Publikujemy referat PIGTSIS jaki ukaza\u0142 si\u0119 na \u0142amach Gazety Transportowej nt. drogowego transportu publicznego w Polsce w \u015bwietle zmian prawnych po 3 grudnia 2009 roku.
Drogowy transport publiczny po 3 grudnia 2009 r.
Transport publiczny w Polsce realizowany jest przez ró\u017cne ga\u0142\u0119zie transportu. Regulacje prawne s\u0105 tak\u017ce odmienne dla ka\u017cdej z tych ga\u0142\u0119zi. Oddzielnie jest uregulowany transport kolejowy, oddzielnie transport drogowy. W samym transporcie drogowym mamy do czynienia z wieloma regulacjami prawnymi, czasem ró\u017cni\u0105cymi si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od zakresu terytorialnego dzia\u0142ania, np. w sprawie form zasilania finansowego przewo\u017aników \u015brodkami publicznymi, cz te\u017c form\u0105 organizacji komunikacji. Drogowy transport publiczny odgrywa podstawowe znaczenie dla wi\u0119kszo\u015bci mieszka\u0144ców naszego kraju. Przewozi bowiem najwi\u0119ksza ilo\u015b\u0107 pasa\u017cerów oraz wykonuje najwi\u0119ksz\u0105 prac\u0119 przewozow\u0105 z wszystkich ga\u0142\u0119zi transportu. Transport ten obejmuje swoim zasi\u0119giem zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 miejscowo\u015bci i zapewnia mieszka\u0144com mo\u017cliwo\u015b\u0107 przemieszczania si\u0119 po swojej gminie, powiecie czy te\u017c województwie. W wi\u0119kszych miastach i na terenach otaczaj\u0105cych te miasta dzia\u0142a sto kilkadziesi\u0105t przedsi\u0119biorstw wykonuj\u0105cych tzw.’ komunikacj\u0119 miejsk\u0105’. Firmy te stanowi\u0105 najcz\u0119\u015bciej w\u0142asno\u015b\u0107 miast i realizuj\u0105 komunikacj\u0119 wg rozk\u0142adu jazdy ustalanego przez w\u0142adze miasta. W\u0142adze te najcz\u0119\u015bciej tak\u017ce ustalaj\u0105 ceny biletów i pokrywaj\u0105 wydatki inwestycyjne oraz ewentualne straty jakie wyst\u0119puj\u0105 w tych firmach.
Na pozosta\u0142ym terenie funkcjonuje komunikacja publiczna realizowana przez kilka tysi\u0119cy firm prywatnych, kontrolowanych przez w\u0142adze publiczne szczebla centralnego czy te\u017c w\u0142adze samorz\u0105dów. Przedsi\u0119biorstwa te s\u0105 organizatorami realizowanej przez siebie komunikacji. Same ustalaj\u0105 swoje rozk\u0142ady jazdy, trasy komunikacyjne, ceny biletów. Ponosz\u0105 w ca\u0142o\u015bci ryzyko ekonomiczne wykonywanej komunikacji publicznej. Pa\u0144stwo wspiera jedynie przejazd osób, którym w ustawach udzieli\u0142o praw do ulgowych przejazdów \u015brodkami transportu publicznego, lub w ogóle zwolni\u0142o takie osoby z obowi\u0105zku uiszczenia zap\u0142aty. Przedsi\u0119biorstwa s\u0105 jednak ustawowo zobowi\u0105zane do honorowania uprawnie\u0144 nadanych obywatelom przez ustawy.
Tak wygl\u0105da w skrócie sytuacja na dzie\u0144 dzisiejszy transportu publicznego. W dniu 3 grudnia 2009 r. na terytorium Unii Europejskiej zacz\u0119\u0142o obowi\u0105zywa\u0107 rozporz\u0105dzenie nr 1370\/2007 reguluj\u0105ce organizacj\u0119, funkcjonowanie oraz zasady przyznawania \u015brodków publicznych dla komunikacji publicznej. W wyst\u0105pieniach prasowych, polityków oraz urz\u0119dników bardzo cz\u0119sto s\u0142yszy si\u0119 okre\u015blenie \u017ce rozporz\u0105dzenie to ca\u0142kowicie zmienia zasady funkcjonowania komunikacji publicznej w Polsce. A to nieprawda. Rozporz\u0105dzenie dotyczy bowiem tylko takiej komunikacji, która „z przyczyn ekonomicznych nie by\u0142a by realizowana przez przedsi\u0119biorc\u0119 ca\u0142kowicie lub nieby\u0142a by realizowana w takim zakresie’.
Czyli rozporz\u0105dzenie nie reguluje zasad funkcjonowania komunikacji publicznej, do której nie b\u0119d\u0105 kierowane \u015brodki publiczne. Rozporz\u0105dzenie okre\u015bla wprost, \u017ce takie przewozy b\u0119d\u0105 realizowane na ogólnych zasadach prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej w danym kraju. Ponadto rozporz\u0105dzenia okre\u015bla 10-letni okres na wdro\u017cenie w pa\u0144stwie cz\u0142onkowskim zawartych w nim postanowie\u0144. Tak wi\u0119c mo\u017cemy jedynie mówi\u0107 o rozpocz\u0119ciu wdra\u017cania w \u017cycie postanowie\u0144 tej unijnej regulacji, kiedy w Polsce zostan\u0105 one w pe\u0142ni wdro\u017cone, na dzi\u015b jest niewiadom\u0105.
W rozporz\u0105dzeniu jest wiele spraw, które maj\u0105 zosta\u0107 uregulowane przez pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie. Od ponad dwudziestu miesi\u0119cy tocz\u0105 si\u0119 prace nad ustaw\u0105 o publicznym transporcie zbiorowym, która ma uszczegó\u0142owi\u0107 rozwi\u0105zania zawarte w rozporz\u0105dzeniu 1370. Ustawa ma tak\u017ce okre\u015bli\u0107 wiele innych spraw zwi\u0105zanych z wykonywaniem transportu publicznego, które nie s\u0105 regulowane w w\/w rozporz\u0105dzeniu. Po sporz\u0105dzeniu kilkunastu wersji projekt ustawy trafi\u0142 do Sejmu i ma by\u0107 uchwalany.
PIGTSiS jako organizacja zrzeszaj\u0105ca przewo\u017aników wykonuj\u0105cych drogowy transport publiczny, zwraca szczególn\u0105 uwag\u0119 na sprawy dotycz\u0105ce tego transportu. Szczególnie w sytuacji jaka obecnie istnieje na rynku. W roku bie\u017c\u0105cym wyst\u0105pi\u0142 30% wzrost kosztów paliwa, o kolejne 10 % spada liczba pasa\u017cerów korzystaj\u0105ca z tej komunikacji, zaczynaj\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 trudno\u015bci z dop\u0142ywem nowych pracowników na stanowiska kierowców autobusów, a do tego wyst\u0119puje niepewno\u015b\u0107 co do zasad jakie b\u0119d\u0105 regulowa\u0142y tym fragmentem gospodarki, oraz co do terminów wprowadzania odpowiednich zmian. Dlatego przewo\u017anicy oczekuj\u0105 na uchwalenie ustawy, aby wiedzie\u0107 jak ma wygl\u0105da\u0107 organizacja rynku przewozu osób w najbli\u017cszych latach, a jak w dalszej perspektywie.
Projekt ustawy i wynikaj\u0105ce z niego za\u0142o\u017cenia do wdra\u017cania postanowie\u0144 rozporz\u0105dzenia 1370 budz\u0105 jednak nasze obawy w kilku sprawach:
– system organizacji transportu publicznego, szczególnie w zakresie us\u0142ug o charakterze u\u017cyteczno\u015bci publicznej wymaga znacznych \u015brodków finansowych. Projekt ustawy nie przewiduje dodatkowych \u015brodków na finansowanie tych us\u0142ug. Uwa\u017camy, \u017ce samorz\u0105dy województw i powiatów nie b\u0119d\u0105 podejmowa\u0142y zada\u0144 organizacji tych us\u0142ug w zakresie szerszym, ni\u017c sporadycznie.
– wy\u0142\u0105czenie mo\u017cliwo\u015bci zastosowania prawa wy\u0142\u0105cznego na danej, linii lub sieci spowoduje, \u017ce nawet w przypadku zawarcia umowy o \u015bwiadczenie us\u0142ug, przewo\u017anik mo\u017ce by\u0107 nara\u017cony na gwa\u0142towne i znaczne zmniejszenie zak\u0142adanych w umowie przychodów.
– brak jest szczegó\u0142owego okre\u015blenia mechanizmu waloryzacji dotacji w przypadku znacznego wzrostu kosztów prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci wynikaj\u0105cych z przyczyn niezale\u017cnych od przewo\u017anika, a niewyra\u017cania przez odpowiedni organ samorz\u0105du zgody nap odniesienie cen biletów.
– wy\u0142\u0105czenie prawa do uzyskania dop\u0142aty z tytu\u0142u honorowania ulg dla przewo\u017aników mniemaj\u0105cych umów z organizatorem, w przypadku gdy na danym obszarze nie b\u0119dzie \u017cadnego operatora. Oznacza\u0107 to b\u0119dzie pozbawienie obywateli prawa które ustawowo zosta\u0142o im przyznane. Przepisy projektu ustawy w \u017cadnym zapisie nie ograniczaj\u0105 obywatelom tego prawa.
– sprawa zasad korzystania z przystanków. Ustawa zawiera przepisy nak\u0142adaj\u0105ce obowi\u0105zek ponoszenia przez przewo\u017anika kosztów z tego tytu\u0142u, zawiera tak\u017ce wymóg uzyskania zgody na korzystanie z przystanku, nie zawieraj\u0105c jednocze\u015bnie obowi\u0105zku dla zarz\u0105dcy podania zasad korzystania z przystanku do publicznej wiadomo\u015bci, oraz nie okre\u015bla trybu w jakim zapada decyzja oraz trybu odwo\u0142ania si\u0119 od tej decyzji.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":107357,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[2354],"class_list":["post-107356","infotrans","type-infotrans","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-pigtsis"],"acf":[],"yoast_head":"\n