{"id":242926,"date":"2022-07-01T12:45:00","date_gmt":"2022-07-01T12:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/"},"modified":"2022-07-01T12:45:00","modified_gmt":"2022-07-01T12:45:00","slug":"warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen","status":"publish","type":"infotram","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/","title":{"rendered":"Warszawskie metro, czyli historia niezrealizowanych marze\u0144"},"content":{"rendered":"<style>h1,h2,h3,h4,h5,h6{margin:0 0 1.25rem;font-family:Arial,sans-serif;font-weight:600;color:#050505}h1{font-size:1.875rem;line-height:1.1em;text-transform:none}@media(min-width: 768px){h1{font-size:2.375rem}}h2{font-size:1.1875rem;line-height:1.2em;text-transform:uppercase}@media(min-width: 768px){h2{font-size:1.0625rem}}h3{font-size:0.9375rem;line-height:1.4em;font-weight:900;margin-bottom:0.9375rem}h4{font-size:0.875rem;line-height:1.2em;font-weight:500}h5{font-size:0.9375rem;line-height:1.6;font-weight:400}h6{font-size:0.9375rem;line-height:1.6;font-weight:600}\n<\/style>\n<h6 class=\"wp-block-heading\">Metro w Warszawie kursuje ju\u017c od ponad \u0107wier\u0107wiecza, cho\u0107 prace nad I lini\u0105 rozpocz\u0119to w latach osiemdziesi\u0105tych.<\/h6>\n\n\n<style>p{margin:0 0 1.5rem}p:last-child{margin:0}p.is-style-uppercase{text-transform:uppercase}p.is-style-preheading{color:#12406a;text-transform:uppercase}p.is-style-leadparagraph{font-size:1rem;line-height:1.625;font-weight:700}@media(min-width: 768px){p.is-style-leadparagraph{font-size:1.125rem;line-height:1.5555555556}}p.has-small-margin{margin-bottom:0.625rem}p.has-small-margin+h1,p.has-small-margin+h2,p.has-small-margin+h3{margin-top:1.875rem}\n<\/style>\n<p>Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce historia sto\u0142ecznego metra to w du\u017cej mierze historia niezrealizowanych plan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Od 100 lat<\/h2>\n\n\n\n<p>Dzieje warszawskiego metra zacz\u0119\u0142y si\u0119 ponad sto lat temu. \u201ePodczas I wojny \u015bwiatowej, po uciecze Rosjan i zaj\u0119ciu Warszawy przez wojska niemieckie, w mie\u015bcie zapanowa\u0142 optymistyczny nastr\u00f3j. Postrzegano t\u0119 sytuacj\u0119 jako panaceum na wszystkie dotychczasowe bol\u0105czki. Na fali tego optymizmu urbanista Tadeusz To\u0142wi\u0144ski zaprojektowa\u0142 pierwsz\u0105 powa\u017cn\u0105 koncepcj\u0119 linii metra, kt\u00f3ra mia\u0142aby biec z po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Warszawy na p\u00f3\u0142noc\u201d \u2013 powiedzia\u0142 w rozmowie z PAP Jakub Jastrz\u0119bski, autor ksi\u0105\u017cki \u201eSto lat warszawskiego metra. Od pomys\u0142u do realizacji\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak na \u00f3wczesne warunki oraz to, \u017ce nie znano warunk\u00f3w gruntowych, koncepcja zosta\u0142a dobrze przygotowana. Jak zaznaczy\u0142 Jastrz\u0119bski, \u201eprojekt potraktowano na tyle powa\u017cnie, \u017ce poproszono niemieckich specjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli know-how, poniewa\u017c w Berlinie metro w tym czasie ju\u017c istnia\u0142o, o zrecenzowanie tego projektu\u201d. Wystawiona ocena by\u0142a pozytywna, jednak szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Polska po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142a biednym, wyniszczonym wojn\u0105 krajem, kt\u00f3ry toczy\u0142 walki o swoje granice. \u201eNa tak\u0105 ekstrawagancj\u0119 jak metro nie by\u0142o wtedy miejsca. Chocia\u017c tak naprawd\u0119 by\u0142oby Warszawie potrzebne. To by\u0142o stosunkowo ma\u0142e, je\u015bli chodzi o powierzchni\u0119, miasto, ale bardzo g\u0119sto zabudowane i mocno zaludnione. Ju\u017c wtedy stolica mia\u0142a praktycznie milion mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy mieszkali na terenie dzisiejszego szeroko poj\u0119tego \u015ar\u00f3dmie\u015bcia. Od 1908 r. Warszawa by\u0142a skomunikowana sieci\u0105 nowoczesnych tramwaj\u00f3w, ale ze wzgl\u0119du na w\u0105skie ulice by\u0142o niewiele perspektyw, by t\u0119 sytuacj\u0119 poprawi\u0107\u201d \u2013 podkre\u015bli\u0142 varsavianista.<\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c zdawano sobie spraw\u0119, \u017ce metro by\u0142o projektem bardzo kosztownym i trudnym do zrealizowania, ju\u017c w 1925 r. zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 pierwsze g\u0142osy, kt\u00f3re wskazywa\u0142y, \u017ce mog\u0142oby jednak poprawi\u0107 sytuacj\u0119 komunikacyjn\u0105 w Warszawie. Jak opowiedzia\u0142 Jastrz\u0119bski, \u201eo ile koncepcja z 1917\/18 r. nie by\u0142a w\u0142a\u015bciwie nigdzie og\u0142aszana, tak w 1925 r. ten pomys\u0142 zaczyna\u0142 si\u0119 pojawia\u0107 w prasie jako ca\u0142kiem realistyczna perspektywa\u201d. W 1927 r. miasto rozpocz\u0119\u0142o prace przygotowawcze, powsta\u0142 projekt docelowej sieci zakrojonej na szerok\u0105 skal\u0119. \u201eZdawano sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce mo\u017cna naszkicowa\u0107 kilometry linii, i to zrobiono, ale zastrze\u017cono, \u017ce w pierwszej kolejno\u015bci ma powsta\u0107 linia p\u00f3\u0142noc\u2013po\u0142udnie, najpewniej pod ul. Marsza\u0142kowsk\u0105\u201d &#8211; zaznaczy\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Samodzielnie miasta jednak na taki projekt nie by\u0142o sta\u0107, dlatego zacz\u0119to szuka\u0107 inwestora z zagranicy. \u201eFrancuskie czy francusko-belgijskie konsorcja wydawa\u0142y si\u0119 najbardziej zainteresowane. Wtedy zak\u0142adano, \u017ce dla obu stron metro b\u0119dzie \u2013 podobnie jak tramwaje \u2013 zyskown\u0105 inwestycj\u0105 ze wzgl\u0119du na koncesj\u0119. Kiedy w 1908 r. ruszy\u0142y elektryczne tramwaje warszawskie, przyznano koncesj\u0119 konsorcjum. Dzi\u0119ki takiej koncesji zyskiwa\u0142o konsorcjum, kt\u00f3re sfinansowa\u0142o budow\u0119, oraz miasto, kt\u00f3re czerpa\u0142o okre\u015blone zyski. Tak planowano rozwi\u0105za\u0107 spraw\u0119 metra. Tylko \u017ce by\u0142o ono niestety du\u017co dro\u017csze ni\u017c budowa tramwaj\u00f3w elektrycznych\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 varsavianista.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1929 r., czyli wtedy, gdy warszawskie w\u0142adze by\u0142y w trakcie negocjacji z zagranicznymi konsorcjami odno\u015bnie do tego, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 budowa metra, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wielki kryzys ekonomiczny, kt\u00f3ry do\u015b\u0107 mocno dotkn\u0105\u0142 stolic\u0119. \u201ePocz\u0105tek lat trzydziestych by\u0142 inwestycyjn\u0105 posuch\u0105, nawet nie ko\u0144czono tych rzeczy, kt\u00f3re zosta\u0142y ju\u017c rozpocz\u0119te. Na metro tym bardziej nie by\u0142o pieni\u0119dzy\u201d \u2013 zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Jakub Jastrz\u0119bski.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod koniec 1937 r. do pomys\u0142u budowy metra powr\u00f3ci\u0142 prezydent Warszawy Stefan Starzy\u0144ski. Opracowano nowy projekt, kt\u00f3ry by\u0142 tylko lu\u017ano zwi\u0105zany z poprzednim. \u201eBardzo ch\u0119tnie go przedstawiano. Ekipa Starzy\u0144skiego mia\u0142a bardzo dobry PR, wiedzieli, czym i jak si\u0119 chwali\u0107. W Muzeum Narodowym organizowano wystawy o tym, jak Warszawa przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107. Dzi\u0119ki temu Starzy\u0144ski ju\u017c za \u017cycia zacz\u0105\u0142 budowa\u0107 swoj\u0105 legend\u0119\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142 varsavianista.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak jednak zastrzeg\u0142, \u201emetro, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej jest przywo\u0142ywane jako wielki projekt Starzy\u0144skiego, mia\u0142o niewielkie szanse na realizacj\u0119\u201d. \u201eNie by\u0142o wtedy na to pieni\u0119dzy. Co prawda Starzy\u0144ski by\u0142 zwi\u0105zany z obozem w\u0142adzy, ale trudno sobie wyobrazi\u0107, aby pa\u0144stwo da\u0142o du\u017ce pieni\u0105dze na taki projekt w swojej stolicy. To miasto musia\u0142oby wy\u0142o\u017cy\u0107 pieni\u0105dze, kt\u00f3rych z kolei nie mia\u0142o\u201d &#8211; wskaza\u0142 Jastrz\u0119bski.<\/p>\n\n\n\n<p>Wybuch wojny przerwa\u0142 prace projektowe. \u201eTrudno nawet powiedzie\u0107, czy gdyby wojna nie wybuch\u0142a, to metro by powsta\u0142o, poniewa\u017c przynajmniej do 1942 czy 1943 r. takich plan\u00f3w nie by\u0142o w zak\u0142adanych wydatkach miejskich. W bud\u017cecie uwzgl\u0119dniono tylko prace przygotowawcze\u201d \u2013 powiedzia\u0142 badacz. W czasie Powstania Warszawskiego przygotowane dokumenty w wi\u0119kszo\u015bci sp\u0142on\u0119\u0142y, uda\u0142o si\u0119 ocali\u0107 tylko niewielk\u0105 ich cz\u0119\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wojnie polska stolica by\u0142a ju\u017c zupe\u0142nie innym miastem. \u201eProjekt metra zdezaktualizowa\u0142 si\u0119, poniewa\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em tego planu by\u0142o to, aby komunikacj\u0119 miejsk\u0105 przenie\u015b\u0107 na podziemny poziom ze wzgl\u0119du na to, \u017ce nie da\u0142o si\u0119 ju\u017c bardziej wcisn\u0105\u0107 tramwaj\u00f3w w w\u0105skie uliczki. Po wojnie przestrze\u0144 nie by\u0142a ju\u017c problemem\u201d \u2013 t\u0142umaczy\u0142 Jastrz\u0119bski.<\/p>\n\n\n\n<p>Stworzono jednak projekt Szybkiej Kolei Miejskiej. Poci\u0105gi mia\u0142yby jecha\u0107 w wykopach, a tylko w \u015ar\u00f3dmie\u015bciu zje\u017cd\u017ca\u0107 do tunelu. Linia mia\u0142a powsta\u0107 w kierunku p\u00f3\u0142noc\u2013po\u0142udnie, kt\u00f3ry uwa\u017cano za najbardziej wymagaj\u0105cy, a na kierunku wsch\u00f3d\u2013zach\u00f3d by\u0142a linia \u015brednicowa. Jastrz\u0119bski zaznaczy\u0142, \u017ce \u201eprojekt opracowywano do ko\u0144ca lat czterdziestych, by\u0142 systemem komunikacyjnym na miar\u0119 \u00f3wczesnych mo\u017cliwo\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy projekt by\u0142 ju\u017c gotowy do realizacji, zdecydowano, \u017ce nale\u017cy zasi\u0119gn\u0105\u0107 opinii ekspert\u00f3w ze Zwi\u0105zku Sowieckiego. \u201eProjekt zosta\u0142 wys\u0142any do Moskwy, jednak ku zaskoczeniu polskich w\u0142adz i ekspert\u00f3w sowieccy specjali\u015bci zamiast go oceni\u0107, przekazali \u2013 prawdopodobnie po decyzji na najwy\u017cszym szczeblu w\u0142adzy \u2013 projekt metra g\u0142\u0119bokiego na wz\u00f3r tego w Moskwie\u201d \u2013 powiedzia\u0142 varsavianista. \u201ePolska wierchuszka poczu\u0142a si\u0119 w obowi\u0105zku zacz\u0105\u0107 realizowa\u0107 t\u0119 koncepcj\u0119, kt\u00f3ra zupe\u0142nie nie przystawa\u0142a do warszawskich warunk\u00f3w hydrogeologicznych\u201d \u2013 doda\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Wskaza\u0142, \u017ce \u201eludzie sowieccy mieli w tym tak\u017ce inny cel\u201d. \u201eMia\u0142 to by\u0107 bowiem rodzaj strategicznego, g\u0142\u0119bokiego po\u0142\u0105czenia kolejowego pod Wis\u0142\u0105. W wypadku nast\u0119pnego \u015bwiatowego konfliktu by\u0142by on bardzo przydatny, poniewa\u017c kieruj\u0105cy poci\u0105gami z wojskiem, kt\u00f3re jecha\u0142yby ze wschodu przez Polsk\u0119 na zach\u00f3d, mogliby zjecha\u0107 na Targ\u00f3wku pod ziemi\u0119 i przejecha\u0107 bezpiecznie do Dworca Gda\u0144skiego, nie martwi\u0105c si\u0119 tym, \u017ce most, po kt\u00f3rym jad\u0105, mo\u017ce zosta\u0107 wysadzony lub zbombardowany\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142. By\u0142 to pierwszy projekt w historii warszawskiego metra, kt\u00f3ry skupia\u0142 si\u0119 na po\u0142\u0105czeniu wsch\u00f3d\u2013zach\u00f3d. Jastrz\u0119bski zaznaczy\u0142, \u017ce \u201e\u0142\u0105cznica PKP by\u0142a na tyle wa\u017cnym elementem, \u017ce by\u0142a przeznaczona do realizacji pierwsza\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Decyzj\u0119 o budowie g\u0142\u0119bokiego metra og\u0142oszono w 1950 r., a ju\u017c w roku nast\u0119pnym rozpocz\u0119to prace. \u201eBadano grunt i kopano szyby, czyli g\u0142\u0119bokie studnie biegn\u0105ce w g\u0142\u0105b, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 przycz\u00f3\u0142kami do budowy stacji. Jednak ju\u017c na etapie konstrukcji szyb\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce warszawski grunt nie sprzyja g\u0142\u0119bokiemu metru i tylko generuje kolejne problemy \u2013 powiedzia\u0142 Jakub Jastrz\u0119bski. Po trzech latach budowy, jesieni\u0105 1953 r., zdecydowano, \u017ce projekt trzeba przerwa\u0107. \u201eW marcu tego roku zmar\u0142 J\u00f3zef Stalin. Konflikt \u015bwiatowy stawa\u0142 si\u0119 coraz mniej prawdopodobny, wi\u0119c i ta \u0142\u0105cznica pod Wis\u0142\u0105 przesta\u0142a by\u0107 tak atrakcyjna. Bo skoro nie budujemy \u0142\u0105cznicy, to ca\u0142e to metro g\u0142\u0119bokie przestaje by\u0107 potrzebne\u201d \u2013 podkre\u015bli\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>W kolejnych latach pr\u00f3bowano prowadzi\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju prace, o kt\u00f3rych m\u00f3wiono, \u017ce s\u0105 zdobywaniem do\u015bwiadczenia. Po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142k\u0119 budow\u0119 jednak wstrzymano, przesuwano do kolejnych pi\u0119ciolatek. \u201eTak naprawd\u0119 nic nie robiono, aby budowa\u0107 metro g\u0142\u0119bokie. Zacz\u0119to natomiast projektowa\u0107 lini\u0119 metra p\u0142ytkiego. To wtedy powsta\u0142y pierwsze zarysy projektu I linii metra, kt\u00f3r\u0105 obecnie je\u017adzimy\u201d \u2013 zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Jakub Jastrz\u0119bski.<\/p>\n\n\n\n<p>W rozmowie z PAP dr Andrzej Skalimowski, historyk z Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki oraz Instytutu Historii Nauki PAN, zaznaczy\u0142, \u017ce metro \u2013 chocia\u017c ostatecznie nie powsta\u0142o w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych \u2013 by\u0142o bardzo ch\u0119tnie wykorzystywane w propagandzie. \u201eBy\u0142o istotnym elementem planu nowej, socjalistycznej Warszawy, czyli sze\u015bcioletniego planu odbudowy, firmowanego nazwiskiem Boles\u0142awa Bieruta\u201d. Wybudowanie metra g\u0142\u0119bokiego wymaga\u0142o anga\u017cu znacznych si\u0142 i \u015brodk\u00f3w, chocia\u017c Warszawa po 1945 r. jako miasto zburzone idealnie nadawa\u0142a si\u0119 do budowy metra metod\u0105 odkrywkow\u0105. \u201eZdecydowa\u0142y jednak wzgl\u0119dy propagandowe w\u0142a\u015bnie, a tak\u017ce militarne, poniewa\u017c stacje metra mia\u0142y jednocze\u015bnie pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 schron\u00f3w\u201d \u2013 powiedzia\u0142 badacz.<\/p>\n\n\n\n<p>Trudno\u015bci i niepowodzenia nie przeszkodzi\u0142y temu, aby na planszach, kt\u00f3re by\u0142y prezentowane na posiedzeniach Biura Politycznego KC PZPR czy te\u017c p\u00f3\u017aniej na publicznych wystawach, lub by\u0142y reprodukowane w prasie, pokazywa\u0107 stacje powstaj\u0105cej kolejki podziemnej. Jak wyja\u015bni\u0142 Skalimowski, \u201eby\u0142y one projektowane zgodnie z zasadami socrealizmu i wzorowane na rozwi\u0105zaniach sowieckich, czyli by\u0142o tam du\u017co z\u0142oce\u0144, marmuru, kamienia i rze\u017ab\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Budowa metra by\u0142a tak\u017ce ukazywana jako poligon do\u015bwiadczalny dla r\u00f3\u017cnych metod budownictwa. \u201eZachowa\u0142o si\u0119 troch\u0119 zdj\u0119\u0107 pokazuj\u0105cych do\u015b\u0107 prymitywny sprz\u0119t, kt\u00f3ry by\u0142 wykorzystywany do dr\u0105\u017cenia tych tuneli. Mia\u0142o to jednak udowadnia\u0107, \u017ce cz\u0142owiek socjalistyczny potrafi pokona\u0107 przeciwno\u015bci przyrody. By\u0142 to te\u017c element szerszego programu wsp\u00f3\u0142zawodnictwa pracy\u201d \u2013 wskaza\u0142 historyk.<\/p>\n\n\n\n<p>Metro chcia\u0142y mie\u0107 i inne polskie miasta. \u201eM\u00f3wimy o metrze jako o docelowym projekcie. Jednak pomi\u0119dzy tramwajami a metrem mo\u017ce istnie\u0107 etap po\u015bredni, czyli premetro. Jest to szybki tramwaj, kt\u00f3ry porusza si\u0119 bezkolizyjnie po wydzielonym torowisku, tunelu lub estakadzie, jednak w por\u00f3wnaniu z metrem je\u017adzi wolniej i zabiera mniej pasa\u017cer\u00f3w. Atutem jest jednak to, \u017ce jego realizacja kosztuje znacznie mniej ni\u017c w przypadku metra pe\u0142nowymiarowego\u201d \u2013 powiedzia\u0142 PAP dr hab. Andrzej Zawistowski, historyk z SGH i Instytutu Pileckiego, autor ksi\u0105\u017cki \u201eStacja plac Dzier\u017cy\u0144skiego, czyli metro, kt\u00f3rego Warszawa nie zobaczy\u0142a. Budowa warszawskiej kolei podziemnej w latach 50. XX w.\u201d. Jak podkre\u015bli\u0142, \u201eniekt\u00f3re miasta stosuj\u0105 takie rozwi\u0105zania jako tymczasowe, inne \u2013 jako docelowe\u201d. Idea nawi\u0105zuj\u0105ca do tej koncepcji pojawi\u0142a si\u0119 te\u017c w kilku polskich miastach. W Szczecinie od pocz\u0105tku postawiono w\u0142a\u015bnie na budow\u0119 szybkiego tramwaju.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJe\u015bli chodzi o konkretne plany budowy metra w innych polskich miastach, to tak naprawd\u0119 mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 tylko o Krakowie. W 1965 r. zacz\u0119to my\u015ble\u0107 o tym, aby Krak\u00f3w odkorkowa\u0107 w\u0142a\u015bnie za pomoc\u0105 metra, co by\u0142o naturalnym rozwi\u0105zaniem, poniewa\u017c jest to miasto z w\u0105skimi ulicami, a tramwaje jad\u0105ce po ulicach razem z samochodami stoj\u0105 w korkach. Powsta\u0142o wiele plan\u00f3w, chocia\u017c informacje o nich by\u0142y cz\u0119\u015bciowo blokowane, poniewa\u017c cenzura w latach siedemdziesi\u0105tych zakazywa\u0142a pisa\u0107 o planie budowy metra w Warszawie i w Krakowie\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142 historyk. \u201eOstatecznie wysz\u0142a koncepcja premetra, poniewa\u017c w cz\u0119\u015bci \u015ar\u00f3dmie\u015bcia tramwaje kursuj\u0105 1,5-kilometrowym tunelem, w kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 dwa przystanki. Kilka lat temu postanowiono rozbudowa\u0107 tras\u0119 szybkiego tramwaju w szerszym kszta\u0142cie\u201d &#8211; doda\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach osiemdziesi\u0105tych zacz\u0119to r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi\u0107 o metrze w Poznaniu. \u201eBy\u0142a to jednak koncepcja szybkiego tramwaju, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej nazwano Pestk\u0105, od skr\u00f3tu PST (Pozna\u0144ski Szybki Tramwaj). Metro jest jednak fetyszem nowoczesno\u015bci, dlatego te\u017c w propagandzie o pozna\u0144skiej inwestycji m\u00f3wi\u0142o si\u0119 +metro po pozna\u0144sku+\u201d &#8211; zastrzeg\u0142 Zawistowski.<\/p>\n\n\n\n<p>Drugim miastem, obok Krakowa, kt\u00f3re wydawa\u0142o si\u0119 najbardziej predystynowane do budowy metra, by\u0142a \u0141\u00f3d\u017a, kt\u00f3ra w PRL by\u0142a drugim co do wielko\u015bci miastem w Polsce. Budowa podziemnej kolei op\u0142aca si\u0119 bowiem w miastach co najmniej milionowych, dlatego zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 g\u0142osy, \u017ce w \u0141odzi powinno by\u0107 metro. Jak zaznaczy\u0142 dr hab. Andrzej Zawistowski, \u201ete plany nigdy nie zosta\u0142y skonkretyzowane, natomiast kilka lat temu rozpocz\u0119to inwestycj\u0119 kolejow\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 \u0141\u00f3d\u017a Fabryczn\u0105 z \u0141odzi\u0105 Kalisk\u0105\u201d. To po\u0142\u0105czenie jest prowadzone pod \u015ar\u00f3dmie\u015bciem \u0141odzi, a tunel b\u0119dzie nie tylko tunelem lokalnym, lecz b\u0119d\u0105 przez niego przeje\u017cd\u017ca\u0107 poci\u0105gi z ca\u0142ej Polski. \u201eT\u0119 koncepcj\u0119 zacz\u0119to jednak lansowa\u0107 jako +\u0142\u00f3dzkie metro+, dlatego \u017ce w tym tunelu powstan\u0105 trzy dodatkowe stacje-przystanki, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 przedostanie si\u0119 na obrze\u017ca miasta komunikacj\u0105 kolejow\u0105 wprost z centrum bez konieczno\u015bci dojazdu do kt\u00f3rej\u015b ze stacji. Powiedzia\u0142bym jednak, \u017ce bardziej przypomina to warszawsk\u0105 kolej \u015brednicow\u0105 ni\u017c warszawskie metro\u201d \u2013 powiedzia\u0142 badacz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eMetro jest fetyszem nowoczesno\u015bci, symbolem nowych czas\u00f3w, to\u017csamym dla zachodu i dla wschodu Europy. To jest tak mocny symbol, \u017ce je\u015bli spojrzymy na programy wycieczek do metropolii zagranicznych, kt\u00f3re przygotowywa\u0142y polskie biura podr\u00f3\u017cy w latach siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych, to obok muze\u00f3w, galerii i zabytk\u00f3w z regu\u0142y by\u0142 do nich wpisany przejazd metrem jako atrakcja turystyczna, pokazanie czego\u015b, czego w Polsce nie mo\u017cna zazna\u0107\u201d \u2013 zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Zawistowski. \u201eDlatego przez jaki\u015b czas starano si\u0119 przekonywa\u0107, \u017ce tak naprawd\u0119 Warszawa ma metro, tylko ono si\u0119 nazywa kolej\u0105 \u015brednicow\u0105, co oczywi\u015bcie nie by\u0142o prawd\u0105. Pami\u0119tajmy, \u017ce gen. Wojciech Jaruzelski obok elektrowni j\u0105drowej w \u017barnowcu symbolem nowej Polski, kt\u00f3ry mia\u0142 si\u0119 narodzi\u0107 w wyniku +sukcesu+ stanu wojennego, uczyni\u0142 warszawskie metro\u201d \u2013 podsumowa\u0142 historyk.(PAP)<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[23],"tags":[852,84],"class_list":["post-242926","infotram","type-infotram","status-publish","hentry","category-infrastruktura","tag-metro","tag-warszawa"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Warszawskie metro, czyli historia niezrealizowanych marze\u0144 - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Warszawskie metro, czyli historia niezrealizowanych marze\u0144\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Metro w Warszawie kursuje ju\u017c od ponad \u0107wier\u0107wiecza, cho\u0107 prace nad I lini\u0105 rozpocz\u0119to...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/default\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/\",\"name\":\"Warszawskie metro, czyli historia niezrealizowanych marze\u0144 - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-07-01T12:45:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-07-01T12:45:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotram\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Warszawskie metro, czyli historia niezrealizowanych marze\u0144\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Warszawskie metro, czyli historia niezrealizowanych marze\u0144 - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Warszawskie metro, czyli historia niezrealizowanych marze\u0144","og_description":"Metro w Warszawie kursuje ju\u017c od ponad \u0107wier\u0107wiecza, cho\u0107 prace nad I lini\u0105 rozpocz\u0119to...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","og_image":[{"url":"default"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/","name":"Warszawskie metro, czyli historia niezrealizowanych marze\u0144 - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"datePublished":"2022-07-01T12:45:00+00:00","dateModified":"2022-07-01T12:45:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/warszawskie-metro-czyli-historia-niezrealizowanych-marzen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotram","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Warszawskie metro, czyli historia niezrealizowanych marze\u0144"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram\/242926","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotram"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=242926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=242926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=242926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=242926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}