{"id":20197,"date":"2008-05-06T17:42:57","date_gmt":"2008-05-06T17:42:57","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infotram&p=20197"},"modified":"2025-01-15T17:14:38","modified_gmt":"2025-01-15T16:14:38","slug":"geneza-tramwajow-pcc","status":"publish","type":"infotram","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/","title":{"rendered":"Geneza tramwaj\u00f3w PCC"},"content":{"rendered":"
Cz\u0119sto czytaj\u0105c Polskie artyku\u0142y po\u015bwi\u0119cone historycznym tramwajom pojawia si\u0119 s\u0142owo PCC. Jednak poza ogólnymi wytycznymi nigdzie nie spotyka si\u0119 wyja\u015bnienia tego skrótu. Dlatego te\u017c w niniejszym artykule rozwiniemy skrót PCC oraz efekty jakie mia\u0142 on równie\u017c na naszym kontynencie.<\/div>\n
\"Tramwaj<\/a><\/div>\n
Kolej i tramwaje w USA na prze\u0142omie XIX oraz XX wieku<\/strong><\/div>\n
Ca\u0142a koncepcja PCC wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Pó\u0142nocnej, czyli najpro\u015bciej rzecz ujmuj\u0105c USA. Wielu mo\u017ce zastanawia\u0107 jak kraj maj\u0105cy tyle olbrzymich miast i tak liczn\u0105 populacj\u0119, posiadaj\u0105cy ilo\u015b\u0107 sieci tramwajowych policzalnych na palcach dwóch r\u0105k móg\u0142 odcisn\u0105\u0107 wp\u0142yw na sieci tramwajowe ca\u0142ego \u015bwiata w tym i starego kontynentu. Otó\u017c kraj ten nie zawsze mia\u0142 tak \u017ca\u0142osny transport publiczny. W XIX wieku zarówno koleje ameryka\u0144skie jak i sieci tramwajowe rozkwita\u0142y równie szybko jak w kontynentalnej europie. Na pocz\u0105tku XX wieku sieci tramwajowe by\u0142y tak rozleg\u0142e, \u017ce obejmowa\u0142y np. prawie ca\u0142y obszar Los Angeles, czy Nowego Jorku. Jednak najwi\u0119ksz\u0105 pere\u0142k\u0105 by\u0142a sie\u0107 tramwajów podmiejskich oraz mi\u0119dzymiastowych, która wed\u0142ug niektórych przekazów tworzy\u0142a sie\u0107 od Nowego Jorku a\u017c po Chicago. Cho\u0107 akurat jest to ma\u0142o prawdopodobne, jednak bardzo prawdopodobne jest, \u017ce sie\u0107 ta rozci\u0105ga\u0142a si\u0119 od Milwaukee po Pittsburgh. Obecnie znikoma cz\u0119\u015b\u0107 tej sieci jest w u\u017cytkowaniu, podczas gdy reszta zosta\u0142a zamkni\u0119ta ku szkodzie ogólnie poj\u0119tego systemu transportu publicznego. Po likwidacji tych sieci ca\u0142y transport skupi\u0142 si\u0119 na lotnictwie oraz kolei, jednak kolej nie by\u0142a w stanie spe\u0142ni\u0107 w pe\u0142ni pok\u0142adanych w niej oczekiwa\u0144. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce sie\u0107 kolejowa by\u0142a rozwijana wraz z tramwajow\u0105, wi\u0119c zarówno uk\u0142ad linii kolejowych jak i ich przepustowo\u015b\u0107 okaza\u0142y si\u0119 niewystarczaj\u0105ce gdy tramwaju zabrak\u0142o. Natomiast inwestycji w jej rozbudow\u0119 zaniechano. W efekcie obecnie USA ma najgorszy system transportu zbiorowego spo\u015bród najbardziej rozwini\u0119tych krajów \u015bwiata.<\/div>\n
PCC rad\u0105 na kryzys<\/strong><\/div>\n
\"Tramwaj<\/a> \"Tramwaj<\/a><\/div>\n
Jednak zanim sie\u0107 tramwajów w USA zanikn\u0119\u0142a zdecydowano si\u0119 podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania w kierunku zachowania tego systemu. Obecnie wiadomo ju\u017c, \u017ce systemu tramwajowe w USA znikn\u0119\u0142y z powodu rozwijaj\u0105cego sie przemys\u0142u motoryzacyjnego. Masowa produkcja automobili doprowadzi\u0142a do momentu, gdzie ulice zacz\u0119\u0142y si\u0119 przepe\u0142nia\u0107, a przemys\u0142 motoryzacyjny musia\u0142 poszuka\u0107 mo\u017cliwo\u015bci zwi\u0119kszenia rynku. Gdy przemys\u0142 motoryzacyjny zdoby\u0142 odpowiednie \u015brodki skupowa\u0142 poprzez podstawione osoby dochodowe sieci tramwajowe, które nast\u0119pnie stawa\u0142y si\u0119 niedochodowymi i jako takie zast\u0119powane po\u0142\u0105czeniami autobusowymi. Autobusy z kolei by\u0142y mniej pojemne wolniejsze i tak\u017ce grz\u0119z\u0142y w korkach, co dodatkowo odstrasza\u0142o pasa\u017cerów, którzy zgodnie z za\u0142o\u017ceniami koncernów motoryzacyjnych przesiedli si\u0119 do automobili. Dodatkowo dzi\u0119ki likwidacji tramwajów wzros\u0142a ilo\u015b\u0107 miejsca na drogach, co sprawi\u0142o samochód jeszcze bardziej atrakcyjnym. Gdy sytuacja sta\u0142a si\u0119 kryzysowa powo\u0142ano w 1929 Electric Railway Presidents’ Conference Committee –ERPCC (Prezydencki Komitet Konferencyjny w sprawie Kolei Elektrycznych), sk\u0105d wzi\u0119\u0142a si\u0119 skrócona nazwa PCC (President’s Conference Committee). Komitet ten mia\u0142 za zadanie opracowanie koncepcji maj\u0105cej zwi\u0119kszy\u0107 konkurencyjno\u015b\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 tramwajowych w stosunku do autobusów oraz samochodów. Stwierdzono wówczas, \u017ce dla pasa\u017cera kluczowym jest czas podró\u017cy, który jest zale\u017cny od wielu czynników. Zdecydowano wówczas, \u017ce dla skrócenia czasu jazdy nale\u017cy przedsi\u0119wzi\u0105\u0107 kilka dzia\u0142a\u0144. Po pierwsze nale\u017cy opracowa\u0107 nowy szybki pojazd elektryczny, który b\u0119dzie szybszy od dotychczasowych, zaoferuje wi\u0119kszy komfort podró\u017cy oraz b\u0119dzie posiada\u0142 atrakcyjn\u0105 dla pasa\u017cera stylistyk\u0119. Koncepcj\u0119 nowych pojazdów uzupe\u0142niono organizacj\u0105 przewozów. Zak\u0142ada\u0142a ona likwidacj\u0119 du\u017cych, rzadko kursuj\u0105cych sk\u0142adów na rzecz cz\u0119sto kursuj\u0105cych pojedynczych wagonów. Dzi\u0119ki temu uzyskano skrócenie czasu postoju na przystanku. W efekcie mo\u017cna by\u0142o zaoferowa\u0107 znacznie krótszy czas jazdy ni\u017c wcze\u015bniej, co mia\u0142o powstrzyma\u0107 odp\u0142yw pasa\u017cerów od tramwajów.<\/div>\n
Budowa wagonów PCC<\/strong><\/div>\n
\"Tramwaj<\/a> \"Dwukierunkowy<\/a><\/div>\n
Jak ju\u017c zosta\u0142o wcze\u015bniej wspomniane nowe wagony zbudowane wed\u0142ug koncepcji PCC mia\u0142y si\u0119 cechowa\u0107 wysokimi w\u0142asno\u015bciami trakcyjnymi, równomiernym przyspieszaniem i hamowaniem, jak równie\u017c atrakcyjnym stylistycznie wygl\u0105dem pojazdu. Przy czym pojazdy te wyst\u0119powa\u0142y tak w wersji jednokierunkowej jak i dwukierunkowej. Pierwsza seria produkcyjna liczy\u0142a 100 sztuk i powsta\u0142a w St. Luis Car Company dla dzielnicy Brooklyn w Nowym Jorku. W dalszej kolejno\u015bci tramwaje te trafia\u0142y do innych licz\u0105cych si\u0119 miast i systemów tramwajowych jak Los Angeles Railway, Baltimore, Pittsburga czy Waszyngtonu D.C. Ciekawostk\u0105 tego ostatniego miasta by\u0142 fakt, \u017ce na obszarze miejskim tramwaje korzysta\u0142y z trzeciej szyny umieszczonej po\u015brodku toru pod powierzchni\u0105 jezdni, natomiast poza obszarem miejskim korzysta\u0142y z sieci napowietrznej. Produkcja tramwajów w USA trwa\u0142a do roku 1952 i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 na liczbie 4978 egzemplarzy. Tramwaje dla USA powstawa\u0142y w dwóch fabrykach. Pierwsza, czyli St. Luis Car company zosta\u0142a ju\u017c wzmiankowana, natomiast drug\u0105 by\u0142 Pullman Standard, znany lepiej dzi\u0119ki produkcji wysokiej jako\u015bci kolejowych wagonów pasa\u017cerskich. Jedynym wyj\u0105tkiem by\u0142 jeden wagon wyprodukowany przez Clark Equipment, który posiada\u0142 aluminiowe poszycie wagonu, podczas gdy tradycyjne wagony powstawa\u0142y ze stali. Dla miast kanadyjskich tramwaje by\u0142y budowane wspólnie przez St. Luis Car Co. oraz Canada Car and Foundry maj\u0105cego siedzib\u0119 w Montrealu. Tramwaje PCC z pierwszej serii posiada\u0142y spr\u0119\u017cark\u0119 powietrza do otwierania i zamykania drzwi oraz do urz\u0105dze\u0144 hamulcowych. To znane z kolei rozwi\u0105zanie zosta\u0142o zast\u0105pione po II Wojnie \u015awiatowej przez urz\u0105dzenia elektryczne. W USA powsta\u0142a równie\u017c du\u017ca liczba pojazdów PCC przeznaczonych dla Meksyku czy te\u017c Buenos Aires.<\/div>\n
Tramwaj PCC podstawowe specyfikacje techniczne<\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n
D\u0142ugo\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
12,19 m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Szeroko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
2,44 –2,59 m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/div>\n<\/td>\n
\n
113 km\/h<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Masa<\/div>\n<\/td>\n
\n
11,35 t<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Szeroko\u015b\u0107 toru<\/div>\n<\/td>\n
\n
1435 mm<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Uk\u0142ad osi <\/div>\n<\/td>\n
\n
Bo’Bo’<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Moc<\/div>\n<\/td>\n
\n
55 KM<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Napi\u0119cie zasilania<\/div>\n<\/td>\n
\n
600 V=<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
 <\/div>\n
Tramwaje PCC na kontynencie ameryka\u0144skim<\/strong><\/div>\n
\"Tramwaj<\/a><\/div>\n
Jak ju\u017c zosta\u0142o wcze\u015bniej wspomniane tramwaje PCC zosta\u0142y wymy\u015blone w USA jako realna konkurencja w stosunku do autobusów oraz automobili. I jak si\u0119 wydawa\u0142o w pierwszym okresie koncepcja okazywa\u0142a si\u0119 sprawdza\u0107 na tyle, \u017ce PCC opanowa\u0142y wiele sieci tramwajowych zarówno te najwi\u0119ksze wymienione jak i szereg mniejszych pomini\u0119tych w opisie. Jednak najwi\u0119ksz\u0105 flot\u0119 tych pojazdów posiada\u0142y miasta Toronto oraz Philadelphia. Toronto posiada\u0142o w 1950 roku 745 tramwajów PCC z czego 205 zosta\u0142o zakupione jako u\u017cywane z likwidowanych mniejszych sieci. Natomiast Philadelphia posiada\u0142a w 1955 roku 382 tramwaje tego typu z czego 29 by\u0142o zakupionych jako u\u017cywane. Jednak pomimo tego w okresie powojennym tendencja do zamykania sieci tramwajowych na rzecz autobusowych post\u0119powa\u0142a. Przyk\u0142adowo w latach 1966 –1968 Toronto odsprzeda\u0142o znacz\u0105 ilo\u015b\u0107 starszych tramwajów PCC do Aleksandrii w Egipcie, gdzie pojazdy te zosta\u0142y w ruchu do 1984 roku. Oprócz zamykania szeregu sieci tramwajowych niektóre miasta postanowi\u0142y pozostawi\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 swoich linii. Dzi\u0119ki temu tramwaje PCC przetrwa\u0142y na niektórych liniach a\u017c do XXI wieku. Toronto wycofa\u0142o ostatnie liniowe wagony w po\u0142owie lat 1990-tych, jednak na Newark City Subway dotrwa\u0142y one a\u017c do 2001 roku, kiedy pojawi\u0142y si\u0119 nowe wagony niskopod\u0142ogowe. Pewne kuriozum zwi\u0105zane z tramwajami PCC funkcjonowa\u0142o w mie\u015bcie Fort Worth w Teksasie, gdzie Tandy Center Subway \u0142\u0105czy\u0142o centrum handlowe z obszernymi parkingami. Na sieci tej u\u017cywano mocno zmodyfikowanych tramwajów PCC, jednak w 2002 roku zosta\u0142a ona zamkni\u0119ta. <\/div>\n
\"Kursuj\u0105ce<\/a> <\/div>\n
Obecnie najwi\u0119kszym systemem w USA wykorzystuj\u0105cym tramwaje PCC jest Ashmont-Mattapan High Speed Line w Bostonie, która stanowi przed\u0142u\u017cenie linii czerwonej. Takie rozwi\u0105zanie by\u0142o stosowane z racji faktu, \u017ce mosty na zmodernizowanej trasie nie s\u0105 w stanie unie\u015b\u0107 ci\u0119\u017ckiego nowoczesnego tramwaju. Dlatego na lini\u0119 przywrócono zmodernizowane wagony PCC. Nieco podobna historia wydarzy\u0142a si\u0119 w Filadelfii, gdzie przewo\u017anik SEPTA postanowi\u0142 w 2005 roku przywróci\u0107 tramwaje na linii numer 15, gdzie powróci\u0142y one po 15 latach od zawieszenia. Na linii tej s\u0105 u\u017cytkowane zmodernizowane tramwaje PCC. Tramwaje te zosta\u0142y wyposa\u017cone w przestrze\u0144 do mocowania wózków wraz ze specjalnymi d\u017awigami. Pierwotnie na linii mia\u0142y zago\u015bci\u0107 nowoczesne tramwaje niskopod\u0142ogowe, jednak z racji ograniczenia funduszy zadowolono si\u0119 wagonami PCC. <\/div>\n
\"Turystyczna<\/a><\/div>\n
Oprócz tego niektóre miasta eksploatuj\u0105 wagony historyczne stanowi\u0105ce atrakcj\u0119 turystyczn\u0105. Najwi\u0119kszy taki system funkcjonuje w San Francisco. Obok tramwajów linowych stanowi\u0105cych po\u0142\u0105czenie atrakcji turystycznej ze \u015brodkiem codziennego transportu postanowiono uruchomi\u0107 równie\u017c lini\u0119 tramwajow\u0105. Linia F Market zosta\u0142a otwarta w 1995 roku i prowadzi wzd\u0142u\u017c ulicy Market, dalej przez przysta\u0144 promow\u0105, aby ostatecznie dotrze\u0107 do Fisherman’s Warf. Na linii tej kursuj\u0105 tramwaje PCC z lat 1946 –1952. Odbudowana linia oznacza powrót tego typu tramwajów do miasta, które zlikwidowa\u0142o sie\u0107 tramwajow\u0105 w latach 1980-tych wraz z budow\u0105 metra. Podobn\u0105 lini\u0119 otwarto w mie\u015bcie Kenosha w stanie Wisconsin, w którym sie\u0107 tramwajow\u0105 zamkni\u0119to w 1932 roku, przez co przewo\u017anik nie otrzyma\u0142 \u017cadnego fabrycznie nowego pojazdu typu PCC.<\/div>\n
PCC w Europie<\/strong><\/div>\n
\"Tramwaj<\/a> \"Licencyjny<\/a> \"Licencyjna<\/a><\/div>\n
Koncepcja PCC zosta\u0142a po raz pierwszy zastosowana na kontynencie europejskim w 1942 roku przez Fiata dla tramwajów w Madrycie. Jednak z powodu dzia\u0142a\u0144 wojennych dostawa pierwszego tramwaju zosta\u0142a odwo\u0142ana, a po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych CAF (Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles<\/em>) wyprodukowa\u0142 w fabryce w Saragossie 110 tramwajów na licencji Fiata. Tramwaje te kursowa\u0142y w Madrycie do 1972 roku. Obok tego technologia PCC na licencji ameryka\u0144skiej zosta\u0142a sprzedana do La Brugeoise et Nivelles, producenta tramwajów w mie\u015bcie Burges zlokalizowanym w Belgii. Obecnie fabryka ta nale\u017cy do koncernu Bombardier. Wyprodukowane tam licencyjne tramwaje trafi\u0142y do takich miast belgijskich jak: Bruksela, Antwerpia, Ghent, Haga, oraz na rynek francuski do Saint-Etienne oraz Marsylii. Tramwaje te trafi\u0142y równie\u017c jako u\u017cywane do Belgradu. Ameryka\u0144sk\u0105 licencj\u0119 na produkcj\u0119 tramwajów PCC zakupi\u0142a równie\u017c \u010cKD Tatra, o której pisali\u015bmy szerzej w osobnym artykule. Ze znanych ju\u017c przyczyn w Polsce uruchomiono produkcj\u0119 tramwaju 13N, który ostatecznie wykorzystywa\u0142 technologi\u0119 PCC. Szcz\u0119\u015bliwie w przeciwie\u0144stwie do USA tramwaje PCC pozwoli\u0142y w Europie na zachowanie wielu sieci tramwajowych, a wielko\u015bci przewozów znacznie przewy\u017csza\u0142y te ameryka\u0144skie. Z tej przyczyny w Europie PCC najcz\u0119\u015bciej kursowa\u0142y i kursuj\u0105 nadal w trakcji ukrotnionej dwóch pojazdów lub nawet trzech. Od ameryka\u0144skich pierwowzorów europejskie pojazdy odró\u017cniaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce d\u0142ugo\u015bci\u0105, wag\u0105, zastosowanym uk\u0142adem drzwi, czy powi\u0119kszonymi oknami. Jednak najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105 PCC dla Europy by\u0142a kwestia zbyt krótkich pojazdów. Dlatego te\u017c szybko powsta\u0142y wersje przegubowe sze\u015bcio i o\u015bmioosiowe. Tramwaje PCC by\u0142y dostosowywane do potrzeb poszczególnego przewo\u017anika, co odbija\u0142o si\u0119 na ró\u017cnym rozstawie szyn czy sposobie zasilania. Ciekawostk\u0105 mo\u017ce by\u0107 równie\u017c, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tramwajów do Brukseli posiada\u0142a u\u017cywane wózki w\u0142\u0105cznie z urz\u0105dzeniami nap\u0119dowymi, które pochodzi\u0142y z likwidowanych sieci w Kansas City w stanie Misuri oraz Johnstown w Pennsylvani. Innym wa\u017cnym czynnikiem jest dzia\u0142alno\u015b\u0107 Tatry, która doprowadzi\u0142a do eksportu technologii PCC tak\u017ce do Azji.<\/div>\n
 <\/div>\n
Reasumuj\u0105c, tramwaje PCC to koncepcja krótkich szybkich i cz\u0119sto kursuj\u0105cych pojazdów maj\u0105ca za zadanie podnie\u015b\u0107 atrakcyjno\u015b\u0107 podró\u017cy dzi\u0119ki skróconemu czasowi jazdy i czasowi oczekiwania na przystanku. Dzi\u0119ki temu tramwaj mia\u0142 si\u0119 sta\u0107 bardziej atrakcyjny dla pasa\u017cerów, co na samym pocz\u0105tku istnienia koncepcji si\u0119 sprawdza\u0142o. Niestety dzia\u0142alno\u015b\u0107 wielkich koncernów samochodowych skupuj\u0105cych spó\u0142ki tramwajowe i zast\u0119puj\u0105cych tramwaje autobusami by\u0142a poparta znaczn\u0105 ilo\u015bci\u0105 gotówki oraz cichym przyzwoleniem polityków. To doprowadzi\u0142o do eliminacji tego \u015brodka transportu ze Stanów Zjednoczonych. Jednak po latach eksperci ocenili ten krok na grub\u0105 pomy\u0142k\u0119 i powód dlaczego obecnie USA ma najgorszy system transportu publicznego w\u015bród rozwini\u0119tych krajów na \u015bwiecie. Obecnie bardzo du\u017cym kosztem \u015brodków finansowych i czasu dokonuje si\u0119 przywrócenia tego \u015brodka transportu w wielu miastach. Wraz z tym krokiem do ruchu powracaj\u0105 równie\u017c zmodernizowane wagony PCC. Oczywi\u015bcie dzieje si\u0119 tak jedynie na liniach budowanych z ma\u0142ym bud\u017cetem, poniewa\u017c zazwyczaj nowe systemy oznaczaj\u0105 nowe tramwaje niskopod\u0142ogowe. Paradoksalnym w ca\u0142ej tej historii jest, \u017ce tramwaje kapitalistycznej koncepcji PCC trafi\u0142y jako licencyjne równie\u017c do bloku socjalistycznego, gdzie kapitalistyczna my\u015bl techniczna budowa\u0142a socjalistyczne pa\u0144stwa. Co trzeba przyzna\u0107 budowa\u0142a to z pozytywnymi efektami. Któ\u017c bowiem wyobra\u017ca\u0142 by sobie Warszaw\u0119 bez 13-tek, Czechy i Rosj\u0119 bez T3 i pochodnych. Koncepcja PCC cho\u0107 nie do ko\u0144ca trafna dla Europy okaza\u0142a si\u0119 zbawienna dla wielu sieci tramwajowych i pomimo up\u0142ywu czasu wydaje si\u0119 nadal znajdowa\u0107 mocnych zwolenników. <\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20198,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[1343,626,11472,568,919,2957,15650,864,652],"class_list":["post-20197","infotram","type-infotram","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-13n","tag-belgia","tag-czechoslowacja","tag-francja","tag-konstal","tag-pcc","tag-t1","tag-tatra","tag-usa"],"acf":[],"yoast_head":"\nGeneza tramwaj\u00f3w PCC - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Geneza tramwaj\u00f3w PCC\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Cz\u0119sto czytaj\u0105c Polskie artyku\u0142y po\u015bwi\u0119cone historycznym tramwajom pojawia si\u0119 s\u0142owo PCC. Jednak poza ogólnymi...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-15T16:14:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48207c817a096.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/\",\"name\":\"Geneza tramwaj\u00f3w PCC - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48207c817a096.jpg\",\"datePublished\":\"2008-05-06T17:42:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-15T16:14:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48207c817a096.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48207c817a096.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotram\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Geneza tramwaj\u00f3w PCC\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Geneza tramwaj\u00f3w PCC - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Geneza tramwaj\u00f3w PCC","og_description":"Cz\u0119sto czytaj\u0105c Polskie artyku\u0142y po\u015bwi\u0119cone historycznym tramwajom pojawia si\u0119 s\u0142owo PCC. Jednak poza ogólnymi...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-15T16:14:38+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48207c817a096.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/","name":"Geneza tramwaj\u00f3w PCC - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48207c817a096.jpg","datePublished":"2008-05-06T17:42:57+00:00","dateModified":"2025-01-15T16:14:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48207c817a096.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_48207c817a096.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/geneza-tramwajow-pcc\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotram","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Geneza tramwaj\u00f3w PCC"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram\/20197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotram"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20197"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}