{"id":22047,"date":"2008-08-19T20:24:49","date_gmt":"2008-08-19T20:24:49","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infotram&#038;p=22047"},"modified":"2025-01-16T20:57:33","modified_gmt":"2025-01-16T19:57:33","slug":"nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie","status":"publish","type":"infotram","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/","title":{"rendered":"Nowy tunel tramwajowy w Dortmundzie"},"content":{"rendered":"<div>Poszczeg&oacute;lne miasta Zag\u0142\u0119bia Ruhry ko\u0144cz\u0105 pierwsze etapy wdra\u017cania Stadtbahn na swoim terenie. Jednym z tych miast jest Dortmund, kt&oacute;ry w tym roku otwar\u0142 ostatni z tuneli Stadtbahn w centrum miasta. Jednak zamiast wysokopod\u0142ogowych kolejek miejskich kursuj\u0105 tam niskopod\u0142ogowe tramwaje. Co sta\u0142o si\u0119 na przestrzeni dziej&oacute;w prezentujemy w poni\u017cszym artykule.<\/div>\n<div><strong>Okres tramwaj&oacute;w<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><strong><a title=\"Nieistniej\u0105cy obecnie tramwaj na linii numer 407. Fot. J\u00f6rg Feldkamp, Wikimedia Commons, Public Domain\"><img decoding=\"async\" title=\"Nieistniej\u0105cy obecnie tramwaj na linii numer 407. Fot. J\u00f6rg Feldkamp, Wikimedia Commons, Public Domain\" alt=\"Nieistniej\u0105cy obecnie tramwaj na linii numer 407. Fot. J\u00f6rg Feldkamp, Wikimedia Commons, Public Domain\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/dsw_407_jrg_feldkamppublic_domian_760.jpg\" \/><\/a> <a title=\"Tramwaj N8C mija si\u0119 z historycznym KSW. Fot. Smial, Wikimedia Commons, GNU FDL\"><img decoding=\"async\" title=\"Tramwaj N8C mija si\u0119 z historycznym KSW. Fot. Smial, Wikimedia Commons, GNU FDL\" alt=\"Tramwaj N8C mija si\u0119 z historycznym KSW. Fot. Smial, Wikimedia Commons, GNU FDL\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/dortmund_smial_gnufdl_760.jpg\" \/><\/a><\/strong><\/div>\n<div>Historia tramwaj&oacute;w w Dortmundzie si\u0119ga 1875 roku, kiedy to rozpocz\u0119to rozmowy w sprawie utworzenia w mie\u015bcie sieci tramwajowej. Kontrakt na budow\u0119 zosta\u0142 przyznany 19 marca 1881 roku, a ju\u017c pierwszego czerwca otwarto pierwszy odcinek trasy. Oczywi\u015bcie w tamtym czasie by\u0142 to jeszcze tramwaj konny. W 1892 roku wprowadzono na trasy &ndash;z racji du\u017cych pochyle\u0144 &ndash;ruch z wykorzystaniem parowych tramwaj&oacute;w. Jednak parowozy powodowa\u0142y zbyt du\u017ce zadymienie, a tramwaje konne nie by\u0142y w stanie sprosta\u0107 rosn\u0105cemu zapotrzebowaniu. Dlatego ju\u017c w 1894 roku rozpocz\u0119to elektryfikacj\u0119 tras, kt&oacute;r\u0105 zako\u0144czono w 1896 roku. Nast\u0119pne lata oznacza\u0142y dalszy rozw&oacute;j systemu. W tamtym czasie sie\u0107 tramwajowa by\u0142a podzielona przez lini\u0119 kolejow\u0105 na dwie cz\u0119\u015bci, a pasa\u017cerowie zmuszeni do pokonywania pieszo tunelu pod dworcem. Jedynie puste wagony mog\u0142y przeje\u017cd\u017ca\u0107 istniej\u0105cym \u0142\u0105cznikiem. W 1906 roku tramwaje zgodnie z koncesj\u0105 sta\u0142y si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 miasta, co doprowadzi\u0142o do dalszego rozwoju systemu. W 1910 roku uda\u0142o si\u0119 pokona\u0107 najwi\u0119ksze dotychczasowe ograniczenie, czyli podzia\u0142 sieci na dwie cz\u0119\u015bci. Dzi\u0119ki przebudowie dworca, kt&oacute;ry po\u0142o\u017cono wy\u017cej uzyskano wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 przestrzeni aby tramwaje mog\u0142y przeje\u017cd\u017ca\u0107 pod lini\u0105 kolejow\u0105. Pod koniec 1914 roku sie\u0107 liczy\u0142a 9 linii. Dalszy raptowny rozw&oacute;j sieci nasta\u0142 w okresie mi\u0119dzywojennym, gdzie mi\u0119dzy innymi powsta\u0142a pierwsza trasa szybkiego tramwaju z Huckarde przez Nette oraz Westerfilde do Mengede. Jednak w drugiej po\u0142owie i pocz\u0105tkiem II wojny \u015awiatowej sie\u0107 tramwajowa zacz\u0119\u0142a upada\u0107, a cz\u0119\u015b\u0107 linii zast\u0105piono autobusami. W 1942 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 sieci trolejbusowej, jednak ju\u017c w 1944 roku trolejbusy przesta\u0142y kursowa\u0107 z racji braku materia\u0142&oacute;w i ju\u017c nigdy nie wr&oacute;ci\u0142y na ulice miasta. Po zniszczeniach wojennych rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 odbudowa sieci, kt&oacute;ra zosta\u0142a zako\u0144czona w 1949 roku. Mimo tego cz\u0119\u015b\u0107 tras zast\u0105piono autobusami. W kolejnych latach kontynuowano rozbudow\u0119 sieci. Przyk\u0142adowo 1 listopada 1957 roku ruszy\u0142y tramwaje na trasie do ZOO w Hacheney. Jednak dalsze lata to ju\u017c era Stadtbahn.<\/div>\n<div><strong>Budowa Stadtbahn<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Sk\u0142ad kolejek miejskich serii B. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\"><img decoding=\"async\" title=\"Sk\u0142ad kolejek miejskich serii B. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\" alt=\"Sk\u0142ad kolejek miejskich serii B. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/b100_mikosch_gnufdl_760.jpg\" \/><\/a> <a title=\"Wn\u0119trze sk\u0142adu serii B. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\"><img decoding=\"async\" title=\"Wn\u0119trze sk\u0142adu serii B. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\" alt=\"Wn\u0119trze sk\u0142adu serii B. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/b100_mikoschgnufdl_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W Dortmundzie, podobnie jak w ca\u0142ym Zag\u0142\u0119biu Ruhry zdecydowano si\u0119 zast\u0105pi\u0107 tramwaje przez kolejk\u0119 miejsk\u0105. Krok ten by\u0142 o tyle \u0142atwiejszy, \u017ce tramwaje korzysta\u0142y z tor&oacute;w o normalnym rozstawie w przeciwie\u0144stwie do w\u0105skotorowych w Essen oraz Bochum. Jednak przebudowa systemu w Dortmundzie zacz\u0119\u0142a si\u0119 stosunkowo p&oacute;\u017ano, bo w 1969 roku. Dla miasta zaplanowano system z\u0142o\u017cony z trzech linii, gdzie trasa linii pierwszej wiod\u0142a z p&oacute;\u0142nocnego zachodu na po\u0142udniowy wsch&oacute;d, linii 2 z p&oacute;\u0142nocnego wschodu na po\u0142udniowy wsch&oacute;d, natomiast trzecia ze wschodu na zach&oacute;d. Budow\u0119 pierwszego odcinka rozpocz\u0119to 22 pa\u017adziernika 1969 roku, natomiast oddano do ruchu dopiero w 1976 roku. By\u0142 to kr&oacute;tki odcinek obecnej linii U42 d\u0142ugo\u015bci 4,1 metra maj\u0105cy sze\u015b\u0107 stacji i \u0142\u0105cz\u0105cy Kirchderne z Grevel, tymczasowo obs\u0142ugiwany przez tramwaj. Nast\u0119pnie w 1983 roku otwarto kolejny kr&oacute;tki odcinek podziemny obecnej linii U41 z H&ouml;rde do Clarenberg. By\u0142 on ca\u0142kowicie podziemny o d\u0142ugo\u015bci 1,5 km i dw&oacute;ch stacjach. Dopiero rok p&oacute;\u017aniej otwarto licz\u0105cy si\u0119 odcinek linii U49 z Hacheney do M&uuml;nsterstr. oraz Sch&uuml;tzenstr. Przy d\u0142ugo\u015bci 9,5 km mia\u0142 on 11 stacji z czego wi\u0119kszo\u015b\u0107 trasy znajdowa\u0142a si\u0119 pod ziemi\u0105. W 1986 roku otwarto odga\u0142\u0119zienie od tej trasy d\u0142ugo\u015bci 2,7 km z M&auml;rkische Stra&szlig;e do Willem-van-Vloten-Stra&szlig;e, za kt&oacute;r\u0105 linia zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z ju\u017c istniej\u0105cym odcinkiem linii U41 do Clarenberg. Nast\u0119pnie w 1990 roku otwarto kr&oacute;tki odcinek d\u0142ugo\u015bci 300 metr&oacute;w do Remydamm. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Tr\u00f3jcz\u0142onowy sk\u0142ad B80C8. Fot. J\u00f6rg Feldkamp, Wikimedia Commons, Public Domain\"><img decoding=\"async\" title=\"Tr\u00f3jcz\u0142onowy sk\u0142ad B80C8. Fot. J\u00f6rg Feldkamp, Wikimedia Commons, Public Domain\" alt=\"Tr\u00f3jcz\u0142onowy sk\u0142ad B80C8. Fot. J\u00f6rg Feldkamp, Wikimedia Commons, Public Domain\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/b80c8_jrg_feldkamp_public_domain_760.jpg\" \/><\/a>&nbsp;<a title=\"Kolejny tr\u00f3jcz\u0142onowy sk\u0142ad serii B. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\"><img decoding=\"async\" title=\"Kolejny tr\u00f3jcz\u0142onowy sk\u0142ad serii B. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\" alt=\"Kolejny tr\u00f3jcz\u0142onowy sk\u0142ad serii B. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/dsw353_mikosch_gnufdl_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W 1992 roku linia U49 zosta\u0142a przed\u0142u\u017cona o jeden przystanek z Sch&uuml;tzenstr. do Hafen, a na dalszym odcinku pojawi\u0142a si\u0119 nowa trasa U47 kursuj\u0105ca a\u017c do Huckarde Bushof. Odcinek Hafen &#8211; Huckarde Bushof mia\u0142 d\u0142ugo\u015b\u0107 3,4 km i 4 stacje. W tym samym roku otwarto pierwszy oficjalny odcinek linii nr 2 ze Stadtgarten &#8211; Franz-Zimmer-Stra&szlig;e. Odcientk ten o d\u0142ugo\u015bci 6,5 km na d\u0142ugo\u015bci 2,5 km przebiega\u0142 w tunelu, natomiast za przystankiem ko\u0144cowym trasa \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z lini\u0105 do Grevel otwart\u0105 w 1976 roku, co zako\u0144czy\u0142o tymczasow\u0105 obs\u0142ug\u0119 tramwajami. W 1995 roku wybudowano przed\u0142u\u017cenie o jedn\u0105 stacj\u0119 ze Stadtgarten do St&auml;dtische Kliniken. Na tym odcinku wybudowano komor\u0119 rozjazdow\u0105, dzi\u0119ki kt&oacute;rej rok p&oacute;\u017aniej otwarto kolejne przed\u0142u\u017cenie, tym razem ze Stadtgarten do Polizeipr&auml;sidiu. W 1998 roku przed\u0142u\u017cono t\u0105 tras\u0119 do Westfalenhallen. W latach 2000 &ndash;2002 dokonano kompleksowej przebudowy linii U41 na odcinku od M&uuml;nsterstr. do Brambauer, kt&oacute;ry dot\u0105d mia\u0142 charakter tramwajowy. Wybudowano &nbsp;na nim wysokie perony z kraw\u0119dzi\u0105 na wysoko\u015bci 900 mm nad g\u0142&oacute;wk\u0105 szyny. W tym samym roku otwarto tak\u017ce przed\u0142u\u017cenie Kliniken &ndash;Grotenbachstra&szlig;e. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 linii wchodz\u0105cych w sk\u0142ad systemu ma ju\u017c charakter kolejki miejskiej, jedynie linia U47 ma nadal odcinki tramwajowe z niskimi peronami. Braki w opisie niekt&oacute;rych odcink&oacute;w linii wynikaj\u0105 z faktu, \u017ce tunele by\u0142y \u0142\u0105czone z ju\u017c istniej\u0105cymi liniami tramwajowymi, kt&oacute;re odt\u0105d by\u0142y obs\u0142ugiwane przez Stadtbahn. Jednym z najciekawszych punkt&oacute;w na sieci jest tr&oacute;jk\u0105t torowy Westfalenhallen &ndash;Westfalenstadion- Remydamm. Na tr&oacute;jk\u0105cie tym \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 sieci okre\u015blane jako linia 1 oraz jako linia 2. W tym miejscu poci\u0105gi linii U46 kontynuuj\u0105 jazd\u0119 do Hauptbahnhof jako U45 i na odwr&oacute;t. Jak wi\u0119c wida\u0107 po przesz\u0142o 33 latach budowy Stadtbahn uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 zaledwie cz\u0119\u015b\u0107 z za\u0142o\u017conych inwestycji, ca\u0142kowicie pomijaj\u0105c lini\u0119 numer 3 na kt&oacute;rej nadal kursowa\u0142y tramwaje.<\/div>\n<div><strong>Linia trzecia budowana jako tramwaj<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><strong><a title=\"Tramwaj N8C w centrum Dortmundu na dni przed otwarciem nowego tunelu. Fot. R. Piech\"><img decoding=\"async\" title=\"Tramwaj N8C w centrum Dortmundu na dni przed otwarciem nowego tunelu. Fot. R. Piech\" alt=\"Tramwaj N8C w centrum Dortmundu na dni przed otwarciem nowego tunelu. Fot. R. Piech\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/hpim4979_760.jpg\" \/><\/a> <a title=\"Plan sieci szynowej DSW 21. Fot. Sebastian Sothen, Wikimedia Commons, CC Attribution 3,0\"><img decoding=\"async\" title=\"Plan sieci szynowej DSW 21. Fot. Sebastian Sothen, Wikimedia Commons, CC Attribution 3,0\" alt=\"Plan sieci szynowej DSW 21. Fot. Sebastian Sothen, Wikimedia Commons, CC Attribution 3,0\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/plan_sieci_sebastian_sothen_cc_attibution30_760.png\" \/><\/a><\/strong><\/div>\n<div>Wraz z up\u0142ywaj\u0105cym czasem zmieni\u0142y si\u0119 standardy oraz pojawi\u0142y si\u0119 nowe konstrukcje tramwaj&oacute;w, w tym g\u0142&oacute;wnie niskopod\u0142ogowych. Nowa technologia w po\u0142\u0105czeniu z pozostaj\u0105cymi do realizacji planami trzeciej linii Stadtbahn doprowadzi\u0142y do zrewidowania stanowiska i opracowania koncepcji wybudowania tunelu trzeciej linii wraz z wprowadzeniem na ni\u0105 nowoczesnych niskopod\u0142ogowych tramwaj&oacute;w. Tunel budowany od 1997 roku postanowiono przekszta\u0142ci\u0107 na tramwajowy. Dzi\u0119ki temu uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 dodatkowych koszt&oacute;w zwi\u0105zanych z konieczno\u015bci\u0105 przebudowy odcink&oacute;w tramwajowych poza tunelem. Typowo dla Niemiec stacje po\u015brednie z innymi liniami zosta\u0142y wykonane jeszcze podczas budowy tych linii. Jednak reszta tunelu musia\u0142a powsta\u0107 od podstaw. Pomimo faktu, \u017ce tunele zosta\u0142y wykonane pod pojazdy szeroko\u015bci 2,65 m zdecydowano si\u0119 wykona\u0107 perony pod tramwaje szeroko\u015bci 2,4 metra aby unikn\u0105\u0107 konieczno\u015bci przebudowy istniej\u0105cych odcink&oacute;w tramwajowych. Za standardow\u0105 wysoko\u015b\u0107 peron&oacute;w obrano 350 mm nad g\u0142&oacute;wk\u0105 szyny. Ca\u0142y tunel ma d\u0142ugo\u015b\u0107 2,94 km na ko\u0144cach jest po\u0142\u0105czony z torami tramwajowymi za pomoc\u0105 ramp. Na odcinku podziemnym znajduj\u0105 si\u0119 4 stacje z czego Ostentor jest obs\u0142ugiwana wy\u0142\u0105cznie przez lini\u0119 U43 (dawna 403), poniewa\u017c linia U44 (dawna 404) od\u0142\u0105cza si\u0119 przed stacj\u0105. Odcinek ten zosta\u0142 otwarty 28 kwietnia 2008 roku i oznacza zako\u0144czenie realizacji pierwszej fazy budowy Stadtbahn w Dortmundzie. Faza ta zak\u0142ada\u0142a budow\u0119 w centrach miast tuneli i mia\u0142a trwa\u0107 zaledwie 10 lat. Jak \u017cycie pokaza\u0142o etap ten zaj\u0105\u0142 a\u017c 39 lat! Przy czym proces ten natkn\u0105\u0142 si\u0119 na prze\u0142om technologiczny w postaci tramwaj&oacute;w niskopod\u0142ogowych.<\/div>\n<div><strong>Tramwaje i Kolejka miejska obecnie<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><strong><a title=\"Tramwaje N8C jeszcze w Dortmundzie, jednak ju\u017c za nied\u0142ugo znajd\u0105 si\u0119 w Gda\u0144sku. Fot. R. Piech\"><img decoding=\"async\" title=\"Tramwaje N8C jeszcze w Dortmundzie, jednak ju\u017c za nied\u0142ugo znajd\u0105 si\u0119 w Gda\u0144sku. Fot. R. Piech\" alt=\"Tramwaje N8C jeszcze w Dortmundzie, jednak ju\u017c za nied\u0142ugo znajd\u0105 si\u0119 w Gda\u0144sku. Fot. R. Piech\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/hpim4992_760.jpg\" \/><\/a> <a title=\"NGT8 wkr\u00f3tce b\u0119d\u0105 jedynym typem taboru tramwajowego w Dortmundzie. Fot. Christian Lindecke, Wikimedia Commons, CC Attribution 2.0\"><img decoding=\"async\" title=\"NGT8 wkr\u00f3tce b\u0119d\u0105 jedynym typem taboru tramwajowego w Dortmundzie. Fot. Christian Lindecke, Wikimedia Commons, CC Attribution 2.0\" alt=\"NGT8 wkr\u00f3tce b\u0119d\u0105 jedynym typem taboru tramwajowego w Dortmundzie. Fot. Christian Lindecke, Wikimedia Commons, CC Attribution 2.0\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/ngt8_dortmund_hafen_christian_lindecke_cc_attribution20_760.jpg\" \/><\/a> <a title=\"W strefie kolejek miejskich nie s\u0105 planowane nowe zakupy. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\"><img decoding=\"async\" title=\"W strefie kolejek miejskich nie s\u0105 planowane nowe zakupy. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\" alt=\"W strefie kolejek miejskich nie s\u0105 planowane nowe zakupy. Fot. Mikosch, Wikimedia Commons, GNU FDL\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/dsw405grevel_mikosch_gnufdl_760.jpg\" \/><\/a><\/strong><\/div>\n<div>Na chwil\u0119 obecn\u0105 system szynowego transportu miejskiego w Dortmundzie obs\u0142uguje Dortmunder Stadtwerke AG, kt&oacute;re wyst\u0119puje pod skr&oacute;tem DSW21. Sp&oacute;\u0142ka ta opr&oacute;cz przewoz&oacute;w tramwajowych obs\u0142uguje tak\u017ce szereg innych instalacji potrzebnych funkcjonowaniu miasta. Na chwil\u0119 obecn\u0105 sie\u0107 Stadtbah ma d\u0142ugo\u015b\u0107 55 km z czego 17,5 km w tunelach. Natomiast dwie linie tramwajowe maj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 19,5 km z czego 2,94 w tunelu. Dla potrzeb Stadtbahn wykorzystywane s\u0105 typowe wagony kolejki miejskiej typu B80 oraz B100. DSW 21 posiada ich 64 z czego cz\u0119\u015bc jest dwucz\u0142onowa, a cz\u0119\u015b\u0107 tr&oacute;jcz\u0142onowa. Natomiast lini\u0119 tramwajow\u0105 obs\u0142uguj\u0105 wagony N8C, kt&oacute;re w najbli\u017cszych latach zako\u0144cz\u0105 swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 liniow\u0105, poniewa\u017c DSW 21 zam&oacute;wi\u0142o w koncernie Bombardier 47 nowych niskopod\u0142ogowych, dwukierunkowych, dwustronnych tramwaj&oacute;w typu NGT8. Tramwaje te maj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107 30 metr&oacute;w. Na chwil\u0119 obecn\u0105 dostarczono 6 pojazd&oacute;w, a do 2010 roku dostawy maj\u0105 zosta\u0107 zako\u0144czone. Natomiast 45 u\u017cywanych obecnie tramwaj&oacute;w N8C zosta\u0142o sprzedanych do Gda\u0144ska i w mar\u0119 dostaw nowych pojazd&oacute;w b\u0119d\u0105 one sukcesywnie wysy\u0142ane do Polski. Po budowie nowego tunelu tramwajowego DSW 21 oczekuje na 15% wzrost ilo\u015bci pasa\u017cer&oacute;w.<\/div>\n<div><strong>Plany na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/strong><\/div>\n<div>Poniewa\u017c g\u0142&oacute;wne inwestycje zosta\u0142y ju\u017c przeprowadzone, tak wi\u0119c czas zacz\u0105\u0107 planowa\u0107 dalszy rozw&oacute;j sieci. Plany przewiduj\u0105 rozbudow\u0119 stacji U-Bahn przy dworcu g\u0142&oacute;wnym, kt&oacute;ra na chwil\u0119 obecn\u0105 jest ju\u017c przeci\u0105\u017cona. W zwi\u0105zku z tym ma ona zosta\u0107 rozbudowana o dwa kolejne tory, kt&oacute;re b\u0119d\u0105 si\u0119 \u0142\u0105czy\u0142y z trasami linii drugiej (przystanek Hauptbahnhof znajduje si\u0119 na linii pierwszej). W dalszej kolejno\u015bci przewiduje si\u0119 tak\u017ce przed\u0142u\u017cenie linii U49 od jej po\u0142udniowego ko\u0144ca w kierunku Wellinghofen.<\/div>\n<div><strong>Idea Stadtbahn po latach<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Stary tramwaj jeszcze na linii tramwajowej 402. Na zdj\u0119ciu wida\u0107 bardzo dobrze peron z cz\u0119\u015bci\u0105 wysok\u0105 oraz nisk\u0105. W\u0142a\u015bnie koszty infrastrukturalne przemawiaj\u0105 za tramwajami niskopod\u0142ogowymi. Fot. J\u00f6rg Feldkamp, Wikimedia Commons, Public Domain\"><img decoding=\"async\" title=\"Stary tramwaj jeszcze na linii tramwajowej 402. Na zdj\u0119ciu wida\u0107 bardzo dobrze peron z cz\u0119\u015bci\u0105 wysok\u0105 oraz nisk\u0105. W\u0142a\u015bnie koszty infrastrukturalne przemawiaj\u0105 za tramwajami niskopod\u0142ogowymi. Fot. J\u00f6rg Feldkamp, Wikimedia Commons, Public Domain\" alt=\"Stary tramwaj jeszcze na linii tramwajowej 402. Na zdj\u0119ciu wida\u0107 bardzo dobrze peron z cz\u0119\u015bci\u0105 wysok\u0105 oraz nisk\u0105. W\u0142a\u015bnie koszty infrastrukturalne przemawiaj\u0105 za tramwajami niskopod\u0142ogowymi. Fot. J\u00f6rg Feldkamp, Wikimedia Commons, Public Domain\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/19209\/dsw_linie_402_grevel_jrg_feldkamp_public_domain_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Po przesz\u0142o 40 latach od rozpocz\u0119cia budowy Stadtbahn w Zag\u0142\u0119biu Ruhry mo\u017cna dokona\u0107 podsumowania tego systemu. Wbrew oczekiwaniom jego budowa okaza\u0142a si\u0119 bardzo czasoch\u0142onna, na co najprawdopodobniej mia\u0142a wp\u0142yw reforma g&oacute;rnictwa. Region s\u0142yn\u0105cy dot\u0105d i \u017cyj\u0105cy z wydobycia w\u0119gla nagle straci\u0142 znaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 dochod&oacute;w, co zaowocowa\u0142o niskim finansowaniem budowy tuneli. To z kolei doprowadzi\u0142o do znacznego rozci\u0105gni\u0119cia realizacji inwestycji w czasie. Z drugiej strony nikt nie spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce wejdzie nowy wynalazek w postaci tramwaju niskopod\u0142ogowego. W efekcie ka\u017cde z miast po wst\u0119pnym budowaniu sieci Stadtbahn wraz z pojawieniem si\u0119 tramwaju niskopod\u0142ogowego zrewidowa\u0142o te plany rezygnuj\u0105c z dalszej budowy Stadtbahn na rzecz rozwoju systemu tramwajowego. Kiedy\u015b pojawi\u0142y si\u0119 g\u0142osy, \u017ce s\u0105 to dzia\u0142ania inspirowane mod\u0105, jednak przyk\u0142ad Dortmundu pokazuje, \u017ce jest zupe\u0142nie inaczej. Bowiem Kolejka miejska to nie tylko budowa tuneli, to tak\u017ce kosztowne dostosowywanie istniej\u0105cych torowisk dla potrzeb szerszego, wysokopod\u0142ogowego taboru. W tym konieczno\u015b\u0107 budowy wysokich peron&oacute;w. W przeciwie\u0144stwie do tego tramwaj niskopod\u0142ogowy nie ma takich wymaga\u0144. Mo\u017ce on kursowa\u0107 po ju\u017c istniej\u0105cym torowisku (oczywi\u015bcie w odpowiednim stanie technicznym) i nie wymaga budowy wysokich peron&oacute;w, kt&oacute;rych wkomponowanie w miejsk\u0105 ulic\u0119 jest nie lada problemem. Natomiast dzi\u0119ki podobnej d\u0142ugo\u015bci oraz odcinkom w tunelach udaje si\u0119 osi\u0105ga\u0107 podobne parametry przewozowe. Tak wi\u0119c je\u017celi kto\u015b chce zapyta\u0107 co jest przysz\u0142o\u015bci\u0105 transportu miejskiego, to bez wahania mo\u017cna napisa\u0107, \u017ce tramwaje niskopod\u0142ogowe z odcinkami w tunelach. Oczywi\u015bcie aby w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 te zalety najlepiej aby by\u0142y to tramwaje dwukierunkowe dwustronne. Taki system mo\u017ce by\u0107 jednocze\u015bnie szybki, wydajny oraz atrakcyjny stylistycznie, co w efekcie mo\u017ce si\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 na wi\u0119ksze zainteresowanie pasa\u017cer&oacute;w szybkim tramwajem zamiast metrem. Dlatego miasta powinny szerzej popatrze\u0107 na mo\u017cliwo\u015bci wsp&oacute;\u0142czesnych tramwaj&oacute;w zamiast budowa\u0107 fikcyjne sieci metra. Sprawny system jest wi\u0119cej wart ni\u017c p\u0142onne ambicje posiadania &bdquo;prawdziwego metra&rdquo;. Bowiem tak naprawd\u0119 metro to nie specyficzny tabor z Metrowagonmash lecz wielko\u015b\u0107 realizowanych przewoz&oacute;w. St\u0105d nie jeden system tramwajowy mo\u017ce nosi\u0107 miano metra.<\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22048,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[15819,15677,7917,15815,916,15818,15816,15817],"class_list":["post-22047","infotram","type-infotram","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-b100","tag-b80","tag-dortmund","tag-dsw-21","tag-n8c","tag-ngt8","tag-stadtbahn","tag-strassenbahn"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Nowy tunel tramwajowy w Dortmundzie - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nowy tunel tramwajowy w Dortmundzie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Poszczeg&oacute;lne miasta Zag\u0142\u0119bia Ruhry ko\u0144cz\u0105 pierwsze etapy wdra\u017cania Stadtbahn na swoim terenie. Jednym z...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-16T19:57:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48ab0ff166b1c.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/\",\"name\":\"Nowy tunel tramwajowy w Dortmundzie - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48ab0ff166b1c.jpg\",\"datePublished\":\"2008-08-19T20:24:49+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-16T19:57:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48ab0ff166b1c.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48ab0ff166b1c.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotram\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Nowy tunel tramwajowy w Dortmundzie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nowy tunel tramwajowy w Dortmundzie - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Nowy tunel tramwajowy w Dortmundzie","og_description":"Poszczeg&oacute;lne miasta Zag\u0142\u0119bia Ruhry ko\u0144cz\u0105 pierwsze etapy wdra\u017cania Stadtbahn na swoim terenie. Jednym z...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-16T19:57:33+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48ab0ff166b1c.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/","name":"Nowy tunel tramwajowy w Dortmundzie - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48ab0ff166b1c.jpg","datePublished":"2008-08-19T20:24:49+00:00","dateModified":"2025-01-16T19:57:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48ab0ff166b1c.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48ab0ff166b1c.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/nowy-tunel-tramwajowy-w-dortmundzie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotram","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Nowy tunel tramwajowy w Dortmundzie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram\/22047","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotram"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22047"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22048"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22047"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22047"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22047"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}