{"id":127062,"date":"2013-03-27T09:42:26","date_gmt":"2013-03-27T09:42:26","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/"},"modified":"2013-03-27T09:42:26","modified_gmt":"2013-03-27T09:42:26","slug":"tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945","status":"publish","type":"infotram","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/","title":{"rendered":"Tramwaje w Polsce: lata 1866-1945"},"content":{"rendered":"<div>Na pocz\u0105tku XIX wieku trwa\u0142a ju\u017c epoka przemys\u0142owa. Do europejskich miast nap\u0142ywa\u0142o coraz wi\u0119cej mieszka\u0144c&oacute;w wsi. Rozw&oacute;j terytorialny wymusza\u0142 wprowadzenie transportu umo\u017cliwiaj\u0105cego szybkie podr&oacute;\u017cowanie na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci i przew&oacute;z du\u017cej liczby os&oacute;b. Pocz\u0105tkowo uruchomiono tramwaje konne. Zwierz\u0119ta wymaga\u0142y jednak ogromnych nak\u0142ad&oacute;w na utrzymanie, karmienie i dodatkowo zanieczyszcza\u0142y ulice. Wprowadzono wi\u0119c tramwaje parowe. Ta technika nie pozwala\u0142a jednak na szybki rozruch wagon&oacute;w. <\/div>\n<div>Historia tramwaju elektrycznego rozpoczyna si\u0119 w latach 1880-1881, kiedy to Fiodor Pirocki i Werner Siemens uruchomili pierwsze tramwaje elektryczne w Berlinie i Sankt Petersburgu. Nap\u0119d elektryczny wymaga\u0142 wprawdzie budowy sieci napowietrznej, lecz umo\u017cliwia\u0142 cz\u0119ste i szybkie rozruchy wagon&oacute;w. Dodatkowo, przewodu napowietrznego nie trzeba karmi\u0107, nie marznie on w zim\u0119 i nie jest on kapry\u015bny w zale\u017cno\u015bci od temperamentu swego i wo\u017anicy.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Gda\u0144ski tramwaj elektryczny. \u0179r\u00f3d\u0142o ilustracji: Historia Elektryki Polskiej\"><img decoding=\"async\" title=\"gdansk436_760\" alt=\"gdansk436_760\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files2\/54398\/gdansk436_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Miasta polskie rozwija\u0142y si\u0119 r&oacute;\u017cnie, zale\u017cnie od tego, pod czym zaborem si\u0119 znalaz\u0142y. Najwy\u017cszy poziom techniki by\u0142 w Prusach, st\u0105d to tam uruchamiano najwi\u0119cej system&oacute;w tramwajowych. W latach 1873-1880 tramwaje konne ruszy\u0142y w Gda\u0144sku, Poznaniu, Szczecinie i Wroc\u0142awiu. Do tych miast wkr&oacute;tce do\u0142\u0105czy\u0142 szereg mniejszych miejscowo\u015bci. Mniej rozwini\u0119te gospodarczo by\u0142y p&oacute;\u0142nocne Austro-W\u0119gry i st\u0105d nieco p&oacute;\u017aniej ni\u017c w Prusach, bo w latach 1880-1895, ruszy\u0142y tramwaje w Bielsku-Bia\u0142ej, Krakowie i Lwowie. W mi\u0119dzyczasie trwa\u0142a dalsza ekspansja tramwaj&oacute;w w Prusach. Do 1900 r. otwarto kolejne 9 system&oacute;w w: Bytomiu i Katowicach (obecnie ca\u0142y GOP), Bydgoszczy, Elbl\u0105gu, Grudzi\u0105dzu, Legnicy, S\u0142ubicach, Toruniu, Wa\u0142brzychu i Zgorzelcu. Tramwaje trafia\u0142y do coraz mniejszych miast. <\/div>\n<div>Najgorzej wygl\u0105da\u0142a sytuacja w zaborze rosyjskim. Tramwaje uruchomiono w 1866 r. w Warszawie, a wi\u0119c najwcze\u015bniej spo\u015br&oacute;d wszystkich obecnych polskich miast. Pozosta\u0142e o\u015brodki miejskie w dziedzinie transportu pozostawa\u0142y 20 lat za niemieckimi miastami. Dopiero w latach 1893-1898 powsta\u0142y kolejne systemy w Bia\u0142ymstoku, \u0141odzi i Wilnie. By\u0142y to jednak tramwaje konne (za wyj\u0105tkiem \u0141odzi), podczas gdy w Niemczech w tym czasie uruchamiano ju\u017c tramwaje elektryczne.<\/div>\n<div>Trakcja elektryczna wykaza\u0142a szereg zalet nad konn\u0105, st\u0105d rozpocz\u0119to elektryfikacje wszystkich du\u017cych system&oacute;w tramwajowych. Prawdziwy boom elektryfikacji przypad\u0142 na lata 1896-1901, kiedy to zelektryfikowano tramwaje w 11 miastach: Bydgoszczy, Gda\u0144sku, Gorzowie Wlkp., Grudzi\u0105dzu, Jeleniej G&oacute;rze, Katowicach, Krakowie, Poznaniu, Szczecinie, Toruniu, Wroc\u0142awiu i Zgorzelcu. W ogonie tego peletonu znalaz\u0142a si\u0119 Warszawa, gdzie tramwaje elektryczne ruszy\u0142y dopiero w 1908 r.<\/div>\n<div>Do pierwszej wojny \u015bwiatowej powsta\u0142o jeszcze kilka system&oacute;w tramwajowych w mniejszych miastach, z kt&oacute;rych paradoksalnie \u017caden nie dotrwa\u0142 dzisiejszych czas&oacute;w. W latach 1903-1912 tramwaje ruszy\u0142y w 8 miastach: Cieszynie, Gubinie, Inowroc\u0142awiu, Kostrzynie, Koszalinie, Olsztynie, S\u0142upsku i Tarnowie. Z tych system&oacute;w 3 znajdowa\u0142y si\u0119 w Austro-W\u0119grach, a 5 w Prusach. By\u0142y to tramwaje elektryczne. <\/div>\n<div>Najwi\u0119ksza ekspansja transportu tramwajowego mia\u0142a wi\u0119c miejsce w ostatnich trzech dziesi\u0119cioleciach XIX wieku, a na pocz\u0105tku XX w. tramwaje ruszy\u0142y r&oacute;wnie\u017c w kilku mniejszych miastach. Pierwsza wojna \u015bwiatowa zatrzyma\u0142a rozw&oacute;j tramwaj&oacute;w, a liczne istniej\u0105ce linie zosta\u0142y zdewastowane.<\/div>\n<div>W okresie mi\u0119dzywojennym ekspansja tramwaj&oacute;w zatrzyma\u0142a si\u0119. Mia\u0142 na to wp\u0142yw rozw&oacute;j motoryzacji. W dzia\u0142aniach wojennych szczeg&oacute;lnie przydatne okaza\u0142y si\u0119 samochody, kt&oacute;rych szerszy u\u017cytek rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 pod pocz\u0105tku XX wieku. Rozw&oacute;j techniki w tym polu pozwoli\u0142 opracowa\u0107 autobusy, kt&oacute;re umo\u017cliwi\u0142y prowadzenie transportu w spos&oacute;b szybszy i efektywniejszy ni\u017c transport konny, a jednocze\u015bnie bez konieczno\u015bci budowy torowiska, tak jak mia\u0142o to miejsce w wypadku tramwaj&oacute;w. W rezultacie, kolejne powstaj\u0105ce systemy transportu zbiorowego opiera\u0142y si\u0119 na autobusach. W mi\u0119dzywojniu nie powsta\u0142 \u017caden nowy system tramwajowy, zlikwidowano natomiast tramwaje w Cieszynie (z przyczyn politycznych). W miastach z istniej\u0105cymi liniami tramwajowymi prowadzono rozbudow\u0119 tras.<\/div>\n<div>Drugiej wojny \u015bwiatowej nie przetrwa\u0142y tramwaje w Tarnowie, za\u015b jeszcze przed w\u0142\u0105czeniem w polskie granice lub bezpo\u015brednio po zako\u0144czeniu wojny znikn\u0119\u0142y systemy tramwajowe w kolejnych 6 miastach: Gubinie, Kostrzynie, Koszalinie, S\u0142ubicach, Tarnowie i Zgorzelcu. Likwidacje te zrealizowano z przyczyn ekonomicznych (wycofanie tramwaj&oacute;w na rzecz autobus&oacute;w, zniszczenia wojenne) i politycznych (podzia\u0142 miast przez nowe granice pa\u0144stwowe).<\/div>\n<div>Rys. 1. Okres funkcjonowania sieci tramwajowych w Polsce.<\/div>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"tramwaje_polska\" alt=\"tramwaje_polska\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files2\/54398\/tramwaje_polska.jpg\" \/><\/p>\n<div>Tab. 1. Systemy tramwajowe w Polsce.<\/div>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<div>Sie\u0107<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>Pocz\u0105tek<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>Likwidacja<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>Elektryfikacja<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Bia\u0142ystok<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1895<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1915<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">tylko konne<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Bielsko-Bia\u0142a<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1895<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1971<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Bydgoszcz<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1888<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1896<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Cieszyn<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1911<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1921<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Cz\u0119stochowa<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1959<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Elbl\u0105g<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1895<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Gda\u0144sk<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1873<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1896<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Gorz&oacute;w Wielkopolski<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1899<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Grudzi\u0105dz<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1896<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1899<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Gubin<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1904<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1938<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Inowroc\u0142aw<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1912<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1962<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Jelenia G&oacute;ra<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1897<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1969<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1900<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Katowice (GOP)<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1894<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1898<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Kostrzyn nad Odr\u0105<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1903<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1945<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1925<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Koszalin<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1911<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1938<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Krak&oacute;w<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1882<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1901<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Legnica<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1882<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1968<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>\u0141&oacute;d\u017a<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1898<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Olsztyn<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1907<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1965<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Pozna\u0144<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1880<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1898<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>S\u0142ubice<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1898<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1945<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>S\u0142upsk<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1910<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1959<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Szczecin<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1879<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1896<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Tarn&oacute;w<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1911<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1942<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Toru\u0144<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1891<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1901<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Wa\u0142brzych<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1898<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1966<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">nd.<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Warszawa<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1866<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1908<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Wroc\u0142aw<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1877<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1893<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Zgorzelec<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1897<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1945<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div align=\"right\">1898<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div>&nbsp;(nd. = nie dotyczy)<\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":127063,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-127062","infotram","type-infotram","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tramwaje w Polsce: lata 1866-1945 - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tramwaje w Polsce: lata 1866-1945\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Na pocz\u0105tku XIX wieku trwa\u0142a ju\u017c epoka przemys\u0142owa. Do europejskich miast nap\u0142ywa\u0142o coraz wi\u0119cej...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files2\/54398\/gdansk436_760.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/\",\"name\":\"Tramwaje w Polsce: lata 1866-1945 - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_5152b0f2053e3.jpg\",\"datePublished\":\"2013-03-27T09:42:26+00:00\",\"dateModified\":\"2013-03-27T09:42:26+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_5152b0f2053e3.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_5152b0f2053e3.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infotram\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Tramwaje w Polsce: lata 1866-1945\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tramwaje w Polsce: lata 1866-1945 - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tramwaje w Polsce: lata 1866-1945","og_description":"Na pocz\u0105tku XIX wieku trwa\u0142a ju\u017c epoka przemys\u0142owa. Do europejskich miast nap\u0142ywa\u0142o coraz wi\u0119cej...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files2\/54398\/gdansk436_760.jpg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/","name":"Tramwaje w Polsce: lata 1866-1945 - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_5152b0f2053e3.jpg","datePublished":"2013-03-27T09:42:26+00:00","dateModified":"2013-03-27T09:42:26+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_5152b0f2053e3.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_5152b0f2053e3.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/tramwaje-w-polsce-lata-1866-1945\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infotram","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infotram\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Tramwaje w Polsce: lata 1866-1945"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram\/127062","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infotram"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infotram"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=127062"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/127063"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=127062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=127062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=127062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}