{"id":19359,"date":"2008-03-25T15:39:19","date_gmt":"2008-03-25T15:39:19","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infotram&p=19359"},"modified":"2025-01-15T04:40:33","modified_gmt":"2025-01-15T03:40:33","slug":"bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow","status":"publish","type":"infotram","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/","title":{"rendered":"Bogestra – historia i dzie\u0144 dzisiejszy tramwaj\u00f3w"},"content":{"rendered":"
Losy tramwajów w zachodnich miastach potoczy\u0142y si\u0119 ró\u017cnymi torami. Jedne zosta\u0142y zamkni\u0119te, drugie wegetowa\u0142y bez wi\u0119kszych zmian do czasu gdy nasta\u0142y lepsze czasy. Kolejn\u0105 grup\u0119 stanowi\u0105 te, które przebudowano na kolejki miejskie lub metro. Gdzie\u015b pomi\u0119dzy nimi plasuj\u0105 si\u0119 systemy, które zacz\u0119to przebudowywa\u0107 lecz z ró\u017cnych powodów tego nie doko\u0144czono. Bogestra obs\u0142uguj\u0105ca miasta Bochum i Gelsenkirchen jest przyk\u0142adem w\u0142a\u015bnie takiej sieci. Wskutek nieprzemy\u015blanych decyzji miasto posiada obecnie lini\u0119 kolejki miejskiej o rozstawie szyn 1435 mm oraz linie tramwajowe o metrowym rozstawie szyn i niskich peronach. Po latach \u017cycia wizj\u0105 przebudowy wszystkich na normalnotorow\u0105 kolejk\u0119 miejsk\u0105 przyszed\u0142 czas refleksji i inwestycji w w\u0105skotorow\u0105 sie\u0107 tramwajow\u0105.<\/div>\n
\"Pierwsze<\/a> \"Tramwaje<\/a><\/div>\n
Bogestra powsta\u0142a 13 stycznia 1896 roku w Belinie. Spó\u0142k\u0119 za\u0142o\u017cy\u0142y miasta Bochum, Gelsenkirchen oraz producent taboru Siemens &Halske AG. Ta ostatnia firma odpowiada\u0142a równie\u017c za prowadzenie przewozów na dwóch otwartych liniach tramwajowych. Zastosowano wówczas tor o szeroko\u015bci 1 metra. By\u0142o to rozwi\u0105zanie uznawane za dobry kompromis, poniewa\u017c pozwala\u0142o na ta\u0144sz\u0105 budow\u0119 torowisk. Dzia\u0142o si\u0119 tak z powodu du\u017cych kosztów podk\u0142adów, które dla metrowego toru mog\u0142y by\u0107 w\u0119\u017csze. Determinowa\u0142o to równie\u017c zakres koniecznych ingerencji w brukowane wówczas ulice. W\u0119\u017cszy tor wymaga\u0142 w\u0119\u017cszego wykopu co oznacza\u0142o, \u017ce bruk uliczny musia\u0142 by\u0107 ruszany w znacznie mniejszym stopniu ni\u017c w przypadku tramwajów normalnotorowych. Pierwsza linia prowadzi\u0142a z Bochum do Herne i mia\u0142a d\u0142ugo\u015b\u0107 6,9km, natomiast druga mia\u0142a zaledwie 3,4km i \u0142\u0105czy\u0142a centrum Gelsenkirchen z dzielnic\u0105 Bismarck. Jednak sie\u0107 szybko rozbudowywano. Przyk\u0142adowo w 1896 roku uzyskano po\u0142\u0105czenie Gelsenkirchen z Bochum, natomiast na terenach miast prowadzono intensywn\u0105 rozbudow\u0119 torowisk. W efekcie tego w przeci\u0105gu zaledwie 10 lat sie\u0107 tramwajowa zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 z pocz\u0105tkowych 15km linii do 61 kilometrów. Jednak za szybk\u0105 rozbudow\u0105 sieci nie post\u0119powa\u0142a równie szybka rozbudowa parku taborowego, co spowodowa\u0142o, \u017ce skupiono dzia\u0142ania na zakupie nowego taboru. W 1907 roku Siemens &Halske AG sprzeda\u0142a swoje udzia\u0142y w spó\u0142ce gwarantuj\u0105c sobie wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 dostawy taboru przez kolejne 15 lat. W 1908 roku w spó\u0142ce pojawi\u0142 si\u0119 nowy udzia\u0142owiec RWE AG, który przeniós\u0142 central\u0119 do Essen. <\/div>\n
\"Tramwaj<\/a> \"Zajezdnia<\/a> \"R\u00f3wnie\u017c<\/a><\/div>\n
Oprócz tej zmiany pojawi\u0142y si\u0119 równie\u017c cztery inne spó\u0142ki, które zajmowa\u0142y si\u0119 przewozami na pojedynczych liniach. Najwa\u017cniejszymi by\u0142y trasy Bochum –Castrop oraz Essen –Gelsenkirchen. Jednak linie te zosta\u0142y bardzo szybko wch\u0142oni\u0119te przez Bogestr\u0119, która dodatkowo powróci\u0142a do rozbudowy w\u0142asnych szlaków. Proces ten zatrzyma\u0142a I Wojna \u015awiatowa, której zako\u0144czenie przynios\u0142o kryzys gospodarczy i znaczny spadek ilo\u015bci przewo\u017conych pasa\u017cerów. Dlatego te\u017c wprowadzono tramwaje towarowe, które zaprzesta\u0142y kursowanie dopiero po 1924 roku, kiedy ilo\u015b\u0107 pasa\u017cerów wzros\u0142a do warto\u015bci pozwalaj\u0105cych na sfinansowanie dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorstwa. W 1924 roku dokonano równie\u017c dwóch krótkich przed\u0142u\u017ce\u0144. Rok pó\u017aniej rozpocz\u0119to rozbudow\u0119 zajezdni w Gelsenkirchen, któr\u0105 zako\u0144czono w 1926 roku. Natomiast w 1928 roku otwarto najwi\u0119ksz\u0105 wówczas zajezdni\u0119 tramwajow\u0105 w Bochum, która mog\u0142a pomie\u015bci\u0107 a\u017c 200 tramwajów. Inwestycja ta pozwoli\u0142a na przeprowadzk\u0119 centrali do centrum dzia\u0142ania, czyli Bochum. W 1931 roku rozpocz\u0119to przejmowanie Westfälischen Straßenbahn. Dzi\u0119ki temu sie\u0107 Bogestry wzbogaci\u0142a si\u0119 o 79km linii tramwajowych oraz tabor tamtej spó\u0142ki. W 1938 roku spó\u0142ka posiada\u0142a 195 km linii tramwajowych, 266 wagonów silnikowych oraz 131 doczepnych. W tym te\u017c roku rozpocz\u0119to zast\u0119powanie niektórych linii tramwajowych za pomoc\u0105 autobusowych. <\/div>\n
\"II<\/a> \"Tramwaj<\/a> \"Sie\u0107<\/a><\/div>\n
Okres II Wojny \u015awiatowej to ponowny wzrost przewozów pasa\u017cerskich, jak równie\u017c powrót tramwajów towarowych i wprowadzenie pocztowych. Jednak koniec wojny oznacza\u0142 znaczne zniszczenia zarówno w sieci tramwajowej (po\u0142owa z niej zniszczona) jak i posiadanym taborze (2\/3 pojazdów). Dlatego w 1945 roku tramwaje uruchomiono zaledwie na 55km sieci. Jednak dalsze lata odbywa\u0142y si\u0119 pod znakiem odbudowy sieci i ju\u017c w 1950 roku kursowa\u0142o 27 linii tramwajowych z czego trasa linii numer 8 Recklinghausen –Blankenstein przy d\u0142ugo\u015bci 31,4km by\u0142a najd\u0142u\u017csz\u0105 w Zag\u0142\u0119biu Ruhry. W trakcie odbudowy postanowiono wprowadzi\u0107 równie\u017c wiele unowocze\u015bnie\u0144 w sieci, gdzie du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 tras tramwajowych zosta\u0142a przesuni\u0119ta z boku na \u015brodek drogi. Dobudowano równie\u017c wiele odcinków dwutorowych. Jednak mimo tego post\u0119powa\u0142o zast\u0119powanie niektórych linii tramwajowych autobusowymi. Bardzo wa\u017cnym jest rok 1950-ty, który oznacza\u0142 przesuni\u0119cie dworca Bochum Hauptbahnhof o 400 metrów na wschód. To spowodowa\u0142o pogorszenie obs\u0142ugi tego punktu przez tramwaje. W przeciwie\u0144stwie do tego nowy dworzec autobusowy powsta\u0142 tu\u017c przy wej\u015bciu do stacji. Krok ten oznacza\u0142 nadej\u015bcie „Nowej Ery”. <\/div>\n
\"Po<\/a> \"Jednak<\/a><\/div>\n
W 1968 roku po raz ostatni przewieziono poczt\u0119 tramwajem. Mala\u0142a równie\u017c ilo\u015b\u0107 linii tramwajowych. Przyk\u0142adowo w 1967 roku by\u0142o ich 12, a ju\u017c w 1969 jedynie 10. W 1971 roku co prawda otwarto now\u0105 lini\u0119 do nowego Uniwersytetu Rhury, jednak jednocze\u015bnie zamkni\u0119to kolejne starsze linie. Rok 1973 oznacza\u0142 zamkni\u0119cie dwóch w\u0105skotorowych linii tramwajowych z Bochum do Herne, które by\u0142o spowodowane rozpocz\u0119ciem budowy normalnotorowej linii kolejki miejskiej. W 1974 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 podziemnego tunelu dla przysz\u0142ych kolejek miejskich. Dla Bochum zaplanowano uk\u0142ad krzy\u017cowy pod dworcem, który zosta\u0142 rozwi\u0105zany na dwóch podziemnych poziomach. Na poziomie -1 powsta\u0142y perony dla tramwajów z Hattingen do Gerthe, natomiast poziom -2 dla nowych kolejek miejskich z Herne do Uniwersytetu. Na poziomie -2 zbudowano dwa perony, które umo\u017cliwi\u0142y wprowadzenie tam równie\u017c tramwajów z Gelsenkirchen. Jednak to odby\u0142o si\u0119 znacznie pó\u017aniej. Wed\u0142ug pierwotnych planów uk\u0142ad ten mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 dla trzech linii kolejki miejskiej, które mia\u0142y zast\u0105pi\u0107 ca\u0142kowicie tramwaje. Trasa pierwsza Hattingen-Bochum- Gerthe –Castrop-Rauxel, Trasa druga Recklinghausen –Herne –Bochum –Querenburg –Witten. Natomiast trasa trzecia mia\u0142a mie\u0107 nast\u0119puj\u0105cy przebieg: Gelsenkirchen-Buer –Erle –Gelsenkirchen –Wattenscheid –Bochum –Laer –Langendreer. Je\u017celi program ten zosta\u0142by zrealizowany, wówczas wi\u0119kszo\u015b\u0107 obecnych linii tramwajowych przesta\u0142aby istnie\u0107, co by\u0142oby niew\u0105tpliw\u0105 strat\u0105 dla systemu. <\/div>\n
\"Wraz<\/a> \"Bochum<\/a><\/div>\n
Jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomniano pierwotnie linie tramwajowe w Bochum by\u0142y w\u0105skotorowe o rozstawie szyn 1000mm z niskimi peronami. Jednak dla projektowanej sieci Stadtbahn (kolejki miejskiej) zdecydowano si\u0119 na zastosowanie rozstawu standardowego, czyli 1435mm i wysokich peronów. W efekcie sie\u0107 ta mog\u0142a powsta\u0107 jedynie poprzez kompleksow\u0105 przebudow\u0119 obecnych linii oraz budow\u0119 nowych odcinków. Decyzja o takim standardzie mia\u0142a doprowadzi\u0107 do wprowadzenia jednolitego taboru na obszarze ca\u0142ego Zag\u0142\u0119bia Ruhry. Jednak powodowa\u0142o to opisane wy\u017cej komplikacje dla tramwajów w centralnej cz\u0119\u015bci zag\u0142\u0119bia, która posiada\u0142a w\u0142a\u015bnie tramwaje w\u0105skotorowe. Tyczy si\u0119 to miast Muelheim, Essen Gelsenkirchen oraz Bochum. Pozosta\u0142e jak Duesseldorf, Duisburg czy Dortmund posiada\u0142y tramwaje normalnotorowe. Dlatego te\u017c po wybudowaniu wszystkich linii uzyskano by jednorodn\u0105 sie\u0107 na obszarze ca\u0142ego Zag\u0142\u0119bia Ruhry. Plany te nigdy nie zosta\u0142y zrealizowane, a efektem prób ich wdro\u017cenia jest w\u0142a\u015bnie jedna linia kolejki miejskiej w Bochum. Pierwsze odcinki przebudowanej linii, oznaczanej potem jako U35 oddano do ruchu dopiero w 1989 roku. By\u0142a to trasa Bochum Hauptbahnhof –Herne. <\/div>\n
\"Uk\u0142ad<\/a><\/div>\n
Jednak prace nad budow\u0105 podziemnej stacji trwa\u0142y d\u0142u\u017cej. 26 maja 1979 otwarto odcinek Bochum Hauptbahnhof –Schauspielhaus, który ko\u0144czy\u0142 si\u0119 ramp\u0105 wyjazdow\u0105. Odcinek ten ma 1,6 km d\u0142ugo\u015bci i s\u0142u\u017cy tramwajom jad\u0105cym do Hattingen. W 1981 roku otwarto drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tunelu do Planetarium, który równie\u017c ko\u0144czy si\u0119 ramp\u0105 wyjazdow\u0105. Odcinek ten ma 1,5 km d\u0142ugo\u015bci i s\u0142u\u017cy tramwajom udaj\u0105cym si\u0119 do Gerthe. S\u0105 to trasy 308 oraz 318. Dopiero w 1989 roku otwarto lini\u0119 U35, która by\u0142a pierwsz\u0105 i jak si\u0119 pó\u017aniej okaza\u0142o ostatni\u0105 lini\u0105 kolejki miejskiej w Bochum. Trasa d\u0142ugo\u015bci 9,7 km z Bochum Hauptbahnhof do Herne zosta\u0142a wybudowana jako ca\u0142kowicie podziemna. W dalszej kolejno\u015bci trasa zosta\u0142a w 1993 roku przed\u0142u\u017cona na po\u0142udnie od Hauptbahnhof, gdzie po pokonaniu oko\u0142o 1,5 km ko\u0144czy\u0142a si\u0119 ramp\u0105 wyjazdow\u0105. Nast\u0119pnie linia U35 kieruje si\u0119 na przebudowany odcinek tramwajowy. <\/div>\n
\"Uk\u0142ad<\/a><\/div>\n
Jednak w mi\u0119dzyczasie rozpocz\u0119to kolejne prace maj\u0105ce na celu wybudowanie Stadtbahn w drugim najwa\u017cniejszym dla Bogestry mie\u015bcie, czyli Gelsenkirchen. W 1984 roku uruchomiono tunel zaczynaj\u0105cy si\u0119 ramp\u0105 wjazdow\u0105 przed Hauptbahnhof, a ko\u0144cz\u0105cy si\u0119 równie\u017c ramp\u0105 wyjazdow\u0105 za nast\u0119pnym przystankiem Heinrich-König-Platz. Odcinek ten mia\u0142 d\u0142ugo\u015b\u0107 1,6km i „tymczasowo”zosta\u0142 przystosowany do w\u0105skotorowych tramwajów. Z tunelu tego korzysta\u0142a przelotowa linia 302 oraz zaczynaj\u0105ce na Hauptbahnhof 107 (do Essen) oraz 301 (do Schloss Horst). Tunel ten znacznie przed\u0142u\u017cono w 1994 roku, kiedy to wykonano nowy odcinek d\u0142ugo\u015bci 2,1 km zaczynaj\u0105cy si\u0119 w miejscu pocz\u0105tku rampy za Heinrich-König-Platz i prowadz\u0105cy do przystanku Trinenkamp za którym linia wychodzi za pomoc\u0105 rampy z tunelu. Korzysta z niego linia tramwajowa numer 301. Tu\u017c za przystankiem Heinrich-König-Platz powsta\u0142o od\u0142\u0105czenie od tunelu, dzi\u0119ki któremu linie 107 oraz 302 mog\u0105 opu\u015bci\u0107 tunel. <\/div>\n
\"Pojawienie<\/a><\/div>\n
Jednak tunele budowane z my\u015bl\u0105 i wed\u0142ug parametrów Stadtbahn nigdy nie ujrza\u0142y normalnotorowej kolejki miejskiej. Natomiast pojawienie si\u0119 nowoczesnych tramwajów niskopod\u0142ogowych w ogóle podda\u0142o w w\u0105tpienie sensowno\u015b\u0107 przebudowy sieci. Zdecydowano si\u0119 wówczas na modernizacj\u0119 trakcji tramwajowej tak w Bochum jak i Gelsenkirchen. W 2003 roku otwarto po trzech latach przebudowy odnowion\u0105 zajezdni\u0119 dla metrowych tramwajów w Gelsenkirchen. Dzi\u0119ki temu sta\u0142a si\u0119 ona domem dla 35 niskopod\u0142ogowych tramwajów. W 2004 roku otwarto ostatni odcinek przed\u0142u\u017conej linii kolejki miejskiej U17, która dociera na obszar Gelsenkirchen z Essen i jest obs\u0142ugiwana przez EVAG, podobnie jak linia tramwajowa numer 107. <\/div>\n
\"W<\/a><\/div>\n
W 2005 roku otwarto po trzech latach budowy zajezdni\u0119 Engelsburg, która na powierzchni 102 000 m²mie\u015bci hal\u0119 wagonow\u0105 o wymiarach 40 ×220 m. Dzi\u0119ki temu oferuje ona miejsce dla 55 niskopod\u0142ogowych tramwajów, jak równie\u017c centralny warsztat oraz rozdzielni\u0119 energetyczn\u0105 dla ca\u0142ej sieci metrowych tramwajów. Zajezdnia ta posiada wewn\u0119trzny obieg wody, który pozwala na oczyszczenie 85% wody u\u017cywanej przez zak\u0142ad, która mo\u017ce wróci\u0107 do ponownego obiegu w zak\u0142adzie. Jak wi\u0119c wida\u0107 po zrewidowaniu nierealnych planów budowy Stadtbahn i podj\u0119ciu decyzji o rozbudowie sieci tramwajowej nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107 na efekty. Po modernizacji zajezdni przyszed\u0142 czas na powrócenie do realizacji d\u0142ugo odk\u0142adanych tuneli pod centrum Bochum, które pierwotnie mia\u0142y zosta\u0107 wykonane dla Stadtbahn. Po rewizji planów zdecydowano si\u0119 je wybudowa\u0107 dla potrzeb tramwajów. Pierwszym z tuneli by\u0142a odnoga od istniej\u0105cego tunelu dla linii 308, 318, która zaczyna si\u0119 tu\u017c za przystankiem Hauptbahnhof i \u0142ukiem kieruje si\u0119 na pó\u0142noc, by wyjecha\u0107 na naziemnym przystanku Rathaus. Z odcinka tego korzysta linia 306. Drugi tunel to w zasadzie o\u015b wschód –zachód, dzi\u0119ki której trasa linii z Gelsenkirchen (302) oraz linii 310 mog\u0142y zosta\u0107 wprowadzone na podziemny przystanek pod dworcem Bochum Hauptbahnhof na poziomie -2. Co ciekawe tramwaje w\u0105skotorowe maj\u0105 osobne tory od normalnotorowej kolejki miejskiej. By\u0142o to mo\u017cliwe dzi\u0119ki wybudowaniu tej stacji podziemnej z my\u015bl\u0105 o dwóch liniach jad\u0105cych w tej relacji. Jedynie zmieniono typ pojazdów, szeroko\u015b\u0107 toru oraz wysoko\u015b\u0107 kraw\u0119dzi peronowej. Odcinek podziemny liczy oko\u0142o 3 km i ma 4 przystanki po\u015brednie. Oba tunele zosta\u0142y oddane do ruchu w 2006 roku. Zjazdy i wyjazdy z zajezdni Engelsburg s\u0105 mo\u017cliwe dzi\u0119ki wybudowaniu podziemnego \u0142\u0105cznika pod stacj\u0105 Rathaus. Dzi\u0119ki budowie tuneli by\u0142o mo\u017cliwe przebudowanie ulicy Massenbergstraße, po której dot\u0105d kursowa\u0142y linie  302, 306 oraz 310 przebudowa\u0107 na bulwar dla pieszych, po którym jednak kursuj\u0105 trzy linie autobusowe. Dzi\u0119ki temu uda\u0142o si\u0119 wprowadzi\u0107 tramwaje w now\u0105 er\u0119. W kolejnych latach inwestycje znacznie spad\u0142y i w 2007 roku podj\u0119to jedynie przebudow\u0119 odcinka jednotorowego na linii mi\u0119dzy Hattinger Straße a Kesterkamp. Odcinek ten b\u0119dzie dwutorowy, a zako\u0144czenie prac jest planowane na sierpie\u0144 2008. Oprócz tego Bogestra zamówi\u0142a równie\u017c nowe wagony tramwajowe, którym b\u0119dzie po\u015bwi\u0119cony odr\u0119bny artyku\u0142.<\/div>\n
\"Plan<\/a> \"Bogestra<\/a><\/div>\n
Po latach przemian Bogestra jest przedsi\u0119biorstwem zajmuj\u0105cym si\u0119 publicznymi przewozami miejskimi na terenie miast Bochum oraz Gelsenkirchen, które realizuje w ramach zwi\u0105zku VRR. Bogestra jest w 50.01% w\u0142asno\u015bci\u0105 miasta Bochum, w 48,27% miasta Gelsenkirchen, 0,24% posiadaj\u0105 urz\u0119dy podatkowe, a reszt\u0119 stanowi\u0105 inni udzia\u0142owcy. Bogestra uchodzi za nowoczesne przedsi\u0119biorstwo nie tylko tramwajowe lecz równie\u017c autobusowe. To w\u0142a\u015bnie Bogestra bardzo ochoczo zamawia\u0142a autobusy Neoplan oraz Solaris. Bogestra eksploatuje obecnie 7 linii tramwajowych oraz 2 kolejki miejskiej, z czego 1 linia tramwajowa oraz 1 linia kolejki miejskiej jest obs\u0142ugiwana przez EVAG z Essen. Oprócz tego obs\u0142uguje 68 linii autobusowych. Tramwaje kursuj\u0105 po sieci d\u0142ugo\u015bci 109,5km, natomiast kolejki miejskie po trasie d\u0142ugo\u015bci 16,5 km. Przewo\u017anik eksploatuje 43 tramwaje niskopod\u0142ogowe, 46 wysokopod\u0142ogowych oraz 26 wagonów kolejek miejskich. Jednak o nich szerzej w kolejnym artykule. <\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19360,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[896,889,15657,374],"class_list":["post-19359","infotram","type-infotram","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-bochum","tag-bogestra","tag-gelsenkirchen","tag-niemcy"],"acf":[],"yoast_head":"\nBogestra - historia i dzie\u0144 dzisiejszy tramwaj\u00f3w - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bogestra - historia i dzie\u0144 dzisiejszy tramwaj\u00f3w\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Losy tramwajów w zachodnich miastach potoczy\u0142y si\u0119 ró\u017cnymi torami. Jedne zosta\u0142y zamkni\u0119te, drugie wegetowa\u0142y...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-15T03:40:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47e90e976806e.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/\",\"name\":\"Bogestra - historia i dzie\u0144 dzisiejszy tramwaj\u00f3w - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47e90e976806e.jpg\",\"datePublished\":\"2008-03-25T15:39:19+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-15T03:40:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47e90e976806e.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47e90e976806e.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotram\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Bogestra – historia i dzie\u0144 dzisiejszy tramwaj\u00f3w\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bogestra - historia i dzie\u0144 dzisiejszy tramwaj\u00f3w - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Bogestra - historia i dzie\u0144 dzisiejszy tramwaj\u00f3w","og_description":"Losy tramwajów w zachodnich miastach potoczy\u0142y si\u0119 ró\u017cnymi torami. Jedne zosta\u0142y zamkni\u0119te, drugie wegetowa\u0142y...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-15T03:40:33+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47e90e976806e.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/","name":"Bogestra - historia i dzie\u0144 dzisiejszy tramwaj\u00f3w - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47e90e976806e.jpg","datePublished":"2008-03-25T15:39:19+00:00","dateModified":"2025-01-15T03:40:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47e90e976806e.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47e90e976806e.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/bogestra-historia-i-dzien-dzisiejszy-tramwajow\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotram","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Bogestra – historia i dzie\u0144 dzisiejszy tramwaj\u00f3w"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram\/19359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotram"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19359"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}