{"id":20919,"date":"2008-06-10T17:06:37","date_gmt":"2008-06-10T17:06:37","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infotram&#038;p=20919"},"modified":"2025-01-16T03:59:33","modified_gmt":"2025-01-16T02:59:33","slug":"tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa","status":"publish","type":"infotram","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/","title":{"rendered":"Tramwaj w Bordeaux &#8211; wielki powr\u00f3t z klas\u0105"},"content":{"rendered":"<div>Niedawno mia\u0142y miejsce warsztaty organizowane przez Ambasad\u0119 Francusk\u0105, maj\u0105ce przybli\u017cy\u0107 dokonania Francuz&oacute;w w w dziedzinie transportu szynowego. Jak powiedzia\u0142 na zako\u0144czenie Dominique Bussereau, Sekretarz Stanu d\/s Transportu w Ministerstwie Ekologii, Energetyki, Zr&oacute;wnowa\u017conego Rozwoju i Zagospodarowania Przestrzennego Republiki Francuskiej: &bdquo;We Francji zrobili\u015bmy to czego nie powinni\u015bmy &ndash;zlikwidowali\u015bmy tramwaje&#8230;&rdquo;. Teraz Francja naprawia ten b\u0142\u0105d du\u017cym kosztem, jednak za tymi kosztami kryj\u0105 si\u0119 r&oacute;wnie\u017c pozytywne efekty. Aby przybli\u017cy\u0107 t\u0105 problematyk\u0119 przedstawiamy histori\u0119 i dzie\u0144 dzisiejszy tramwaj&oacute;w w Bordeaux.<\/div>\n<div><strong>Tramwaje w przesz\u0142o\u015bci<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><strong><a title=\"Tramwaje w Bordeaux w 1900 roku. Fot. Wikimedia Commons, Public Domain\"><img decoding=\"async\" title=\"Tramwaje w Bordeaux w 1900 roku. Fot. Wikimedia Commons, Public Domain\" alt=\"Tramwaje w Bordeaux w 1900 roku. Fot. Wikimedia Commons, Public Domain\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/bordeauxtramway1900_publicdomain_760.jpg\" \/><\/a><\/strong><\/div>\n<div>Miasto Bordeaux po\u0142o\u017cone w po\u0142udniowo zachodniej Francji podobnie jak inne miasta w tym okresie posiada\u0142o rozleg\u0142\u0105 sie\u0107 tramwajow\u0105 licz\u0105c\u0105 38 linii oraz przesz\u0142o 200 km tor&oacute;w. Sie\u0107 ta funkcjonowa\u0142a bez zagro\u017cenia a\u017c do 1947 roku, kiedy to na fotel mera miasta wybrano Jacques Chaban-Delmas, kt&oacute;ry reprezentowa\u0142 bardzo silne lobby anty tramwajowe. To doprowadzi\u0142o do szybkiego zamykania linii tramwajowych b\u0119d\u0105cych w dobrym stanie technicznym i zdolnych do dalszej eksploatacji. Likwidacja wszystkich 38 linii zaj\u0119\u0142a 11 lat i w efekcie w 1958 roku miasto by\u0142o &bdquo;wolne&rdquo;od szyn. Jednak b\u0142\u0105d obranej polityki zacz\u0105\u0142 si\u0119 bardzo szybko ujawnia\u0107, a miasto maj\u0105ce by\u0107 wy\u0142\u0105cznie samochodowe zacz\u0119\u0142o dusi\u0107 si\u0119 we w\u0142asnym sosie. Dzia\u0142o si\u0119 tak ju\u017c w 1970 roku, jednak rz\u0105dz\u0105cy jeszcze Chaban nie bra\u0142 pod uwag\u0119 mo\u017cliwo\u015bci powrotu tramwaj&oacute;w do miasta. Za to jako plan awaryjny przewidziano budow\u0119 w pe\u0142ni automatycznego podziemnego metra (VAL). Silnie promowany projekt nie pad\u0142 nawet pod naciskami zwi\u0105zk&oacute;w motoryzacyjnych domagaj\u0105cych si\u0119 dalszych usprawnie\u0144 w sieci drogowej. Pomys\u0142 budowy VAL upad\u0142 pod wp\u0142ywem warunk&oacute;w geologicznych pod miastem, gdzie dominuj\u0105 piaski niezdatne do prowadzenia podziemnych bud&oacute;w. W&oacute;wczas idea VAL upad\u0142a, jednak mer pozosta\u0142. Dopiero zmiana w\u0142adzy politycznej w 1995 roku, gdzie funkcj\u0119 mera obj\u0105\u0142 Alain Jupp&eacute;mo\u017cliwe sta\u0142y si\u0119 zmiany stanowiska odno\u015bnie wygl\u0105du przysz\u0142ej komunikacji publicznej w mie\u015bcie. Nowy mer zdecydowa\u0142 zleci\u0107 opracowanie studium rozwoju komunikacji publicznej w mie\u015bcie, kt&oacute;re zasugerowa\u0142o konieczno\u015b\u0107 budowy systemu tramwajowego. Studium to zosta\u0142o wykonane w 1997 roku, a program ten zosta\u0142 przyj\u0119ty do realizacji w 2000 roku. Jako projekt o bardzo du\u017cym znaczeniu publicznym bardzo szybko ruszy\u0142y nad nim prace budowlane, a w dniu 21 grudnia 2003 roku ruszy\u0142 obecny system tramwajowy.<\/div>\n<div><strong>Tramwaj w Bordeaux obecnie<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Tramwaj Citadis w Bordeaux. Fot. SP Smiler, Wikimedia Commons, Public Domain\"><img decoding=\"async\" title=\"Tramwaj Citadis w Bordeaux. Fot. SP Smiler, Wikimedia Commons, Public Domain\" alt=\"Tramwaj Citadis w Bordeaux. Fot. SP Smiler, Wikimedia Commons, Public Domain\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/sp_smiler_public_domain_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Miasto Bordeaux stanowi stolic\u0119 regionu Aquitaine i liczy obecnie nieco ponad 200&nbsp;000 mieszka\u0144c&oacute;w, jednak wraz z okolicznymi miastami Bordeaux tworzy aglomeracj\u0119 maj\u0105c\u0105 600&nbsp;000 mieszka\u0144c&oacute;w. Tak wi\u0119c jest wr\u0119cz idealnym miejscem do rozwoju sieci tramwajowej. Na jego przyk\u0142adzie sprawdza si\u0119 bardzo dobrze maksyma przytoczona na wst\u0119pie. Z racji wielko\u015bci budowa systemu metra mija\u0142aby si\u0119 z celem, natomiast linie tramwajowe mog\u0142y by\u0107 z powodzeniem eksploatowane na przynajmniej trzech g\u0142&oacute;wnych liniach. Taki te\u017c system postanowiono zaproponowa\u0107 do realizacji, gdzie ju\u017c od samego pocz\u0105tku budowano jednocze\u015bnie trzy linie z czego linia A biegnie w relacji wsch&oacute;d &ndash;zach&oacute;d, natomiast linie B i C kursuj\u0105 w relacji p&oacute;\u0142noc po\u0142udnie. Wszystkie trzy linie spotykaj\u0105 si\u0119 w centrum miasta na trzech przystankach, co umo\u017cliwia dokonanie przesiadki. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Tramwaj w Bordeaux na odcinku z APS. Fot. Alstom\"><img decoding=\"async\" title=\"Tramwaj w Bordeaux na odcinku z APS. Fot. Alstom\" alt=\"Tramwaj w Bordeaux na odcinku z APS. Fot. Alstom\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/bordeaux_760.jpg\" \/><\/a> <a title=\"Tramwaj w Bordeaux na odcinku z APS. Fot. Olivier Aumage, Wikimedia Commons, CC Attribution 2,5\"><img decoding=\"async\" title=\"Tramwaj w Bordeaux na odcinku z APS. Fot. Olivier Aumage, Wikimedia Commons, CC Attribution 2,5\" alt=\"Tramwaj w Bordeaux na odcinku z APS. Fot. Olivier Aumage, Wikimedia Commons, CC Attribution 2,5\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/olivier_aumage_cc25_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Poniewa\u017c negatywny duch poprzedniego mera stawiaj\u0105cego tramwaje jako wroga publicznego numer jeden nadal jest obecny w mie\u015bcie, wi\u0119c jednym z argument&oacute;w przeciw tramwajom sta\u0142a si\u0119 sie\u0107 trakcyjna, kt&oacute;ra to mia\u0142aby niszczy\u0107 widok zabytkowej cz\u0119\u015bci miasta. Z tej przyczyny postanowiono opracowa\u0107 nowy system zasilania za pomoc\u0105 trzeciej bezpiecznej szyny (APS), kt&oacute;rej dzia\u0142anie zostanie przedstawione w dalszej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u. To rozwi\u0105zanie z racji koszt&oacute;w zosta\u0142o zastosowane zosta\u0142o jedynie na \u0142\u0105cznym odcinku d\u0142ugo\u015bci 11 km, gdzie trasa wiedzie centrum starego miasta. Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 sieci posiada tradycyjne zasilanie za pomoc\u0105 sieci napowietrznej. Jednak z racji prototypowego charakteru APS w pierwszym okresie eksploatacji wyst\u0119powa\u0142y problemy techniczne, kt&oacute;re uda\u0142o si\u0119 w nied\u0142ugim czasie rozwi\u0105za\u0107. Bardzo wa\u017cnym jest fakt, \u017ce w\u0142adze miejskie postanowi\u0142y wzorem innych miast wprowadzaj\u0105cych tramwaje wykorzysta\u0107 ten moment do znacznej poprawy jako\u015bci \u015brodowiska miejskiego, co zaowocowa\u0142o szeregiem inwestycji wok&oacute;\u0142 nowych linii, jak r&oacute;wnie\u017c powstaniem nowej dzielnicy mieszkaniowej M&eacute;rignac.<\/div>\n<div><strong>Linie tramwajowe<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><strong><a title=\"Aktualny plan sieci w Bordeaux. Fot. Maximilian Doerrbecker, Wikimedia Commons, CC Attribution 2,5\"><img decoding=\"async\" title=\"Aktualny plan sieci w Bordeaux. Fot. Maximilian Doerrbecker, Wikimedia Commons, CC Attribution 2,5\" alt=\"Aktualny plan sieci w Bordeaux. Fot. Maximilian Doerrbecker, Wikimedia Commons, CC Attribution 2,5\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/netzplan_maximilian_doerrbecker_cc25_760.png\" \/><\/a><\/strong><\/div>\n<div>Na chwil\u0119 obecn\u0105 sie\u0107 tramwajowa w Bordeaux sk\u0142ada si\u0119 z trzech linii o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci 35,7 km, na kt&oacute;rej znajduj\u0105 si\u0119 72 przystanki. Ca\u0142y system ruszy\u0142 w dniu 21 grudnia 2003 roku, kiedy to w obecno\u015bci Prezydenta Francji Jacques Chirac oraz nowego mera Bordeaux Alain Jupp&eacute;ruszy\u0142y tramwaje linii A na jej pierwszym odcinku. Na chwil\u0119 obecn\u0105 do uko\u0144czenia pozostaje jedynie jej ko\u0144cowy odcinek z Lormont Lauriers do Grand Came, a funkcjonuj\u0105ca trasa ma d\u0142ugo\u015b\u0107 17 km. Jako druga w dniu 24 kwietnia 2004 roku zosta\u0142a otwarta trasa C, kt&oacute;ra na chwil\u0119 obecn\u0105 kursuje na trasie Gare St. Jean &ndash;Grand Parc, natomiast w trakcie budowy s\u0105 jej przed\u0142u\u017cenia na p&oacute;\u0142noc i po\u0142udnie. D\u0142ugo\u015b\u0107 linii C wynosi obecnie 8,1 km. Jako trzecia wystartowa\u0142a w dniu 15 maja 2004 roku linia B, kt&oacute;ra ma d\u0142ugo\u015b\u0107 10,6 km i kursuje prawie na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci, za wyj\u0105tkiem odcinka z Bassins &aacute;Flot do Claveau. Na chwil\u0119 obecn\u0105 45% pasa\u017cer&oacute;w tramwaj&oacute;w korzysta z nich dzi\u0119ki przesiadce z autobusu na tramwaj. W swojej ostatecznej wersji system b\u0119dzie mia\u0142 trzy linie o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci 43,3 km i 84 przystankach. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Citadis 302. Fot. Peter Gugerell, Wikimedia Commons, GNUFDL\"><img decoding=\"async\" title=\"Citadis 302. Fot. Peter Gugerell, Wikimedia Commons, GNUFDL\" alt=\"Citadis 302. Fot. Peter Gugerell, Wikimedia Commons, GNUFDL\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/302_peter_gugerell_gnufdl_760.jpg\" \/><\/a>&nbsp;<a title=\"Citadis 402. Fot. Peter Gugerell, Wikimedia Commons, GNUFDL\"><img decoding=\"async\" title=\"Citadis 402. Fot. Peter Gugerell, Wikimedia Commons, GNUFDL\" alt=\"Citadis 402. Fot. Peter Gugerell, Wikimedia Commons, GNUFDL\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/402_peter_gugerell_gnufdl_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Po trasach kursuj\u0105 obecnie 74 tramwaje Citadis optymalizowane specjalnie dla tego miasta. Na chwil\u0119 obecn\u0105 s\u0105 to 62 tramwaje siedmiocz\u0142onowe serii 402 o d\u0142ugo\u015bci 43,9 metra i szeroko\u015bci 2,4 metra oraz 12 tramwaj&oacute;w serii 302 d\u0142ugo\u015bci 32,8 metra i szeroko\u015bci r&oacute;wnie\u017c 2,4 metra. Tramwaje s\u0105 przystosowane do poruszania si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 maksymaln\u0105 60 km\/h pod napi\u0119ciem zasilania 750 v pr\u0105du sta\u0142ego pobieranym z sieci napowietrznej lub trzeciej szyny. Tramwaje posiadaj\u0105 sp&oacute;d pomalowany na srebrno z odcieniem metalicznym, czarny pas okienny oraz niebieski metalik na dachu. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tramwaj&oacute;w do Bordeaux jest zastosowanie z przodu jedynie jednej lampy, co ma si\u0119 odwo\u0142ywa\u0107 do dawnych tramwaj&oacute;w.<\/div>\n<div><strong>Zasilanie z trzeciej szyny<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Londyn, pozosta\u0142o\u015bci tramwaju z widocznym \u015brodkowym wyci\u0119ciem w kt\u00f3rym porusza\u0142 si\u0119 odbierak pr\u0105du. Fot. Wikimedia Commons, GNU FDL\"><img decoding=\"async\" title=\"Londyn, pozosta\u0142o\u015bci tramwaju z widocznym \u015brodkowym wyci\u0119ciem w kt\u00f3rym porusza\u0142 si\u0119 odbierak pr\u0105du. Fot. Wikimedia Commons, GNU FDL\" alt=\"Londyn, pozosta\u0142o\u015bci tramwaju z widocznym \u015brodkowym wyci\u0119ciem w kt\u00f3rym porusza\u0142 si\u0119 odbierak pr\u0105du. Fot. Wikimedia Commons, GNU FDL\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/kingswayunderpass_gnufdl_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Na chwil\u0119 obecn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 system&oacute;w tramwajowych wykorzystuje zasilanie z napowietrznej sieci trakcyjnej sk\u0105d jest pobierany pr\u0105d za pomoc\u0105 odbieraka pr\u0105du. Jednak z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zasilania z trzeciej szyny eksperymentowano ju\u017c na pocz\u0105tku XX wieku w Pary\u017cu, USA oraz w Anglii. System polega\u0142 na szynie zasilaj\u0105cej zabudowanej w zag\u0142\u0119bieniu, po kt&oacute;rej porusza\u0142 si\u0119 &bdquo;but&rdquo;odbieraj\u0105cy energi\u0119 elektryczn\u0105. Ta z kolei by\u0142a w\u0142\u0105czana na wybranych sekcjach przez przeje\u017cd\u017caj\u0105cy tramwaj. Dzia\u0142o si\u0119 tak na zasadzie dzia\u0142ania elektromagnesu zabudowanego pod tramwajem. Nieco inny system zasilania funkcjonowa\u0142 niegdy\u015b w Budapeszcie. System ten opracowa\u0142 Siemens i polega\u0142 na zabudowie po wewn\u0119trznej stronie szyny jezdnej dodatkowej szyny zasilaj\u0105cej, kt&oacute;rej dotyka\u0142 odbierak pr\u0105du za pomoc\u0105 specjalnego kana\u0142u w jezdni. Og&oacute;lnie system ten by\u0142 bezpieczny i nie zanotowano problem&oacute;w w czasie deszczu, jednak \u015bnieg i l&oacute;d skutecznie unieruchamia\u0142y tramwaje. Problemem by\u0142 r&oacute;wnie\u017c brud, kt&oacute;ry skutecznie pogarsza\u0142 odbi&oacute;r energii dlatego w latach 1920-tych system przebudowano na zasilany z g&oacute;rnej sieci napowietrznej. Istnia\u0142y r&oacute;wnie\u017c rozwi\u0105zania, kt&oacute;re posiada\u0142y zabudowan\u0105 pod powierzchni\u0105 jezdni trzeci\u0105 szyn\u0119 b\u0119d\u0105c\u0105 stale pod napi\u0119ciem. Odbi&oacute;r pr\u0105du odbywa\u0142 si\u0119 za pomoc\u0105 odbieraka, kt&oacute;ry poprzez w\u0105sk\u0105 szczelin\u0119 w powierzchni jezdni si\u0119ga\u0142 do szyny b\u0119d\u0105cej pod napi\u0119ciem. Takie rozwi\u0105zanie wyst\u0119powa\u0142o w Londynie, Denver, Nowym Jorku czy Waszyngtonie D.C.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Tor z szyn\u0105 APS podczas budowy. Fot. SP Smiler, Wikimedia Commons, Public Domain\"><img decoding=\"async\" title=\"Tor z szyn\u0105 APS podczas budowy. Fot. SP Smiler, Wikimedia Commons, Public Domain\" alt=\"Tor z szyn\u0105 APS podczas budowy. Fot. SP Smiler, Wikimedia Commons, Public Domain\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/aps_2_spsmiler_public_domain_760.jpg\" \/><\/a> <a title=\"Widok na trzeci\u0105 szyn\u0119, w \u015brodku pole neutralne. Fot. SP Spsmiler, Wikimedia Commons, Public Domain\"><img decoding=\"async\" title=\"Widok na trzeci\u0105 szyn\u0119, w \u015brodku pole neutralne. Fot. SP Spsmiler, Wikimedia Commons, Public Domain\" alt=\"Widok na trzeci\u0105 szyn\u0119, w \u015brodku pole neutralne. Fot. SP Spsmiler, Wikimedia Commons, Public Domain\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/aps_spsmiler_public_domain_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Jednak w przypadku APS mamy do czynienia raczej z tym pierwszym typem, gdzie zmieni\u0142y sie jedynie sposoby za\u0142\u0105czania zasilania w trzeciej szynie, kt&oacute;ra jest pod napi\u0119ciem jedynie w czasie przejazdu tramwaju i jedynie na kr&oacute;tkim odcinku znajduj\u0105cym si\u0119 pod tramwajem. Szyna napi\u0119ciowa jest umieszczona po\u015brodku toru i jest podzielona elektrycznie na o\u015bmiometrowe sekcje. Ka\u017cdy tramwaj ma dwa dolne odbieraki pr\u0105du obok kt&oacute;rych znajduje si\u0119 antena nadaj\u0105ca sygna\u0142y o aktualnej pozycji tramwaju. Na podstawie tych danych za\u0142\u0105czane s\u0105 poszczeg&oacute;lne sekcje znajduj\u0105ce si\u0119 bezpo\u015brednio pod tramwajem. Rozwi\u0105zanie to jest napewno nowoczesne, jednak krytycy twierdz\u0105, \u017ce podnosi koszt pojazdu o 100&nbsp;000 &euro;, oraz jego instalacja jest 300% dro\u017csza od tradycyjnej sieci napowietrznej. Pomimo przetestowania tego systemu w Marsylii podczas jego wprowadzania w Bordeaux wyst\u0105pi\u0142y problemy techniczne, kt&oacute;re doprowadzi\u0142y nawet do rozwa\u017cania rezygnacji z tego wynalazku. W pa\u017adzierniku 2005 roku og\u0142oszono, \u017ce 1 km zostanie ca\u0142kowicie przebudowany na zasilanie napowietrzne. Przy czym najwi\u0119kszy problem stanowi\u0142a woda, kt&oacute;ra po silnych opadach deszczu nie sp\u0142ywa\u0142a wystarczaj\u0105co szybko z szyny. Warto o tym pami\u0119ta\u0107 w kraju&nbsp;takim jak Polska, gdzie opr&oacute;cz deszczu wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce silne opady \u015bniegu. Pomimo tego zainteresowanie tym systemem nie s\u0142abnie, a na chwil\u0119 obecn\u0105 jego zainstalowanie deklaruj\u0105 miasta Angers, Reims oraz Orl&eacute;ans. System ten ma r&oacute;wnie\u017c pojawi\u0107 si\u0119 w tramwajach w Dubaju.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Miejsce zmiany sposobu zasilania. Fot. Wikimedia Commons, Public Domain\"><img decoding=\"async\" title=\"Miejsce zmiany sposobu zasilania. Fot. Wikimedia Commons, Public Domain\" alt=\"Miejsce zmiany sposobu zasilania. Fot. Wikimedia Commons, Public Domain\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/zmiana_zasilania_publicdomain_760.jpg\" \/><\/a> <a title=\"Tramwaje wp\u0142yn\u0119\u0142y znacznie na popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia w mie\u015bcie. Fot. Peter Gugerell, Wikimedia Commons, GNU FDL\"><img decoding=\"async\" title=\"Tramwaje wp\u0142yn\u0119\u0142y znacznie na popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia w mie\u015bcie. Fot. Peter Gugerell, Wikimedia Commons, GNU FDL\" alt=\"Tramwaje wp\u0142yn\u0119\u0142y znacznie na popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia w mie\u015bcie. Fot. Peter Gugerell, Wikimedia Commons, GNU FDL\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/18195\/las_peter_gugerell_gnufdl_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Jak wi\u0119c wida\u0107 problemy transportowe i ich rozwi\u0105zanie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od ludzi. Bordeaux tak d\u0142ugo boryka\u0142o si\u0119 z tym problemem jak d\u0142ugo za sterami znajdowa\u0142 si\u0119 cz\u0142owiek kt&oacute;rego edukacja zatrzyma\u0142a si\u0119 w latach 1950-tych. Dopiero zmiana na stanowisku mera przynios\u0142a triumfalny powr&oacute;t tramwaj&oacute;w do Bordeaux. Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad tym wida\u0107 bardzo du\u017ce podobie\u0144stwo do miasta Bielsko Bia\u0142a, gdzie r&oacute;wnie\u017c zlikwidowano sie\u0107 tramwajow\u0105, a obecne jej przywr&oacute;cenie jest blokowane przez osoby, kt&oacute;rych edukacja zatrzyma\u0142a si\u0119 na latach 1960-tych gdzie zdezelowane N-ki zapewnia\u0142y raczej kiepsk\u0105 komunikacj\u0119 i nic nie zmienia tego my\u015blenia w\u0142\u0105cznie z pokazywaniem przyk\u0142ad&oacute;w z zagranicy. C&oacute;\u017c, mo\u017ce taka wycieczka do Bordeaux zmieni\u0142a by pogl\u0105dy co niekt&oacute;rych, jednak&nbsp;przyk\u0142ad tego miasta wskazuje \u017ce ludzie si\u0119 nie zmieniaj\u0105, trzeba po prostu zmieni\u0107 w\u0142adz\u0119 aby problemy transportowe niekt&oacute;rych miast zosta\u0142y rozwi\u0105zane.<\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20920,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[15510,15709,1068,15742,15741,15458],"class_list":["post-20919","infotram","type-infotram","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-15510","tag-15709","tag-alstom","tag-aps","tag-bordeaux","tag-citadis"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tramwaj w Bordeaux &#8211; wielki powr\u00f3t z klas\u0105 - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tramwaj w Bordeaux &#8211; wielki powr\u00f3t z klas\u0105\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Niedawno mia\u0142y miejsce warsztaty organizowane przez Ambasad\u0119 Francusk\u0105, maj\u0105ce przybli\u017cy\u0107 dokonania Francuz&oacute;w w w...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-16T02:59:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_484e987de662e.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/\",\"name\":\"Tramwaj w Bordeaux &#8211; wielki powr\u00f3t z klas\u0105 - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_484e987de662e.jpg\",\"datePublished\":\"2008-06-10T17:06:37+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-16T02:59:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_484e987de662e.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_484e987de662e.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotram\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Tramwaj w Bordeaux &#8211; wielki powr\u00f3t z klas\u0105\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tramwaj w Bordeaux &#8211; wielki powr\u00f3t z klas\u0105 - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tramwaj w Bordeaux &#8211; wielki powr\u00f3t z klas\u0105","og_description":"Niedawno mia\u0142y miejsce warsztaty organizowane przez Ambasad\u0119 Francusk\u0105, maj\u0105ce przybli\u017cy\u0107 dokonania Francuz&oacute;w w w...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-16T02:59:33+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_484e987de662e.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/","name":"Tramwaj w Bordeaux &#8211; wielki powr\u00f3t z klas\u0105 - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_484e987de662e.jpg","datePublished":"2008-06-10T17:06:37+00:00","dateModified":"2025-01-16T02:59:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_484e987de662e.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_484e987de662e.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaj-w-bordeaux-wielki-powrot-z-klasa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotram","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Tramwaj w Bordeaux &#8211; wielki powr\u00f3t z klas\u0105"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram\/20919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotram"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20920"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}