszeniu i wynosi\u0142y odpowiednio: 40% i 30%.<\/div>\n<div>W Szczecinie budowa&nbsp;&nbsp;szybkiego&nbsp;&nbsp;tramwaju&nbsp;&nbsp;usprawniaj\u0105cego&nbsp;&nbsp;transport zbiorowy pomi\u0119dzy lewo i prawobrze\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 miasta, z powodu braku \u015brodk&oacute;w finansowych, nadal by\u0142a w fazie studialnej. W Strategii i Polityce Transportowej zak\u0142adano rozw&oacute;j sieci tramwajowej, natomiast uleg\u0142a ona redukcji z 98 km w 2003 r. do 96,2 km w 2008 r. <\/div>\n<div>NIK oceni\u0142a negatywnie brak realizacji przez samorz\u0105d Wroc\u0142awia zadania uj\u0119tego w Zintegrowanym planie rozwoju transportu publicznego aglomeracji wroc\u0142awskiej w latach 2004 &#8211; 2008, dotycz\u0105cego rozwoju oferty przewoz&oacute;w kolejowych. W rezultacie nie osi\u0105gni\u0119to zak\u0142adanego celu, tj. zwi\u0119kszenia roli transportu kolejowego w przewozie os&oacute;b, dla odci\u0105\u017cenia aglomeracyjnego uk\u0142adu drogowego i zmniejszenia zanieczyszcze\u0144 atmosfery. <\/div>\n<div>NIK ocenia negatywnie fakt, \u017ce zadania dotycz\u0105ce rozwoju transportu szynowego by\u0142y realizowane w ograniczonym zakresie przez skontrolowane samorz\u0105dy. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce rozbudowa b\u0105d\u017a modernizacja tego rodzaju transportu zosta\u0142a wymieniona jako jedno z g\u0142&oacute;wnych zada\u0144 w dokumentach strategicznych poszczeg&oacute;lnych miast. Transport szynowy, korzystaj\u0105cy z regu\u0142y z wydzielonych torowisk, mo\u017ce stanowi\u0107 alternatyw\u0119 dla pojazd&oacute;w indywidualnych i autobus&oacute;w, w tym r&oacute;wnie\u017c z punktu widzenia obci\u0105\u017ce\u0144 dla \u015brodowiska naturalnego. <\/div>\n<div><strong>Uprzywilejowanie komunikacji zbiorowej<\/strong><\/div>\n<div>W ograniczonym zakresie podejmowano dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu uprzywilejowanie komunikacji zbiorowej, polegaj\u0105ce na wyznaczaniu osobnych pas&oacute;w przeznaczonych dla autobus&oacute;w, tzw. &bdquo;buspas&oacute;w&#8217;. Rozwi\u0105zanie takie nie wymaga du\u017cych nak\u0142ad&oacute;w finansowych. Poniewa\u017c, zdaniem NIK, wprowadzenie buspas&oacute;w mo\u017ce powodowa\u0107 sytuacje konfliktowe z pozosta\u0142ymi u\u017cytkownikami dr&oacute;g, przy jego wprowadzaniu konieczne jest podejmowanie szczeg&oacute;\u0142owych analiz korzy\u015bci oraz ewentualnych ujemnych skutk&oacute;w.<\/div>\n<div>W Lublinie oraz Szczecinie nie wyznaczono w okresie obj\u0119tym kontrol\u0105 \u017cadnego nowego buspasu. Wed\u0142ug stanu na koniec I p&oacute;\u0142rocza 2009 r. w Lublinie funkcjonowa\u0142 jeden buspas o d\u0142ugo\u015bci 220 metr&oacute;w, natomiast w Szczecinie w og&oacute;le nie stosowano tego rozwi\u0105zania.<\/div>\n<div>Zar&oacute;wno w Lublinie jak i w Szczecinie, w przyj\u0119tych dokumentach strategicznych47 wskazano na konieczno\u015b\u0107 wprowadzania priorytet&oacute;w dla komunikacji zbiorowej. Dodatkowo w Szczecinie, wydzielanie pas&oacute;w dla autobus&oacute;w, zosta\u0142o wskazane wprost jako dzia\u0142anie usprawniaj\u0105ce t\u0119 form\u0119 transportu zbiorowego.<\/div>\n<div>W Bydgoszczy, Gda\u0144sku i Poznaniu, w okresie obj\u0119tym kontrol\u0105 wyznaczano nowe buspasy, z tym \u017ce w \u017cadnym z tych miast, ich \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 nie przekroczy\u0142a jednego kilometra. W Bydgoszczy zwi\u0119kszono liczb\u0119 odr\u0119bnych pas&oacute;w ruchu dla autobus&oacute;w z dw&oacute;ch do trzech, o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci 967 metr&oacute;w. W Gda\u0144sku i Poznaniu d\u0142ugo\u015b\u0107 wszystkich buspas&oacute;w wynosi\u0142a odpowiednio 567 metr&oacute;w oraz 660 metr&oacute;w. Wytyczenie buspas&oacute;w jedynie na kr&oacute;tkich odcinkach ulic nie pozwoli\u0142o na istotne usprawnienie przejazd&oacute;w autobusami.<\/div>\n<div>W najwi\u0119kszym zakresie wykorzystywano buspasy jako form\u0119 uprzywilejowania autobus&oacute;w w Krakowie oraz Warszawie. Wed\u0142ug stanu na 30 czerwca 2009 r., \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 buspas&oacute;w w Krakowie wynosi\u0142a 22,3 km, natomiast<\/div>\n<div>obecnie tzw. wsp&oacute;lnym biletem (174 km), w Warszawie 13,3 km, (w badanym okresie w Warszawie wytyczono tylko jeden taki pas o d\u0142ugo\u015bci 3,5 km &#8211; na uL Modli\u0144skiej)\/<\/div>\n<div>Budowa parking&oacute;w Parkuj i Jed\u017a<\/div>\n<div>Opr&oacute;cz wytyczania buspas&oacute;w, w wolnym tempie oraz w ograniczonym zakresie wdra\u017cano pozosta\u0142e rozwi\u0105zania maj\u0105ce istotne znaczenie dla usprawnienia funkcjonowania transportu zbiorowego, takie jak parkingi typu Parkuj i Jed\u017a lub Parkuj i Id\u017a, w\u0119z\u0142y przesiadkowe, zintegrowane systemy zarz\u0105dzania ruchem. Na przyk\u0142ad W Szczecinie, dzia\u0142ania podejmowane przez Urz\u0105d Miasta, nie zapewnia\u0142y zr&oacute;wnowa\u017conego rozwoju systemu transportu zbiorowego zak\u0142adanego w Strategii i Polityce Transportowej. Nie podj\u0119to realizacji wskazanych w nich zada\u0144,&nbsp;&nbsp;takich jak&nbsp;m.in.&nbsp;&nbsp;budowa&nbsp;systemu&nbsp;parking&oacute;w typu&nbsp;Parkuj i Jed\u017a, stworzenie centr&oacute;w przesiadkowych, budowa zintegrowanego systemu zarz\u0105dzania ruchem. Jedynie w Poznaniu i w Warszawie wybudowano parkingi, kt&oacute;re pozwalaj\u0105 na pozostawienie samochodu osobowego i dalsz\u0105 podr&oacute;\u017c z wykorzystaniem komunikacji miejskiej. W Warszawie uruchomiono 5 takich parking&oacute;w, kt&oacute;re posiadaj\u0105 \u0142\u0105cznie 2 224 miejsca parkingowe, natomiast w Poznaniu 6 parking&oacute;w na 912 miejsc, jednak budowa tego rodzaju obiekt&oacute;w post\u0119powa\u0142a w niewystarczaj\u0105cym tempie. Ponadto w Poznaniu funkcjonuj\u0105 parkingi buforowe (Park &amp;Go) zlokalizowane w pobli\u017cu centrum miasta, pozwalaj\u0105ce na pozostawienie samochodu i dalsz\u0105 podr&oacute;\u017c piesz\u0105.<\/div>\n<div>Z 27 parking&oacute;w typu Parkuj i Jed\u017a docelowo zaplanowanych w Warszawie, wybudowano i uruchomiono jedynie 5 obiekt&oacute;w. Realizacja kolejnego II etapu, w ramach kt&oacute;rego zaplanowano wybudowanie kolejnych parking&oacute;w w latach 2006 &#8211; 2009, zosta\u0142a przesuni\u0119ta do roku 2012. Do czasu zako\u0144czenia kontroli NIK, ZTM51 z\u0142o\u017cy\u0142 do Prezydenta Miasta 7 wniosk&oacute;w o ustalenie lokalizacji dla tych parking&oacute;w. W dw&oacute;ch przypadkach rozpocz\u0119to ich budow\u0119 w 2009 r. W okresie obj\u0119tym kontrol\u0105, w Poznaniu nie wybudowano \u017cadnego nowego obiektu tego typu. W celu wybudowania nowych parking&oacute;w (5 parking&oacute;w Parkuj i Jed\u017a i jeden Parkuj i Id\u017a), powo\u0142ane zosta\u0142y odpowiednie zespo\u0142y projektowe. Z 5 wybudowanych w Warszawie parking&oacute;w typu Parkuj i Jed\u017a, tylko 4 obiekty s\u0105 wykorzystywane efektywnie, ich \u015brednie nape\u0142nienie waha\u0142o si\u0119 w II kwartale 2009 r. od 67% do 96%. Natomiast wykorzystanie parkingu zlokalizowanego przy ul. Po\u0142czy\u0144skiej kszta\u0142towa\u0142o si\u0119 na poziomie tylko 4%. Parking ten nie spe\u0142nia\u0142 zak\u0142adanej funkcji. \u015aredniomiesi\u0119czne koszty utrzymania tego obiektu wynosi\u0142y oko\u0142o 28 tys. z\u0142, natomiast wydzier\u017cawianie jego cz\u0119\u015bci przynosi\u0142o ZTM 3 tys. z\u0142 miesi\u0119cznie.<\/div>\n<div>Zintegrowane systemy sterowania<\/div>\n<div>W 3 miastach (Krakowie, Warszawie oraz Poznaniu) uruchomiono zintegrowane systemy sterowania i zarz\u0105dzania ruchem na cz\u0119\u015bci skrzy\u017cowa\u0144, kt&oacute;re opr&oacute;cz element&oacute;w sterowania p\u0142ynno\u015bci\u0105 ruchu drogowego, zawiera\u0142y r&oacute;wnie\u017c rozwi\u0105zania nadaj\u0105ce priorytet przejazdu pojazdom transportu zbiorowego (g\u0142ownie tramwajowego). W badanym okresie w Krakowie oraz w Warszawie systemy te zosta\u0142y wdro\u017cone tylko w cz\u0119\u015bci pierwotnie zaplanowanego obszaru. I tak:<\/div>\n<div>&#8211; NIK&nbsp;pozytywnie oceni\u0142a&nbsp;wprowadzenie&nbsp;i&nbsp;&nbsp;dzia\u0142anie&nbsp;&nbsp;Systemu&nbsp;&nbsp;Sterowania Ruchem&nbsp;&nbsp;w&nbsp;&nbsp;Poznaniu,&nbsp;&nbsp;obejmuj\u0105cego&nbsp;&nbsp;249&nbsp;&nbsp;sygnalizacji&nbsp;&nbsp;\u015bwietlnych&nbsp;&nbsp;oraz Komputerowego&nbsp;Wspomagania&nbsp;&nbsp;Sterowania&nbsp;Ruchem&nbsp;&nbsp;obejmuj\u0105cego&nbsp;&nbsp;100% autobus&oacute;w&nbsp;i 35%&nbsp;tramwaj&oacute;w. Funkcjonowanie&nbsp;tych&nbsp;system&oacute;w&nbsp;poprawi\u0142o sprawno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo transportu zbiorowego i jednocze\u015bnie wp\u0142yn\u0119\u0142o na skr&oacute;cenie czasu przejazdu.<\/div>\n<div>&#8211; W Warszawie dopiero w 2008 r. uruchomiono Zintegrowany System Zarz\u0105dzania Ruchem (ZSZR). System ten wdro\u017cono zaledwie na jednym z trzech obszar&oacute;w planowanych pierwotnie do realizacji w ramach Etapu I w latach 2006 &#8211; 2008 (obj\u0105\u0142 on 37 ze 158 zak\u0142adanych skrzy\u017cowa\u0144). Przyczyn\u0105 niezrealizowania ZSZR w pe\u0142nym zakresie by\u0142o uniewa\u017cnienie w maju 2007 r. przetargu na realizacj\u0119 drugiego i trzeciego obszaru, poniewa\u017c cena wybranej oferty przekracza\u0142a kwot\u0119, jak\u0105 ZDM w Warszawie m&oacute;g\u0142 przeznaczy\u0107 na ten cel. Cena wybranej oferty wynosi\u0142a 102,4 min z\u0142 i przewy\u017csza\u0142a o 67,1 min kwot\u0119, kt&oacute;r\u0105 zaplanowano na realizacj\u0119 tego zadania. Na etapie przygotowania inwestycji do realizacji ZDM nie zweryfikowa\u0142 i nie zaktualizowa\u0142 koszt&oacute;w projektu, co przy rosn\u0105cych cenach rob&oacute;t i materia\u0142&oacute;w uniemo\u017cliwi\u0142o realizacj\u0119 systemu w planowanym terminie z powodu braku \u015brodk&oacute;w finansowych. Budow\u0119 kolejnego etapu ZSZR zaplanowano w Wieloletnim Planie Inwestycyjnym dopiero na rok 201258.<\/div>\n<div>&#8211; W Krakowie uruchomiony system umo\u017cliwia bie\u017c\u0105cy monitoring sk\u0142ad&oacute;w tramwajowych, jak i nadawanie im priorytetu na 29 sygnalizacjach \u015bwietlnych na trasie Krakowskiego Szybkiego Tramwaju, natomiast w Warszawie system nadaje priorytet dla komunikacji tramwajowej w ci\u0105gu Al. Jerozolimskich od Placu Zawiszy do ronda Waszyngtona.<\/div>\n<div>&#8211; W kolejnych czterech miastach (Gda\u0144sk, Bydgoszcz, Lublin i Wroc\u0142aw) prowadzone by\u0142y w badanym okresie prace przygotowawcze maj\u0105ce na celu stworzenie system&oacute;w sterowania ruchem. W Gda\u0144sku og\u0142oszono przetargi i zlecono wykonanie koncepcji programu funkcjonalno &#8211; u\u017cytkowego oraz studium wykonalno\u015bci zintegrowanego systemu zarz\u0105dzania ruchem. W Lublinie w opracowaniu by\u0142 wniosek aplikacyjny o wsp&oacute;\u0142finansowanie z funduszy unijnych projektu pn.: &bdquo;Zintegrowany System Zarz\u0105dzania Ruchem i Transportem Publicznym w Lublinie&#8217;, kt&oacute;ry zgodnie z planem ma by\u0107 z\u0142o\u017cony w Instytucji Po\u015brednicz\u0105cej do ko\u0144ca 2010 r. We Wroc\u0142awiu prowadzone by\u0142y procedury przetargowe w celu wy\u0142onienia wykonawcy Inteligentnego Systemu Transportu, w ramach kt&oacute;rego przewidziane jest stworzenie centrum sterowania ruchem.<\/div>\n<div>&#8211; W Bydgoszczy, gdzie wdro\u017cenie systemu sterowania ruchem zak\u0142adano m.in. w Strategii rozwoju Bydgoszczy do 2015 r., Planie Rozwoju Lokalnego 2006-2009, Planie Rozwoju Bydgoszczy 2008-2013 nie rozpocz\u0119to realizacji tego zadania, ograniczaj\u0105c si\u0119 do opracowania w latach 2006 &#8211; 2009 studium wykonalno\u015bci pod nazw\u0105 Inteligentne Systemy Transportowe. Nie utworzono r&oacute;wnie\u017c zintegrowanego systemu sterowania ruchem w Szczecinie pomimo tego, \u017ce uchwalona przez Rad\u0119 Miasta w 2006 r. Polityka transportowa zak\u0142ada realizacj\u0119 takiego zadania.<\/div>\n<div>Uchybienia<\/div>\n<div>W Szczecinie i Lublinie stwierdzono wyst\u0119powanie przypadk&oacute;w nielegalnych lub niegospodarnych dzia\u0142a\u0144 w zakresie zlecania bada\u0144 dotycz\u0105cych funkcjonowania komunikacji zbiorowej lub ich wykorzystania. I tak:<\/div>\n<div>&#8211; W wyniku kontroli przeprowadzonej w Zarz\u0105dzie Dr&oacute;g i Transportu Miejskiego w Szczecinie, stwierdzono m.in., \u017ce Dyrektor tej jednostki zawar\u0142 dwie umowy60 na \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0119 258,2 tys. z\u0142 brutto z wykonawc\u0105 wybranym niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. &#8211; Prawo zam&oacute;wie\u0144 publicznych. Dokonuj\u0105c wyboru wykonawcy, zamawiaj\u0105cy nie zastosowa\u0142 trybu post\u0119powania przy udzielaniu zam&oacute;wienia publicznego przewidzianego w przepisach Pzp, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 przy tym na art. 4 pkt 3 lit. e tej ustawy, pozwalaj\u0105cy na niestosowanie jej przepis&oacute;w do zam&oacute;wie\u0144, kt&oacute;rych przedmiotem s\u0105 us\u0142ugi w zakresie bada\u0144 naukowych i prac rozwojowych oraz \u015bwiadczenie us\u0142ug badawczych, kt&oacute;re nie s\u0105 w ca\u0142o\u015bci op\u0142acane przez zamawiaj\u0105cego i kt&oacute;rych rezultaty nie stanowi\u0105 wy\u0142\u0105cznie jego w\u0142asno\u015bci. Przedmiotem tych um&oacute;w (zawartych ze Stowarzyszeniem In\u017cynier&oacute;w i Technik&oacute;w Komunikacji Rzeczpospolitej Polskiej Oddzia\u0142 w Krakowie) by\u0142o m.in. wykonanie badania nape\u0142nienia pojazd&oacute;w i struktury pasa\u017cer&oacute;w. W ocenie NIK us\u0142ugi te nie by\u0142y badaniami naukowymi w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 pa\u017adziernika 2004 r. o zasadach finansowania nauki61, co oznacza, \u017ce nie wyst\u0119powa\u0142y przes\u0142anki pozwalaj\u0105ce na niestosowanie przy wyborze wykonawc&oacute;w tych us\u0142ug przepis&oacute;w Pzp62.<\/div>\n<div>&#8211; W latach 2005-2007 przeprowadzono badania dotycz\u0105ce stanu komunikacji w Lublinie, w wyniku kt&oacute;rych zosta\u0142y wprowadzono zmiany w ofercie przewozowej komunikacji miejskiej. NIK negatywnie oceni\u0142a brak dzia\u0142a\u0144 Urz\u0119du Miasta zmierzaj\u0105cych do uzyskania informacji o skutkach wprowadzonych zmian w odniesieniu do jako\u015bci przewoz&oacute;w. Koszt wykonania ww. bada\u0144 wyni&oacute;s\u0142 470,9 tys. z\u0142.<\/div>\n<div>NIK ocenia negatywnie niewykorzystywanie przez samorz\u0105dy obj\u0119te kontrol\u0105 wszystkich mo\u017cliwo\u015bci rozwoju transportu zbiorowego i podniesienia jego atrakcyjno\u015bci. Niekt&oacute;re z dzia\u0142a\u0144 s\u0105 mo\u017cliwe do realizacji bez ponoszenia znacz\u0105cych nak\u0142ad&oacute;w finansowych.<\/div>\n<div>Finansowanie transportu<\/div>\n<div>W Bydgoszczy, Poznaniu oraz w Warszawie, w latach 2004 &#8211; 2008, nast\u0119powa\u0142 systematyczny wzrost wydatk&oacute;w na transport. W pozosta\u0142ych miastach (Gda\u0144sk, Lublin, Krak&oacute;w, Szczecin oraz Wroc\u0142aw) r&oacute;wnie\u017c mia\u0142 miejsce wzrost wydatk&oacute;w na transport, w por&oacute;wnaniu roku 2008 w stosunku do roku 2004, z tym, \u017ce w okresie pomi\u0119dzy tymi latami wydatki te ulega\u0142y wahaniom (np. w Krakowie wydatkowano w roku 2004 &#8211; 244 381 tys. z\u0142, w 2005 &#8211; 209 464 tys. z\u0142, w 2006 -439 270 tys. z\u0142, w 2007 &#8211; 854 040 tys. z\u0142, w 2008 r. &#8211; 798 646 tys. z\u0142).<\/div>\n<div>\u0141\u0105czne wydatki na transport w latach 2004 &#8211; 2008 we wszystkich miastach obj\u0119tych kontrol\u0105 wynios\u0142y 23 600 282 tys. z\u0142. W stosunku do roku 2004 wydatki te wzros\u0142y w roku 2008 o 71 % &#8211; z kwoty 3 529 812 tys. z\u0142 do 6 023 975 tys. z\u0142.<\/div>\n<div>W wi\u0119kszo\u015bci miast, ujmowane w planach finansowych na poszczeg&oacute;lne lata \u015brodki na transport nie zaspokaja\u0142y zg\u0142aszanych w tym zakresie zapotrzebowa\u0144, np. we Wroc\u0142awiu kwota ustalona w planie wydatk&oacute;w po zmianach w 2008 r. stanowi\u0142a 68,9 % zg\u0142aszanych zapotrzebowa\u0144, w Lublinie kwota ustalona w planie wydatk&oacute;w po zmianach w 2008 r. stanowi\u0142a zaledwie 62,2 % zg\u0142aszanych zapotrzebowa\u0144, natomiast w Bydgoszczy kwota ustalona w planie wydatk&oacute;w po zmianach w 2008 r. stanowi\u0142a 82,7 % zg\u0142aszanych zapotrzebowa\u0144. Najlepiej sytuacja w powy\u017cszym zakresie kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 w Krakowie oraz w Poznaniu. W miastach tych wysoko\u015b\u0107 \u015brodk&oacute;w finansowych na transport uj\u0119tych w planach finansowych po zmianach tylko w dw&oacute;ch latach (w 2008 r. w Krakowie oraz w 2006 r. w Poznaniu) by\u0142a mniejsza ni\u017c zg\u0142oszone zapotrzebowania. Wed\u0142ug wyja\u015bnie\u0144 udzielanych NIK przez przedstawicieli kontrolowanych samorz\u0105d&oacute;w braki wystarczaj\u0105cych \u015brodk&oacute;w finansowych powodowa\u0142y op&oacute;\u017anienia b\u0105d\u017a uniemo\u017cliwia\u0142y realizacj\u0119 cz\u0119\u015bci zada\u0144 inwestycyjnych na rzecz usprawnienia system&oacute;w transportowych w miastach.<\/div>\n<div>Szczeg&oacute;\u0142owe dane dotycz\u0105ce planowanych i wydatkowanych \u015brodk&oacute;w na finansowanie transportu w relacji do zg\u0142oszonych zapotrzebowa\u0144 w badanym okresie zamieszczone zosta\u0142y w tabeli nr 2 w za\u0142\u0105czniku nr 2 do Informacji.<\/div>\n<div>W \u0142\u0105cznej kwocie wydatk&oacute;w poniesionych na transport w latach 2004 &#8211; 2008 we wszystkich miastach obj\u0119tych kontrol\u0105 90,4% tj. 21 326 342 tys. z\u0142 stanowi\u0142y \u015brodki w\u0142asne samorz\u0105d&oacute;w. Najwi\u0119kszy udzia\u0142 w pozosta\u0142ych \u017ar&oacute;d\u0142ach finansowania wydatk&oacute;w na transport mia\u0142y \u015brodki pochodz\u0105ce z Unii Europejskiej &#8211; 1 306 291 tys. z\u0142, a nast\u0119pnie: dotacje z bud\u017cetu pa\u0144stwa &#8211; 398 104 tys. z\u0142, dotacje od innych jednostek samorz\u0105dowych &#8211; 53 864 tys. z\u0142, dotacje z funduszy celowych &#8211; 16 343 tys. z\u0142. Z innych \u017ar&oacute;de\u0142 pochodzi\u0142o 499 339 tys. z\u0142.<\/div>\n<div>Udzia\u0142 \u015brodk&oacute;w pochodz\u0105cych z Unii Europejskiej w finansowaniu wydatk&oacute;w na transport stopniowo si\u0119 zwi\u0119ksza\u0142. Podczas, gdy w roku 2005 udzia\u0142 tych \u015brodk&oacute;w w wydatkach poniesionych na transport \u0142\u0105cznie we wszystkich miastach obj\u0119tych kontrol\u0105 stanowi\u0142 zaledwie 1,8% (65 443 tys. z\u0142), to w latach 2007 i 2008 wzr&oacute;s\u0142 odpowiednio do 8,8 % (512 937 tys. z\u0142) i 7,5 % (453 939 tys. z\u0142). \u0141\u0105cznie w latach 2004 &#8211; 2008 \u015brodki pochodz\u0105ce z Unii Europejskiej stanowi\u0142y 5,5 % wszystkich \u015brodk&oacute;w wydatkowanych na transport w tym okresie. Najwi\u0119kszy udzia\u0142 \u015brodk&oacute;w pochodz\u0105cych z Unii Europejskiej w finansowaniu wydatk&oacute;w na transport mia\u0142 miejsce w Szczecinie &#8211; 15,9 % oraz w Gda\u0144sku 11,9 %, natomiast najmniejszy w Krakowie &#8211; 1 %. W pozosta\u0142ych miastach udzia\u0142 ten wynosi\u0142: Lublin &#8211; 8,8 %, Pozna\u0144 &#8211; 8,2 %, Wroc\u0142aw &#8211; 6,5 %, Bydgoszcz &#8211; 6,2 %, Warszawa &#8211; 4 %). Og&oacute;\u0142em najwi\u0119cej \u015brodk&oacute;w pochodz\u0105cych z UE wydatkowano w latach 2004 &#8211; 2008 w Warszawie &#8211; 461 761 tys. z\u0142. W pozosta\u0142ych miastach wydatkowano: Bydgoszcz &#8211; 71 545 tys. z\u0142, Gda\u0144sk &#8211; 182 256 tys. z\u0142, Krak&oacute;w &#8211; 26 181 tys. z\u0142, Lublin &#8211; 57 430 tys. z\u0142, Pozna\u0144 &#8211; 203 455 tys. z\u0142., Szczecin &#8211; 113 384 tys. z\u0142, Wroc\u0142aw &#8211; 190 279 tys. z\u0142.<\/div>\n<div>NIK o swoich dzia\u0142aniach na rzecz rozwoju system&oacute;w transportowych w miastach, wskaza\u0142 m.in.&nbsp;na opracowanie program&oacute;w pomocowych, na podstawie kt&oacute;rych przyznawana jest pomoc finansowa z Funduszy Europejskich,&nbsp;w tym Program Operacyjny&nbsp;Infrastruktura&nbsp;&nbsp;i \u015arodowisko&nbsp;&nbsp;2007&nbsp;&nbsp;&#8211;&nbsp;&nbsp;2013101&nbsp;&nbsp;wsp&oacute;\u0142finansowany&nbsp;&nbsp;z Funduszu&nbsp;&nbsp;Sp&oacute;jno\u015bci&nbsp;&nbsp;oraz&nbsp;Europejskiego&nbsp;Funduszu&nbsp;Rozwoju&nbsp;Regionalnego.&nbsp;W programie&nbsp;tym&nbsp;przewidziano&nbsp;&nbsp;\u015brodki&nbsp;&nbsp;na&nbsp;popraw\u0119&nbsp;&nbsp;system&oacute;w transportowych&nbsp;w miastach dla nast\u0119puj\u0105cych rodzaj&oacute;w projekt&oacute;w:&nbsp;rozbudowa sieci&nbsp;szynowych i trolejbusowych wraz z zakupem lub modernizacj\u0105 taboru do ich obs\u0142ugi, budowa i rozbudowa stacji i w\u0119z\u0142&oacute;w przesiadkowych, budowa system&oacute;w teleinformatycznych poprawiaj\u0105cych funkcjonowanie transportu publicznego, zwi\u0119kszenie zastosowania Inteligentnych System&oacute;w Transportu dla poprawy zarz\u0105dzania ruchem w miastach.<\/div>\n<div>Z informacji uzyskanych od Ministra Rozwoju Regionalnego102 w trybie art. 29 pkt 2 lit f) ustawy o NIK wynika, \u017ce do dnia 20 pa\u017adziernika 2009 r. zosta\u0142o wy\u0142onionych 35 projekt&oacute;w (9 w trybie konkursowym oraz 26 indywidualnych) proponowanych do realizacji w ramach Programu Infrastruktura i \u015arodowisko, dotycz\u0105cych rozwoju system&oacute;w transportowych w miastach obj\u0119tych kontrol\u0105, kt&oacute;rych beneficjentami b\u0119d\u0105 urz\u0119dy miast, sp&oacute;\u0142ki komunalne tych miast, jednostki samorz\u0105dowe wykonuj\u0105ce zadania zarz\u0105dc&oacute;w dr&oacute;g, a tak\u017ce oddzia\u0142y Generalnej Dyrekcji Dr&oacute;g Krajowych i Autostrad. Zawarcie um&oacute;w o dofinansowanie projekt&oacute;w wy\u0142onionych w trybie konkursowym planowane jest na II\/III kw. 2010 r. po zako\u0144czeniu dokonywania oceny merytorycznej drugiego stopnia, natomiast zawarcie um&oacute;w w\u0142a\u015bciwych z beneficjentami projekt&oacute;w indywidualnych mia\u0142o nast\u0105pi\u0107 po zrealizowaniu przez beneficjent&oacute;w warunk&oacute;w uprzednio zawartych pre-um&oacute;w, jednak nie p&oacute;\u017aniej ni\u017c do 31 stycznia 2010 r. Spo\u015br&oacute;d 9 projekt&oacute;w wy\u0142onionych w trybie konkursowym 3 maj\u0105 by\u0107 zwi\u0105zane z systemem transportowym Wroc\u0142awia, po 2 &#8211; Warszawy oraz Poznania, po jednym &ndash;Lublina i Bydgoszczy, natomiast spo\u015br&oacute;d 26 projekt&oacute;w indywidualnych 5 b\u0119dzie dotyczy\u0142o systemu transportowego Warszawy, 4 &#8211; Gda\u0144ska, po 3 &#8211; Krakowa, Poznania i Szczecina, 2 &#8211; Wroc\u0142awia, jeden &#8211; Bydgoszczy, a beneficjentem pozosta\u0142ych 5 b\u0119dzie Oddzia\u0142 GDDKiA w Warszawie. \u0141\u0105czny orientacyjny ca\u0142kowity koszt tych projekt&oacute;w&nbsp;&nbsp;ma&nbsp;&nbsp;wynie\u015b\u0107&nbsp;&nbsp;23 524&nbsp;&nbsp;460&nbsp;&nbsp;tys.&nbsp;&nbsp;&nbsp;z\u0142&nbsp;&nbsp;natomiast&nbsp;&nbsp;szacunkowa&nbsp;&nbsp;kwota dofinansowania z UE 13 345 910 tys. z\u0142.<\/div>\n<div>Charakterystyka kontroli<\/div>\n<div>Kontrol\u0105 NIK obj\u0119to urz\u0119dy miast oraz inne jednostki organizacyjne samorz\u0105d&oacute;w miast odpowiedzialne za planowanie i koordynacj\u0119 realizacji zada\u0144 dotycz\u0105cych funkcjonowania i rozbudowy transportu miejskiego, w wybranych miastach o liczbie mieszka\u0144c&oacute;w powy\u017cej 350 tys. os&oacute;b: Bydgoszcz, Gda\u0144sk, Krak&oacute;w, Lublin, Pozna\u0144, Szczecin, Warszawa i Wroc\u0142aw. Kontrolami obj\u0119to r&oacute;wnie\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 oddzia\u0142&oacute;w terenowych GDDKiA w zakresie realizacji zada\u0144 inwestycyjnych s\u0142u\u017c\u0105cych bezpo\u015brednio lub po\u015brednio usprawnieniu transportu na terenie tych miast. Podmioty obj\u0119te kontrol\u0105 wy\u0142oniono w oparciu o dob&oacute;r celowy.<\/div>\n<div>Do przygotowania kontroli wykorzystano wyniki analizy skarg kierowanych do NIK dotycz\u0105cych kontrolowanej problematyki. Korzystano r&oacute;wnie\u017c z informacji zawartych w artyku\u0142ach prasowych oraz wynik&oacute;w przeprowadzonych przez NIK kontroli dotycz\u0105cych bezpo\u015brednio lub po\u015brednio planowanych do badania zagadnie\u0144, tj.: (P\/08\/171) pn. &bdquo;Koordynacja rob&oacute;t w zakresie przebudowy, modernizacji, remontu dr&oacute;g i towarzysz\u0105cej infrastruktury na terenie wybranych aglomeracji miejskich w latach 2006-2008 (Ip&oacute;\u0142rocze)&#8217;;(P\/06\/061), pn. &bdquo;Pozyskiwanie i wykorzystanie \u015brodk&oacute;w pomocowych Unii Europejskiej na budownictwo drogowe&#8217;;(S\/07\/001) pn. &bdquo;Zarz\u0105dzanie drogami publicznymi w Krakowie w latach 2005 &#8211; 2006&#8242;;(P\/05\/068) pn. &bdquo;Funkcjonowanie komunikacji miejskiej &#8217;.<\/div>\n<div>Badania kontrolne w poszczeg&oacute;lnych jednostkach obejmowa\u0142y zagadnienia dotycz\u0105ce organizacji i podzia\u0142u zada\u0144 na rzecz funkcjonowania i rozbudowy system&oacute;w transportowych, w tym r&oacute;wnie\u017c analizowano dokumentacj\u0119 o charakterze strategicznym, programowym lub planistycznym. Kontrolowano r&oacute;wnie\u017c przygotowanie i realizacj\u0119 wybranych zada\u0144 maj\u0105cych na celu usprawnienie transportu. Zadania inwestycyjne wy\u0142oniono do kontroli kieruj\u0105c si\u0119 wielko\u015bci\u0105 poniesionych nak\u0142ad&oacute;w inwestycyjnych oraz ich znaczeniem dla poprawy funkcjonowania tego systemu.<\/div>\n<div>W wyniku kontroli NIK sformu\u0142owa\u0142a og&oacute;lne oceny negatywne w odniesieniu do dw&oacute;ch skontrolowanych samorz\u0105d&oacute;w miast (Lublin, Szczecin). W przypadku pi\u0119ciu samorz\u0105d&oacute;w (Bydgoszcz, Gda\u0144sk, Krak&oacute;w, Pozna\u0144, Wroc\u0142aw), kontrolowan\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 oceniono pozytywnie z nieprawid\u0142owo\u015bciami.<\/div>\n<div>W Warszawie NIK pozytywnie oceni\u0142a opracowanie przez Urz\u0105d m.st. Warszawy dokument&oacute;w okre\u015blaj\u0105cych strategi\u0119 dzia\u0142ania samorz\u0105du na rzecz usprawnienia systemu transportowego Miasta. Jednocze\u015bnie, pomimo podj\u0119cia w okresie obj\u0119tym kontrol\u0105 licznych dzia\u0142a\u0144, w tym realizacji szeregu inwestycji, oraz systematycznego wzrostu wydatk&oacute;w na transport, nie osi\u0105gni\u0119to cel&oacute;w okre\u015blonych w dokumentach strategicznych, co NIK oceni\u0142a negatywnie. <\/div>\n<div>Pe\u0142ny raport NIK dost\u0119pny jest tutaj .<\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":108275,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[415],"class_list":["post-108274","infotrans","type-infotrans","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-nik"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>NIK o transporcie publicznym w Polsce - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"NIK o transporcie publicznym w Polsce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W ramach przeprowadzonej w 2009 r. kontroli system&oacute;w transportowych w najwi\u0119kszych miastach w Polsce...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/default\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"27 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/\",\"name\":\"NIK o transporcie publicznym w Polsce - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4c489677d0316.jpg\",\"datePublished\":\"2010-07-22T21:05:28+00:00\",\"dateModified\":\"2010-07-22T21:05:28+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4c489677d0316.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4c489677d0316.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotrans\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"NIK o transporcie publicznym w Polsce\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"NIK o transporcie publicznym w Polsce - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"NIK o transporcie publicznym w Polsce","og_description":"W ramach przeprowadzonej w 2009 r. kontroli system&oacute;w transportowych w najwi\u0119kszych miastach w Polsce...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","og_image":[{"url":"default"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"27 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/","name":"NIK o transporcie publicznym w Polsce - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4c489677d0316.jpg","datePublished":"2010-07-22T21:05:28+00:00","dateModified":"2010-07-22T21:05:28+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4c489677d0316.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4c489677d0316.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/nik-o-transporcie-publicznym-w-polsce\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotrans","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"NIK o transporcie publicznym w Polsce"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotrans\/108274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotrans"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotrans"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108274"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}