{"id":102707,"date":"2009-09-23T21:53:02","date_gmt":"2009-09-23T21:53:02","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/"},"modified":"2009-09-23T21:53:02","modified_gmt":"2009-09-23T21:53:02","slug":"rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa","status":"publish","type":"infotrans","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/","title":{"rendered":"Rodzi si\u0119 transport publiczny w RPA"},"content":{"rendered":"

Jak pisze Wojciech Jagielski na \u0142amach „Gazety Wyborczej”–l\u015bni\u0105ce autobusy od pocz\u0105tku wrze\u015bnia mkn\u0105 z Johannesburga do odleg\u0142ego o 25 km przedmie\u015bcia Soweto. Mimo zaciek\u0142ych protestów taksówkarzy RPA wreszcie, na rok przed pi\u0142karskimi mistrzostwami \u015bwiata, uruchamia transport publiczny. Pierwsze kolorowe czerwono-niebieskie autobusy wyjecha\u0142y na drogi w eskorcie policji. W\u0142a\u015bciciele prywatnych korporacji taksówkowych od lat za\u0142atwiaj\u0105cy spory za pomoc\u0105 karabinów i granatów zagrozili, \u017ce porachuj\u0105 si\u0119 zarówno z kierowcami autobusów, jak i pasa\u017cerami, którzy o\u015bmiel\u0105 si\u0119 do nich wsi\u0105\u015b\u0107. W planowanej przez rz\u0105d szybkiej sieci autobusowej Rea Vaya (’no to jedziemy’ – w j\u0119zyku sesotho) taksówkarze widzieli \u015bmiertelne zagro\u017cenie, konkurencj\u0119, która pozbawi ich cz\u0119\u015bci zarobków z przewozu 13 mln ludzi dziennie. Z\u0142ote czasy dla taksówkarzy nasta\u0142y, gdy w RPA zapanowa\u0142 ustrój apartheidu, rasowej segregacji, która w praktyce sprowadza\u0142a si\u0119 do dyskryminacji czarnoskórej wi\u0119kszo\u015bci. Bogaci biali przemieszczali si\u0119 prywatnymi samochodami. Aby ich domy odgrodzi\u0107 od czarnych przedmie\u015b\u0107, rz\u0105d celowo zaniedbywa\u0142 tani transport publiczny. Mi\u0119dzy bia\u0142ymi miastami i czarnymi przedmie\u015bciami czy wioskami nie kursowa\u0142y \u017cadne autobusy. Czarni robotnicy i s\u0142u\u017cba w\u0119drowali do pracy pieszo, w taksówkach-minibusach albo – rzadziej – poci\u0105gami podmiejskimi. <\/p>\n

\"Pierwsze<\/a><\/p>\n

Do dzi\u015b w Po\u0142udniowej Afryce rzadko\u015bci\u0105 jest widok bia\u0142ego cz\u0142owieka w poci\u0105gu podmiejskim czy taksówce-minibusie. Segregacj\u0119 rasow\u0105 w transporcie zast\u0105pi\u0142y podzia\u0142y maj\u0105tkowe. Bia\u0142ych, nawet tych najubo\u017cszych, wci\u0105\u017c sta\u0107 na samochód. Z poci\u0105gów podmiejskich do drogich samochodów i bogatych dzielnic zastrze\u017conych dot\u0105d tylko dla bia\u0142ych przenios\u0142a si\u0119 za\u015b czarnoskóra klasa \u015brednia, która wyros\u0142a po upadku apartheidu w 1994 r. Gwa\u0142townie rosn\u0105ca liczba prywatnych samochodów sprawi\u0142a, \u017ce uwa\u017cane do niedawna za najlepsze na \u015bwiecie autostrady i obwodnice wokó\u0142 Johannesburga, Kapsztadu czy Durbanu zamar\u0142y w kilometrowych korkach.
Transportow\u0105 rewolucj\u0119 w Po\u0142udniowej Afryce wymusi\u0142y pi\u0142karskie mistrzostwa \u015bwiata, które maj\u0105 tam zosta\u0107 rozegrane w czerwcu przysz\u0142ego roku, po raz pierwszy na Czarnym L\u0105dzie. Brak sprawnego i skutecznego transportu publicznego obok szalej\u0105cej przest\u0119pczo\u015bci sta\u0142 si\u0119 g\u0142ównym zmartwieniem rz\u0105du Po\u0142udniowej Afryki i w\u0142adz pi\u0142karskiej federacji wahaj\u0105cej si\u0119, czy nie nazbyt pochopnie postanowi\u0142a urz\u0105dzi\u0107 mistrzostwa w Afryce.
Rozwi\u0105zaniem problemu maj\u0105 by\u0107 pospieszne autobusy Rea Vaya, w które rz\u0105d zainwestowa\u0142 \u0107wier\u0107 miliarda dolarów. Maj\u0105 wozi\u0107 ludzi z przedmie\u015b\u0107 do centrów najpierw Johannesburga, a potem tak\u017ce Kapsztadu, Port Elizabeth czy Durbanu. Nie b\u0119d\u0105 sta\u0142y w korkach dzi\u0119ki specjalnie wydzielonym dla nich pasom ruchu. Dodatkow\u0105 atrakcj\u0105 maj\u0105 by\u0107 czyste, klimatyzowane, porozstawiane co pó\u0142 kilometra przystanki i tanie bilety. Za przejazd z Soweto do Johannesburga trzeba b\u0119dzie zap\u0142aci\u0107 tylko 3 randy (ok. 2 z\u0142) – trzy razy mniej ni\u017c za przejazd rozklekotan\u0105, zat\u0142oczon\u0105 i wiecznie spó\u017anion\u0105 taksówk\u0105. – To b\u0119dzie autobusowa linia XXI wieku – chwali\u0142 si\u0119 minister transportu Sibusiso Ndebele.
Pierwsz\u0105 johannesbursk\u0105 lini\u0119 autobusów Rea Vaya rz\u0105d chcia\u0142 otworzy\u0107 ju\u017c wiosn\u0105, by sprawdzi\u0107 j\u0105 podczas pi\u0142karskiego Pucharu Konfederacji, próby generalnej przed przysz\u0142orocznymi mistrzostwami \u015bwiata. Wobec gniewnych protestów korporacji taksówkowych, chc\u0105c unikn\u0105\u0107 ulicznych zamieszek podczas zawodów, w\u0142adze musia\u0142y si\u0119 jednak wycofa\u0107 z pomys\u0142u. Centrala zwi\u0105zkowa taksówkarzy SANTACO zaskar\u017cy\u0142a nawet ca\u0142y projekt autobusowy do s\u0105du, ale przegra\u0142a spraw\u0119.
B\u0119d\u0105c mi\u0119dzy m\u0142otem taksówkarzy a kowad\u0142em pi\u0142karskiej federacji gro\u017c\u0105cej odebraniem mistrzostw, rz\u0105d Po\u0142udniowej Afryki zdecydowa\u0142 si\u0119 jednak w tym tygodniu otworzy\u0107 pierwsz\u0105 autobusow\u0105 lini\u0119 Rea Vaya. Jad\u0105c z Johannesburga do Soweto, autobusy mijaj\u0105 stadion Ellis Park, jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych aren przysz\u0142orocznych mistrzostw. Maj\u0105 czas do czerwca, by dobrze przygotowa\u0107 do transportu zagranicznych kibiców, których Po\u0142udniowa Afryka spodziewa si\u0119 nawet pó\u0142 miliona. Taksówkarze ani my\u015bleli z\u0142o\u017cy\u0107 bro\u0144. Zagrozili strajkiem, który sparali\u017cuje miasto, i barykadami z p\u0142on\u0105cych opon, które unieruchomi\u0105 estakady autostrad i obwodnic. – Nie damy si\u0119 szanta\u017cowa\u0107 – odpowiedzia\u0142 zwi\u0105zkowcom wiceminister transportu Jeremy Cronin, jeden z szefów partii komunistycznej. – Zareagujemy z ca\u0142\u0105 surowo\u015bci\u0105, bo inaczej zatriumfuje anarchia – doda\u0142 Gwede Mantashe, sekretarz generalny rz\u0105dz\u0105cego Afryka\u0144skiego Kongresu Narodowego. Taksówkarze odwo\u0142ali strajk dopiero wtedy, gdy minister transportu solennie zapewni\u0142 ich, \u017ce nie tylko nie strac\u0105 na uruchomieniu linii autobusowych, lecz jeszcze na tym zarobi\u0105 (nowoczesnymi, tanimi autobusami b\u0119dzie podró\u017cowa\u0142o wi\u0119cej ludzi, których wci\u0105\u017c trzeba b\u0119dzie dowozi\u0107 na przystanki i dworce).
Nie wszyscy uwierzyli. We wtorek wieczorem jeden z autobusów Rea Vaya zosta\u0142 w Soweto ostrzelany z karabinów. Jeden z pasa\u017cerów, a tak\u017ce eskortuj\u0105cy autobus policjant zostali ranni. W \u015brod\u0119 uzbrojonych policjantów rozmieszczono we wszystkich autobusach. Inni obj\u0119li warty na przystankach.
Taksówkarze maj\u0105 powody do obaw. Pierwszych 40 autobusów Rea Vaya wprawi\u0142o mieszka\u0144ców Soweto w zachwyt. – Nie mog\u0119 si\u0119 doczeka\u0107, kiedy b\u0119dzie ich wi\u0119cej – zwierza\u0142a si\u0119 dziennikarzowi Reutersa Teresa Chalatsi z Soweto. – S\u0105 bezpieczne, szybsze i ta\u0144sze. Odt\u0105d b\u0119d\u0119 je\u017adzi\u0107 tylko nimi – dodaje. – Troch\u0119 si\u0119 ba\u0142am, bo rozpowiadano, \u017ce taksówkarze tak tego nie przepuszcz\u0105, \u017ce b\u0119d\u0105 zamieszki – mówi\u0142a Maria Sebegoe, s\u0142u\u017c\u0105ca doje\u017cd\u017caj\u0105ca do pracy z Soweto do jednej z bogatych dzielnic na pó\u0142nocnych przedmie\u015bciach. – Ale jak zobaczy\u0142am, \u017ce inni wsiadaj\u0105, to te\u017c wsiad\u0142am. Ju\u017c dzi\u015b zaoszcz\u0119dzi\u0142am sporo pieni\u0119dzy, a na transport sz\u0142a dot\u0105d po\u0142owa moich zarobków. W\u0142adze zapowiadaj\u0105, \u017ce je\u015bli eksperyment z lini\u0105 autobusow\u0105 Rea Vaya si\u0119 powiedzie, zabior\u0105 si\u0119 do nowego – budowy nowoczesnej linii kolejowej mi\u0119dzy Johannesburgiem i Pretori\u0105.
Link do \u017aród\u0142a: <\/p>\n

http:\/\/wiadomosci.gazeta.pl\/Wiadomosci\/1,80623,6999037,Poludniowoafrykanskie_autobusy_pod_specjalnym_nadzorem.html<\/font><\/a>.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":102708,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[604],"class_list":["post-102707","infotrans","type-infotrans","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-rpa"],"acf":[],"yoast_head":"\nRodzi si\u0119 transport publiczny w RPA - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rodzi si\u0119 transport publiczny w RPA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak pisze Wojciech Jagielski na \u0142amach „Gazety Wyborczej”–l\u015bni\u0105ce autobusy od pocz\u0105tku wrze\u015bnia mkn\u0105 z...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/files\/27261\/z6999569x_760.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/\",\"name\":\"Rodzi si\u0119 transport publiczny w RPA - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4aba7c9e52633.jpg\",\"datePublished\":\"2009-09-23T21:53:02+00:00\",\"dateModified\":\"2009-09-23T21:53:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4aba7c9e52633.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4aba7c9e52633.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotrans\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Rodzi si\u0119 transport publiczny w RPA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rodzi si\u0119 transport publiczny w RPA - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Rodzi si\u0119 transport publiczny w RPA","og_description":"Jak pisze Wojciech Jagielski na \u0142amach „Gazety Wyborczej”–l\u015bni\u0105ce autobusy od pocz\u0105tku wrze\u015bnia mkn\u0105 z...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/files\/27261\/z6999569x_760.jpg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/","name":"Rodzi si\u0119 transport publiczny w RPA - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4aba7c9e52633.jpg","datePublished":"2009-09-23T21:53:02+00:00","dateModified":"2009-09-23T21:53:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4aba7c9e52633.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4aba7c9e52633.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/rodzi-sie-transport-publiczny-w-rpa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotrans","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotrans\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Rodzi si\u0119 transport publiczny w RPA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotrans\/102707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotrans"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotrans"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}