– Nie naruszono praw autorskich Wojciecha Fangora ws. jego koncepcji wygl\u0105du stacji II linii metra, bo artysta zby\u0142 swe prawa autorowi projektu, który wygra\u0142 konkurs – uzna\u0142 we wtorek warszawski s\u0105d okr\u0119gowy. Prawnik Fangora zapowiedzia\u0142 apelacj\u0119. Chodzi o budowane w\u0142a\u015bnie siedem stacji powstaj\u0105cej w Warszawie II linii metra.
Autorem koncepcji wystroju tych stacji by\u0142 Fangor, którego wizja ich wygl\u0105du – namalowana kredkami na kilkudziesi\u0119ciocentymetrowych paskach papieru – stanowi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 projektu konsorcjum Metroprojekt i firmy architektonicznej AMC – Andrzej M. Cho\u0142dzy\u0144ski. Zwyci\u0119\u017cyli oni w 2007 r. w konkursie og\u0142oszonym przez miasto. Projekt nast\u0119pnie zosta\u0142 przetworzony na wersj\u0119 'wykonawcz\u0105’, rysunki Fangora powi\u0119kszono, za\u015b on sam uzna\u0142, \u017ce pozbawiono go nadzoru wykonawczego nad dzie\u0142em.
90-letni Fangor pozwa\u0142 za to miasto i budowniczego metra, zarzucaj\u0105c m.in. naruszenie jego praw autorskich wobec nieuzyskania zgody na przerobienie jego koncepcji. Jak t\u0142umaczy\u0142, by\u0142 przekonany, \u017ce po tym, gdy przekaza\u0142 architektowi Cho\u0142dzy\u0144skiemu swe rysunki (za które otrzyma\u0142 200 tys. z\u0142), podpisze kolejn\u0105 umow\u0119, na etap realizacji projektu w wielkim formacie. Dlatego Fangor \u017c\u0105da\u0142 te\u017c s\u0105dowego zakazu realizacji jego koncepcji, bo autorzy ostatecznego projektu bez uzgodnienia z nim powtykali w \u015bciany plansze reklamowe – o czym nie by\u0142o mowy na etapie projektowania. Wyst\u0119puj\u0105cy w s\u0105dzie jako pozwani miasto sto\u0142eczne Warszawa, buduj\u0105ce metro konsorcjum AGP Metro Astaldi oraz przypozwani przez Fangora w trakcie procesu pracownia architektoniczna Cho\u0142dzy\u0144skiego i konsorcjum Metroprojekt domagali si\u0119 oddalenia powództwa. Jak podkre\u015blali, Fangor przekaza\u0142 swe rysunki do konkursu, za co otrzyma\u0142 ju\u017c zap\u0142at\u0119. Prawnicy pozwanych dodawali, \u017ce nie jest mo\u017cliwe stwierdzenie, \u017ce dosz\u0142o do naruszenia praw autorskich, skoro nie powsta\u0142o jeszcze dzie\u0142o.
We wtorek S\u0105d Okr\u0119gowy w Warszawie oddali\u0142 powództwo Fangora, który ma teraz zap\u0142aci\u0107 pozwanym koszty procesu – po ponad 700 z\u0142 dla czterech podmiotów. Jak mówi\u0142 w ustnym uzasadnieniu orzeczenia s\u0119dzia Rafa\u0142 Wagner, dla s\u0105du kluczowa by\u0142a umowa, jak\u0105 ju\u017c po rozstrzygni\u0119ciu konkursu Fangor zawar\u0142 z firm\u0105 Cho\u0142dzy\u0144skiego. W umowie tej strony o\u015bwiadczy\u0142y, \u017ce wspólnie s\u0105 autorami koncepcji wygl\u0105du stacji metra i \u017ce Fangor 'przekazuje prawa do dzie\u0142a na wszelkich polach eksploatacji’ Cho\u0142dzy\u0144skiemu. Zabezpieczy\u0142 si\u0119 jedynie klauzul\u0105, \u017ce wszelkie zmiany w umowie mog\u0142y by\u0107 wprowadzane jedynie za pisemn\u0105 zgod\u0105 Fangora.’Ale dotyczy\u0142o to tylko orygina\u0142ów jego logotypów, a ju\u017c nie kopii, które mog\u0142y by\u0107 dowolnie zmieniane w projekcie. Za\u015b wszystkie prawa autorskie do dzie\u0142a Fangor przeniós\u0142 na spó\u0142k\u0119 AMC Cho\u0142dzy\u0144ski’ – podkre\u015bli\u0142 Wagner. Przyzna\u0142 on, \u017ce z zezna\u0144 Fangora wynika\u0142o, i\u017c zak\u0142ada\u0142 on, \u017ce po rozpocz\u0119ciu budowy zostanie z nim zawarta kolejna umowa, w celu nadzoru autorskiego.
’Ale analiza umowy Fangora z Cho\u0142dzy\u0144skim nie pozwala s\u0105dowi stwierdzi\u0107, \u017ce ten nadzór by\u0142 w niej gwarantowany, bo to nie Cho\u0142dzy\u0144ski by\u0142 budowniczym metra’ – wyja\u015bnia\u0142 s\u0105d, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce kto inny robi\u0142 tu projekty koncepcyjne, a kto inny – wykonawcze. 'Fangor nie dzia\u0142a\u0142 samodzielnie, korzysta\u0142 z pomocy prawników, wi\u0119c nie mo\u017cna zarzuca\u0107 firmie Cho\u0142dzy\u0144skiego, \u017ce wykorzystano jego niewiedz\u0119 prawn\u0105’ – zaznaczy\u0142 s\u0119dzia Wagner. Do rozstrzygni\u0119cia by\u0142a jeszcze kwestia o\u015bwiadczenia cywilnoprawnego, jakie Fangor z\u0142o\u017cy\u0142 w kwietniu tego roku. Stwierdzi\u0142 on w nim, \u017ce wobec up\u0142ywu 5 lat od projektu, który nie zosta\u0142 zrealizowany, cofa on zgod\u0119 na wykorzystanie jego dzie\u0142. Oznacza\u0142oby to, \u017ce miasto ani budowniczowie nie mog\u0105 ju\u017c korzysta\u0107 z jego koncepcji. 'O\u015bwiadczenie Fangora jest jednak bezskuteczne’ – uzna\u0142 s\u0105d podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce tego typu zgod\u0119 mo\u017cna cofn\u0105\u0107 np. na jednorazowe wykorzystanie jakiego\u015b dzie\u0142a. 'A w tej konkretnie sprawie, Fangor w umowie z Cho\u0142dzy\u0144skim zby\u0142 prawa, ochrony których si\u0119 teraz domaga’ – podkre\u015bli\u0142 s\u0119dzia w ustnym uzasadnieniu wyroku.
Orzeczenie jest nieprawomocne i niezadowolone strony mog\u0105 si\u0119 od niego odwo\u0142a\u0107 do S\u0105du Apelacyjnego w Warszawie. Na pewno zrobi to powód – czyli Wojciech Fangor. 'Apelacja na pewno zostanie z\u0142o\u017cona. Uwa\u017cam, \u017ce to sprawa, w której nawet S\u0105d Najwy\u017cszy powinien si\u0119 wypowiedzie\u0107’ – powiedzia\u0142 PAP pe\u0142nomocnik artysty, mec. Juliusz Janas. Jego zdaniem, Fangor powinien mie\u0107 wp\u0142yw na to, jak realizowany b\u0119dzie jego projekt stacji metra, za\u015b umowa z Cho\u0142dzy\u0144skim 'nie jest tak jednoznaczna, jak oceni\u0142 s\u0105d’. Zadowoleni z rozstrzygni\u0119cia byli prawnicy miasta i Astaldi. 'My nie decydujemy o projekcie, wykonujemy to, co naka\u017ce nam miasto’ – powiedzia\u0142a PAP mec. Krystyna W\u0142odarczyk, pe\u0142nomocniczka Astaldi. 'Budowa trwa’ – powiedzia\u0142a mec. Joanna Wojtkowska, pe\u0142nomocniczka miasta.
Fangor w listopadzie 2012 r. sko\u0144czy\u0142 90 lat i – jak mówi\u0142 dwa tygodnie temu w s\u0105dzie – stacje warszawskiego metra by\u0142yby jego 'dzie\u0142em \u017cycia’. Dodawa\u0142, \u017ce gotów by\u0142 wykona\u0107 ostateczny projekt nawet za darmo – gdyby kto\u015b z miasta si\u0119 do niego o to zwróci\u0142. Nie kry\u0142 irytacji tym, \u017ce 'próbuje si\u0119 wykorzysta\u0107 nazwisko, a pozbawi\u0107 wp\u0142ywu’. Twórczo\u015b\u0107 artysty obejmuje m.in. malarstwo, projekty architektoniczno-urbanistyczne, scenografi\u0119 i grafik\u0119 plakatow\u0105. Jako jedyny Polak mia\u0142 wystaw\u0119 indywidualn\u0105 w Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku. Kilkadziesi\u0105t lat temu zaprojektowa\u0142 i nadzorowa\u0142 wykonanie istniej\u0105cej do dzi\u015b mozaiki na stacji PKP Warszawa-\u015aródmie\u015bcie.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[23],"tags":[695,852,84],"class_list":["post-128207","infotram","type-infotram","status-publish","hentry","category-infrastruktura","tag-budowa","tag-metro","tag-warszawa"],"acf":[],"yoast_head":"\n