{"id":18912,"date":"2008-03-04T11:10:18","date_gmt":"2008-03-04T11:10:18","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infotram&p=18912"},"modified":"2025-01-14T22:03:29","modified_gmt":"2025-01-14T21:03:29","slug":"tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1","status":"publish","type":"infotram","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/","title":{"rendered":"Tramwaje Tatry na przestrzeni dziej\u00f3w (1)"},"content":{"rendered":"
Poprzedni artyku\u0142 po\u015bwi\u0119cony tramwajom typu T3 prezentowa\u0142 jedynie wierzcho\u0142ek góry lodowej jak\u0105 by\u0142a produkcja tramwajów w Tatrze. Aby jeszcze lepiej przybli\u017cy\u0107 produkty tego producenta powracamy do historii marki.<\/div>\n
\"Jeden<\/a><\/div>\n
Oczywi\u015bcie w\u015bród mi\u0142o\u015bników tramwajów Tatra jest znana g\u0142ównie z produkcji tego typu pojazdów, jednak producent mia\u0142 znacznie szerszy asortyment i histori\u0119. Marka Tatra wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio z sektora samochodowego, gdzie w miejscowo\u015bci Kop\u0159ivnice w obecnych Czechach od 1850 roku realizowano produkcj\u0119 wagonów oraz wozów. Producent ten jako trzeci rozpocz\u0105\u0142 wytwarzanie samochodów zaraz po Daimler Mercedes –Benz i Peugeot. Od 1919 roku samochody zacz\u0119to markowa\u0107 jako Tatra, co mia\u0142o by\u0107 ho\u0142dem dla gór po\u0142o\u017conych na granicy Polski i S\u0142owacji. Samochody Tatry charakteryzowa\u0142y si\u0119 bardzo wysokim komfortem oraz op\u0142ywow\u0105 karoseri\u0105. By\u0142y one produkowane do 1999 roku. Oprócz tego Tatra wytwarza\u0142a równie\u017c bardzo udane ci\u0119\u017carówki z nap\u0119dem na wszystkie osie. Ci\u0119\u017carówki te pojawia\u0142y si\u0119 tak\u017ce na polskich drogach i nie tylko drogach, przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania niejednego obiektu w naszym kraju. Jednak interesuj\u0105cy nas najbardziej dzia\u0142 tramwajowy zosta\u0142 niejako sztucznie doszyty do Tatry. Poniewa\u017c faktyczna produkcja tramwajów znanych jako Tatra odbywa\u0142a si\u0119 w \u010cKD (\u010ceskomoravskáKolben Dan\u011bk). Producent ten powsta\u0142 w 1927 roku z po\u0142\u0105czenia w jedno przedsi\u0119biorstwo dwóch dot\u0105d odr\u0119bnych spó\u0142ek \u010ceskomoravská-Kolben<\/em> i Breitfeld-Dan\u011bk<\/em>. \u010cKD mia\u0142o dwa zak\u0142ady, gdzie pierwszy by\u0142 zlokalizowany w Vyso\u010danech i zajmowa\u0142 si\u0119 produkcj\u0105 lokomotyw, natomiast drugi znajdowa\u0142 si\u0119 w Pradze, a konkretnie dzielnicy Smíchov, gdzie produkowano tramwaje. Producent tramwajów mia\u0142 bardzo du\u017ce tradycje si\u0119gaj\u0105ce czasów zak\u0142adów Ringhoffera. Po zako\u0144czeniu II Wojny \u015awiatowej zak\u0142ad zosta\u0142 znacjonalizowany i w\u0142\u0105czony w struktury Tatry jako \u010cKD Tatra. Prze\u0142omowe zmiany przynios\u0142o rozpocz\u0119cie produkcji tramwajów typu T1, które sta\u0142y si\u0119 baz\u0105 wszystkich pozosta\u0142ych produktów wytwórcy. Jak ju\u017c zosta\u0142o wspomniane przy opisie tramwaju T3, Tatrze bardzo pomog\u0142o utworzenie RWPG, dzi\u0119ki któremu rozpocz\u0119to masow\u0105 produkcj\u0119 i eksport tramwajów. Jednak ten uk\u0142ad pad\u0142 wraz ze zmianami politycznymi w 1989 roku. W 1994 roku zak\u0142ad zosta\u0142 sprywatyzowany i jako taki istnia\u0142 do 1998 roku, kiedy to og\u0142oszono bankructwo. W 1999 roku doko\u0144czono jedynie dostawy ostatnich tramwajów. Po tym okresie cz\u0119\u015b\u0107 zak\u0142adu zosta\u0142a sprzedana koncernowi Siemens, który jednak nie przej\u0105\u0142 praw do marki \u010cKD. Zosta\u0142a ona sprzedana w 2004 roku czeskiej firmie 11 FITE. \u010cKD podczas swojego najlepszego okresu zatrudnia\u0142a 50 000 pracowników. To co powsta\u0142o pod mark\u0105 Tatra prezentujemy poni\u017cej.<\/div>\n
Tatra T1<\/strong><\/div>\n
\"Tramwaje<\/a> \"...<\/a> \"...<\/a><\/div>\n
Ca\u0142a historia tramwajów z Tatry rozpocz\u0119\u0142a sie wraz z zakupem licencji na tramwaj PCC, który otrzyma\u0142 oznaczenie T1. Tramwaj ten by\u0142 produkowany w latach 1952 –1958 i sta\u0142 si\u0119 pierwszym tramwajem markowanym jako Tatra. Jak ju\u017c zosta\u0142o wspomniane podczas opisu serii T3, tramwaje T1 sta\u0142y si\u0119 równie\u017c podwalin\u0105 polskich tramwajów. Niestety nie powsta\u0142o to w formie zakupienia umowy licencyjnej lecz w sposób mniej chwalebny. Z dwóch zakupionych tramwajów jeden pojecha\u0142 do Warszawy, a drugi do fabryki Konstal, gdzie zosta\u0142 rozebrany, skopiowany i posk\u0142adany ponownie. W \u015blad za tym tramwajem pod\u0105\u017cy\u0142y seryjne dostawy tramwaju 13N, który by\u0142 wiern\u0105 kopi\u0105 T1. Dlatego nie ma si\u0119 co dziwi\u0107, \u017ce tak kszta\u0142t jak i parametry tych pojazdów s\u0105 zbli\u017cone. Tramwaj T1 do czteroosiowy, jednokierunkowy wagon silnikowy, wyposa\u017cony w troje drzwi wej\u015bciowych, z czego \u015brodkowe s\u0105 w\u0119\u017csze. Odbiór energii odbywa si\u0119 za pomoc\u0105 pantografu, cho\u0107 pierwotny tramwaj mia\u0142 odbierak typu pa\u0142\u0105kowego. Tramwaj T1 jest konstrukcji stalowej i posiada jeden reflektor na przedzie pojazdu. Pierwotnie szyba przednia by\u0142a dzielona, jednak pó\u017aniej by\u0142a ona zast\u0119powana sta\u0142\u0105. G\u0142ówne ró\u017cnice mi\u0119dzy T1, a 13N tkwi\u0105 we wn\u0119trzu. Podczas gdy T1 mia\u0142o drewniane \u0142awki u\u0142o\u017cone wzd\u0142u\u017c \u015bciany wagonu (tak jak w metrze), to 13N wyposa\u017cono w siedzenia tapicerowane w uk\u0142adzie 1+1, ustawione przodem do kierunku jazdy. W 1951 roku powsta\u0142y dwa prototypowe tramwaje, które zrozumia\u0142\u0105 rzecz\u0105 by\u0142y testowane w Pradze. Po udanych próbach rozpocz\u0119to produkcj\u0119 seryjn\u0105 tramwajów, które trafi\u0142y do miast: Most i Litvinov (34 sztuki), O\u0142omuniec (10 tramwajów), Ostrawa (44 pojazdy), Pilzno (33 sztuki), Praga (133 wozy) oraz Koszyce (11 sztuk). Oprócz tego wyprodukowano tramwaje eksportowe, czyli wspomniane wcze\u015bniej dwie sztuki do Polski (1955 rok) oraz 20 wagonów dla ZSRR, które w 1957 roku trafi\u0142y do miasta Rostow nad Donem. Produkcja tramwajów T1 zosta\u0142a zako\u0144czona w 1958 roku na liczbie 287 egzemplarzy. Jednak na chwil\u0119 obecn\u0105 T1 to ju\u017c wy\u0142\u0105cznie tramwaje muzealne.<\/div>\n
T1 dane techniczne:<\/strong><\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita<\/div>\n<\/td>\n
\n
13,3 m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Szeroko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
2,4m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Wysoko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
3,05m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Masa wagony pustego<\/div>\n<\/td>\n
\n
16,6t<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Ilo\u015b\u0107 miejsc ogó\u0142em<\/div>\n<\/td>\n
\n
95<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
W tym siedz\u0105cych<\/div>\n<\/td>\n
\n
26<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Napi\u0119cie zasilania<\/div>\n<\/td>\n
\n
600V<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Moc<\/div>\n<\/td>\n
\n
4x40kW<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/div>\n<\/td>\n
\n
65km\/h<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
 <\/div>\n
Tatra T2<\/strong><\/div>\n
\"Zabytkowy<\/a> \"Zabytkowy<\/a><\/div>\n
Tramwaje T2 jako rozwojowa wersja T1 sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 sukcesu serii T3. To w\u0142a\u015bnie T2 by\u0142o pierwszym tramwajem Tatry produkowanym na rynki zagraniczne jako zmodyfikowany model. Pierwszy prototyp wyjecha\u0142 na szlaki w 1955 roku, a produkcj\u0119 zako\u0144czono w 1962 roku po wytworzeniu 771 tramwajów. Prototyp by\u0142 testowany w Pradze, jednakpo testach stwierdzono, \u017ce tramwaje te s\u0105 zbyt szerokie dla Pragi. Tramwaje T2 mia\u0142y wi\u0119ksz\u0105 szeroko\u015b\u0107 (2,5 metra), d\u0142ugo\u015b\u0107 (15,2 metra), oraz zyska\u0142y grubsze poszycie. Dzi\u0119ki temu sta\u0142y si\u0119 bardziej wytrzyma\u0142e i niestety te\u017c ci\u0119\u017csze o nieca\u0142e dwie tony. T2 odró\u017cnia od T1 tak\u017ce wprowadzenie uk\u0142adu siedze\u0144 1+1 lub 1+2, zamiast pod\u0142u\u017cnych \u0142awek. Tramwaje te wycofano z ruchu liniowego w latach 1980-tych, cho\u0107 niektóre z nich jako zmodernizowane dotrwa\u0142y do lat 1990-tych. W wersji podstawowej jako T2 zosta\u0142o wyprodukowanych 391 tramwajów do nast\u0119puj\u0105cych miast: Bratys\u0142awa (66), Brno (94), Koszyce (31), Liberec (14), Most (36), O\u0142omuniec (4), Ostrawa (100), Pilzno (26), Praga (2 prototypy), Usti nad Labem (18).<\/div>\n
Na rynek ZSRR zosta\u0142y przeznaczone tramwaje T2SU. Od pierwowzoru odró\u017cnia je usuni\u0119cie \u015brodkowych drzwi z tramwaju, dzi\u0119ki czemu uzyskano wi\u0119cej miejsc siedz\u0105cych. Poniewa\u017c wówczas w tramwajach pracowali nadal konduktorzy, wi\u0119c wej\u015bcie do pojazdu odbywa\u0142o si\u0119 tylnimi drzwiami, a wyj\u015bcie przednimi. Tramwajów tego typu dostarczono \u0142\u0105cznie 380, a odbiorcami by\u0142y poszczególne miasta: Samara (43), Kijów (50), St. Petersburg (2), Moskwa (180), Rostow nad Donem (40) oraz Jekaterinburg (65). Tramwaje T2SU zosta\u0142y wycofane w latach 1980-tych.<\/div>\n
T2 dane techniczne:<\/strong><\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita<\/div>\n<\/td>\n
\n
15,2 m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Szeroko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
2,5m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Wysoko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
3,05m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Masa wagony pustego<\/div>\n<\/td>\n
\n
18,1t<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Ilo\u015b\u0107 miejsc ogó\u0142em<\/div>\n<\/td>\n
\n
100 (94 w T2SU)<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
W tym siedz\u0105cych<\/div>\n<\/td>\n
\n
25 (38 w T2SU)<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Napi\u0119cie zasilania<\/div>\n<\/td>\n
\n
600V<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Moc<\/div>\n<\/td>\n
\n
4x40kW<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/div>\n<\/td>\n
\n
65km\/h<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
Tatra T3<\/strong><\/div>\n
\"Tramwaj<\/a><\/div>\n
Kolejnym etapem rozwoju sta\u0142a si\u0119 Tatra T3, która zosta\u0142a szerzej omówiona w innym artykule.<\/div>\n
T3 dane techniczne:<\/strong><\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita<\/div>\n<\/td>\n
\n
14 m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Szeroko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
2,5m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Wysoko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
3,05m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Masa wagony pustego<\/div>\n<\/td>\n
\n
16t<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Ilo\u015b\u0107 miejsc ogó\u0142em<\/div>\n<\/td>\n
\n
100 (95 w T3SU)<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
W tym siedz\u0105cych<\/div>\n<\/td>\n
\n
23 (36 w T3SU)<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Napi\u0119cie zasilania<\/div>\n<\/td>\n
\n
600V (750T3R)<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Moc<\/div>\n<\/td>\n
\n
4x40kW<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/div>\n<\/td>\n
\n
65km\/h<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
Tatra K1<\/strong><\/div>\n
Po jedno wagonowych tramwajach przyszed\u0142 czas na wersj\u0119 przegubow\u0105, czyli K1. Ju\u017c u zrodu idei PCC wiadomym by\u0142o, \u017ce jej implementacja na niektórych sieciach europejskich b\u0105d\u017a liniach b\u0119dzie chybionym pomys\u0142em, poniewa\u017c potoki podró\u017cnych by\u0142y zbyt du\u017ce na jeden tramwaj i jednocze\u015bnie zbyt ma\u0142e na dwa tramwaje. By\u0142o to wa\u017cne zw\u0142aszcza w dobie istnienia konduktorów, którzy jak wiadomo musz\u0105 by\u0107 op\u0142acani za prac\u0119. Dlatego te\u017c wyprodukowanie tramwaju przegubowego by\u0142o po\u017c\u0105dane. Podobnie jak w Polsce powsta\u0142 102N\/Na, tak w Czechach wytworzono K1, a nast\u0119pnie K2. Tramwaj K1 powsta\u0142 jako prototypowy w ilo\u015bci dwóch sztuk. Pierwszy powsta\u0142 w 1964 roku, natomiast drugi w 1965 roku. Tramwaj ten bazuje bezpo\u015brednio na typie T3, gdzie pud\u0142o zosta\u0142o uci\u0119te na wysoko\u015bci \u015brodka drugiego wózka wagonu pierwszego oraz pierwszego wózka wagonu drugiego. Tak skrócone cz\u0142ony s\u0105 osadzone na jednym wspólnym wózku typu Jacobsa. Dwa skrajne wózki s\u0105 nap\u0119dne, natomiast \u015brodkowy jest toczny. Jest to rozwi\u0105zanie zbli\u017cone do zastosowanego w 102N\/Na. Tatra K1 mia\u0142a ryflowane pud\u0142o oraz cztery pary drzwi po jednej stronie. We wn\u0119trzu zastosowano laminatowe siedzenia w uk\u0142adzie 2+1. Prototypy kursowa\u0142y pocz\u0105tkowo w Pradze, a nast\u0119pnie od 1965 roku trafi\u0142y do Ostrawy, gdzie ze wzgl\u0119du na wysok\u0105 awaryjno\u015b\u0107 zosta\u0142y zwrócone do producenta w 1968 roku. Tam jeden z wagonów zosta\u0142 przebudowany na prototyp KT4, który by\u0142 eksploatowany do 1977 roku. Drugi prototyp zosta\u0142 zez\u0142omowany nied\u0142ugo po dostarczeniu do producenta.<\/div>\n
K1 dane techniczne:<\/strong><\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita<\/div>\n<\/td>\n
\n
20,4 m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Szeroko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
2,5m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Wysoko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
3,05m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Masa wagony pustego<\/div>\n<\/td>\n
\n
22t<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Ilo\u015b\u0107 miejsc ogó\u0142em<\/div>\n<\/td>\n
\n
157<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
W tym siedz\u0105cych<\/div>\n<\/td>\n
\n
49<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Napi\u0119cie zasilania<\/div>\n<\/td>\n
\n
600V<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Moc<\/div>\n<\/td>\n
\n
4x40kW<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/div>\n<\/td>\n
\n
65km\/h<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
Tatra K2<\/strong><\/div>\n
\"Tramwaj<\/a><\/div>\n
Mimo awaryjno\u015bci prototypu zapotrzebowanie na taki typ tramwaju by\u0142o tak du\u017ce, \u017ce rozpocz\u0119to seryjn\u0105 produkcj\u0119 zmodyfikowanego tramwaju K2, która rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1966 roku, a zako\u0144czy\u0142a w 1983. Tramwaje K2 pod wzgl\u0119dem danych technicznych nie ró\u017cni\u0142y si\u0119 od typu K1. Zastosowano jedynie zmodyfikowan\u0105 aparatur\u0119 elektryczn\u0105 i pud\u0142o bez ryfli. \u0141\u0105cznie dostarczono 567 tramwajów w trzech odmianach. Podstawow\u0105 by\u0142a tutaj wersja K2, przeznaczona na rynek czechos\u0142owacki, która powsta\u0142a w ilo\u015bci 231 pojazdów. Dostawy obejmowa\u0142y nast\u0119puj\u0105ce miasta: Bratys\u0142awa (89), Brno (132) oraz Ostrawa (10). Seria ta na terenie Czech przesz\u0142a modernizacje i jest nadal eksploatowana.<\/div>\n
\"Tramwaj<\/a><\/div>\n
Tramwaje K2 powtórzy\u0142y sukces tak\u017ce w ZSRR, gdzie w odmianie K2SU dostarczono ogó\u0142em 246 tramwajów. Ich odbiorcami by\u0142y: Charków (35), Moskwa (60), Nowosybirsk (36), Rostow nad Donem (5), Samara (35), Tula (20), Ufa (35) oraz Jekatyrinburg (20). Mimo du\u017cych dostaw obecnie tramwaje tej serii zosta\u0142y ca\u0142kowicie wycofane z ruchu. Tramwaje K2 trafi\u0142y równie\u017c do dawnej Jugos\u0142awii, gdzie jako wariant K2YU zosta\u0142y dostarczone do Sarajewa w ilo\u015bci 90 pojazdów. Obecnie przeprowadzana jest ich modernizacja do typu Satra, któr\u0105 wykonuje Pars nova a.s. O modernizacjach tych pisali\u015bmy w odr\u0119bnym artykule.<\/div>\n
Tatra T4<\/strong><\/div>\n
Jak ju\u017c zosta\u0142o wspomniane podczas opisu tramwaju T3, jego najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105 by\u0142a szeroko\u015b\u0107 2,5 metra, która skutecznie dyskwalifikowa\u0142a ten tramwaj z ekspansji na niektóre sieci tramwajowe maj\u0105ce w\u0119\u017csz\u0105 skrajnie. By\u0142o to odczuwalne zw\u0142aszcza w DDR, gdzie jedynie dwie sieci mog\u0142y eksploatowa\u0107 tramwaje typu T3. Dlatego te\u017c powsta\u0142a konieczno\u015b\u0107 zbudowania tramwaju, który pasowa\u0142by na te w\u0119\u017csze sieci. Z my\u015bl\u0105 o tym skonstruowano w 1968 roku tramwaj T4, który w czterech wariantach by\u0142 dostarczany na rynki DDR, ZSRR, Rumunii oraz Jugos\u0142awii. Natomiast na rynki DDR i Jugos\u0142awii by\u0142 dostarczany równie\u017c z jako wagony doczepne B4. Produkcja zosta\u0142a zako\u0144czona w 1987 roku i zamkn\u0119\u0142a si\u0119 ilo\u015bci\u0105 3509 tramwajów.<\/div>\n
T4 dane techniczne:<\/strong><\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 ca\u0142kowita<\/div>\n<\/td>\n
\n
15,2 m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Szeroko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
2,2m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Wysoko\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n
\n
3,06m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Masa wagony pustego<\/div>\n<\/td>\n
\n
16t<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Ilo\u015b\u0107 miejsc ogó\u0142em<\/div>\n<\/td>\n
\n
97 (88 w T4D, 100 w B4D)<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
W tym siedz\u0105cych<\/div>\n<\/td>\n
\n
20 (26 w T4D, 28 w B4D)<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Napi\u0119cie zasilania<\/div>\n<\/td>\n
\n
600V<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Moc<\/div>\n<\/td>\n
\n
4x40kW (B4D –0kW)<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/div>\n<\/td>\n
\n
65km\/h<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
 <\/div>\n
T4D i B4D<\/strong><\/div>\n
\"Tatra<\/a><\/div>\n
Nie ma co ukrywa\u0107, \u017ce tramwaje T4 powsta\u0142y w\u0142a\u015bnie z my\u015bl\u0105 o DDR, gdzie dominowa\u0142y w\u0105skie sieci oraz wola polityczna do zakupów w ramach RWPG. Dlatego nie dziwi, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam dostarczono najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 tramwajów tej serii. Wagonów silnikowych T4D wyprodukowano a\u017c 1766, natomiast wagonów doczepnych typu B4D wyprodukowano 789. Tramwaje te trafi\u0142y do miast: Drezno (572 T4D oraz 250 B4D), Halle (323 T4D oraz 124 B4D), Lipsk (597 T4D oraz 273 B4D) oraz Magdeburg (274T4D i 142 B4D). Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe jest eksploatowanie tramwajów solo, w sk\u0142adzie dwóch wagonów silnikowych, dwóch silnikowych i jednego doczepnego oraz jednego silnikowego i jednego doczepnego. Po zjednoczeniu Niemiec tramwaje zosta\u0142y poddane modernizacjom, natomiast niezmodernizowane zosta\u0142y wycofane i sprzedane do innych miast. Powsta\u0142y równie\u017c prototypowe przebudowy na tramwaje niskopod\u0142ogowe, jednak ostatecznie miasta te kupuj\u0105 nowe wagony niskopod\u0142ogowe, które zast\u0119puj\u0105 starsze Tatry.<\/div>\n
T4SU<\/strong><\/div>\n
Równie\u017c na obszarze ZSRR by\u0142y sieci tramwajowe, których skrajnia wymaga\u0142a stosowania w\u0119\u017cszych tramwajów. Tak\u017ce i tutaj Tatry T4 ze swoj\u0105 szeroko\u015bci\u0105 2,2 metra znalaz\u0142y szerokie zastosowanie. Na rynek ZSRR powsta\u0142a wersja T4SU, wyprodukowana w ilo\u015bci 431 egzemplarzy. Tramwaje T4SU dostarczano do nast\u0119puj\u0105cych miast: Kaliningrad (223), Liepaja (15), Lwów (73), Tallin (60), Vinnytsia (42) oraz Zhytomyr (18). Tramwaje te s\u0105 nadal eksploatowane, a ich szeregi zosta\u0142y wzmocnione u\u017cywanymi T4D z Niemiec.<\/div>\n
T4R<\/strong><\/div>\n
\"Tatra<\/a><\/div>\n
Tak\u017ce Ruminia mia\u0142a problem z w\u0119\u017csz\u0105 skrajni\u0105, gdzie jedynie jedno miasto by\u0142o w stanie eksploatowa\u0107 tramwaje T3. Dlatego te\u017c tramwaje T4 znalaz\u0142y równie\u017c tam swojego odbiorc\u0119. \u0141\u0105cznie dostarczono tam 321 tramwajów typu T3R, które trafi\u0142y do miast: Arad (100), Braila (10), Bukareszt (131), Galati (10) oraz Iasi (70). Na chwil\u0119 obecn\u0105 tramwaje te s\u0105 nadal eksploatowane, a dodatkowo zosta\u0142y wzmocnione zakupami typu T4D z Niemiec. Mimo tego zaawansowany wiek robi swoje i konieczna jest ich modernizacja lub zast\u0105pienie.<\/div>\n
T4YU i B4YU<\/strong><\/div>\n
\"Doczepa<\/a><\/div>\n
Ostatnim z krajów, które zamówi\u0142y tramwaje T4 by\u0142a Jugos\u0142awia, która podobnie do DDR zdecydowa\u0142a si\u0119 zamówi\u0107 tak\u017ce wagony doczepne. \u0141\u0105cznie dostarczono 117 tramwajów typu T4YU oraz 85 doczep biernych B4YU. Tramwaje te trafi\u0142y do miast: Belgrad (22 T4YU) oraz Zagrzeb (95 T4YU oraz 85 B4YU). Tramwaje te znikn\u0119\u0142y z ulic Belgradu, natomiast s\u0105 nadal eksploatowane w mie\u015bcie Zagrzeb. Jednak to drugie miasto szybko zast\u0105pi te tramwaje dzi\u0119ki dostawie nowych pojazdów Crotram TMK 2200.<\/div>\n
cdn.<\/strong><\/div>\n
Omówienie ca\u0142ej produkcji tramwajów z Tatry wykracza znacznie poza mo\u017cliwo\u015bci artyku\u0142u, dlatego konieczne sta\u0142o si\u0119 podzielenie tematu na dwie cz\u0119\u015bci. W kolejnej przyjrzymy si\u0119 dalszej produkcji a\u017c do momentu bankructwa.<\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":18913,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[15649,506,15653,15616,15650,15651,931,15652,864],"class_list":["post-18912","infotram","type-infotram","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-ckd","tag-czechy","tag-k1","tag-k2","tag-t1","tag-t2","tag-t3","tag-t4","tag-tatra"],"acf":[],"yoast_head":"\nTramwaje Tatry na przestrzeni dziej\u00f3w (1) - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tramwaje Tatry na przestrzeni dziej\u00f3w (1)\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Poprzedni artyku\u0142 po\u015bwi\u0119cony tramwajom typu T3 prezentowa\u0142 jedynie wierzcho\u0142ek góry lodowej jak\u0105 by\u0142a produkcja...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-14T21:03:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47cd200aa9a9c.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/\",\"name\":\"Tramwaje Tatry na przestrzeni dziej\u00f3w (1) - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47cd200aa9a9c.jpg\",\"datePublished\":\"2008-03-04T11:10:18+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-14T21:03:29+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47cd200aa9a9c.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47cd200aa9a9c.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotram\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Tramwaje Tatry na przestrzeni dziej\u00f3w (1)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tramwaje Tatry na przestrzeni dziej\u00f3w (1) - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tramwaje Tatry na przestrzeni dziej\u00f3w (1)","og_description":"Poprzedni artyku\u0142 po\u015bwi\u0119cony tramwajom typu T3 prezentowa\u0142 jedynie wierzcho\u0142ek góry lodowej jak\u0105 by\u0142a produkcja...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-14T21:03:29+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47cd200aa9a9c.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/","name":"Tramwaje Tatry na przestrzeni dziej\u00f3w (1) - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47cd200aa9a9c.jpg","datePublished":"2008-03-04T11:10:18+00:00","dateModified":"2025-01-14T21:03:29+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47cd200aa9a9c.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_47cd200aa9a9c.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-tatry-na-przestrzeni-dziejow-1\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotram","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Tramwaje Tatry na przestrzeni dziej\u00f3w (1)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram\/18912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotram"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18912"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}